Sad powszechny, VII U 653/15

Sygn. akt VII U 653/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2015 roku. Sąd Okręgowy w Lublinie, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: Sędzia S.O. Lucyna Stąsik-Żmudziak Protokolant: st. sekretarz sąd. Beata Pełczyńska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015 roku w Lublinie sprawy H. Ł. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o prawo do emerytury na skutek odwołania H. Ł. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 19 lutego 2015 roku znak (...) oddala odwołanie. VII U 653/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19.02.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w B. na podstawie art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz art. 32 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, póz. 43 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku H. Ł. z dnia 12.02.2015 r. odmówił mu prawa do emerytury ponieważ nie został udowodniony wymagany 15 letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W uzasadnieniu ZUS podał, że nie uznał okresu pracy w szczególnych warunkach od 06.12.1982r do 31.12.1998r w Przedsiębiorstwie (...) S.A. w L. , ponieważ w świadectwie z dnia 12.03.2004r. brak charakteru pracy z powołaniem na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7.02.1983r.w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, póz. 43 ze zm.). wykaz, dział, pozycja, a ponadto podając stanowisko pracy należy powołać się na resortowe akta prawne z podając wykaz, dział, pozycję i punkt.(błędne powołanie na wykaz C dział III Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 10.12.1983r.) - decyzja k. ae Od decyzji odwołał się H. Ł. wskazując, że pracował przez wymagany okres w warunkach szkodliwych a zakład pracy, który wystawił mu świadectwo nie istnieje i nie ma możliwości poprawienia świadectwa. (odwołanie k. 2

1. as)W odpowiedzi na odwołanie ZUS wnosił o jego oddalenie wskazując na argumenty zawarte w decyzji. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: H. Ł. ur. (...) w dniu (...) złożył wniosek o ustalenie prawa do emerytury. We wniosku powołał się na dokumentację złożoną przy ustalaniu wysokości kapitału początkowego oraz dodatkowo przedłożył świadectwa pracy związane z wykonywanym zatrudnieniem po 1998r. W aktach kapitałowych m.in. znajdowały się świadectwo pracy wydane przez Przedsiębiorstwo (...) w L. z dnia 11.05.1992r. wskazujące, że wnioskodawca w tym przedsiębiorstwie był zatrudniony w okresie od 06.12.1982r. do 30.04.1992r. w pełnym wymiarze czasu pracy i zajmował stanowiska cieśli i montera wod-kan. oraz świadectwo pracy wydane przez Przedsiębiorstwo (...) SA w L. z dnia 31.01.2001r. wskazujące, że wnioskodawca w tym przedsiębiorstwie był zatrudniony w okresie od 01.05.1992r. do 31.01.2001r. w pełnym wymiarze czasu pracy i także zajmował stanowiska cieśli i montera wod-kan. (k.697-698?
2. ak)Oprócz tego akta kapitałowe zawierały wydane w dniu 12.03.2004r. przez Przedsiębiorstwo (...) SA w L. świadectwo wykonywania prac na stanowiskach pracy o szczególnym charakterze podające, że wnioskodawca był zatrudniony w tym zakładzie w okresie od 06.12.1982r. do 31.01.2001r. i w tym czasie stale i pełnym wymiarze wykonywał prace cieśli – opisane w wykazie A, Dz. V, poz. 1, pkt. 4 i montera wod-kan –opisane w wykazie A, dz. V, poz. 1 pkt 6 wymienione w wykazie C, działu III stanowiące załącznik do Zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych. Z 10.12.1983r. (k. 699ak) W oparciu o wszystkie dokumenty ZUS ustalił, że wnioskodawca nie jest członkiem OFE oraz udowodnił w sumie 26 lat, 11 miesięcy i 14 dni okresów składkowych i nieskładkowych. Nie uznał wnioskodawcy udokumentowanych przedłożonym świadectwem wykonywania pracy w warunkach szczególnych okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych ze względu na wady formalne świadectwa. Skarżoną decyzją z dnia 19.02.2015r. odmówił prawa do emerytury. W toku postępowania sądowego Sąd uzyskał z archiwum oryginalne akta osobowe wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w (...) (k. 18as) oraz przesłuchał wnioskodawcę i wskazanych przez niego świadków. Wnioskodawca obecnie nigdzie nie pracuje, utrzymuje się z zasiłku dla bezrobotnych. Jako jedyny okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych wskazał okres zatrudnienia w (...) w L. w latach od 06.12.1982 roku do 31.01.2001 roku, na stanowisku cieśli i monter wod-kan. E. to przedsiębiorstwo robót inżynieryjnych, które zajmowało się wykopami ziemnymi i oczyszczalniami ścieków to znaczy ich budową oraz budową sieci wodno-kanalizacyjnych i wodociągowych. Prace były wykonywane na budowach na terenie całego kraju. H. Ł. został zatrudniony w tym przedsiębiorstwie (noszącym wówczas nazwę Przedsiębiorstwa (...) w L. ) z dniem 06.12.1982r. w pełnym wymiarze czasu pracy, początkowo na okres próbny i powierzono mu obowiązki mechanika maszyn budowlanych a od 08.12.1982r. robotnika budowlanego. Od 01.04.1983r. w angażu wnioskodawcy podano, że powierzono mu stanowisko cieśli. W czerwcu 1983r. wnioskodawca ukończył kurs montera wod-kan., mający na celu przyuczenie do zawodu. Nadal w angażu z 01.09.1983r. wskazywano stanowisko wnioskodawcy jako cieśli. Wnioskodawca pracował wówczas na budowie Oczyszczalni (...) . Jego praca polegała na szalowaniu komór. Komory były w ziemi, były obiektami gdzie krzyżowały się rury dużych średnic, komory były umieszczone w wykopach o głębokościach ok. 5m. Po pewnym czasie wnioskodawca przeszedł na stanowisko montera wodno kanalizacyjnego i jego praca polegała na układaniu rur wodociągowych i kanalizacyjnych. W głębokich wykopach o gł. Ok. 6 m układał rury żeliwne, które były uszczelniane za pomocą odpowiednich materiałów. Rury były kładzione w wykopach dźwigami albo układane ręcznie. Wnioskodawca pracował w wykopie łącząc rury i je uszczelniając. Wykonywał zarówno wodociągi, jak i kanalizacje, różnorodne przyłącza wodno kanalizacyjne na budowach osiedli mieszkaniowych na oczyszczalniach, na budowie Huty (...) kładł przyłącze gazowe. W okresie od 16.01.1986r. do 14.01.1987r. wnioskodawcę oddelegowano do pracy na terenie ZSRR, na budowę elektrowni atomowej (...) do pracy montera wodno kanalizacyjnego w głębokich wykopach przy układaniu rur do chłodzenia reaktora jądrowego. Z budowy tej powrócił 18.08.1987r. Po zakończeniu tego okresu korzystał z urlopu wypoczynkowego oraz dni wolnych wynikających z różnicy tygodniowego czasu pracy. Z akt osobowych wynika, że wnioskodawca podjął pracę w (...) w dniu 09.10.1987r. z angażem na stanowisku cieśli. (k. akt osobowych) jednakże w okresie od 09.10.1987r. do 06.04.1988r. przebywał na urlopie bezpłatnym udzielonym na jego wniosek. (k. 358ak) Następnie od 07.04.1988r. do 31.01.1990r. wnioskodawca został oddelegowany do pracy w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. . W tym okresie wnioskodawca również pracował jako monter wodno- kanalizacyjny na budowach zewnętrznych sieci wodno- kanalizacyjnych osiedli mieszkaniowych w L. . W (...) była stosowana praktyka, że w przypadku braku pracy dla zatrudnionych pracowników przedsiębiorstwo przekazywało swoich pracowników do innych zakładów pracy. Stosunek pracy z (...) został rozwiązany z powodu powrotu do macierzystego zakładu, po czym po powrocie do (...) wnioskodawca w okresie od 01.02.1990r. do 04.03.1990r. przebywał na urlopie bezpłatnym, udzielonym na wniosek pracownika. Następnie w okresie od 05.03.1990r. do 31.08.1990r. wnioskodawca został oddelegowany do pracy w Krajowej Spółce (...) SA w L. na stanowisko cieśli. Praca w cukrowni miała zupełnie inny charakter niż w (...) czy (...) . Wnioskodawca został oddelegowany jako cieśla do działu budowlanego zajmującego się remontem cukrowni. Tu nie było wykonywanych przyłączy wodociągowych i kanalizacyjnych i nie kładł rur w wykopach. Skuwał stare posadzki. Pracował przy remoncie starych osadników i budowie nowych. Osadniki były zbiornikami, które służyły do mycia buraków. Osadniki nie były wkopane w ziemię, miały ławę fundamentową do 1,5m. Wnioskodawca szalował zbiorniki i wykonywał schody na hali produkcyjnej. Były też prace na dachu, prace związane ze zburzeniem starego stropu i zrobieniem nowego. Wykonywał prace typowo ciesielskie. Od 01.09.1990r. do 20.11.1990r. wnioskodawca ponownie przebywa na urlopie bezpłatnym. Od 21.11.1990r. do 12.07.1991r. ponownie zostaje oddelegowany do (...) Przedsiębiorstwa (...) w L. gdzie pracuje jako monter wodnokanalizacyjny w głębokich wykopach. Od 13.07.1991r. powraca do macierzystego zakładu pracy, tj. do (...) , pozostając w zatrudnieniu na stanowisku montera wod-kan do 31.01.2001r. Wnioskodawca w tym czasie pracował m.in. przy budowie kolektora ścieków na H. . Praca polegała na układaniu rur betonowych, układaniu mat, szalowaniu, izolowaniu. Incydentalnie wnioskodawca został skierowany do prac na wysokości do malowania konstrukcji stalowych. (dowód: zaświadczenie z (...) w L. k. 355 ak, informacja przekazana przez syndyka (...) SA w piśmie z dnia 05.04.2006r. do kapitału początkowego wnioskodawcy – k. 358ak, świadectwo pracy z PP Cukrownia (...) – akta osobowe, zaświadczenie o zatrudnieniu i wynagrodzeniu z (...) k. akt kapitałowych, zeznania wnioskodawcy k. 35-35 w zw. z k.32-33v as, zeznania świadków H. K. k. 33v-34as, M. M. k. 35as) Powyższy stan faktyczny został ustalony w oparciu o powołane dokumenty, a także dowody osobowe. Najistotniejsze znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego miały akta osobowe wnioskodawcy oraz dokumentacja zawarta w aktach kapitałowych gdyż pozwalało to na precyzyjne określenie charakteru pracy wnioskodawcy w poszczególnych okresach. Na ich podstawie po uzupełnieniu zeznaniami wnioskodawcy i świadków możliwe było ustalenie kiedy i gdzie pracował wnioskodawca oraz przy jakich pracach był zatrudniony. Zauważyć należy, że same świadectwa pracy: pierwsze wydane 11.05.1992r. przez (...) i drugie wydane 31.01.2001 roku przez (...) S.A. dokumentujące pełny, nieprzerwany okres zatrudnienia wnioskodawcy w tej przekształconej firmie od 06.12.1982r. do 31.01.2001r. nie były precyzyjne. Dopiero analiza pozostałej dokumentacji wnioskodawcy, w tym pism wyjaśniających syndyka pozwoliła ustalić, że w okresie tego zatrudnienia wnioskodawca wielokrotnie korzystał z urlopów bezpłatnych (o czym w ogóle nie było wzmianki w świadectwach pracy) oraz że wykonywał pracę oddelegowany do zupełnie innych zakładów, w tym pracował poza granicami kraju). Tak samo dołączone świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych wskazywało na nieprzerwany okres zatrudnienia od 06.12.1982r. do 31.01.2001r. w (...) i wykonywanie w tym czasie w sposób ciągły pracy w warunkach szczególnych w charakterze cieśli i montera wod-kan. W świetle pozostałego materiału dowodowego, wskazującego bezspornie na to, że wnioskodawca korzystał z urlopów bezpłatnych oraz wykonywał zatrudnienie w ramach oddelegowania w innych firmach nie ulega wątpliwości, że dołączone do akt świadectwo wykonywania pracy w warunkach szczególnych nie jest dowodem wiarygodnym i nie mogło być podstawą do dokonywania ustaleń w zakresie objętym sporem. Okresy urlopów bezpłatnych jako okresy nie wykonywania zatrudnienia nie mogły być zaliczone do okresów wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Również inne okresy zatrudnienia Sąd uznał jako podlegające temu wyłączeniu. I tak Sąd nie uznał, że początkowy okres zatrudnienia od 06.12.1982r. do 31.03.1983r. kiedy wnioskodawca został zatrudniony na stanowisku mechanika maszyn budowlanych a następnie robotnika budowlanego, do czasu zatrudnienia na stanowisku cieśli od 04.1983r. nie był okresem wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Dopiero od 01.04.1983r. do 15.01.1986r. kiedy to wnioskodawca wykonywał pracę roboty wodnokanalizacyjne oraz budowę rurociągów w głębokich wykopach na stanowisku cieśli i montera wodnokanalizacyjnego i od 16.01.1986r. do 08.10.1987r. kiedy to wnioskodawca wykonywał tego samego rodzaju prace tyle, że na terenie ZSRR przy budowie elektrowni atomowej zostały zaliczone do uprawnień. W sumie jest to okres 4 lat, 6 miesięcy i 8 dni. Następnie wnioskodawca po powrocie z ZSRR korzystał z urlopu bezpłatnego i podjął zatrudnienie dopiero z dniem 07.04.1988r. , które trwało do 31.01.1990r. w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. . Tu przez okres 1 roku, 9 miesięcy i 24 dni także wykonywał prace roboty wodnokanalizacyjne oraz budowę rurociągów w głębokich wykopach na stanowisku cieśli i montera wodnokanalizacyjnego. W okresie od 01.02.1990r. do 04.03.1990r. ponownie korzystał z urlopu bezpłatnego a następnie podjął pracę w Krajowej Spółce (...) oddelegowany do niej przez macierzysty zakład pracy w okresie od 05.03.1990r. do 31.08.1990r. gdzie pracował jako cieśla jednakże przy remoncie cukrowni co nie miało żadnego związku ze stałym wykonywaniem prac wodnokanalizacyjnych oraz budową rurociągów w głębokich wykopach. Dlatego też okres pracy w (...) nie został uznany przez Sąd jako okres pracy wykonywanej w warunkach szczególnych. Kolejny okres uwzględniony przez Sąd jako okres pracy w warunkach szczególnych to podjęte w okresie od 21.11.1990r. do 12.07.1991r. (7 miesięcy i 22 dni) zatrudnienie w (...) Przedsiębiorstwie (...) w L. oraz wykonywane po powrocie od 13.07.1991r. do 31.12.1998r. (7 lat, 5 miesięcy i 19 dni) zatrudnienie w (...) , kiedy znów wykonywał prace roboty wodnokanalizacyjne oraz budowę rurociągów w głębokich wykopach na stanowisku cieśli i montera wodnokanalizacyjnego. W sumie uwzględnione okresy wykonywania pracy w warunkach szczególnych to 14 lat, 5 miesięcy i 13 dni (4 lat, 6 miesięcy i 8 dni plus 1 roku, 9 miesięcy i 24 dni plus 7 miesięcy i 22 dni plus 7 lat, 5 miesięcy i 19 dni) Sąd uznał wnioskodawcy faktyczne wykonywanie zatrudnienia na stanowisku cieśli i montera wodno-kanalizacyjnego w E. i (...) gdyż jak wynika to z zeznań samego wnioskodawcy jak i świadków wykonywana we wskazanych okresach praca była wykonywana w bardzo ciężkich warunkach, polegająca na wykonywaniu prac wodnokanalizacyjnych w głębokich wykopach, związanych z budową instalacji wodnokanalizacyjnych, w tym oczyszczalni ścieków. Sąd uznał zeznania wnioskodawcy jak i świadków opisujących warunki wykonywania pracy w tych przedsiębiorstwach za wiarygodne. Jednakże niezależnie od tego zgromadzona dokumentacja pracownicza wskazywała, że wnioskodawca miał określone przerwy w wykonywaniu zatrudnienia związane z korzystaniem z urlopów bezpłatnych w okresach kiedy macierzysty zakład pracy nie mógł zapewnić mu zatrudnienia zgodnego z jego kwalifikacjami a poza tym oddelegował go do pracy w Cukrowni, i chociaż tam wnioskodawca wykonywał prace związane z robotami ciesielskimi to były to prace związane z przeprowadzanymi remontami cukrowni nie mające żadnego związku z robotami wodnokanalizacyjnymi w głębokich wykopach. Stad też jak wynika z ustaleń Sądu wnioskodawca nie wykonywał przez okres 15 lat stale i w pełnym wymiarze pracy w warunkach szczególnych. W tej sytuacji odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1440) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40 tej ustawy, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1998 r.) osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, tj. co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Emerytura, o której mowa, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl art. 32 ust. 2 powołanej ustawy za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Z kolei na gruncie ust. 4 tego artykułu przesłankę wieku oraz rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których wskazanej kategorii osób przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych, którymi w tym przypadku są – w myśl art. 195 w zw. z art. 194 ustawy – przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm., dalej: „rozporządzenie”). Rozporządzenie to stosuje się do pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, które są wymienione w jego przepisach oraz w załączonych do niego wykazach. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Prace wykonywane przez wnioskodawcę w spornych okresach, tj. jedynie wykonywane przez 14 lat, 5 miesięcy i 13 dni odpowiadają tym, wymienionym w załączonym do rozporządzenia wykazie A, dziale V, poz. 1 (roboty wodno – kanalizacyjne oraz budowa rurociągów w głębokich wykopach). Reasumując powyższe, H. Ł. nie spełnił warunków do uzyskania prawa do emerytury we wcześniejszym wieku gdyż nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych przez okres 15 lat wymagany do uzyskania takiej emerytury. Mając powyższe na względzie, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 477 14 §1 k.p.c. , orzeczono, jak w wyroku.