Sad powszechny, XVIII C 928/15

(2)oraz ustalił nową opłatę obowiązującą od stycznia 2009r. i przez lata następne w wysokości 376.395,90zł. Pismo to zostało odebrane przez ówczesnego użytkownika wieczystego- (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. w dniu 17 grudnia 2008r. Ustalenie nowej opłaty związane było z dokonaniem nowego oszacowania wartości gruntu. Użytkownik wieczysty nie zgadzając się z zaproponowaną stawką, zwrócił się pismem z dnia 14 stycznia 2009r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. , wnosząc, iż aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. Orzeczeniem z dnia 25 maja 2010r., SKO oddaliło jednak wniosek użytkownika i ustaliło opłatę roczną za rok 2009 i lata następne w wysokości 376.395,90zł. Wobec powyższego, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp. k. złożyła sprzeciw. Wysokość opłaty rocznej za powyższą nieruchomość ostatecznie ustalona została prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego (...) wydanym w dniu 09 maja 2012r. w sprawie sygn. akt (...) na kwotę 376.395,90zł od dnia 01 stycznia 2009r. Dowód: wypowiedzenie opłaty rocznej z dnia 11.12.2008r. wraz z dowodem doręczenia (k. 41-42); orzeczenie (...) .(k. 43-46 akt), odpis wyroku SO w P. 09.05.2012r. (...) (k. 47 akt) Wyrokiem z dnia 10 lutego 2012r. sygn. akt (...) Sąd Okręgowy (...) zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 257.384,24zł z ustawowymi odsetkami od dnia 31 sierpnia 2011r. do dnia zapłaty. Kwota ta zasądzona została tytułem opłaty rocznej za 2009r. (195.858zł) i skapitalizowanych odsetek za opóźnienie za okres od 01 kwietnia 2009r. do 30 sierpnia 2011r. (61.526,24zł), należnej powodowi za użytkowanie wieczyste przez pozwaną gruntu Skarbu Państwa położonego w P. przy pl. (...) , składającego się z działki nr (...) o pow. 0,3348ha. Od powyższego wyroku, pozwany wywiódł apelację, która oddalona została wyrokiem z dnia 06 listopada 2012r. ( (...) ) Dowód: wyrok z 10.02.2012r. wraz z uzasadnieniem (k. 53-58 akt), wyrok z 06.11.2012r. z uzasadnieniem (k. 48-50 akt). Jak wskazane to zostało powyżej, początkowo istniejąca działka nr (...) położona w P. przy pl. (...) (obręb 51, P. , ark. mapy 26, działka nr (...) ), dla której prowadzona była księga wieczysta nr (...) , podzielona została na działki nr (...) (o pow. 978m 2 ) i 8/2 (o pow. 2370m 2 ). Działka (...) w dniu 06 lipca 2009r., została odłączona do nowej księgi wieczystej o numerze (...) . Decyzją Dyrektora Geodezji i Katastru Miejskiego w P. z dnia 28 grudnia 2012r., dokonano podziału działki (...) na działki (...) ( kw (...) ) i 8/4 ( (...) ). Dowód: odpis zwykły kw (...) (k. 72-76 akt ); odpis zwykły kw (...) (k. 77-82 akt) ; odpis zwykły kw (...) (k. 83-87 akt ), zawiadomienie z 17.01.2013r. (k. 59-61 akt). Aktem notarialnym z dnia 01 marca 2010r. rep. A nr

1. (...) , spółka (...) sp. z o.o. „ Plac (...) ” sp. k., zbyła działkę (...) na rzecz (...) Banku Spółdzielczego w P. . Aktem notarialnym z dnia 18 czerwca 2010r. rep. A nr
2. (...) , spółka (...) sp.zo.o. „ Plac (...) ” sp. k., zbyła działkę nr (...) na rzecz (...) Banku Spółdzielczego. Aktem notarialnym z dnia 18 czerwca 2013r. rep.A nr 8680/2013, (...) Bank Spółdzielczy zbył działkę nr (...) na rzecz (...) w P. . Za działkę (...) uiszczona została przez (...) Bank Spółdzielczy opłata za okres od dnia 01 lipca 2010r. do dnia 31 grudnia 2010r. Okoliczności bezsporne Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013r., Sąd Rejonowy (...) w sprawie (...) , oddalił powództwo wywiedzione przez powoda w zakresie zasądzenia od pozwanego kwoty 22.411,11zł z ustawowymi odsetkami od dnia 01 kwietnia 2010r. tytułem opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości- działki nr (...) za styczeń i luty 2010r. Mimo wniesienia apelacji przez powoda, Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 listopada 2013r. w sprawie (...) , oddalił ją Dowód: odpis wyroku z 26.11.2013r. z uzasadnieniem (k. 62-71 akt) ; odpis wyroku z 18.06.2013r. (k. 120 akt) . Pismem z dnia 18 lipca 2014r. (znak: (...) powód wezwał pozwanego do zapłaty, który odebrał je 23 lipca 2014r. Dowód: wezwanie do zapłaty z 18.07.2014r. zpotwierdzeniem odbioru (k. 88-89 akt). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie następujących dowodów: - wyżej wymienionych dokumentów prywatnych, - odpisów orzeczeń wraz z uzasadnieniami powołanymi powyżej, nadto z akt Sądu Okręgowego w (...) Dokumenty prywatne, a za takie uznać należy korespondencję wymienioną przez strony przed zawiśnięciem miedzy nimi sporu, jak wezwanie do zapłaty czy wypowiedzenie opłaty rocznej, zostały również uznane za wiarygodne. W postępowaniu cywilnym dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie - art. 245 k.p.c. Autentyczność dokumentów prywatnych nie była kwestionowana przez żadną ze stron w oparciu o treść art. 232 k.p.c. w zw. z art. 253 k.p.c. Także Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. Tym samym okazały się one przydatne w sprawie, stając się podstawą powyższych ustaleń faktycznych. Okoliczność, że żadna ze stron nie kwestionowała treści kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy pozwoliła na potraktowanie tych kopii jako dowodów pośrednich istnienia dokumentów o treści im odpowiadającej. Sąd uznał za wiarygodne zeznania świadka A. M.

(3), który zeznawał na okoliczność stanu nieruchomości i sposobu jej zagospodarowania. Świadek wskazał, iż działka nr (...) zabudowana jest kamienicą i budynkiem gospodarczym-pawilonem, zaś działka (...) była niezabudowana i wykorzystywana jako parking. Spółka będąca użytkownikiem wieczystym zadecydowała o podziale nieruchomości celem zrealizowania nowej inwestycji. Sąd zważy ł, co następuje: W rozpoznawanej sprawie powód Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta P. zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, wniósł o zasądzenie od pozwanego (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) sp.k. z siedzibą w P. , kwoty 394.723,36zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz kosztami podstępowania wg norm przepisanych. Swe żądanie powód wywodził treści art. 238 k.c. , zgodnie z którym użytkownik wieczysty uiszcza opłatę roczną przez czas trwania swojego prawa. Pozwany podnosił z kolei, zarzut przedawnienia roszczenia oraz powagi rzeczy osądzonej w związku z orzeczeniem z dnia 18.06.2013r. sygn. akt. (...) , utrzymany w mocy przez wyrok z dnia 26.11.2013r., sygn. akt (...) . Nadto, pozwany wskazał, że w związku z podziałem nieruchomości w 2009r., działka nr (...) , dla której ustalono wysokość opłaty rocznej, przestała istnieć, stąd roszczenie jest niezasadne. W niniejszym postępowaniu, ustalony powyżej stan faktyczny co do zasady był bezsporny. Strony nie kwestionowały ani faktu istnienia użytkowania wieczystego ani też okoliczności związanych z jego rozpoczęciem i zakończeniem. Nadto, bezsporne były także kwestie związane z tym, za które okresy opłaty zostały przez pozwanego bądź inny podmiot wniesione. Nie ulega wątpliwości, że powód słusznie powoływał się na regulację art. 238 k.c. , zgodnie z którą, za czas trwania użytkowania wieczystego, należy mu się opłata uiszczana przez podmiot, który z prawa tego korzysta. W pierwszej kolejności odnieść się należy do kwestii przedawnienia. Pozwany podniósł, iż skoro roszczenie w zakresie opłaty rocznej za 2009r., wymagalne było w dniu 01 kwietnia 2009r., zaś w zakresie opłaty za 2010r., w dniu 01 kwietnia 2010r., to z uwagi na upływ 3-letniego terminu, wskazanego przez art. 118 k.c. dla roszczeń o świadczenia okresowe, roszczenie przedawniło się odpowiednio: w roku 2012 i 2013. Pozwany miałby w tym względzie słuszność, gdyby nie fakt, iż wyrok ustalający w sposób ostateczny wysokość rocznej opłaty od dnia 01 stycznia 2009r., stał się prawomocny z dniem 28 stycznia 2013r. i to od tego dnia zaczyna biec termin przedawnienia dla roszczenia powoda zgłoszonego w niniejszym postępowaniu. Przedmiotowy wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 09 maja 2012r., wydany w sprawie sygn. akt (...) , jest wyrokiem prawo kształtującym, a co za tym idzie, ma charakter konstytutywny. Wskazywał na to m. in. Sąd Najwyższy w swej uchwale z dnia 23 czerwca 2005 r. ( III CZP 37/05, OSNC 2006, nr 5, poz. 82), podnosząc, iż: „powództwo zmierzające do oznaczenia wysokości należnej opłaty rocznej w sprawach rozpoznawanych na podstawie art. 80 ust. 2 u.g.n. ma charakter powództwa o ukształtowanie”, zaś „swoim orzeczeniem sąd zastępuje odpowiednie oświadczenie woli użytkownika wieczystego, w związku z czym orzeczenie to ma charakter konstytutywny”. Z powołanych wyżej przyczyn, bieg terminu przedawnienia rozpoczął się dopiero z dniem 28.01.2013r. i przerwany został wniesieniem pozwu w niniejszej sprawie w dniu 06 marca 2015r., przez co stwierdzić należy, że roszczenie powoda nie uległo przedawnieniu. Odnosząc się natomiast do zarzutu pozwanego co do powagi rzeczy osądzonej w zakresie żądania zasądzenia opłaty za miesiące styczeń i luty 2010r., stwierdzić należy, iż Sąd Okręgowy przychylił się do tej tezy pozwanego. W ocenie Sądu bowiem, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013r., Sąd Rejonowy Poznań- Stare Miasto w P. w sprawie (...) , oddalił powództwo wywiedzione przez powoda w zakresie zasądzenia od pozwanego kwoty 22.411,11zł z ustawowymi odsetkami od dnia 01 kwietnia 2010r. tytułem opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości- działki nr (...) za styczeń i luty 2010r., tym samym orzekając w tym zakresie. Stan powagi rzeczy osądzonej, uregulowany został przez art. 366 k.p.c. , który stanowi, iż wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia, a ponadto tylko między tymi samymi stronami. Jak wskazał Sąd Najwyższy w w wyroku z 4 lutego 2011 r. ( (...) ): „jeżeli zachodzi w sprawie powaga rzeczy osądzonej, pozew w sprawie podlega odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. i w ogóle nie dochodzi do badania mocy wiążącej orzeczenia oraz jej zakresu”. W analizowanym przypadku, powołany wyżej wyrok sądu rejonowego z 18.06.2013r., stanowił rozstrzygnięcie pomiędzy tymi samymi podmiotami, które występują w niniejszej sprawie. Nadto, dotyczył roszczenia objętego również pozwem w tej sprawie. Z tych przyczyn, w pkt. 1 orzeczenia, Sąd odrzucił pozew w części, w jakiej dochodzono od pozwanejzapłaty z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki nr (...) za rok 2010 do kwoty 22.411,11zł z ustawowymi odsetkami od dnia 01 kwietnia 2010r. Nie zasługiwały na uznanie argumetny powoda, iż wyrok wydany przez sąd rejonowy, oparty został na innych podstawach faktycznych- to jest jeszcze przed ustaleniem opłaty rocznej w nowej wysokości. W ocenie Sądu, podstawa faktyczna była tożsama- chodziło bowiem o zapłatę należności wynikającej z korzystania przez pozwanego z prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. przy pl. (...) , oznaczonej jako działka (...) . W punkcie 2 orzeczenia, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 180.537,89zł z ustawowymi odsetkami od dnia 06 marca 2015r., tj. od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Zasądzona kwota stanowi różnicę pomiędzy wysokością opłaty uiszczonej przez pozwanego, a ustanowionej przez Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 09 maja 2012r. Niewątpliwie, powodowi należy się powyższa suma, bowiem wyrok ustalił wysokość opłaty od dnia 01 stycznia 2009r. i na lata kolejne. Uiszczenie przez pozwanego niższej opłaty, mimo faktycznego korzystania z całej nieruchomości przez cały rok 2009, nie znajduje uzasadnienia. Nie można było uwzględnić argumentacji pozwanego, iż z uwagi na ustalenie przez Sąd Okręgowy opłaty rocznej za użytkowanie działek nr (...) oraz fakt odłączenia działki nr (...) do nowoutworzonej księgi, opłata roczna nie należała się bowiem z chwilą, gdy w kw (...) pozostała jedynie działka (...) , zdezaktualizowały się wszelkie ustalenia i wyroki dotyczące całej nieruchomości stanowiącej niegdyś działkę nr (...) . Faktycznie, nieruchomość zapisana w kw (...) , miała mniejszą powierzchnię z uwagi na odłączenie działki (...) , jednakże nie ulega wątpliwości, iż w dalszym ciągu opłata roczna za użytkowanie działek (...) , obciążała pozwanego. Sąd Okręgowy stoi w tym miejscu na stanowisku, iz skoro opłata roczna winna zostać uiszczona z góry za cały rok do dnia 31 marca danego roku kalendarzowego, to istotny jest stan nieruchomość na dzień 01 stycznia każdego roku. Osoba będąca w tym dniu użytkownikiem wieczystym figurującym w KW danej nieruchomośći, obowiązana jest do uiszczenia opłaty. Ponadto, Sąd ustalając opłatę roczną w wyroku z 09.05.2012r., określił ją dla nieruchomości położonej w P. przy pl. (...) - działek nr (...) . Stąd też, skoro z chwilą zaktualizowania się obowiązku uiszczenia opłaty przez pozwanego, nadto z uwagi na fakt, iż przez cały rok 2009, pozwany był użytkownikiem wieczystym nieruchomości oznaczonej jako działki (...) , a prawo to zbył dopiero w roku 2010, jego obowiązek do uiszczenia opłaty z tego tytułu nie zdezaktualizował się wraz z utworzeniem nowej księgi wieczystej dla wcześniej wydzielonej działki (...) . Utworzenie nowej księgi wieczystej nr (...) w dniu 06 lipca 2009r., nastąpiło już po terminie, do którego pozwany miał obowiązek uiścić opłatę roczną. Z podanych wyżej przyczyn, Sąd orzekł jak w pkt. 2 sentencji, orzekając o odsetkach zgodnie z żądaniem pozwu, to jest od dnia 06 marca 2015r. Orzekając o oddaleniu powództwa o zasądzenie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki nr (...) za 2010r., ponad roszczenie odrzucone w pkt 1 sentencji, Sąd kierował się przede wszystkim tym, iż z dniem 01 stycznia 2010r., to jest chwilą aktualizowania się kolejnego obowiązku pozwanego do uiszczenia opłaty rocznej, stan prawny tejże nieruchomości różnił się od jej stanu z roku poprzedniego. W ocenie Sądu, powinno to zaktualizować obowiązek powoda do nowego naliczenia opłaty rocznej, która każdocześnie jest wypadkową wartości rynkowej nieruchomości. Z kolei zaś, wartość rynkowa nieruchomości nie jest jedynie związana z kwestią jej powierzchni, a łączy się także z rodzajem zabudowań na niej się znajdujących. Powód, wiedząc o odłączeniu nieruchomości do odrębnej kw w ciągu roku 2009, miał czas i sposobność do nowego oznaczenia wysokości opłaty rocznej. W takim przypadku, pozwany byłby zobowiązany do jej uiszczenia. Obliczenie wysokości opłaty rocznej, dokonane w sposób matematyczny- oparty na proporcjonalności powierzchni do stawki opłaty, jest w ocenie Sądu niezasadne. Wysokość opłat za użytkowanie wieczyste gruntu uzależniona jest bowiem od dwóch elementów: ceny nieruchomości równej jej wartości, ustalonaej przez rzeczoznawcę majątkowego zgodnie z art. 72 ust. 1 w zw. z art. 67 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz stawki procentowej, która z kolei zależna jest od celu, na jaki nieruchomość została oddana, a który strony określić winny w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste (stawka wynieść może od 0,3% do 3% ceny gruntu). Niewątpliwie wartość nieruchomości rozpatrywanej jako łącznie istniejące działki (...) jest wyższa aniżeli osobno funkcjonujących działek (...) , tak z uwagi na znaczące zmniejszenie ich metrażu, jak i atrakcyjności (choćby z uwagi na fakt, iż działka (...) jest działką znajdującą się „w podwórzu” budynku posadowionego na działce (...) ). Zasądzenie od pozwanego opłaty obliczonej w sposób matematyczny przez powoda, byłoby sprzeczne z powołanymi wyżej regulacjami. Z uwagi zaś na fakt, iż rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu nie było określenie wartości nowo powstałej nieruchomości 8/2 ani też określenie wysokości opłaty rocznej, powództwo zostało w tym zakresie oddalone w pkt. 3 orzeczenia. O kosztach Sąd orzekł w pkt. 4 i 5 orzeczenia, na podstawie art. 100 k.p.c. Sąd zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego przez profesjonalnych pełnomocników, bowiem korzystały z nich obie strony przez cały czas trwania postępowania. Powód, jako Skarb Państwa, nie miał obowiązku uiszczania opłaty sądowej w kwocie 19.737zł, w związku z czym jej część, proporcjonalna do wysokości przegranej pozwanego, tj. 9.027zł została przekazana do ściągnięcia od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Okręgowego w Poznaniu. SSO Jan Sterczała