Sad powszechny, VIII Gz 106/15

Sygn. akt VIII Gz 106/15 POSTANOWIENIE Dnia 9 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VIII Wydział Gospodarczy w następującym składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Kala (spr.) Sędziowie: SSO Marek Tauer SSO Wojciech Wołoszyk po rozpoznaniu w dniu 9 października 2015 r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Syndyka Masy Upadłości (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w W. przeciwko (...) Spółka akcyjna w K. na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt VIII GC 381/15 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Bydgoszczy stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu Gdańsk – Północ w Gdańsku, zgodnie z właściwością ogólną - art. 30 kpc . Sąd wydał postanowienie uwzględniając zarzut pozwanego zgłoszony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy i uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że strona powodowa wykazała podstawę zastosowania art. 34 kpc , na który powołała się w pozwie. Sąd Rejonowy wskazał, że jedno z dochodzonych roszczeń wynika z umowy sprzedaży ( faktura (...) ), jednak brak jest podstaw do dokonania ustaleń w zakresie miejsca świadczenia stron. Pozostałe roszczenia obejmują rozliczenia, odnośnie których niemożliwym jest ustalenie treści ewentualnej umowy stron i tym samym wskazanie innego niż siedziby stron miejsca wykonania kontraktu. Ewentualne porozumienie w tym zakresie nie było częścią umowy najmu łączącej strony, gdyż nie przewidywała ona zobowiązania pozwanego w żądanym przez powoda zakresie. Brak było zatem podstaw do uznania, że miejscem wykonania umów stron, których dotyczą roszczenia objęte pozwem był I. . W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego. Zarzucił naruszenie przepisu art. 34 kpc w zw. z art. 454 § 1 kc oraz art. 43 § 1 kpc i art. 37 kpc poprzez ich niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji wadliwe uznanie, że w sprawie nie zachodzi właściwość przemienna Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Skarżący podał w uzasadnieniu, że swoje roszczenia wywodzi faktu zawarcia i wykonania umowy najmu nieruchomości, maszyn i urządzeń z dnia 30.11.2010 r., której treść nie pozostawia żadnych wątpliwości, iż miejscem jej wykonania był I. . Dodatkowo wskazał na treść art. 37 kpc , zgodnie z którym powództwo o roszczenie ze stosunku najmu lub dzierżawy nieruchomości wytoczyć można przed sąd miejsca położenia nieruchomości. Pozwany wniósł o oddalenie zażalenia oraz o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie podlegało oddaleniu. Właściwość przemienna sądu, do którego pozew został wniesiony, powinna wynikać z okoliczności wskazanych w pozwie. Obowiązek taki wynika z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. , który stanowi, że pozew powinien zawierać przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniających w miarę potrzeby właściwość sądu. Taka potrzeba z pewnością występowała w przedmiotowej sprawie, w której powód powołał się na umowę najmu, a dla wykazania właściwości wskazał jedynie, że miejscem wykonania umowy był I. . Tymczasem roszczenia dochodzone pozwem nie wynikały ze wskazanej umowy najmu z dnia 30.11.2010 r., wskazanej przez powoda, jako źródło dochodzonych roszczeń. Omawiana umowa najmu nie przewidywała zobowiązania pozwanego do poniesienia kosztów zużycia paliwa gazowego, opłaty za legalizację gazomierza, opłat abonamentowych i sieciowych, czy też ceny za sprzedane palety. Ewentualne porozumienia stron w wymienionym zakresie wymagały odrębnych umów. Wskazanie przez powoda w pozwie, dla uzasadnienia przyjętej przez niego właściwości przemiennej, iż miejscem wykonania umowy był I. , powtórzone w zażaleniu, było błędne, gdyż dotyczyło umowy najmu, a nie innych roszczeń, których faktycznie powód dochodził w pozwie. Słusznie zatem stwierdził Sąd Rejonowy, że z treści dokumentu umowy najmu nie sposób wywieść podstaw do obciążenia pozwanego w żądanym przez powoda zakresie. Powołanie się w zażaleniu na przepis art. 37 k.p.c. dotyczący roszczeń wynikających ze stosunku najmu, było w tych okolicznościach zupełnie nieuzasadnione. Miejsce wykonania umowy w rozumieniu art. 34 k.p.c. należało w rozpoznawanej sprawie oceniać nie w odniesieniu do miejsca położenia wynajmowanej przez powoda nieruchomości, ale do miejsca, gdzie miały być wykonane konkretne czynności, których wykonania powód dochodzi. Przyjęty w art. 34 k.p.c. łącznik w postaci "miejsca wykonania umowy" należy bowiem określać według przepisów prawa materialnego ( art. 454 k.c. ), przy czym przy ustalaniu właściwości sądu rozstrzygające znaczenie może mieć miejsce wykonania umowy, jako całości albo też tylko miejsce wykonania poszczególnych zobowiązań z niej wynikających. W związku z tym miejsce to może być odmienne dla każdej ze stron umowy zarówno w stosunku do wszystkich zobowiązań wynikających z umowy, jak i do każdego zobowiązania z osobna (vide: Komentarz do art. 34 k.p.c., Jan Klimkowicz, stan prawny: 15 marca 2011 r., opubl. LEX). W rozpoznawanym wypadku chodziło o zapłatę, co determinowało konieczność wykazania przez powoda, że w przypadku każdego z roszczeń strony umówiły się na zapłatę w okręgu Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Samo wskazanie rachunku bankowego w wystawionych fakturach nie mogło świadczyć o treści porozumienia stron w przedmiocie zapłaty, skoro pozwany zakwestionował w ogóle istnienie zobowiązania. Ponadto wedle twierdzenia pozwanego zawartego w odpowiedzi na zażalenie, rachunek wskazany w fakturach stanowiących podstawę roszczeń prowadzony jest przez oddział (...) w K. , a więc poza właściwością Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 8 listopada 1991 r., sygn. akt: II CO 16/91 (publ. OSNC 1993, Nr 3, poz. 40), określone w art. 454 § 2 k.c. miejsce spełnienia świadczenia należy rozumieć w ten sposób, że świadczenie pieniężne powinno być spełnione w zasadzie w miejscu zamieszkania lub siedzibie wierzyciela. Miejscem wykonania umów w tym kontekście powinna być siedziba powoda, czyli W. . Skoro jednak powód nie złożył pozwu przed tym sądem ani nie uzasadnił podstaw tak określonej właściwości, prawidłowo zatem Sąd Rejonowy przyjął, że jedynie właściwym było przekazanie sprawy według właściwości ogólnej – siedziby pozwanego – do sądu w Gdańsku. Mając na względzie powyższe, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 385 k.p.c. w związku z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.