Sad powszechny, IV Ka 315/13

(1)oskarżonego z art. 190 § 1 kk z powodu apelacji wniesionych przez prokuratora i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z dnia 27 lutego 2013 roku sygn. akt VI K 176/12 na podstawie art. 437 § 1 kpk , art. 636 § 1 kpk i art. 9 i 13 ust. 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 49 poz. 223 z 1983 roku z późniejszymi zmianami): 1) utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok, uznając skargi apelacyjne Prokuratora Rejonowego w Radomsku i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej J. K. za oczywiście bezzasadne; 2) zasądza od oskarżycielki posiłkowej J. K. na rzecz Skarbu Państwa 60,00 (sześćdziesiąt) złotych tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze i obciąża ją wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym w kwocie 10,00 (dziesięć) złotych; 3) kosztami procesu w części dotyczącej skargi apelacyjnej Prokuratora Rejonowego w Radomsku obciąża Skarb Państwa. Sygn. akt. IV Ka 315/13 UZASADNIENIE J. N.

(1)został oskarżony o to, że w okresie od 23 czerwca 2009 roku do 15 października 2009 roku w R. wypowiadał groźby karalne wobec J. K. w postaci zniszczenia jej oraz pozbawienia jej życia i zdrowia, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, tj. o czyn z art. 190 § 1 kk . Sąd Rejonowy w Radomsku wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 roku w sprawie VI K 22/10 uznał oskarżonego w miejsce zarzucanego mu czynu za winnego tego, że działając z góry powziętym zamiarem w krótkich odstępach czasu w okresie od dnia 23 czerwca 2009r. do dnia 15 października 2009r. w R. przy ul. (...) groził pokrzywdzonej J. K. pozbawieniem życia i zdrowia, przy czym groźby te wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę , że zostaną spełnione czym wypełnił dyspozycję art. 1902§1 kk w zw. z art. 12 kk i za to na podstawie art. 190§1 kk wymierzył mu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 69§1 i 2 kk , art. 70§1 pkt 1 kk warunkowo zawiesił J. N.

(1)wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 2 lat; na podstawie art. 71§1 kk orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w ilości 50 stawek dziennych przy określeniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł. Wymierzył oskarżonemu 170 zł. opłaty i zasadził od niego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 3.084,84 zł. tytułem zwrotu wydatków poniesionych w sprawie. Powyższy wyrok zaskarżył w całości na korzyść oskarżonego jego obrońca z wyboru. Wyrokiem z dnia 24 maja 2011 roku w sprawie IV Ka 318/11 Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Radomsku do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy w Radomsku wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 roku w sprawie VI K 377/11 uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, - kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa; - zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego J. N.

(1)kwotę 723,24 złote tytułem zwrotu uzasadnionych kosztów pomocy prawnej świadczonej przez obrońcę z wyboru. Wyrok ten został zaskarżony w całości na niekorzyść oskarżonego J. N.

(1)przez Prokuratora Rejonowego w Radomsku oraz oskarżycielkę posiłkową J. K. . Wyrokiem z dnia 6 marca 2012r. Sąd Okręgowy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Rejonowy w Radomsku wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 roku w sprawie VI K 176/12 uniewinnił oskarżonego J. N.

(1), a kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Radomsku oraz oskarżycielka posiłkowa J. K. . Apelacja oskarżyciela publicznego , została wywiedziona z podstawy art. 438 pkt 3 kpk i zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia , który miał wpływ na treść tego orzeczenia , a polegający na niewłaściwym uznaniu , iż zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że oskarżony swym zachowaniem nie wyczerpał ustawowych znamion zarzucanego mu przestępstwa, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosków przeciwnych. W konkluzji skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Radomsku do ponownego rozpoznania. Apelacja oskarżycielki posiłkowej wywiedziona z treści art. 438 pkt 1,2,3 kpk zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1. Obrazę przepisów prawa materialnego polegająca na błędnej interpretacji art. 1 K.k. 2. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym uznaniu, iż Ja K. nie obawiała się oskarżonego J. N.

(1), jak również polegający na tym , iż Sąd bezzasadnie ustalił, iż groźby nie miały charakteru realnego;

1. Przekroczenie swobodnej oceny dowodów polegający na tym, że bezzasadnie nie wiary zeznaniom pokrzywdzonej J. K. , a udzielenie przymiotu wiarygodności oskarżonemu N. i świadkowi P. .
2. Pominięcie w ustaleniach faktycznych tak istotnej okoliczności jak: fakt prowadzenia licznych postępowań także przeciwko policjantom przez oskarżonego N. w tym oskarżenie Policjantów o kradzież i znęcanie się nad zwierzętami, składanie fałszywych zawiadomień o znęcaniu się przez rodzinę J. -córkę Pani K. nad dzieckiem, oskarżenie J. K. o wtargnięcie do domu W konkluzji wnosiła o:
3. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Radomsku do ponownego rozpoznania.;
4. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez skazanie oskarżonego i wymierzenie mu kary pozbawienia wolności;
5. zasądzenie od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów zastępstwa procesowego. Na rozprawie apelacyjnej w dniu 21 czerwca 2013 roku Sąd Okręgowy postanowił uznając potrzebę uzupełniania przewodu sądowego w trybie art.452§2 kpk dopuścić dowód z akt sprawy II K 225/13 Sądu Rejonowego w Radomsku na okoliczności wskazane we wniosku oskarżycielki posiłkowej J. K. . Na rozprawie apelacyjnej w dniu 30 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy postanowił: - na podstawie art. 22 § 1 kpk nie uwzględnić wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o zawieszenie postępowania, albowiem nieukończenie postępowania karnego w sprawie II K 225/13 Sądu Rejonowego w Radomsku nie stanowi przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie procesu w niniejszej sprawie- stosownie do treści art. 8 § 1 kpk Sąd karny rozstrzyga samodzielnie zagadnienie faktyczne i prawne i nie jest związany rozstrzygnięciem innego Sądu, - nie uwzględnić wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o odroczenie rozprawy apelacyjnej w dniu dzisiejszym, albowiem pobyt w sanatorium nie stanowi dostatecznego usprawiedliwienia niestawiennictwa na rozprawie, tym bardziej, iż oskarżycielka posiłkowa uczestniczyła w rozprawie poprzedniej przed Sądem Okręgowym, na którym ustalono dzisiejszy termin rozprawy i ani na rozprawie poprzedniej, ani też do chwili rozpoczęcia przewodu sądowego nie sygnalizowała woli osobistego uczestniczenia w rozprawie w sprawie IV Ka 315/13, ani też nie zgłaszała z tego powodu wniosku o odroczenie rozprawy i wyznaczenie innego terminu. Prokurator popierał apelację Prokuratora Rejonowego w Radomsku i wnioski w niej zawarte, przyłączył się do apelacji pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej popierał własną apelację i wnioski w niej zawarte, przyłączył się do apelacji prokuratora, ewentualnie wnosił o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Obrońca oskarżonego wnosił o nieuwzględnienie skarg apelacyjnych pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej i prokuratora i utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Oskarżony przyłączył się do stanowiska swojego obrońcy, wnosił o utrzymanie wyroku w mocy. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej w replice wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Skargi apelacyjne Prokuratora Rejonowego w Radomsku i oskarżycielki posiłkowej J. K. są oczywiście bezzasadne, a podniesiony w niej zarzuty należy uznać za chybione i jako take nie zasługujący na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że rozpoznawana apelacja oskarżycielki posiłkowej jest wewnętrznie niespójna. Nie jest bowiem prawidłowe formułowanie, w odniesieniu do tego samego rozstrzygnięcia zaskarżonego apelacją zarówno zarzutów obrazy prawa materialnego, jak i zarzutów obrazy prawa procesowego, jeżeli w ocenie skarżącego to właśnie uchybienia o charakterze proceduralnym spowodowały w efekcie wadliwe ustalenie co do przebiegu zdarzenia objętego osądem w niniejszej sprawie, a tym samym nieprawidłowe ukształtowanie faktycznej podstawy zaskarżonego orzeczenia. Poza sporem jest przecież, że prawidłowość stosowania prawa materialnego w sprawie może być oceniana dopiero, gdy dokonane zostaną niekwestionowane ustalenia faktyczne. W sprawie niniejszej, skarżący z jednej strony, zarzuca Sądowi Rejonowemu dopuszczenie się uchybienia procesowego polegającego na dowolnej ocenie dowodów skutkującego wadliwymi ustaleniami faktycznymi, z drugiej zaś wywodzi, że tenże Sąd wadliwie zinterpretował prawo materialne, rażąco obrażając art. 190 § 1 kk . Taka nieprawidłowa konstrukcja apelacji złożonej przez oskarżycielkę posiłkową J. K. , powoduje konieczność odniesienia się w pierwszej kolejności do zawartych w niej zarzutów o charakterze procesowym. W sytuacji bowiem, gdyby okazały one zasadne, rozpoznanie apelacji w części dotyczącej zarzutów obrazy prawa materialnego byłoby przedwczesne, gdyż - co wyżej wskazano - prawidłowość zastosowania prawa materialnego może być weryfikowana tylko na bazie niekwestionowanego stanu faktycznego. Tak zatem patrząc na wniesione apelacje i odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów dotyczących obrazy prawa procesowego stwierdzić że wbrew wywodom skarżących obie apelacje sprowadzają się w istocie rzeczy do zanegowania prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji, a dotyczących sprawstwa oskarżonego. Opiera się one na odmiennej interpretacji zebranych w sprawie dowodów i nie przedstawiają jakichkolwiek przekonywujących argumentów, podważających prawidłowości i słuszności rozumowania Sądu I instancji. Skarżący nie wykazali bowiem w żaden sposób, że rozumowanie Sądu meriti było wadliwe bądź nielogiczne. Natomiast zarzuty przedstawione w skargach apelacyjnych mają wyłącznie charakter subiektywnej polemiki opierającej się na niekorzystnej dla oskarżonego ocenie dowodów, nie znajdującej potwierdzenia w realiach niniejszej sprawy. Chodzi tu oczywiście o to, że skargi apelacyjne nie przedstawiają żadnych ważkich argumentów potwierdzających wadliwe rozumowanie Sądu I instancji. Dokonane bowiem przez Sąd I instancji ustalenia w pełni odpowiadają zebranym w sprawie dowodom, a nade wszystko są wynikiem wszechstronnej oraz wnikliwej ich analizy. Zważyć trzeba, iż przekonanie Sądu I instancji o braku niepodważalnych dowodów na sprawstwo oskarżonego J. N.

(1), pozostaje pod ochroną prawa procesowego, jako że nie wykracza przez normy zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w treści art. 7 kpk . Jednocześnie zaś konkluzje Sądu I instancji stanowią wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść, jak niekorzyść oskarżonego ( art. 4 k.p.k. ), a nade wszystko zostały wyczerpująco i logicznie – z uwzględnieniem wskazań wiedzy, doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania – uzasadnione w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku ( art. 424§1 pkt 1 k.p.k. ). Nie budzi wątpliwości, że Sąd I instancji szczegółowo odniósł się do wszystkich okoliczności faktycznych ujawnionych w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego. Skarżący zaś negując dokonaną w sposób prawidłowy przez Sąd I instancji ocenę dowodów oraz podnosząc zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, nie przytaczają w rzeczywistości żadnych, dostatecznych argumentów, które podważałyby trafność ustaleń faktycznych, będących podstawą przedmiotowego rozstrzygnięcia, poza takim jedynie, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego dawała podstawy do przypisania oskarżonemu J. N.

(1)zarzucanego mu czynu. Nie jest to argument dostateczny i wystarczający do obalenia ocen przeprowadzonych przez sąd merytoryczny. Dowody na jakich Sąd I instancji oparł swoje wnioski są bowiem w swej wymowie jednoznaczne i nie budzące wątpliwości. Sąd Rejonowy tak wnikliwie i rzetelnie ocenił materiał dowodowy, że Sąd Okręgowy w całości tą ocenę podziela. Konstatacja Sądu I instancji, iż brak niewątpliwych dowodów na przypisanie oskarżonemu sprawstwa inkryminowanego mu czynu jest w pełni uprawniona w aspekcie ustalonych faktów, a nade wszystko prawidłowo, rzetelnie i wyczerpująco ocenionego materiału dowodowego, zarówno w postaci osobowych, jak i nieosobowych źródeł dowodowych. Przede wszystkim słusznie Sąd meriti, podzielił zeznania świadków na dwie grupy. I wspierająca tezę oskarżenia i II wspierającą tezę obrony. Sąd Rejonowy również właściwie skupił się na relacjach panujących między pokrzywdzoną J. K. i oskarżonym J. N.

(2). Z zeznań świadków zarówno I i II grupy, jak i depozycji oskarżonego i pokrzywdzonej jednoznacznie wynika, że między stronami istnieje konflikt i dochodzi do licznych wzajemnych scysji. Świadczą o tym nie tylko wskazane wyżej dowody, ale także liczne wszczynane postępowania karne. Słusznie również Sąd meriti ocenił treść nagrania sporządzonego przez J. K. . Rzeczywiście brak jest w nich jednoznacznego określenia zapowiedzi pozbawienia zdrowia i życia. Niewątpliwym jest, że słowa kierowane przez J. N.

(3)miały charakter obraźliwy, ale brak jest w nich cech groźby. W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że przestępstwo z art. 190 § 1 kk może zajść jedynie wtedy gdy sprawca wypowiada konkretne słowa groźby, które w pokrzywdzonym wzbudzają uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona. Natomiast z zebranych dowodów nie wynika by takie konkretne sformułowania padły z ust oskarżonego. Pamiętać należy, że słowa wyrażające groźbę niedookreśloną, nie wyrażającą niczego konkretnego. Upatrywanie w nich groźby pozbawienia życia jest niedopuszczalnym domniemaniem przeciw oskarżonemu ( art. 5 § 2 k.p.k. ). Warunkiem przestępności czynu jest, aby groźba wzbudzała uzasadnioną obawę , że będzie spełniona ( art. 190 in fine). Jest to więc przestępstwo materialne, przy czym stan uzasadnionej obawy osoby zagrożonej należy traktować jako skutek. Subiektywna ocena jest konieczna, ale niewystarczająca, gdyż ustawa posługuje się zwrotem o uzasadnionej obawie (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 4 lipca 2002 r., II AKa 163/02, KZS 2002, z. 7-8, poz. 38). Decydować więc będą przesłanki odwołujące się do okoliczności i sposobu wyrażenia groźby, które mogą uzasadniać realną obawę, iż będzie spełniona. Pozwala to wyeliminować z zakresu karalności groźby, których nikt rozsądny nie potraktowałby poważnie (groźby dla żartu, ośmieszenia osoby naiwnej, dokuczania partnerowi podczas kłótni małżeńskiej itp.). Natomiast w realiach przedmiotowej sprawy relacje między oskarżonym i pokrzywdzoną wskazują jednoznacznie, że J. K. nie obawia się J. N.

(1). Przytoczyć w tym miejscu należy choćby zeznania S. J. , który podkreślił, że kiedy J. N.

(1)wyzywał pokrzywdzoną ona odpowiadała mu wzajemną obelgą. Do takiego wniosku i takiego przekonania wiodą również wyjaśnienia oskarżonego J. N. oraz zeznania świadków M. P. , M. B. , M. N. i A. N. , że oskarżycielka posiłkowa J. K. podczas jednej ze scysji uderzyła oskarżonego w twarz, kiedy wyjrzał ponad ogrodzenie oraz mówiła do oskarżonego, że „zniszczy go prokuraturą i sądami” oraz , że jest cwana i go załatwi. (k. 504v.) Świadczyć to musi o braku jakiejkolwiek obawy ze strony J. K. W związku z powyższym, Sąd Odwoławczy w całej rozciągłości podziela stanowisko Sądu meriti w zakresie ostatecznej oceny przedmiotowego zdarzenia, jak i metod ukierunkowanych na weryfikację jego przebiegu i skutków. Zatem, słusznie ocenił Sąd I instancji, że w przedmiotowej sprawie na uznanie oskarżonego J. N.

(1)za winnego inkryminowanego mu czynu nie pozwala zgromadzony w sposób kompleksowy i rzetelny materiał dowodowy. W tym miejscu wymaga podkreślić, iż w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku Sąd Rejonowy w sposób logiczny, niezwykle wnikliwy, precyzyjny i szczegółowy uzasadnił swe stanowisko w zakresie oceny zebranych dowodów. W ocenie Sądu Okręgowego, powyższe wnioski Sądu Rejonowego są wyważone i przekonujące. Przede wszystkim zaś umacniają Sąd Okręgowy w przekonaniu, że Sąd Rejonowy prawidłowo i zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów dokonał subsumpcji zebranego materiału dowodowego na potrzeby niniejszego postępowania. Zważywszy na powyższe okoliczności Sąd Odwoławczy nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Swobodna ocena dowodów nakazuje, aby Sąd ocenił znaczenie, moc i wiarygodność materiału dowodowego w sprawie na podstawie wewnętrznego przekonania z uwzględnieniem wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, nie będąc przy tym związany żadnymi ustawowymi regułami dowodowymi (tak też SN w wyroku z 8.04.1997 r., IV KKN 58/97, Prokuratura i Prawo 1998/217). Wywody zaś zaprezentowane uzasadnieniu skarżonego wyroku nie naruszają w żaden sposób przywołanej zasady swobodnej oceny dowodów, albowiem Sąd I instancji miał na względzie wszystkie zebrane w sprawie dowody, które wnikliwie i starannie rozważył. Mając na względzie powyższe okoliczności Sąd Okręgowy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, jako słuszny i odpowiadający prawu. W oparciu o przepisy powołane w sentencji wyroku Sąd Okręgowy zasądzaił od oskarżycielki posiłkowej J. K. na rzecz Skarbu Państwa 60,00 złotych tytułem opłaty za postępowanie odwoławcze i obciążył ją wydatkami poniesionymi przez Skarb Państwa w postępowaniu odwoławczym w kwocie 10,00 złotych. Nadto kosztami procesu w części dotyczącej skargi apelacyjnej Prokuratora Rejonowego w Radomsku obciążył Skarb Państwa.