Sygn. akt VIII U 2486/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 października 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Łanowy Protokolant: Kamila Niemczyk po rozpoznaniu w dniu 13 października 2015 r. w Gliwicach sprawy S. M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość świadczenia na skutek odwołania S. M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 23 października 2014 r. nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż zalicza ubezpieczonemu na wysokość emerytury okres od 1 września 1969 r. do 24 czerwca 1972 r. jako okres składkowy. (-) SSO Jolanta Łanowy UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23.10.2014r. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał S. M. prawo do emerytury od dnia (...) . tj. od daty osiągnięcia wieku emerytalnego. Do wysokości emerytury nie uwzględniono ubezpieczonemu okresu od 1.09.1969r. do 24.06.1972r. S. M. wniósł odwołanie od tej decyzji. Wskazał w odwołaniu, iż w okresie od 1.09.1969r. do 24.06.1972r. był uczniem (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego w B. , która ukończył w zawodzie mechanik kierowca pojazdów samochodowych. Jako młodociany odbywał w tym okresie praktyczna naukę zawodu w Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl. Wskazał, iż nie posiada umowy o praktyczną naukę zawodu, ale wskazani przez niego świadkowie , którzy uczęszczali z nim do tej samej klasy, potwierdzą iż taką umowę zawarł .Nadto podniósł, iż próbował uzyskać umowę o praktyczną naukę zawodu w Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych, ale bezskutecznie. W odpowiedzi na odwołanie - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. wniósł o oddalenie odwołania, podtrzymał argumentację jak w decyzji. Ponadto podniesiono, iż ubezpieczony za sporny okres przedstawił jedynie świadectwo ukończenia szkoły i zaświadczenie z dnia 4.12.89r. o odbywaniu praktyki w Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl. Natomiast nie przedłożył indywidualnej umowy o naukę zawodu. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Ubezpieczony S. M. urodził się (...) W dniu 8 września 2014r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury. Decyzją z dnia 23.10.2014r. – Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. przyznał S. M. prawo do emerytury od dnia (...) tj. od daty osiągnięcia wieku emerytalnego. Do ustalenia wysokości emerytury uwzględniono ubezpieczonemu 41 la , 9 m-cy i 25 dni okresó3ww składkowych i 17 dni okresów nieskładkowych. Nie uwzględniono ubezpieczonemu okresu od 1.09.1969r. do 24.06.1972r. W okresie tym ubezpieczony był uczniem (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego w B. . Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu uwzględnienia tego okresu do wysokości emerytury, albowiem ubezpieczony za ten okres przedstawił jedynie świadectwo ukończenia szkoły i zaświadczenie z dnia 4.12.89r. o odbywaniu praktyki w Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl. Natomiast nie przedłożył indywidualnej umowy o naukę zawodu. Ubezpieczony w okresie od 1.09.1969r. do 24.06.1972r. był uczniem (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego w B. , którą ukończył w zawodzie mechanik kierowca pojazdów samochodowych. Jako uczeń odbywał w tym okresie praktyczną naukę zawodu w Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl. Przez cały okres nauki w szkole przez trzy dni w tygodniu uczniowie uczęszczali do szkoły, a przez kolejne trzy dni obywali praktyki zawodowe na terenie Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl. Podczas praktyki uczniowie byli zatrudnieni na poszczególnych wydziałach przedsiębiorstwa i podlegali odpowiednim mistrzom lub brygadzistom zakładu pracy. W okresie letnim przez miesiąc odbywali praktyki, a miesiąc wakacji mieli wolny. W okresie ferii zimowych obywali praktyki zawodowe. Wynagrodzenie za praktykę otrzymywali od pracownika zakładu pracy, który sprawował nad nimi opiekę podczas praktyk. W imieniu małoletnich uczniów umowy o praktyczną naukę zawodu zawierali ich rodzice. W spornym okresie razem z ubezpieczonym do tej samej klasy uczęszczali A. P.
(1)i H. Ś.
(1). Świadkowie po zakończeniu nauki w szkole , w przeciwieństwie do ubezpieczonego podjęli pracę w tym zakładzie tj. Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl. Z czasem przedsiębiorstwo to zostało przemianowane na (...) . Świadkowie w świadectwach pracy wystawionych przez pracodawcę okres odbywania nauki mają zaliczony do całego okresu zatrudnienia. W przypadku świadka A. P.
(1)który posiada prawo do emerytury z warunków szczególnych, organ rentowy na podstawie świadectwa pracy zaliczył świadkowi ten okres do stażu pracy, co wynika z akt emerytalnych świadka. Uczniowie otrzymywali legitymacje ubezpieczeniowe. Korzystali z Przychodni (...) jak pracownicy. Ubezpieczony twierdził, iż jego rodzice w jego imieniu zawarli umowę o praktyczną naukę zawodu, jednakże jej tekstu ubezpieczony nie posiada, prawdopodobnie uległ zagubieniu. Akta osobowe uczniów (...) Szkoły Budowlanej dla (...) SA zarchiwizowane w Archiwum Zlikwidowanych Przedsiębiorstw Państwowych w B. , ale jak ustalono w toku procesu nie ma tam akt osobowych ubezpieczonego. Ubezpieczony przedłożył zaświadczenie z dnia 4.12.89r. o odbywaniu praktyki w Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl . Powyższych ustaleń Sąd dokonał na podstawie dowodów znajdujących się w aktach organu rentowego, a także na podstawie akt rentowych świadka A. P. , zeznań świadków A. P.
(1)i H. Ś.
(1)oraz przesłuchania stron. Sąd uznał, iż przeprowadzone dowody są wystarczające do wydania w sprawie rozstrzygnięcia. Sąd uznał je za wiarygodne, przy czyn strony nie kwestionowały wagi dokumentów. Zaś w ocenie Sądu zeznania świadków i twierdzenia ubezpieczonego są logiczne, korespondują z sobą, a nadto znajdowały uzasadnienie w dokumentach zgromadzonych przez organ rentowy w aktach m.in. A. P. . Sąd Okręgowy zważył co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. W niniejsze sprawie kwestią sporną pozostawało czy ubezpieczony w spornym okresie , będąc uczniem (...) Szkoły Budowlanej dla Pracujących Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego w B. , zawarł indywidualną umowę o praktyczna naukę zawodu, na podstawie której świadczył pracę jako młodociany w Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl. Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z FUS , za okresy składkowe uważa się przypadające przed dniem 15.121.1991r. okresy, za które została opłacona składka na ubezpieczenie społeczne, okresy zatrudnienia młodocianych na obszarze państwa polskiego na warunkach określonych w przepisach obowiązujących przed dniem 1.01.1975r. tzn. na podstawie umowy o naukę zawodu, przyuczenie do określonej pracy oraz o wstępnym stażu pracy. W świetle ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczenia do określonej pracy i warunkach zatrudnienia młodzieży w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy (Dz. U. Nr 45, poz. 226 z późn. zm.) tylko te osoby, które przed dniem 1 stycznia 1975 r. wykonywały pracę na podstawie umowy o naukę zawodu, o przyuczenie do określonej pracy lub o odbywanie wstępnego stażu pracy i były zatrudnione na warunkach tej ustawy, bądź na podstawie innej umowy rodzącej stosunek pracy, mogą mieć zaliczone okresy takiej pracy do uprawnień emerytalno-rentowych. Ubezpieczony nie posiada tej umowy, natomiast z zeznań świadków A. P. i H. Ś. , którzy razem z ubezpieczonym uczęszczali do jednej klasy , wynika iż takie umowy były zawierane, bowiem świadkowie dysponują świadectwami pracy, z których wynika, iż zakład pracy okres pobierania przez nich nauki w szkole, potraktował jako okresy zatrudnienia pracowniczego. Ubezpieczony nie podjął pracy w po zakończeniu szkoły, w zakładzie pracy do którego szkoła należała, a zatem nie może legitymować się świadectwem pracy o treści podobnej jak świadkowie. Ubezpieczony przedłożył jedynie zaświadczenie z dnia 4.12.89r. o odbywaniu praktyki w Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl . Zarówno sposób odbywania praktyk, ale przede wszystkim treść świadectw pracy wskazuje , iż uczniowie szkoły byli traktowani jak pracownicy . Przez cały okres nauki w szkole przez trzy dni w tygodniu uczniowie uczęszczali do szkoły, a przez kolejne trzy dni obywali praktyki zawodowe na terenie Przedsiębiorstwie (...) Ekspozytura w P. Śl. Podczas praktyki uczniowie byli zatrudnieni na poszczególnych wydziałach przedsiębiorstwa i podlegali odpowiednim mistrzom lub brygadzistom zakładu pracy. W okresie letnim przez miesiąc odbywali praktyki, a miesiąc wakacji mieli wolny. W okresie ferii zimowych obywali praktyki zawodowe. Wynagrodzenie za praktykę otrzymywali od pracownika zakładu pracy, który sprawował nad nimi opiekę podczas praktyk. Na początku praktyka trwała po 6 godzin, z czasem zaś po 8 godzin dziennie. Jeśli chodzi o warunki pracy i nauki w spornym okresie, a które wskazano wyżej , to warunki te w pełni korespondują z wymogami wynikającymi z przepisów ww. ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy (Dz. U. Nr 45, poz. 226), a w szczególności z jej przepisami art. 13 ust. 1, 2, 3 i 4 pkt 1, regulującymi czas pracy młodocianych (który w wieku od lat 14 do 16 wynosił 6 godzin na dobę, a wyjątkowo mógł wynosić więcej, jednak nie więcej niż 8 godzin na dobę, każdorazowe nie przekraczając 36 godzin tygodniowo; i do którego wliczano czas dokształcania w wymiarze nie większym niż 18 godzin tygodniowo i bez względu na to, czy nauka odbywała się w godzinach pracy, czy poza godzinami pracy), jak i z przepisem art. 17 tej ustawy, dotyczącym urlopów, z którego wynika, że młodocianym do ukończenia 16 roku życia przysługuje po nieprzerwanej pracy półrocznej płatny urlop wypoczynkowy w wymiarze 2 tygodni, a po rocznej nieprzerwanej pracy oraz w roku następnym urlop wypoczynkowy w wymiarze 30 dni kalendarzowych, a na wniosek młodocianego objętego dokształcaniem zakład pracy powinien mu udzielić urlopu w okresie ferii szkolnych. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 kwietnia 2009 r. sygn. II UK 334/08, OSNP 2010/23-24/294, stwierdził, że młodociany, odbywający naukę zawodu w ramach umowy zawartej z zakładem pracy na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy (Dz. U. Nr 45, poz. 226 z późn. zm.), posiadał status pracownika w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym oraz ubezpieczeniu społecznym. W świetle tych okoliczności odwołanie zasługuje na uwzględnienie, dlatego po myśli art. 6 ust. 2 pkt 1a i pkt 3 ustawy o FUS, a także art. 9 ust. 1 i art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 1958 r. o nauce zawodu, przyuczaniu do określonej pracy i warunkach zatrudniania młodocianych w zakładach pracy oraz o wstępnym stażu pracy (Dz. U. Nr 45, poz. 226) - obowiązującej w spornym w niniejszej sprawie okresie, w zw. art. 477 par. 2 kpc -orzeczono jak w sentencji. (-) SSO Jolanta Łanowy