Sygn. akt IV U 1129/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Katarzyna Antoniak Protokolant stażysta Renata Olędzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2015r. w S. odwołania A. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 30 września 2014 r. Nr (...) w sprawie A. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala prawo A. Ł. do emerytury od 1 września 2014r., II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz A. Ł. kwotę 60,00 (sześćdziesiąt) zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt: IV U 1129/14 UZASADNIENIE Decyzją z 30 września 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art.184 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił A. Ł. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczona nie udowodniła, iż do dnia 1 stycznia 1999r. osiągnęła 20-letni okres ubezpieczenia. Organ rentowy podniósł, że udowodniony okres ubezpieczenia wynosi 19 lat, 9 miesięcy i 5 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 19 lat, 3 miesiące i 12 dni, a okresy nieskładkowe 5 miesięcy i 23 dni. Nadto organ rentowy wskazał, że do okresu ubezpieczenia nie zaliczono okresy pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym od 2 września 1975r. do 30 września 1977r. z uwagi na nieścisłości w zeznaniach świadków co do wymiaru czasu pracy w gospodarstwie oraz niewskazanie przez świadków powierzchni gospodarstwa. Odwołanie od w/w decyzji złożyła A. Ł. wnosząc o jej zmianę i ustalenie jej prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazała m.in., że do okresu ubezpieczenia zaliczyć należy okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Fakt jej pracy w gospodarstwie potwierdzili świadkowie, a to że nie podali powierzchni gospodarstwa, nie podważa ich zeznań (odwołanie k.1). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.2-3). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczona A. Ł. w dniu 1 września 2014r. ukończyła 55-ty rok życia. W dniu 5 września 2014r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek o emeryturę z 5 września 2014r. k.1 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999r. ubezpieczona udowodniła staż ubezpieczeniowy w wymiarze 19 lat, 9 miesięcy i 5 dni, w tym 19 lat, 3 miesiące i 12 dni okresów składkowych oraz 5 miesięcy i 23 dni okresów nieskładkowych. Ponadto organ rentowy ustalił, że do dnia 1 stycznia 1999r. ubezpieczona osiągnęła staż pracy w szczególnych warunkach w wymiarze 15 lat i 9 miesięcy z tytułu zatrudnienia w (...) Spółdzielni Pracy (...) w W. (świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 31 sierpnia 1993r. k.16 akt emerytalnych). Z uwagi na brak wymaganego ustawą stażu ubezpieczenia decyzją z 30 września 2014r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej przyznania emerytury (decyzja z 30 września 2014r. k.23 akt emerytalnych). Ubezpieczona urodziła się w dniu (...) w miejscowości K. gmina G. powiat W. . Rodzice ubezpieczonej J. i F. małż. Ł. w latach 70-tych XX wieku byli właścicielami gospodarstwa rolnego położonego na terenie wsi G. o powierzchni 11,49 ha. Własność tego gospodarstwa nabyli w trybie ustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (zaświadczenie Starostwa Powiatowego w W. z 20 sierpnia 2014r. k.11 akt emerytalnych). Ubezpieczona od urodzenia mieszkała z rodzicami na terenie powyższego gospodarstwa (zaświadczenie o zameldowaniu k.10 akt emerytalnych). Po ukończeniu szkoły podstawowej, od września 1974r. ubezpieczona kontynuowała naukę w (...) Szkole Zawodowej w W. , gdzie uczyła się zawodu tkacza maszynowo-ręcznego. Szkołę tę ukończyła w dniu 18 czerwca 1977r. (świadectwo ukończenia (...) Szkoły Zawodowej k.19 akt emerytalnych). Od ukończenia
- roku życia – w dniu 1 września 1975r. do podjęcia pierwszej pracy zawodowej w dniu 1 października 1977r., ubezpieczona łączyła naukę w szkole zawodowej z pracą w gospodarstwie rolnym rodziców. Na posiadanych gruntach uprawiane było zboże, ziemniaki, buraki cukrowe. W gospodarstwie hodowane były krowy w ilości około 6 sztuk plus cielaki, trzoda chlewna w ilości około 10 do 15 sztuk jednocześnie. Był koń wykorzystywany do prac polowych. Odległość ze wsi K. do W. , gdzie uczyła się ubezpieczona wynosi około 18 km. Ubezpieczona dojeżdżała do szkoły autobusem co trwało około pół godziny w jedna stronę. Zajęcia odbywały się w godzinach od 8 do
- Przed godziną 15 ubezpieczona była już w domu. Rodzice ubezpieczonej w ograniczonym zakresie pracowali w przedmiotowym gospodarstwie rolnym. Ojciec ubezpieczonej był inwalidą wojennym, a jej matka chorowała na serce. W związku z tym szereg codziennych obowiązków w gospodarstwie spadał na ubezpieczoną i jej braci. Ubezpieczona ma brata bliźniaka i drugiego o 2 lata starszego brata, a także o 9 lat młodszą siostrę. Rano przed wyjazdem do szkoły ubezpieczona zajmowała się dojeniem krów, co zabierało jej co najmniej godzinę czasu. Po powrocie ze szkoły, od godziny 15 - 16 kontynuowała pracę w gospodarstwie. Brała udział w wieczornym obrządku – przygotowaniu paszy dla zwierząt, karmieniu i pojeniu zwierząt, dojeniu krów, a także wykonywała inne potrzebne w danej chwili prace w gospodarstwie. W okresie zimowym dochodziły prace związane z młóceniem. Łącznie w ciągu dnia praca ta zabierała ubezpieczonej ponad 4 godziny dziennie. W okresie prac polowych – sianokosy, żniwa, wykopki i w dni wolne od zajęć w szkole, w tym we wszystkie wakacje, praca w gospodarstwie rolnym zabierała ubezpieczonej znacznie więcej czasu - nawet kilkanaście godzin na dobę. Gospodarstwo nie było zmechanizowane , większość prac była wykonywana ręcznie (zeznania świadków: U. W. k.10 – nagranie od minuty 18 do 24, M. W. k.10-10v – nagranie od minuty 24 do 28, T. T. k.10v – nagranie od minuty 28 do 34 oraz zeznania ubezpieczonej k.10v - nagranie od minuty 35 do 38 i k.9v - nagranie od minuty 3 do 14). Ubezpieczona nie przystąpiła do otwartego funduszu emerytalnego (raport z analizy konta k.17 akt emerytalnych). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie A. Ł. podlegało uwzględnieniu. Zgodnie z art.184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U.z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy ,tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art.32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art.27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z §4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z §2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczona spełnia przesłankę wymaganego okresu ubezpieczenia w wymiarze 20 lat. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczona osiągnęła wymagany ustawą wiek oraz spełniła przesłankę co najmniej 15-letniego stażu pracy w szczególnych warunkach. Ubezpieczona podnosiła, że do okresu ubezpieczenia powinien być zaliczony okres jej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od ukończenia
- roku życia ,tj. od 1 września 1975r. do chwili podjęcia pracy zawodowej w dniu 1 października 1977r. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało słuszność twierdzeń ubezpieczonej. Poza sporem pozostaje, że nauka w szkole zawodowej w W. wymagała od ubezpieczonej dojazdów do szkoły i z powrotem. Jednakże odległość dzieląca K. od W. ,tj. 18 km nie jest odległością, która nie pozwalałaby ubezpieczonej na dojeżdżanie do szkoły i stale wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym. Ze spójnych i logicznych zeznań ubezpieczonej wynika, że do szkoły i ze szkoły dojeżdżała autobusem, co zważywszy na odległość zabierało jej łącznie około 1 godzinę dziennie. Ubezpieczona uczyła się w szkole zawodowej, a w tego rodzaju szkole ilość materiału do nauki w domu, czy ilość pisemnych prac domowych jest i z pewnością była w rozpatrywanym okresie znacznie mniejsza niż w przypadku uczniów liceum, czy choćby technikum. Ze spójnych i logicznych zeznań świadków – dawnych i zarazem obecnych (...) , a także ze spójnych zeznań ubezpieczonej wynika, że w okresie nauki w szkole zawodowej ubezpieczona codziennie w wymiarze co najmniej 4 godziny dziennie pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców. Pracę tę rozpoczynała wcześnie rano - przed wyjazdem do szkoły, kiedy to doiła krowy i kontynuowała ją po powrocie ze szkoły aż do godzin wieczornych. Mając na uwadze wielkość gospodarstwa rolnego – ponad 11 ha nie można mieć wątpliwości, że praca ubezpieczonej miała istotne znaczenie dla funkcjonowania tego gospodarstwa, tym bardziej, że jak ustalono, rodzice ubezpieczonej z uwagi na stan zdrowia w ograniczonym zakresie pracowali w tym gospodarstwie. Wobec powyższego zgodnie z art.10 ust.1 pkt 3 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Sąd uznał, że okres pracy ubezpieczonej w gospodarstwie rolnym od 1 września 1975r. do 30 września 1977r., podlega doliczeniu do okresu wymaganego do emerytury, sprawiając że ubezpieczona legitymuje się wymaganym co najmniej 20-letnim okresem ubezpieczenia. Mając na uwadze całokształt przedstawionych okoliczności na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że A. Ł. przysługuje prawo do emerytury od 1 września 2014r. ,tj. od ukończenia przez ubezpieczoną
- roku życia. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art.98§1 i 3 kpc zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu