Sad powszechny, IV U 881/14

(1)od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 18 lipca 2014 r. Nr (...) i z dnia 26 września 2014 r. Nr (...) w sprawie A. W.

(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury zmienia obie zaskarżone decyzje i ustala A. W.

(1)prawo do emerytury od dnia 17 września 2014 roku. Sygn. akt IV U 881/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 lipca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8 poz. 43 ze zm.) odmówił A. W.

(2)prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999 r. ma wymagany staż ubezpieczeniowy w wymiarze 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych oraz staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 15 lat. Organ rentowy przyjął za udowodniony przez ubezpieczonego na datę 1 stycznia 1999 r. okres nieskładkowy wynoszący 1 miesiąc, zaś okresy składkowe w wysokości 24 lat, 2 miesięcy i 22 dni tj. łącznie 24 lata, 3 miesiące i 22 dni, w tym staż pracy w warunkach szczególnych w postaci 14 lat 9 miesięcy i 3 dni. Organ rentowy nie zaliczył A. W.

(1)do ogólnego stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców tj. od 18 września 1970 r. do 27 sierpnia 1973 r. oraz do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w Usługach (...) L. K. od 1 października 1993 r. do 31 sierpnia 1994 r. Od wyżej wymienionej decyzji odwołanie wniósł A. W.

(1). W uzasadnieniu wskazał, iż w czasie od 1 października 1993 r. do 31 sierpnia 1994 r. wykonywał pracę w warunkach szczególnych jako kierowca samochodu marki S. o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Ubezpieczony wskazał również, iż w kwestionowanym przez organ rentowy okresie codziennie pracował w gospodarstwie rolnym rodziców (odwołanie k. 1 akt sprawy IV U 881/14). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, powołując się na argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k. 5-6 akt sprawy IV U 881/14). Decyzją z dnia 26 września 2014 r. (...) Oddział w S. uchylił w części decyzję z 18 lipca 2014 r. i ponownie odmówił A. W.

(1)prawa do emerytury. Organ rentowy zaliczył ubezpieczonemu na dzień 1 stycznia 1999 r. 15 lat, 8 miesięcy i 3 dni pracy w warunkach szczególnych. Jednocześnie ZUS ponownie wskazał, iż ubezpieczony nie udowodnił na dzień 1 stycznia 1999 r. 25-letniego ogólnego stażu pracy. Wnioskodawca wykazał jedynie, iż posiada łącznie 24 lata, 3 miesiące i 22 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. W.

(1)wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w kwestionowanym przez ZUS okresie, tj. od 18 września 1970 r. do 27 sierpnia 1973 r. łączył naukę w zasadniczej szkole zawodowej z codzienną pracą w gospodarstwie rolnym rodziców (odwołanie k. 1 akt sprawy IV U 1152/14). W odpowiedzi na odwołanie ZUS przytoczył argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji (odpowiedź na odwołanie k. 3-4 akt sprawy IV U 1152/14). Postanowieniem wydanym w dniu 29 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Siedlcach połączył sprawy IV U 881/14 oraz IV U 1152/14 celem łącznego ich prowadzenia i rozpoznania (protokół rozprawy k. 14 akt sprawy IV U 881/14). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. W.

(1), ur. (...) , w dniu 9 czerwca 2014 r. wystąpił do ZUS z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Wskazał w nim, iż jest członkiem OFE i wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa (wniosek k. 1-4 akt emerytalnych). Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 24 lat, 3 miesięcy i 22 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 24 lat, 3 miesiące i 22 dni. Ponadto organ rentowy uznał ubezpieczonemu staż pracy w warunkach szczególnych w wymiarze 14 lat, 9 miesięcy i 3 dni. Organ rentowy nie zaliczył do stażu pracy A. W.

(1)okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców tj. od 18 września 1970 r. do 27 sierpnia 1973 r. z uwagi na to, że praca w gospodarstwie i jednoczesne pobieranie nauki w szkole znajdującej się w innej miejscowości niż miejsce położenia gospodarstwa rolnego wyklucza, iż ubezpieczony wykonywał pracę w gospodarstwie rolnym rodziców stale i w wymiarze znaczącym dla funkcjonowania tego gospodarstwa. ZUS nie zaliczył również do pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia w Usługach (...) od 1 października 1993 r. do 31 sierpnia 1994 r., gdyż w przedstawionym świadectwie pracy pracodawca nie powołał się na rozporządzenie Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. oraz nie podał informacji, czy A. W.

(1)pracował na określonym stanowisku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Wobec powyższego, decyzją z 18 lipca 2014 r., organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja k. 36 akt emerytalnych). Po przedstawieniu przez ubezpieczonego nowego świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach wydanego w dniu 26 marca 2012 r. przez pracodawcę Usługi (...) L. K. (k. 41 akt emerytalnych), organ rentowy decyzją z dnia 26 września 2014 r. uchylił w części poprzednio wydaną decyzję z 18 lipca 2014 r. i ponownie odmówił A. W.

(1)prawa do emerytury wskazując tym razem, iż, co prawda ubezpieczony udowodnił co najmniej 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych, jednakże nie wykazał on ogólnego stażu pracy w wymiarze 25 lat (decyzja k. 44 akt emerytalnych). A. W.

(1)od 18 września 1970 r. do 27 sierpnia 1973 r. mieszkał, był zameldowany oraz codziennie pracował w gospodarstwie rolnym jego rodziców. Wymienione gospodarstwo zajmowało powierzchnię ok 8 ha i położone było w miejscowości S. . Rodzice ubezpieczonego hodowali 4 krowy, konia oraz trzodę chlewną. W tym samym czasie ubezpieczony pobierał naukę w (...) Szkole Zawodowej w K. . Czas, w który A. W.

(1)poświęcał na dojazd z miejsca zamieszkania, tj. z S. do K. , wynosił od 25 do 30 minut. Każdego dnia, przed pójściem do szkoły, ubezpieczony poświęcał od godziny do półtorej na pracę w gospodarstwie rolnym. Po południu, po powrocie ze szkoły, co miało miejsce około godziny 14-16, obowiązki w gospodarstwie rolnym zajmowały A. W.

(1)około 5 godzin. Pracę w gospodarstwie rolnym ubezpieczony świadczył również w okresie wakacji i ferii zimowych. Ojciec A. W.

(1)pracował zawodowo poza gospodarstwem w godzinach od 7 do 15. Do zadań ubezpieczonego należało przez wykonywanie prac polowych, zaś w okresie zimowym przebieranie kartofli oraz przywóz drzewa z lasu. Przez cały rok A. W.

(1)pracował przy obrządku zwierząt. W okresie letnim po ukończeniu zasadniczej szkoły zawodowej, tj. do dnia 27 sierpnia 1973 r., ubezpieczony w dalszym ciągu pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. (zeznania ubezpieczonego k. 14, 34v, zeznania świadków: M. G. k. 28 oraz G. G. k. 29, poświadczenie o adresach i okresach zameldowania wydane przez Urząd Gminy W. k. 10 akt emerytalnych, zaświadczenie wydane przez Starostwo Powiatowe w G. k. 11 akt emerytalnych). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie A. W.

(1)jest zasadne i zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ust.1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art. 32 ust. 1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art. 27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z § 4 ust.1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 20 lat kobieta), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z § 2 ust.1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je, z zastrzeżeniem art. 56, jak okresy składkowe przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Ostatecznie, jedyną sporna okolicznością na gruncie niniejszej sprawy było ustalenie, czy ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego okresu 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Poza sporem pozostawało bowiem, że A. W.

(1)osiągnął wymagany ustawą wiek oraz spełnił przesłankę 15 –letniego stażu pracy w warunkach szczególnych jak również, iż jako członek OFE, wniósł o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE na dochody budżetu państwa. Jak wskazuje się zaś w doktrynie i orzecznictwie, aby można było zaliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia traktując je jako okresy składkowe ubezpieczony musi wykazać, iż pracował w gospodarstwie rolnym rodziców co najmniej 4 godziny dziennie. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego pozwoliła na uznanie przez Sąd, iż w kwestionowanym przez ZUS okresie ubezpieczony, mając ukończone 16 lat życia, codziennie przez ponad 4 godziny pracował w gospodarstwie rolnym rodziców położonym w miejscowości S. . Sąd obdarzył bowiem wiarygodnością zeznania złożone przez ubezpieczonego oraz świadków M. G. oraz G. G. . Wymienione dowody są logiczne oraz korespondują ze sobą. Świadkowie potwierdzili relację zaprezentowaną przez ubezpieczonego. Wskazać przy tym należy, iż świadkowie znali rodziców A. W.

(1), a G. G. mieszkała ok. 50 metrów od gospodarstwa rolnego rodziny W. . Z relacji ubezpieczonego oraz świadków wynika, iż A. W.

(1)codziennie, przez cały rok zajmował się m. in. obrządkiem inwentarza. Ponadto wykonywał szereg prac sezonowych, tj. zimą zajmował się przywozem drzewa z lasu i innymi pracami jak np. przebieranie kartofli, zaś w pozostałych porach roku wykonywał pracę polowe. Przy rozstrzygnięciu niniejszej sprawy należy mieć również na uwadze realia pracy w gospodarstwie rolnym w spornym okresie, kiedy to wszystkie prace wykonywane były ręcznie jak również wielkość inwentarza oraz gospodarstwa rolnego rodziców ubezpieczonego. Wskazać przy tym należy, iż ojciec ubezpieczonego pracował zawodowo poza gospodarstwem przez 8 godzin dziennie. Powyższe daje podstawy do ustalenia, iż w gospodarstwie rolnym rodziców A. W.

(1)istniało zapotrzebowanie na pracę ubezpieczonego w określonym przez niego wymiarze, tj. od godziny do półtorej przed wyjazdem do szkoły oraz po południu po około 5 godzin. W ocenie Sądu nietrafnym jest zarzut organu rentowego, jakoby pobieranie nauki w szkole znajdującej się w innej miejscowości niż miejsce położenia gospodarstwa rolnego wykluczało jednoczesną pracę ubezpieczonego w gospodarstwie stale i w wymiarze znaczącym dla funkcjonowania tego gospodarstwa. Jak wskazał A. W.

(1), dojazd z domu do szkoły zajmował mu od 25 do 30 minut. Wracał on do domu, około godziny 14-16. Wynika stąd, iż pobyt w szkole oraz dojazd nie uniemożliwiał ubezpieczonemu wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym rodziców we wskazanym wyżej wymiarze. Sąd nie znalazł przy tym okoliczności, które przemawiałyby przeciwko przyznaniu wiarygodności zeznaniom ubezpieczonego w wyżej wymienionym zakresie. Tym samym, w ocenie Sądu nie ma przeszkód, by sporny okres zaliczyć uzupełniająco, stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, do ogólnego stażu ubezpieczeniowego A. W.

(1), w koniecznym dla niego, na gruncie niniejszego postępowania, zakresie, tj. tak, aby, po sumowaniu z okresem uznanym przez ZUS, posiadał on łącznie 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżone decyzje i ustalił, że A. W.

(1)przysługuje prawo do emerytury od (...) r., tj. od dnia, w którym ukończył on 60. rok życia.