← Polska

Sad powszechny, V GC 187/15

sygn. akt V GC 187/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 09 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie – Wydział V Gospodarczy w składzie Przewodniczący SSR Michał Bień Protokolant starszy sekretarz sądowy Urszula Bajorek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. w Tarnowie sprawy z powództwa (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej z sie­dzibą w T. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w L. O. przy uczestnictwie po stronie powodowej jako interwenienta ubocznego nadzorcy sądowego (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej z sie­dzibą w T. o zapłatę kwoty 8.779,60 (słownie: osiem tysięcy siedemset siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy) zł wraz z odsetka­mi ustawowymi I. zasądza od strony pozwanej (...) spółki z ograniczoną odpo­wiedzialnością na rzecz strony powodowej (...) spółki ak­cyjnej w upadłości układowej kwotę 8.779,60 (słownie: osiem ty­sięcy siedemset siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy) zł wraz z odsetka­mi ustawowymi liczonymi od kwoty 8.779,60 (słownie: osiem tysięcy siedemset siedemdziesiąt dzie­więć złotych sześćdziesiąt groszy) zł od dnia 15 czerwca 2012 r. do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w pozostałej części; III. zasądza od strony pozwanej (...) spółki z ograni­czoną odpowiedzialnością na rzecz strony powodowej (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej kwotę 1.517,00 (słow­nie: jeden tysiąc pięćset siedemnaście) zł ty­tułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 1.217,00 (słownie: jeden tysiąc dwieście sie­dem­naście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa pro­cesowe­go. SSR Michał Bień sygn. akt V GC 187/15 UZASADNIENIE wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 09 czerwca 2015 r. I Strona powodowa (...) spółka akcyjna w upadłości układowej z siedzibą w T. w pozwie wnie­sionym w po­stępowaniu nakazowym skie­rowanym przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z sie­dzibą w L. O. domagała się zasądzenia kwoty 8.779,60 (słow­nie: osiem tysięcy siedemset siedemdziesiąt dziewięć złotych sześćdziesiąt groszy) zł wraz z od­setkami ustawo­wymi liczonymi od kwoty 8.779,60 zł od dnia 15 czerwca 2012 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu w tym kosz­tów za­stępstwa procesowego według norm przepisanych. Na uzasadnienie żądania pozwu strona powodowa podniosła, iż w ra­mach przedsiębiorstwa prowadziła sprzedaż materiałów budowlanych. W dniu 11 maja 2012 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością złożyła u (...) spółki akcyjnej zamówienie numer (...) na zakup materia­łów budowlanych wskazując w zamówieniu, że kierowcą upoważnionym do od­bioru zamówionego towaru będzie J. J. . (...) spółka akcyjna w upadłości układowej podała dalej, że reali­zując zamówienie w dniu 11 maja 2012 r. wydała upoważnionej osobie zamó­wione materiały budowlane, która odebrała w całości zamówiony towar nie zgłaszając reklamacji tak jakościowych jak i ilościowych. Strona powodowa naprowadziła, iż dnia 15 maja 2012 r. wystawiła za zakupiony materiał fakturę VAT numer (...) na kwotę 24.412,84 zł z terminem płatności wyznaczonym na dzień 04 czerwca 2012 r. (...) spółka akcyjna w upadłości układowej podniosła, iż oświad­czeniem z dnia 28 marca 2012 r. oraz z dnia 30 maja 2012 r. skutecznie potrą­ciła wzajemne wierzytelności, na skutek czego do zapłaty przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pozostała kwota 8.779,60 zł. Ponieważ po­zwana spółka nie uregulowała w terminie swojego zobowiązania, strona powo­dowa wystosowała w dniu 27 listopada 2013 r. wezwanie do zapłaty. Strona powodowa stwierdziła, iż w odpowiedzi na wezwanie otrzymała pismo prokurenta spółki pozwanej wraz z podpisaną przez niego umową cesji wierzytelności ze zwolnieniem z długu. Ponieważ proponowana umowa doty­czyła wierzytelności powstałych przed ogłoszeniem upadłości strony powodo­wej i jej zawarcie stanowiłoby obejście przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze , (...) spółka akcyjna w upadłości układowej nie wyraziła zgody na zawarcie umowy cesji wierzytelności. W konsekwencji nie doszło po­między stronami do zawarcia umowy cesji wierzytelności. W końcowej części uzasadnienia pozwu (...) spółka akcyjna na­prowadziła, że w piśmie procesowym strony pozwanej złożonym w toku postę­powania o zawezwanie do próby ugodowej uznano przedmiotowe zobowiązanie i wskazano, iż oświadczenie o potrąceniu złożone wraz ze zgłoszeniem wie­rzytelności z dnia 29 listopada 2013 r. było skuteczne. Strona powodowa po­dała, iż zarówno wierzytelność objęta niniejszym pozwem a także przywołane oświadczenie nie zostało uznane przez nadzorcę sądowego a strona pozwana w przepisanym terminie nie złożyła co do tej okoliczności sprzeciwu. W związku z tym bezzasadne było twierdzenie strony pozwanej, że oświadczenie o potrą­ceniu jej wierzytelności wywarło skutek prawny. Strona powodowa stwierdziła również, że do dnia wnie­sienia pozwu strona pozwana nie uregulowała należności pieniężnej wynoszącej 8.779,60 zł (k. 2 – 4 verte , k. 39 – 41 verte ). Na zarządzenie z dnia 29 września 2014 r. pozew został przekazany do rozpoznania w postępowaniu upominawczym wobec stwierdzenia braku pod­staw do wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym (k. 34). Na podstawie odpisów dokumentów dołączonych do pozwu Sąd Rejo­no­wy w Rejonowy w Tar­nowie Wydział V Gospodarczy w dniu 30 października 2014 r. wydał nakaz zapłaty w po­stępo­waniu upominawczym, którym nakazał pozwanej (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością , aby zapła­ci­ła na rzecz strony powodowej (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej kwotę 8.779,60 zł wraz z ustawo­wymi od­setkami li­czonymi od kwoty 8.779,60 zł od dnia 15 czerwca 2012 r. do dnia zapłaty oraz kwotę 1.292,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 1.217,00 zł tytułem zwrotu kosztów za­stęp­stwa procesowego w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia nakazu, albo wniosła w tymże terminie sprzeciw (k. 42). W dniu 28 listopada 2014 r. (data oddania przesyłki w placówce pocz­to­wej operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług powszechnych) (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła sprzeciw od powyż­szego na­kazu zapłaty, którego odpis został jej doręczony w dniu 18 listopada 2014 r., zaskarżając go w całości i wno­sząc o oddalenie po­wództwa w ca­łości oraz o zasądzenie kosz­tów postępowa­nia w tym kosztów zastęp­stwa pro­ceso­wego według norm przepisanych. Strona pozwana podniosła również zarzut niewłaściwości miejscowej o­raz zarzut potrącenia z należnością główną pozwu wierzytelności przysługującej stronie pozwanej względem strony powodowej, tj. kwoty 1.316,08 zł wraz z us­tawowymi odsetkami od dnia 18 lutego 2012 r. do dnia ogłoszenia upadłości wynikającej z faktury VAT numer (...) wymagalnej od dnia 18 lutego 2012 r. oraz kwoty 4.354,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 maja 2012 r. do dnia ogłoszenia upadłości wynikającej z faktury VAT numer (...) z dnia 30 kwietnia 2012 r. wymagalnej od dnia 31 maja 2012 r. Na uzasadnienie sprzeciwu od nakazu zapłaty (...) spółka z ograni­czoną odpowiedzialnością pod­niosła, że dokonywała na rzecz strony powodo­wej sprzedaży rur stalowych w dniach 03 stycznia 2012 r., 18 stycznia 2012 r. i 30 kwietnia 2012 r. Strona pozwana podała, iż w związku z ogłoszeniem upadłości strony powodowej dokonała zgłoszenia przysługujących jej względem (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej oraz złożyła oświadczenie o potrąceniu. Pismem z dnia 25 listopada 2014 r. uzupełniła zgłoszenie wierzytelności oraz podniosła zarzut potrącenia z należnością główną pozwu wierzytelności przy­sługującej stronie pozwanej względem strony powodowej, tj. kwoty 1.316,08 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lutego 2012 r. do dnia ogłoszenia upadłości wynikającej z faktury VAT nr (...) wymagalnej od dnia 18 lu­tego 2012 r. oraz kwoty 4.354,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 maja 2012 r. do dnia ogłoszenia upadłości wynikającej z faktury VAT numer (...) z dnia 30 kwietnia 2012 r. wymagalnej od dnia 31 maja 2012 r. (k. 47 – 52). W piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2015 r. stanowiącym replikę na sprzeciw od nakazu zapłaty strona powodowa podtrzymała żądanie zapłaty od (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należności w kwocie 8.779,60 zł wraz z odsetkami ustawo­wy­mi liczonymi od dnia 05 czerwca 2012 r. do dnia zapłaty, a ponadto zażądała zasądzenia na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego pisma strona powodowa podniosła, że wszyst­kie wierzytelności przedstawione przez stronę pozwaną w złożonych (...) spółce akcyjnej w upadłości układowej oświadczeniach o potrąceniu w opar­ciu o przepisy kodeksu cywilnego i ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie mogły zostać uznane jako skuteczne i możliwe do kompensacji. W ocenie stro­ny powodowej oświadczenia były nieważne i nieskuteczne a zobowiązanie stro­ny pozwanej do zapłaty kwoty 8.779,60 zł wraz z należnymi odsetkami na jej rzecz pozostawało aktualne. (...) spółka akcyjna w upadłości układowej naprowadziła, że przy­wołane przez stronę pozwaną oświadczenia o potrąceniu nie wywarły żad­nych skutków prawnych i nie mogły być uznane za skuteczne. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie zawarła ze stroną powodową oraz B. W. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą (...) skutecznej umowy cesji wierzytelności a sam fakt przesłania wzoru umowy cesji wierzytelności ze zwolnieniem z długu, zgodnie z treścią której ce­sjonariuszem miała być strona powodowa, nie skutkował tym, iż doszło do za­warcia umowy. O braku możliwości zawarcia takiej umowy strona powodowa zo­stała poinformowana pismem z dnia 19 lutego 2014 r. Strona powodowa zwróciła uwagę, że zgłoszona w ramach postępowa­nia upadłościowego przez stronę pozwaną wierzytelność, w której to złożone zostało oświadczenie o potrąceniu z wierzytelnością przysługującą przedsię­biorcy B. W. nie zostało uznane przez nadzorcę sądowego o­raz to, że nie złożono w terminie ustawowym sprzeciwu. Odnosząc się do dokumentu w postaci uzupełnienia wierzytelności z dnia 25 listopada 2014 r. a w szczególności złożonego oświadczenia o potrąceniu strona powodowa podała, iż nie zostały one skutecznie dokonane. (...) spółka akcyjna w upadłości układowej podniosła, iż strona pozwana nie wykazała zarówno w skierowanym do sądu uzupełnieniu zgłosze­nia wierzytelności jak i w samym sprzeciwie, czy i kiedy skutecznie nabyła wie­rzytelność objętą oświadczeniem o potrąceniu, jak też nie wykazała swojego następstwa prawnego w zgłaszaniu wierzytelności. Przedmiotowego uzupełnie­nia zgłoszenia wierzytelności strona pozwana dokonała w dniu 25 listopada 2014 r. już po wydaniu przez sąd nakazu zapłaty w niniejszej sprawie. Strona powodowa wskazała również, iż wierzytelność we wskazanej w u­zupełnieniu zgłoszenia wierzytelności została już zgłoszona przez wierzyciela B. W. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą (...) i uznana przez nadzorcę sądowego. W ocenie strony powodowej powyższe okoliczności wskazywały, że strona pozwana, jeśli nabyła wierzytelność B. W. , to uczyniła to po dniu 27 lipca 2012 r. a więc po ogłoszeniu przez sąd upadłości z możliwością zawarcia układu strony powodowej. Zatem nie doszło do skutecznego przenie­sienia wierzytelności strony powodowej przysługującej jej od strony pozwanej na B. W. objętej w zgłoszeniu wierzytelności z dnia 29 listopada 2012 r., a nadto późniejsze ewentualne nabycie od B. W. wierzytelności nie mogło doprowadzić do skutecznego potrącenia (k. 78 – 80). II Sąd Rejonowy w Tarnowie ustalił następujący stan fatyczny: W dniu 11 maja 2012 r. (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialno­ścią złożyła u (...) spółce akcyjnej zamówienie numer (...) na za­kup materiałów hutniczych w postaci rury czarnej ze szwem 508 x 6,3 mm w ilości 62,97 mb za cenę 260,00 zł „netto” za mb oraz rury czarnej bez szwa 168,30 x 8,00 mm w ilości 27,47 mb za cenę 147,00 zł „netto” za mb wskazując w zamówieniu, że kierowcą upoważnionym do odbioru zamówionego towaru będzie J. J. a także numer i serię dowodu osobistego kierowcy i nu­mer rejestracyjny pojazdu. Dowód: odpis pisemnego zamówienia numer (...) z dnia 11 maja 2012 r. – k. 14 . Towary objęte zamówieniem z dnia 11 maja 2012 r. zostały wydane. Dowód: odpis listy wydań – k.

  1. Na podstawie umowy sprzedaży (...) spółka akcyjna wystawiła w dniu 15 maja 2012 r. fakturę VAT numer (...) na kwotę 24.412,84 zł z terminem płatności określonym na dzień 14 czerwca 2012 r. Dowód: odpis faktury VAT numer (...) z dnia 15 maja 2014 r. – k.
  2. Z kolei (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sprzedała oraz dostarczyła (...) spółce akcyjnej towary w postaci rur stalowych za cenę 23.736,54 zł. Dowód: odpis faktury VAT numer (...) z dnia 03 stycznia 2012 r. – k. 29 . (...) spółka akcyjna nabyła również towary od B. W. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) . Dowód: odpis faktury VAT numer (...) z dnia 18 stycznia 2012 r. – k. 67; odpis faktury VAT numer (...) z dnia 30 kwietnia 2012 r. – k.
  3. W ten sposób nabyła od B. W. towary za cenę 4.616,10 zł z terminem płatności określonym na dzień 17 lutego 2012 r. Wystawiona zo­stała w związku z tą umową sprzedaży w dniu 18 stycznia 2012 r. faktura VAT numer (...) . Dowód: odpis faktury VAT numer (...) z dnia 18 stycznia 2012 r. – k.
  4. (...) spółka akcyjna kupiła również od B. W. towary na kwotę 4.354,20 zł. Wystawiona została w związku z tą umową sprzedaży w dniu 30 kwietnia 2012 r. faktura VAT numer (...) z terminem płatności wska­zanym na dzień 30 maja 2012 r. Dowód: odpis faktury VAT numer (...) z dnia 30 kwietnia 2012 r. – k.
  5. Pisemnym oświadczeniem z dnia 28 marca 2012 r. podpisanym przez prokurenta (...) spółka akcyjna dokonała kompensaty wzajemnych na­leżności z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w ten sposób, że jej zobowiązanie wobec strony pozwanej wynikające z faktury VAT numer (...) w kwocie 7.468,56 zł potrąciła ze swoją należnością wynikającą z faktury VAT numer (...) w kwocie 7.468,56 zł. Dowód: odpisy pisemnego oświadczenia z dnia 28 marca 2012 r. – k. 17, k. 30; odpis karty wierzytelności numer 951 z dnia 12 listopada 2013 r. – k. 27 –
  6. W piśmie z dnia 30 maja 2012 r. podpisanym przez prokurenta (...) spółka akcyjna dokonała kompensaty wzajemnych należności z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w ten sposób, że jej zobowiązanie wobec strony pozwanej wynikające z faktury VAT numer (...) w kwocie 11.531,44 zł i z faktury VAT numer (...) w kwocie 4.101,80 zł potrąciła ze swoją należnością wynikającą z faktury VAT numer (...) w kwocie 15.633,24 zł. Dowód: odpis pisemnego oświadczenia z dnia 30 maja 2012 r. – k. 18 i – k. 31; odpis karty wierzytelności numer 951 z dnia 12 listopada 2013 r. – k. 27 –
  7. W dniu 12 marca 2012 r. (...) spółka akcyjna dokonała zapłaty na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pozostałej kwoty 4.736,54 zł. Dowód: odpis karty wierzytelności numer 951 z dnia 12 listopada 2013 r. – k. 27 –
  8. B. W. zgłosiła w postępowaniu upadłościowym (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej wierzytelność w kwocie 5.861,89 zł. Nad­zorca sądowy uznał wierzytelność w kwocie 5.833,68 zł w tym 5.670,28 zł tytu­łem należności głównej oraz 163,40 zł tytułem odsetek. Nadzorca nie uznał od­setek, które wierzycielka błędnie wyliczyła. Dowód: odpis karty wierzytelności numer 958 z dnia 12 listopada 2013 r. – k. 81 –
  9. W pisemnym wezwaniu z dnia 26 listopada 2013 r. (...) spółka akcyjna w upadłości układowej zwracała się do (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o zapłatę kwoty 8.779,60 zł wynikającej z faktury VAT nu­mer (...) z dnia 16 maja 2012 r. wraz z odsetkami ustawowy­mi liczonymi od dnia 15 czerwca 2012 r. Dowód: odpis pisemnego wezwania do zapłaty z dnia 26 listopada 2013 r. – k.
  10. W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty (...) spółka akcyjna w upadłości układowej otrzymała od B. W. prokurenta (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pismo wraz z podpisaną przez nią umową cesji wierzytelności ze zwolnieniem z długu celem podpisania tej umowy. Na dokumencie tym nie znalazły się podpisy osób reprezentujących (...) spółkę akcyjną . Dowód: odpis pisma – k.
  11. (...) spółka akcyjna w upadłości układowej nie wyraziła zgody na zawarcie tej umowy. Wskazała, iż proponowana umowa miałaby dotyczyć wie­rzytelności powstałych przed ogłoszeniem upadłości (...) spółki akcyj­nej w upadłości układowej i dotyczyła wierzytelności przysługujących B. W. w kwocie 5.670,28 zł, która zgłoszona została na listę wierzytelności, a która miałaby być scedowana na B. W. . W piśmie tym powodowa spółka podała, iż upadły do momentu przeprowadzenia procedury zatwierdze­nia listy wierzytelności nie może samodzielnie uznawać wierzytelności objętych postępowaniem układowym. Tym samym niniejsza wierzytelność nie mogła być przedmiotem jakiejkolwiek umowy. Dowód: odpis pisma z dnia 19 lutego 2014 r. – k.
  12. (...) spółka akcyjna w upadłości układowej w pisemnym wniosku z dnia 13 czerwca 2014 r. wzywała stronę pozwaną do zawarcia ugody w spra­wie zapłaty na jej rzecz kwoty 8.779,60 zł. Dowód: odpis wniosku o zawezwanie do próby ugodowej z dnia 13 czerwca 2013 r. – k 23 –
  13. W piśmie procesowym z dnia 29 lipca 2014 r. strona pozwana uznała przedmiotowe zobowiązanie lecz jednocześnie wskazała, iż pismem z dnia 29 listopada 2012 r. dokonała zgłoszenia przysługującej jej wierzytelności wzglę­dem (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej w T. w kwocie 27.838,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 1.721,67 zł. Dowód: odpis pisma pełnomocnika (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – k.
  14. Nadzorca sądowy (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej nie uznał wierzytelności strony pozwanej w kwocie łącznej 29.560,01 zł, w tym 27.838,34 zł tytułem należności głównej oraz 1.721,67 zł tytułem odsetek. W treści karty wierzytelności podał, że kwoty 4.101,80 zł, 7.468,56 zł i 11.531,44 zł uległy potrąceniu. Z kolei kwota 4.736,54 zł została zapłacona w dniu 12 marca 2012 r. Dowód: odpis karty wierzytelności numer 951 z dnia 12 listopada 2013 r. – k. 27 –
  15. W piśmie z dnia 25 listopada 2014 r. (...) spółka z ograniczoną odpo­wiedzialnością dokonała uzupełniającego zgłoszenia wierzytelności o kwotę 5.833,22 zł oraz podniosła w zgłoszeniu wierzytelności zarzut potrącenia tj. kwoty 1.316,08 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 18 lutego 2012 r. do dnia 26 lipca 2012 r. wynikającej z faktury VAT nr (...) oraz kwoty 4.354,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 maja 2012 r. do dnia 26 lipca 2012 r. powołując się w zgłoszeniu wierzytelności na fakturę VAT numer (...) z wierzytelnością (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej w kwocie 8.779,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15 czerwca 2012 r. wynikającą z faktury VAT numer (...) . Dowód: odpis zgłoszenia wierzytelności z dnia 25 listopada 2014 r. – k. 62 –
  16. Rekonstrukcji stanu faktycznego sąd dokonał w części na podstawie od­pisów dokumentów i wydruków zgromadzonych w toku postępowania dowodo­wego. Sąd nie dopatrzył się uchy­bień w ich treści oraz formie. Odpisy dokumentów urzędowych jak i odpisy dokumentów prywatnych oraz wydruki sąd uznał w ca­łości za autentyczne i wiarygodne. Żadna ze stron ich nie kwe­stionowała, tak pod względem poprawności formal­nej jak i material­nej. Nie u­jaw­niły się też ja­kie­kolwiek okoliczności podważa­ją­ce moc dowo­dową odpisów tych do­ku­mentów, które należałoby brać pod uwagę z u­rzę­du. Do­mnie­mania, z któ­rych korzystają do­ku­menty urzę­dowe jak i prywatne [auten­tyczno­ś­ci i zło­żenia zawartego w nim o­świad­czenia przez o­sobę, która podpi­sała doku­ment prywatny ( vide : T. Ereciń­ski, „Ko­deks postę­powania cywil­nego. Komen­tarz. Część pierwsza. Postępowa­nie rozpoznaw­cze. Część druga. Po­stępowa­nie zabezpieczające. Tom 1”, wyda­nie 2, Wy­dawnictwo Prawnicze Lexi­sNexis, War­szawa 2007 r., pod red. T. Ere­cińskie­go, s. 576, teza 11 do art. 245, s. 590, teza 1 do art. 253)], pozostały niewzruszone. Dokumenty urzędo­we zostały spo­rządzone zgod­nie z wła­ściwy­mi prze­pisami przez powo­ła­ne do tego or­gany państwowe i w zakresie ich kom­pe­tencji, w związku z czym w świetle art. 244 . §
  17. k.p.c. w zw. z art. 233 . §
  18. k.p.c. stanowiły dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Z kolei dokumenty prywatne stanowiły do­wód te­go, że o­soby, które je podpi­sały, zło­ży­ły oświad­czenia za­warte w doku­men­tach ( art.
  19. k.p.c. w zw. z art. 233 . §
  20. k.p.c. ). Dowodu zawarcia umowy przelewu wierzytelności wraz ze zwolnieniem z długu nie mógł rzecz oczywista stanowić dokument bez daty zalegający na k. 21 – 22, gdyż umowa ta nie została zwarta a przynajmniej w aktach sprawy brak było odpisu tego dokumentu podpisanego przez wszystkie strony tej umowy. Sąd postanowił nie uwzględniać wniosku (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o dopusz­czenie do­wodu z odpisów faktur VAT numer (...) z dnia 18 stycznia 2012 r., odpisu zgłoszenia wierzytelności z dnia 25 listopada 2012 r., odpisu pisemnego oświadczenia z dnia 25 listopada 2102 r. oraz odpisu dokumentu wydania magazynowego z dnia 03 stycznia 2013 r. numer (...) ., jako że strona pozwana żadnego z odpisów tych doku­mentów przy wniesieniu sprzeciwu od nakazu zapłaty jak i w ciągu całego po­stępowania do czasu zamknięcia rozprawy nie przedstawiła. Brak było zatem jakichkolwiek możliwości dopuszczenia i co najważniejsze przeprowadzenia dowodu z odpisów wymienionych dokumentów. Sąd nie dysponował fizycznie do czasu zamknięcia rozprawy i wydania wyroku jaki­kolwiek dokumentami wy­mienionymi wyżej czy też odpisami tych doku­mentów, które co prawda zostały wskazane w sprzeciwie od nakazu zapłaty jako środki dowodowe ale nie zosta­ły na czas do akt złożone. Co więcej sąd postanowił nie otwierać rozprawy w celu uwzględnienia pisemnego wniosku dowodowego (...) spółki z ograniczoną odpowiedzial­nością o dopusz­czenie do­wodu z odpisów dokumentów dołączonych do pisem­nego wniosku dowodowego z dnia 28 maja 2015 r., jako że wniosek o dopusz­czenie do­wodu z odpisów dokumentów w nim wymienionych został zgłoszony dopiero po zamknięciu rozprawy w dniu 26 maja 2015 r. a zatem okazał się spóźniony. Sąd zobligowany był pominąć wniosek pozwanego zgodnie z treścią art. 503 . §
  21. k.p.c. , jako że strona pozwana nie przedstawiła odpisów doku­mentów na czas a dopuszczenie dowodu z odpisów tych dokumentów dopro­wadziłoby do przedłu­żenia postępowania z u­wagi na konieczność otwarcia roz­prawy i wyznaczenia kolejnego terminu rozprawy w celu przeprowadzenia do­wodu w obecności a przynajmniej po zawiadomieniu o terminie rozprawy peł­nomocnika strony powodowej. Ponadto strona pozwana nie uprawdopodobniła, że powołując do­wód z tego dokumentu w sprzeciwie nie dołączyła go bez swo­jej winy do akt sprawy albo że wy­stępowały inne wyjątkowe okoliczności uza­sadniają­ce dopuszczenie dowodu z dokumentów, które nie zostały dołączone do sprzeciwu od nakazu zapłaty nie został przedłożone na termin rozprawy. Sąd postanowił pominąć dowód z przesłuchania za obie strony ich przed­stawicieli, gdyż zgło­szone pozostałe środki dowodowe pozwoliły w wystarcza­jący stopniu wyjaśnić fakty istotne dla rozstrzy­gnięcia sprawy ( art.
  22. k.p.c. w zw. z art.
  23. k.p.c. ). Co więcej strony nie usprawiedliwiali także swej nie­obec­ności zaświadcze­niem potwier­dzającym niemożność stawie­nia się w są­dzie wystawio­nym przez lekarza są­dowego ( vide : k. 88, k. 89). III Sąd Rejonowy w Tarnowie zważył, co następuje: Powództwo okazało się zasadne, przy czym w tej części, w jakiej strona powodowa w piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2015 r. żądała zasądzenia odsetek ustawowych od kwoty objętej żądaniem pozwu od dnia 05 czerwca 2012 r. a więc od daty przypadającej 9 dni wcześniej aniżeli ustalona przez sąd data zapłaty kwoty należnej stronie powodowej zgodnie z treścią odpisu faktury VAT numer (...) , powództwo nale­żało oddalić, jako że zgodnie z powołanym odpisem faktury VAT termin zapłaty sprzedawcy ceny za sprze­dane materiały został określony na 30 dni od dnia wystawienia faktury VAT, zaś data wystawienia faktury VAT zo­stała oznaczona na dzień 15 maja 2012 r. Na wstępie należało odnieść się do zarzut podniesionego przez stronę pozwaną tj. zarzutu niewłaściwości miejscowej, zgodnie z którym sądem wła­ściwym do rozpoznania niniejszej sprawy był sąd właściwy dla miejsca siedziby strony pozwanej tj. Sąd Rejonowy w B. , gdyż w jej ocenie z załączo­nych do pozwu odpisów dokumentów nie wynikało, że płatność dochodzonej kwoty miała nastąpić na rachunek bankowy strony powodowej w oddziale banku w T. . Sąd na rozprawie dnia 26 maja 2015 r. oddalił wniosek strony pozwanej o stwierdzenie niewłaściwości miejscowej Sądu rejonowego w Tarnowie. Strona powodowa uzasadniając właściwość Sądu Rejonowego w Tarno­wie wskazała, iż właściwość ta wynikała z miejsca wykonania umowy, tj. płat­ność za wydany towar powinna nastąpić na rachunek bankowy strony powodo­wej w oddziale banku w T. . Zgodnie z treścią art.
  24. k.p.c. powództwo o zawarcie umowy, ustalenie jej treści, o zmianę umowy oraz o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, a także o odszkodowanie z powodu niewykona­nia lub nienależytego wykonania umowy można wytoczyć przed sąd miejsca jej wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwier­dzone dokumentem. Świadczenie pieniężne powinno być spełnione w miejscu zamieszkania lub siedziby wierzyciela w chwili spełnienia świadczenia, chyba że oznaczone jest inne miejsce spełnienia świadczenia lub co innego wynika z właściwości zobowiązania ( art. 454 § 1 k.c. ). Zasada ta ma zastosowanie jedynie w sytuacji, jeżeli miejsce spełnienia świadczenia nie jest oznaczone. W obrocie gospodarczym zobowiązania, których przedmiotem są świad­czenia pieniężne mogą być i w praktyce często są wykonywane w drodze rozli­czeń bezgotówkowych za pośrednictwem banków (dług oddawczy). Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego w tym zakresie pozwala na zajęcie stanowi­ska, iż miejscem spełnienia świadczenia pieniężnego za pomocą rozliczeń bez­gotówkowych jest siedziba banku (oddział banku) prowadzącego rachunek wie­rzyciela. Jeżeli więc strony nie postanowiły inaczej, zapłata w drodze rozliczeń bezgotówkowych powinna nastąpić w miejscu posiadania przez wierzyciela ra­chunku bankowego. Wskazać jednak trzeba, iż uznanie siedziby banku prowadzącego rachu­nek wierzyciela za miejsce spełnienia świadczenia pieniężnego jest dopusz­czalne tylko w tych wypadkach, w których obie strony wyraziły zgodę na zapłatę na określony rachunek wierzyciela. Samo wskazanie pozwanemu przez powo­da rachunku bankowego, na który ma być dokonana wpłata nie rozstrzyga jesz­cze o miejscu spełnienia świadczenia. Powód powinien przedstawić umowę, z której wynika, iż obie strony wyraziły zgodę na zapłatę na określony rachunek powoda lub wykazać, że pozwany zaakceptował rachunek bankowy wskazany na fakturze jako miejsce spełnienia świadczenia. I tylko wtedy, gdy taka zgoda istnieje, miejscem spełnienia świadczenia pieniężnego jest siedziba banku pro­wadzącego rachunek powoda ( vide : uchwała Sądu Najwyższego z 14 lutego 2002 r., sygn. akt III CZP 81/01, publ. OSNC 2002 r., nr 11, poz. 131). Jak wynikało z akt sprawy, właściwość Sądu Rejonowego w Tarnowie wynikała z załączonej do pozwu faktury VAT, na której widniał numer rachunku bankowego: (...) oraz z umowy rachunku ban­kowego z dnia 05 czerwca 2008 r. Jak ustalono, rachunek bankowy prowadzo­ny był przez Powszechną Kasę Oszczędności Bank Polski spółkę akcyjną Od­dział w T. przy ulicy (...) w T. . Również (...) Od­dział (...) Banku (...) spółki akcyjnej wskazany w umowie posiadał swoją komórkę w T. pod adre­sem ul. (...) . Strona powodowa (...) spółka akcyjna w upadłości układowej wystąpiła z żądaniem zasądzenia od strony pozwanej (...) spółki z ograni­czoną odpowiedzialnością kwoty 8.779,60 zł wraz z odsetkami us­ta­wowymi li­czonymi od dnia 15 czerwca 2012 r. do dnia zapłaty na podsta­wie art. 535 . §
  25. k.c. oraz art. 498 k.c. w zw. z art.
  26. k.c. , art.
  27. k.c. i art. 477 . §
  28. k.c. w zw. z art. 359 . § 1 . i §
  29. k.c. oraz
  30. § 1 . i § 2 . zd. I. k.c. Zgodnie z art. 535 . §
  31. k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobo­wiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a ku­pujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Stosownie do brzmienia art.
  32. k.c. dłużnik obowiązany jest do napra­wienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowią­zania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem o­ko­liczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Po myśli art.
  33. k.c. dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świad­czenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wy­padku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczno­ści, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Stosownie do treści art. 477 . §
  34. k.c. w razie zwłoki dłużnika wierzyciel może żądać, niezależnie od wykonania zobowiązania, naprawienia szkody wy­nikłej ze zwłoki. Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czyn­ności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego wła­ści­we­go organu (art.
  35. §
  36. k.c. ). Jeżeli wysokość odsetek nie jest w inny spo­sób o­kreślona, należą się odsetki ustawowe ( art. 359 . §
  37. k.c. ). Po myśli art. 481 . §
  38. k.c. jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świad­czenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, cho­ciażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odse­tek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe ( art. 481 . § 2 . zd. I. k.p.c. ). Norma art. 535 . §
  39. k.c. zawiera regulację statu­ują­cą umowę sprzedaży, o­kre­śla elementy przedmiotowo istotne ( essentialia negotii ) umowy sprzedaży o­raz zasadnicze obo­wiązki stron umowy sprzedaży. Stosownie do brzmienia tego przepisu umowa sprzedaży pozostaje umową konsensualną, tj. dochodzi do skutku w wyniku o­sią­gnięcia porozumienia przez kontrahentów, jest umową dwustronnie zobo­wią­zu­jącą, odpłatną oraz wzajemną, gdyż świadczenie jednej strony umowy sprze­daży ma stanowić ekwiwalent świadczenia drugiej strony. Podstawowymi obowiązkami sprzedawcy wynikającymi z u­mowy sprze­daży jest przeniesienie na kupującego własności sprzeda­wanej rzeczy i jej wy­danie kupującemu natomiast na kupującym ciąży obowią­zek odebrania sprze­danej rzeczy i zapłaty umówionej ceny. Obowiązki te statu­owane zostały w przepisie art. 535 . §
  40. k.c. Na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych należało stwierdzić, że dnia 11 maja 2012 r. strona pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowie­dzialnością złożyła jeszcze przed ogłoszeniem upadłości strony powodowej u (...) spółki akcyjnej zamówienie numer (...) na zakup materia­łów hutniczych w postaci rury czarnej ze szwem 508 x 6,3 mm w ilości 62,97 mb za cenę 260,00 zł „netto” za mb oraz rury czarnej bez szwa 168,30 x 8 mm w ilości 27,47 mb za cenę 147,00 zł „netto” za mb. Na pod­stawie umowy sprze­daży (...) spółka akcyjna wystawiła w dniu 15 maja 2012 r. fakturę VAT numer (...) na kwotę 24.412,84 zł z terminem płatności wskazanym na dzień 14 czerwca 2012 r. Z ustaleń poczynionych przez sąd wy­nikało również, że sprzedany przez (...) spółkę akcyjną towar został wydany kupującemu w dniu 11 maja 2012 r. Nie budziło również w sprawie wątpliwości, że z kolei strona pozwana dokonywała na rzecz strony powodowej sprzedaży rur stalowych. Ustalenia faktyczne wskazywały również, iż w piśmie z dnia 28 marca 2012 r. (...) spółka akcyjna dokonała kompensaty wzajemnych należ­ności ze stroną pozwaną w ten sposób, że jej zobowiązanie wobec strony po­zwanej wynikające z faktury VAT numer (...) potrąciła ze swoją należno­ścią wynikającą z faktury VAT nr (...) . Z kolei w piśmie z dnia 30 maja 2012 r. (...) spółka akcyjna dokonała kompensaty wzajemnych należności z (...) spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w ten sposób, że jej zobowiązanie wobec strony pozwanej wynikające z faktury VAT numer (...) i faktury VAT numer (...) potrąciła ze swoją należnością wyni­kającą z faktury VAT numer (...) . W wyniku zawartej umowy sprzedaży strona powo­dowa w całości wyko­nała swe obo­wiązki, tj. przeniosła na kupującego własność sprzedanych rzeczy i wy­dała mu rzeczy, czego nie można powiedzieć o stronie pozwanej. Umowa obligowała stronę pozwaną do zapłaty ceny i odebrania sprzeda­nych rzeczy, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością do dnia zamknięcia rozpra­wy i wydania wyro­ku jed­nak nie uczyniła zadość w spo­sób nale­żyty swe­mu pod­stawowe­mu obowiązko­wi. O ile bowiem sprzedawca wywiązał się ze swych obowiązków w całości, to kupujący jedynie czę­ściowo zrealizował ciążą­cy na nim obo­wiązek, tj. nie za­płacił części ceny za przed­mioty, które zo­stały mu sprzedane i wydane. Czę­ściowo zatem (...) spółka z ograniczoną odpo­wiedzialnością zobowiązania swe­go należycie nie wyko­nała, gdyż w chwili wniesienia pozwu i na chwilę zamknięcia rozprawy w dalszym ciągu nie spełniła swego świad­cze­nia w kwocie 8.779,60 zł. Nie spełniając części świad­czenia w postaci zapłaty ceny za sprzedane i wydane rzeczy pozwana spółka sprzenie­wierzyła się nie tylko obowiąz­kowi kupującego sformułowa­nemu w art. 535 . §
  41. k.c. , tj. po­legającemu na zapłacie umó­wionej ceny ale i zasa­dzie leżącej u pod­walin prawa zo­bo­wiązań, zgodnie z któ­rą pacta sunt servanda . Skoro bowiem (...) spółka z ograniczoną od­powiedzialnością zdecydowała się za­wrzeć umowę, w ramach której kupiła konkretne rzeczy – materiały budow­lane – a rezultat umowy został osiągnięty, tj. umówione rzeczy zostały jej wyda­ne, to obowiązana była również do spełnie­nia swego wzajemnego świadczenia pole­ga­ją­ce­go na zapłacie sprzedawcy umówio­nej ceny w termi­nie wynikającym z faktury VAT. Inne roz­wiązanie w po­staci braku spełnienia świadczenia z ty­tułu zawartej przez stronę po­zwaną umowy sprzedaży doprowadzi­łoby do zdestabili­zo­wa­nia pewności ob­rotu. U­sank­cjonowanie takiego stanu rze­czy spowodowało­by trudne do przyjęcia kon­se­kwencje. Brak przy tym do­wodu, aby strona powo­dowa za­mierzała zwol­nić (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z długu bądź też zgo­dziła się na przesunięcie terminu płatności zapłaty choćby części ceny, skoro nie tylko wzywała ją do zapłaty, ale wskazywała rów­nież wy­sokość jej zobowiąza­nia, wystąpiła z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej, ostatecz­nie zaś wystąpiła ze stosownym po­wódz­twem. O tym natomiast, że występujący z po­zwem podmiot legitymowany był do dochodze­nia zapłaty ceny za sprzedaż umówionych rzeczy, przeko­nywała treść art. 535 . §
  42. k.c. (...) spółka z o­graniczoną odpowiedzialnością nie uczy­ni­ła przy tym użytku z żadnego z u­prawnień z tytułu umowy sprzedaży, z któ­rych skorzystanie pozwoliłyby uz­nać, że nie popadła w zwłokę ze spełnie­niem swego świadczenia. W szczegól­ności nie pod­niosła żadnych za­istniałych w rze­czywistości zarzutów względem u­praw­nienia sprzedaw­cy, które u­za­sadnić mo­głyby powstrzymanie się przez ku­pują­ce­go z zapłatą ceny czy też zapła­tę ceny z u­chybieniem umownego termi­nu. Zważywszy przy tym na zaoferowane przez strony i przeprowadzone dowo­dy nale­ża­ło przy tym stwierdzić, iż okoliczności uzasadniających w jaki­kolwiek sposób uchybienie terminowi zapłaty z tytułu zawartej umowy sprzeda­ży strona pozwana nie wykazała zaś „reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być rozumiana w ten sposób, że zawsze, bez względu na okoliczności sprawy, spoczywa on na stronie powo­do­wej. Jeżeli strona powodowa udowod­niła fakty przemawiające za zasadnością powództwa, to na stronie pozwanej spoczywa ciężar udowodnienia ekscepcji i faktów uzasad­nia­ją­cych jej zdaniem oddalenie powództwa” (tak Sąd Najwyż­szy w wyro­ku z dnia 20 kwietnia 1982 r., sygn. akt I CR 79/82, nie publ., LEX nr 8416). Jeżeli zatem (...) spółka akcyjna w upadłości układowej przedstawiła środki dowodowe w postaci odpi­sów doku­men­tów prywatnych, któ­rych treść uzasad­niała roszczenie, to (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością powinna przy­najm­niej podważyć prawdzi­wość wniosków wynikających z odpisów tych dokumentów przedsta­wionych w toku postępowa­nia przez stro­nę powodową, co spowo­dowałoby, iż ciężar dowodu znów spocząłby na stronie powodowej zgodnie z tre­ścią art.
  43. k.c. Sąd uznał przy tym, iż nie ma pod­staw do dalszego uzu­pełnienia z urzędu postępowa­nia dowodowego. W tym zakresie sąd nie mógł wyręczać strony i niejako w za­stępstwie przeprowadzać taki dowód, gdyż takie postępowanie by­łoby sprzeczne z zasadą kontradyktoryjności. Zgodnie ze sta­nowiskiem Sądu Naj­wyższego „od 1 lipca 1996 r. wskutek zmiany treści art. 232 KPC oraz skre­śle­nia § 2 w art. 3 KPC nastąpiło zniesienie zasady odpo­wie­dzialności sądu za wynik postępowania dowodowego” (tak Sąd Naj­wyższy w wyroku z dnia 07 października 1998 r. sygn. akt II UKN 244/98, publ. OSNAP 1999 r., nr 20, poz. 662 i w wyroku z dnia 30 czerwca 2000 r., sygn. akt II UKN 615/99, publ. OSNAP 2002 r., nr 1, poz. 24). Rola sądu w sprawie winna ogra­niczać się jedy­nie do pozostawania obiektywnym arbitrem w sporze stron (za­sada kontradyk­toryjno­ści). Sąd jedynie wyjątkowo może wy­kazywać inicjatywę dowodową, spoczywającą cały czas na stronach pod groźbą przegrania proce­su. Zdanie powyższe pozostaje w pełni zgodne z przy­jętą linią orzecznictwa i wykładnią Sądu Naj­wyższego, w myśl której „możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu nie wska­zanego przez strony nie oznacza, że sąd obowiązany jest zastąpić własnym działaniem bezczynność strony. Jedynie w szczególnych sytu­acjach procesowych o wyjątkowym charakterze sąd powi­nien skorzystać ze swojego upraw­nienia do podjęcia inicjatywy dowodowej ( art. 232 kpc )” (tak Sąd Najwyż­szy w wyroku z dnia 05 listopada 1997 r., sygn. akt III CKN 244/97, publ. OSNC 1998 r., nr 3, poz. 52). Brak postępowania dowodo­wego prowadzonego z u­rzę­du był przy tym usprawiedliwiony w świetle poglądu Sądu Najwyższego, w myśl któ­re­go „działanie sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu nie wska­za­nego przez stronę jest po uchyleniu art. 3 § 2 kpc dopusz­czalne tylko w wy­jąt­kowych sytu­acjach procesowych oraz musi wypływać z opartego na zobiek­tywi­zowanej oce­nie przekonania o konieczności jego prze­prowadzenia” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09 września 1998 r., sygn. akt II UKN 182/98, publ. OSNAP 1999 r., nr 17, poz. 556). Pogląd ten pozostaje tym bardziej ak­tualny w świetle obecnie obowiązującego kodeksu postępowa­nia cywilnego a w szczególności w kontekście zmian wprowadzonych ustawą z dnia 02 lipca 2004 r. o zmianie u­sta­wy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 172 poz. 1804). Wskazać należało, iż fundamentalną zasadą w postępowaniu cywilnym jest to, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne ( art.
  44. k.c. ). Regułę tą potwierdza regulacja zawarta w przepisie art.
  45. k.p.c. Przepis ten stanowił, że strony są obowiązane wska­zywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W efekcie, jeżeli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Należy to rozumieć w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał ( vide : wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt I ACa 1320/11, nie publ., LEX numer 1108777). Zgodnie z art. 498 . §
  46. k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem sienie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytel­ność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wyso­kości wierzytelności niższej ( art. 498 . §
  47. k.c. ). Potrącenie następuje przez oświadczenie złożone drugiej stronie, które ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe ( art. 499 k.c. ). Przepis art.
  48. k.c. stanowi, że gdy dwie osoby są jednocześnie wzglę­dem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wie­rzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelno­ści są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym. Pierwszą przesłankę, która wymienia po­wyższy przepis jest wzajemność wierzytelności. Przesłankę wzajemności wie­rzytelności, albo inaczej tożsamości stron, pojmuje się na gruncie instytucji po­trącenia jako sytuację, w której dana osoba jest wierzycielem i równocześnie dłużnikiem innej osoby i vice versa , a więc gdy między tymi osobami występują wierzytelności, które można określić jako przeciwstawne albo krzyżujące się. Nade wszystko jednak o potrąceniu wierzytelności można mówić jedynie wówczas, gdy wierzytelność taka istnieje. W myśl art.
  49. k.c. potrącenia dokonywa się przez oświadczenie zło­żone drugiej stronie. Oświadczenie ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrące­nie stało się możliwe. Ponieważ strona powodowa zaprzeczyła, aby wierzytelność w kwocie 8.779,60 zł, której dochodziła w niniejszym postępowaniu, została skutecznie przez stronę pozwaną potrącona, to strona pozwana na podstawie art.
  50. k.c. zobowiązana była do udowodnienia okoliczności zaistnienia przesłanek z art. 498 . §
  51. k.c. w tym faktu istnienia zaprzeczonej wierzytelności. Skuteczność prawna faktu złożenia oświadczenia o potrąceniu, nie uzasadniała przyjęcia, że wskutek postawionego przez stronę pozwaną w sprzeciwie od nakazu zapłaty zarzutu, doszło do umorzenia wzajemnych wierzytelności stron do wysokości wierzytelności stawianej do potrącenia. Oświadczenie o potrąceniu wywołuje skutki określone w przepisach prawa materialnego tylko wówczas, gdy obie po­trącane wierzytelności rzeczywiście przysługują osobom będącym względem siebie jednocześnie dłużnikami i wierzycielami. Jak przy tym wyjaśnił Sąd Naj­wyższy, „oświadczenie o potrąceniu stanowi materialnoprawną podstawę pro­cesowej czynności pozwanego w postaci za­rzutu potrącenia. Pozwany w ra­mach tego zarzutu oświadcza wolę potrącenia, powołując się na fakt dokonania potrącenia i wynikające z niego skutki prawne, obejmujące trwałe zniweczenie żądania powoda. Jakkolwiek dla zarzutu potrą­cenia, jak i innych zarzutów pro­cesowych, także opartych na materialnopraw­nych podstawach, przepisy kodek­su postępowania cywilnego nie przewidują żadnych wymagań formalnych, a zatem nie stosuje się do nich wymagań prze­widzianych dla pozwu w art. 187 § k.p.c. , to swoboda wyboru formy zgłoszenia zarzutu potrącenia ( art. 60 k.c. ) i podleganie jedynie ogólnym wymaganiom do­tyczącym zarzutów, nie oznacza dowolności w jego formułowaniu. Poza wymo­giem oświadczenia o potrąceniu pozwany powinien zindywidualizować swoją wierzytelność, skonkretyzować jej zakres przedstawiony do potrącenia z wie­rzytelnością powoda, wskazać prze­słanki jej powstania, wymagalności i wyso­kość oraz dowody w celu ich wykaza­nia” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt III CSK 317/11, nie publ., LEX numer 1229968). Jak wynikało z akt sprawy, w związku z ogłoszeniem upadłości strony powodowej (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej strona pozwana (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością dokonała w dniu 29 listopa­da 2012 r. zgłoszenia przysługujących jej względem strony powodowej wierzy­telności w kwocie 27.838,40 zł wraz z ustawowymi odsetkami w kwocie 1.721,67 zł. Jednakże nadzorca sądowy (...) spółki akcyjnej w upadło­ści układowej nie uznał tej wierzytelności strony pozwanej, a ona w przepisa­nym terminie nie złożyła co do tej okoliczności sprzeciwu. Ustalono również, że należności te w kwotach 4.101,80 zł, 7.468,56 zł i 11.531,44 zł uległy potrące­niu uprzednio z należnościami (...) spółki akcyjnej w upadłości układo­wej jeszcze przed ogłoszeniem upadłości strony powodowej, zaś kwota 4.736,54 zł została zapłacona przez (...) spółkę akcyjną w dniu w dniu 12 marca 2012 r. Co więcej z poczynionych ustaleń faktycznych wynikało też, iż pismem z dnia 25 listopada 2014 r. strona pozwana uzupełniła zgłoszenie wie­rzytelności o kwotę 5.833,22 zł oraz podniosła zarzut potrącenia kwoty 1.316,08 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 18 lutego 2012 r. do dnia 26 lipca 2012 r. wynikającej z faktury VAT numer (...) oraz kwoty 4.354,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 maja 2012 r. do dnia 26 lipca 2012 r. wynikającej z faktury VAT numer (...) z wierzytelnością strony powo­dowej w kwocie 8.779,60 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 15 czerwca 2012 r. wynikającej z faktury VAT numer (...) . Z poczynionych ustaleń wynikało również, iż strona powodowa nie wyraziła zgody na zawarcie umowy cesji wierzytelności ze zwolnieniem z długu, z B. W. prokuren­tem strony pozwanej, która miałaby dotyczyć wierzytelności powstałych przed ogłoszeniem upadłości (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej, w szczególności wierzytelności przysługujących B. W. w kwocie 5.861,89 zł, która zgłoszona została na listę wierzytelności (Zw 958, k. 81), a która miała być na nią scedowana. W świetle powyższych okoliczności, nie można było uznać, że strona pozwana skutecznie nabyła od B. W. wierzytelność objętą oświadcze­niem o potrąceniu w kwocie 1.316,08 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczony­mi od dnia 18 lutego 2012 r. do dnia 26 lipca 2012 r. wynikającej z faktury VAT numer (...) oraz w kwocie 4.354,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 maja 2012 r. do dnia 26 lipca 2012 r. wynikającej z faktury VAT numer (...) . Po pierwsze wskazać trzeba, iż strona pozwana nie wykazała swojego następstwa prawnego w zakresie przedstawionych do potrącenia wie­rzytelności w postaci wierzytelności należnych do B. W. z tytułu umowy sprzedaży zawartej przez B. W. z (...) spółką akcyjną . Jak zaś przyjął Sąd Najwyższy, który to pogląd sąd orzekający podzielił, „potrą­cenie wierzytelności dochodzonej w pozwie jest niemożliwe, jeżeli strona po­zwana nie nabyła skutecznie wierzytelności przedstawionych do potrącenia” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt V CSK 223/07, nie publ., LEX nr 337555). Nie było zatem możliwe przyjęcie przez sąd, że doszło do wygaśnięcia wierzytelności objętej żądaniem pozwu na skutek wcześniejszego potrącenie przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzial­nością wierzytelności, której spółka ta nabycia od B. W. nie udowod­niła. Po drugie, nawet jeśli przyjąć, iż strona pozwana nabyła wierzytelność B. W. , to uczyniła to już po dniu 27 lipca 2012 r. a więc po ogłoszeniu przez Sąd Rejonowy w Tarnowie upadłości z możliwością zawarcia układu strony powodowej. Nie mogło też ujść uwadze, iż wierzytelność we wskazanej w uzupełnieniu zgłoszenia wierzytelności, tj. 5.833,22 zł została już zgłoszona przez wierzycielkę B. W. i uznana przez nadzorcę sądowego. Z kolei łącznie wierzytelność (...) spółki z ograniczoną odpowiedzial­nością w kwocie 23.101,80 zł ulegała umorzeniu na skutek potrącenia dokona­nego przez (...) spółkę akcyjną w marcu i maju 2012 r. zaś wierzytel­ność w kwocie 4.736,54 zł została przez (...) spółkę akcyjną zaspoko­jona poprzez zapłatę tej kwoty w marcu 2012 r. Cała zatem wierzytelność (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w kwocie 27.838,34 zł w tym w kwocie 23.736,54 zł stwierdzona fakturą VAT numer (...) z dnia 03 stycz­nia 2012 r. uległa umorzeniu już w marcu i maju 2012 r. na skutek potrąceń do­konanych przez (...) spółkę akcyjną bądź też na skutek zapłaty doko­nanej przez stronę powodową. Do zapłaty na rzecz strony powodowej przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością pozostała zatem kwota 8.779,60 zł wobec przedstawienia w jednym z oświadczeń o potrąceniu przez (...) spółkę akcyjną kwoty 15.633,24 zł jako części wierzytelności tej spółki z ogólnej kwoty 24.412,84 zł (24.412,84 – 15.633,24 = 8.779,60). Przytoczony wyżej in extenso przepis art.
  52. k.c. normuje zasadę odpo­wiedzialności dłużnika z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zo­bowiązania zwanej odpowiedzialnością kontraktową. Odpowiedzialność sta­tuowa­na art.
  53. k.c. uzależniona została od zaistnienia kumulatywnie kilku przesła­nek a mianowicie niewykonania zobowiązania bądź też nienależytego wykona­nia zobowiązania, szkody powstałej w wyniku niewykonania bądź też nie­nale­żytego wykonania zobowiązania, związku przyczynowego pomiędzy nie­wykona­niem bądź też nienależytym wykonaniem zobowiązania a szkodą oraz winy dłużnika. Ciężar udowodnienia zaistnienia trzech spośród czterech przesłanek odpo­wiedzialności powszechnie zwanej kontraktową spoczywa na wierzycielu. Na­wet jednak ich udowodnienie nie gwarantuje definitywnego przypisania od­powiedzialności dłużnika z tego tytułu. Po stronie dłużnika bowiem zgodnie z brzmieniem części końcowej art.
  54. k.c. ( verba legis art. 471 . in fine k.c. : „…chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem oko­liczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”) istnieje możliwość egzoneracji, tj. wykazania, że nie ponosi on odpowiedzialności za niewykonanie bądź też nienależyte wykonanie zobowiązania w szczególności poprzez przed­stawienie o­ko­liczności, z których wynikać będzie, że niewykonanie bądź też nienależyte wy­konanie zobowiązania było następstwem sytuacji, za którą nie ponosi odpowiedzialności. Fakt braku zapłaty przez (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialno­ścią aż do dnia zamknięcia roz­prawy i na dzień wydania wyroku (...) spółki akcyjnej w upadłości układowej środ­ków pie­nięż­nych w wyso­kości odpo­wiadającej całej sumie objętej żądaniem pozwu a stanowiącej pozostałą do za­płaty cenę z ty­tułu sprzeda­ży do­pro­wa­dził do konkluzji, że kupujący popadł względem sprzedawcy w zwłokę w wy­konaniu zobowiązania z u­mowy sprzeda­ży za­wartej z (...) spółką akcyjną w upadłości układowej. Wnio­sek taki naka­zywało przy­jąć brzmienie art.
  55. k.c. (...) spółka akcyjna w upa­dłości układowej nie otrzymała środ­ków pie­niężnych od (...) spółki z ogra­niczoną odpowiedzialnością w takiej wy­sokości, w jakiej została ustalona cena zgodnie z umową sprzedaży i w fakturze VAT wystawionej z tytułu sprzedanych rze­czy aż do dnia wydania wyroku nie licząc częściowego uregulowania ceny zapłaty na skutek złożonych przez (...) spółkę akcyjną w upadłości układowej oświadczeń o potrąceniu wzajemnych wierzytelności, co zostało przez stronę powodową uwzględnione przy formułowaniu żądania pozwu. Jeśli zatem po­mimo ist­nienia umowy sprzedaży i o­bowiązku kupującego zapłaty umówionej ceny, kupujący takiej ceny nie płaci w odpowiedniej kwocie i termi­nie, to jako dłużnik sprzedawcy z tego tytułu po­pada co najmniej w opóź­nienie i powoduje po­wstanie szkody w mieniu sprze­dawcy, którego majątek nie po­większa się na skutek braku fi­zycznego uzyska­nia środków pieniężnych w od­powiedniej wyso­kości. Nie­nale­żytym wykonaniem zobowią­zania pozostawał zatem sam stan zwłoki (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w wy­konaniu zobo­wiązania z zawartej umowy sprzedaży sprowadzający się do za­płaty w cało­ści ceny. Dłużnik zaś do­puszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świad­czenia w ter­minie, a je­żeli termin nie jest oznaczony, gdy nie speł­nia świadcze­nia nie­zwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela, przy czym nie doty­czy to wy­padku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następ­stwem okoliczno­ści, za któ­re dłużnik od­po­wiedzialności nie ponosi ( art.
  56. k.c. ). Oko­liczność ta zaś oznaczała, że dłużnik nie wykonał zobowią­zania w tej części z przyczyn leżą­cych po jego stronie, zaś wniosek taki nakazywała przy­jąć treść art.
  57. k.c. w zw. z art.
  58. k.c. Do­mniemania prawne statuowane po­woła­nymi przepi­sami art.
  59. k.c. i art.
  60. k.c. obcią­żały dłużnika oraz na­kazywały przyjąć, że nie dotrzy­mując terminu zapłaty po­zostawał w zwło­ce nie zaś w opóźnieniu. Zważywszy na ustalony stan faktyczny i powyższe rozważania a także brzmienie art. 477 . §
  61. k.c. w zw. z art. 535 . §
  62. k.c. pozostawało stwierdzić, że stosownie do treści art. 477 . §
  63. k.c. (...) spółka akcyjna w upadło­ści układowej mogła zasadnie doma­gać się względem (...) spółki z ograni­czoną odpowiedzialnością wykonania zo­bowiązania z u­mowy sprzedaży. U­praw­nienie (...) spółka akcyjna w upadłości układowej z ty­tułu nienale­żytego wy­konania zo­bowiązania przez kupujące­go sprowa­dzało się za­tem do możliwo­ści żądania wykonania przez (...) spółkę z ograni­czoną odpowie­dzialnością umowy sprze­daży poprzez za­płatę części nieuiszczonej do­tychczas ceny jak i do możliwości żądania naprawienia szkody z tytułu zwłoki poprzez zapłatę odsetek ustawo­wych. Co do rozstrzygnięcia o żądaniu zasądzenia odsetek od kwot przez stronę pozwaną niezapłaconych uprzed­nio tytułem cen sprzedaży to stwierdzić należało, że zobowiązanie kupującego do zapłacenia umówionej ceny było zo­bowiązaniem terminowym. Obo­wiązek za­płaty ceny powstał bo­wiem w chwili określonej zgodnie z treścią umowy sprze­daży i faktury VAT jako termin płatno­ści. Termin spełnienia takiego świad­czenia został zatem oznaczony przez czyn­ność prawną sta­tu­o­wa­ną prze­pisem art. 535 . §
  64. k.c. W przedmiotowym przy­padku kwota należna tytu­łem reszty ceny sprzedaży, która nie została zapłaco­na przez stronę pozwaną, winna zostać wypłacona w terminie wynikają­cym z umowy sprzedaży i treści faktury VAT. Od dnia następnego po dniu, w którym termin płat­ności upłynął, strona pozwana pozostawała zatem w zwłoce z wyko­naniem świad­cze­nia w po­staci zapłaty ceny w tym zakre­sie, w jakim nie została zaspokojona. W przedmiotowym przypadku kwota należ­na tytułem części ceny, winna zostać wypłacona w terminie wynikającym z faktury VAT numer (...) , tj. do dnia 14 czerwca 2012 r. Od dnia następne­go po tym dniu, w którym termin płatności upłynął, strona pozwana pozostawała za­tem w zwłoce z wyko­naniem świad­czenia w po­staci zapłaty części ceny. Strona powodowa w pozwie domagała się zapłaty kwoty 8.779,60 zł wraz z ustawo­wymi odsetkami od dnia 15 czerwca 2012 r., natomiast później być może przez pomyłkę ale jednak w piśmie z dnia 29 kwietnia 2015 r. rozszerzyła żądanie pozwu domagając się zasądzenia odsetek od dnia 05 czerwca 2012 r. Sąd za­tem oddalił powództwo w tym zakresie zasądzając odsetki od kwoty objętej żą­daniem pozwu od dnia 15 czerwca 2012 r. Źródłem roszczenia odsetkowego zgodnie z hipotezą art. 359 . §
  65. k.c. pozostają czynność prawna, ustawa, orzeczenie sądu jak i decyzja właściwego or­ganu, przy czym o ile wysokość odsetek nie jest w inny sposób określona, należą się odsetki ustawowe ( art. 359 . §
  66. k.c. ). Jako że ceny sprzedaży nie zostały zapłacone w całości, w związ­ku z czym zapłata cen nie nastąpiła w terminie wynikającym z u­mowy za­wartej przez strony jak i z faktury VAT wystawionej w związku ze sprzedażą i z tego tytułu strona powodowa była uprawniona do uzyskania swoistego odszkodowa­nia w postaci kwoty odpo­wiadającej odsetkom ustawowym obliczo­nym od ceny, która nie została zapłacona w termi­nie zapłaty i za okres od dnia wymagalno­ści do dnia spóźnionego spełnienia świadczenia pieniężne­go, toteż sąd zasądził odsetki ustawowe od kwoty wskazanej przez stronę powodową od dnia 15 czerwca 2012 r. do dnia zapłaty. Strony nie wskazały bowiem w umowie sprze­daży innej wysokości od­setek na­leż­nych z tytułu opóźnienia w zapłacie ceny. Z uwagi na to, że sąd uwzględnił żądanie pozwu niemal w całości odda­lając je tylko w znikomym zakresie co do znikomej części odsetek ustawowych żądanych obok roszczenia głównego, zde­cydował – postę­pu­jąc w myśl dyrek­tywy odpowie­dzialnością za wynik postępo­wania – ob­ciążyć po­zwanego kosz­tami postępo­wania wkła­dając na niego obo­wiązek zwrotu na rzecz strony po­wo­dowej kosz­tów po­stę­po­wa­nia przez nią po­nie­sionych. Na koszty procesu, które w sumie wyniosły 2.734,00 zł, składały się opłata od pozwu w kwocie 300,00 zł (pokwitowanie wpłaty na okładce akt, k. 7) oraz wynagrodzenia profesjonalnych pełnomocników stron określone we­dług stawki mi­ni­mal­nej obliczonej od warto­ści przedmiotu sprawy, tj. w kwotach po 1.200,00 zł a także koszty opłaty skar­bo­wej od odpisów dokumentów stwier­dzających u­stanowienie zawodowych pełno­mocników procesowych stron w łącz­nej kwocie 34,00 zł (k. 5 – 6, k. 53 – 54). Powstania innych kosztów postępowania żadna ze stron nie wykazała i ich zasądzenia nie żądała. Sąd postanowił obciążyć pozwanego całością kosztów procesu w łącznej kwocie 2.734,00 zł związanych z wnie­sieniem pozwu przez zawodo­we­go peł­nomocnika strony powodowej jak i sprzeciwu od nakazu zapłaty przez profesjo­nalnego pełnomocnika strony pozwanej oraz zasądzić od (...) spółki z o­graniczoną odpowiedzialnością na rzecz strony powodowej kwotę 1.517,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w tym kwotę 1.217,00 zł tytułem zwrotu kosz­tów zastępstwa procesowego. Koszty procesu zasądzone na rzecz strony po­wodowej obejmo­wały zatem kosz­ty związa­ne z opłatą od pozwu oraz z zastęp­stwem procesowym przez za­wodowego peł­no­moc­ni­ka, tj. kosz­ty wynagrodze­nia jak i opłaty skarbowej od odpisu dokumentu pełnomocnictwa. Wyżej wskazane względy zdecydowały o tym, że orzeczono jak w sen­tencji, uznając powództwo na pod­stawie art. 535 . §
  67. k.c. oraz art. 477 . §
  68. k.c. i art.
  69. k.c. w zw. z art.
  70. k.c. jak i przy zasto­so­waniu pozosta­łych po­wołanych w u­zasadnieniu przepisów za zasadne. Rozstrzygnięcie o odsetkach znajdowało oparcie w brzmieniu art. 359 . § 1 . i §
  71. k.c. w zw. z art. 481 . § 1 . i § 2 . zd. I k.c. O kosztach orzeczono po myśli art. 98 . § 1 . i §
  72. k.p.c. w zw. z art.
  73. k.p.c. i art. 108 . §
  74. k.p.c. oraz art. 109 . §
  75. k.p.c. jak i na podstawie art. 28 . pkt 3) ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosz­tach sądowych w sprawach cywil­nych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 z późn. zm.) oraz w oparciu o § 6 . pkt 4) w zw. z § 2 . ust. 2 . zd. I. roz­porządze­nia Ministra Spra­wie­dliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynno­ści rad­ców praw­nych oraz pono­sze­nia przez Skarb Państwa kosztów po­mocy prawnej u­dzie­lo­nej przez radcę prawnego ustano­wio­nego z u­rzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490) jak i w oparciu o § 6 . pkt 4) w zw. z § 2 . ust. 2 . zd. I. rozpo­rządze­nia Mi­nistra Sprawie­dliwo­ści z dnia 28 wrze­śnia 2002 r. w spra­wie opłat za czynno­ści adwo­kackie oraz po­noszenia przez Skarb Pań­stwa kosztów nieo­pła­conej po­mocy prawnej udzielo­nej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) a także art.
  76. ust.
  77. pkt 2) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbo­wej (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1628 z późn. zm.). SSR Michał Bień Tarnów, dnia 24 czerwca 2015 r.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.