Sygn. akt IV Ua 39/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący : SSO Jacek Witkowski Sędziowie : SO Katarzyna Antoniak (spr.) SO Elżbieta Wojtczuk Protokolant : st.sekr.sądowy Marzena Mazurek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 r. w Siedlcach na rozprawie sprawy z wniosku B. D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z udziałem zainteresowanego (...) S.A. z siedzibą w K. o prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Siedlcach IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 października 2014 r. sygn. akt IV U 463/13 I. oddala apelację, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz B. D. kwotę 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za drugą instancję. Sygn. akt: IV Ua 39/14 UZASADNIENIE Wyrokiem z 17 października 2014r. Sąd Rejonowy w Siedlcach zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z 25 listopada 2013r. i przyznał ubezpieczonej B. D. prawo do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy w wysokości 3 520 złotych odpowiadającej 5% uszczerbku na zdrowiu oraz zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Rozstrzygnięcie to było wynikiem następujących ustaleń i wniosków Sądu Rejonowego: Decyzją z 25 listopada 2013r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. odmówił ubezpieczonej B. D. prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy wskazując, że z opisu okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy zawartych w protokole nr (...) wynika, iż w dniu 24 maja 2013r. ubezpieczona rozpoczęła pracę w godzinie 10.
- W tym dniu ubezpieczona zajmowała się zarządzaniem sklepem, wyznaczaniem zadań dla pracowników oraz obsługą klientów sklepu. Około godziny 13.30 ubezpieczona prezentowała klientom narożnik (...) . Podczas rozkładania mebla ubezpieczona poczuła silny ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. W dniu 27 maja 2013r. ubezpieczona zgłosiła się do przychodni, gdzie stwierdzono dyskopatię. W ocenie organu rentowego zespół powypadkowy bezpodstawnie stwierdził, że bezpośrednią przyczyną wypadku było przeciążenie układu mięśniowo – szkieletowego, ponieważ uraz odcinka lędźwiowego kręgosłupa, którego wystąpienie w czasie wykonywania normalnych czynności wchodzących do zakresu czynności pracowniczych, nie stwarza podstawy do przypisywania temu zdarzenia cech wypadku przy pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona wskazała, że o ile pewne cechy patologii występowały przed wypadkiem, to z pewnością fakt dźwignięcia narożnika spowodował ujemne następstwa zdrowotne. Wskazując na powyższe ubezpieczona reprezentowana przez pełnomocnika popierała odwołanie i wnosiła o przyznanie prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Rejonowy ustalił, że ubezpieczona B. D. jest zatrudniona w (...) S.A. Sklepie (...) w S. jako kierownik. W dniu 24 maja 2013r. ubezpieczona rozpoczęła pracę o godzinie 10.
- W tym dniu zajmowała się zarządzaniem sklepem, wyznaczaniem zadań dla pracowników oraz obsługą klientów sklepu. Około godziny 13.30 prezentowała klientom narożnik (...) . Podczas rozkładania mebla poczuła silny ból kręgosłupa w odcinku lędźwiowym. W dniu 27 maja 2013r. zgłosiła się do przychodni, gdzie stwierdzono dyskopatię. W wyniku opisanego zdarzenia ubezpieczona doznała urazu przeciążeniowego kręgosłupa L-S, co spowodowało długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5 %. W przedstawionym stanie faktycznym Sąd Rejonowy uznał, że odwołanie ubezpieczonej zasługiwało na uwzględnienie. Sąd wskazał, że zgodnie z art.3 ust.1 ustawy z 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz.U. Nr199, poz.1673 ze zm.) za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych. Kwestią sporną między stronami było to, czy w przedmiotowej sprawie zaistniała przyczyna zewnętrzna wypadku przy pracy, a w konsekwencji, czy ubezpieczona nabyła prawo do jednorazowego odszkodowania z tego tytułu. W celu ustalenia powyższej kwestii Sąd zdecydował o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych ortopedy i neurologa. I tak, ze sporządzonej przez biegłych opinii wynika, że w dniu zdarzenia ubezpieczona doznała urazu przeciążeniowego kręgosłupa L-S, który został wywołany przyczyną mieszaną ,tj. zmianami zwyrodnieniowo-dyskopatycznymi istniejącymi przed zdarzeniem oraz czynnościami fizycznymi wykonywanymi w dniu zdarzenia. Wywołało to u ubezpieczonej długotrwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 5 %. Opinia wykonana została w oparciu o analizę dokumentacji medycznej ubezpieczonej oraz badanie przedmiotowe i podmiotowe przeprowadzone przez biegłych. Opis tych badań znajduje się w aktach sprawy jako załącznik do opinii. Sąd Rejonowy ocenił, że opinia biegłych, w tym opinia uzupełniająca są wiarygodne. Zostały one sporządzone zgodnie ze specjalistyczną wiedzą biegłych. Okazały się wyczerpujące, logiczne i przekonujące. Dlatego Sąd Rejonowy oddalił wniosek organu rentowego z 30 września 2014r. wskazując, że jak wynika z wyroku Sądu Najwyższego z 4 sierpnia 1999r. (I PKN 20/99, OSNP 2000/22/807) „Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii”. Sąd Rejonowy przypomniał również ugruntowany pogląd Sądu Najwyższego zawarty w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów z 11 lutego 1963r. (w sprawie III PO 15/62, OSNCP 1963/10/215), w myśl którego przyczyną sprawczą – zewnętrzną – zdarzenia może być każdy czynnik zewnętrzny (tzn. nie wynikający z wewnętrznych właściwości człowieka), zdolny wywołać w istniejących warunkach szkodliwe skutki. W tym znaczeniu przyczyną zewnętrzną może być nie tylko narzędzie pracy, maszyna, siły przyrody, lecz również czyn innego osobnika , a nawet praca i czynność samego poszkodowanego. Tak więc za przyczynę zewnętrzną należy uznać zarówno działanie maszyny uszkadzającej ciało, jak i uderzenie spadającego przedmiotu, podźwignięcie się pracownika, niezręczny ruch jego ręki, powodującej uderzenie i jej uszkodzenie, jak wreszcie potknięcie się na gładkiej powierzchni i złamanie ręki. Dlatego okoliczność, że w powstaniu urazu dominującą rolę – zdaniem organu rentowego – pełnił czynnik wewnętrzny jest bez znaczenia, skoro biegli stanowczo stwierdzili, że przyczyna zdarzenia była mieszana. Z przedstawionych względów Sądu Rejonowy uznał, że zdarzenie z 24 maja 2013r. zostało spowodowane przyczyną zarówno wewnętrzną ,tj. zmianami zwyrodnieniowo–dyskopatycznymi, jak i zewnętrzną ,tj. czynnością samej ubezpieczonej w postaci rozkładania mebla w celu zaprezentowania go klientom. W tym stanie odwołanie ubezpieczonej zasługiwało na uwzględnienie. Wysokość przyznanego odszkodowania wynikała z procentowego uszczerbku na zdrowiu i treści art.14 ust.9 w/w ustawy oraz obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 8 marca 2013r. w sprawie wysokości kwot jednorazowych odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej (M.P. z 2013r., poz.164), zgodnie z którym obowiązuje kwota 704 złotych każdy procent stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu, co po przemnożeniu przez ustalony w sprawie procentowy uszczerbek na zdrowiu daje kwotę wskazaną w wyroku. Mając na uwadze powyższe na podstawie art.477 14 §2 kpc Sąd Rejonowy zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd Rejonowy orzekł zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu uregulowaną w art.98§1 i 3 kpc w zw. z art.99 kpc , art.109 kpc i §12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) i na tej podstawie zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonej kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Apelację od powyższego wyroku złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. zaskarżając go w całości i zarzucając mu: - naruszenie przepisów postępowania ,tj. art.233§1 kpc poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, - naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art.3 ust.1 ustawy z 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie, że zdarzenie jakiemu uległa ubezpieczona w dniu 24 maja 2013r. było wypadkiem przy pracy. Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Siedlcach do ponownego rozpoznania. Ubezpieczona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie od organu rentowego na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. podlegała oddaleniu. Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonane przez Sąd pierwszej instancji, który prawidłowo ustalił, że zdarzenie, któremu uległa ubezpieczona w dniu 24 maja 2013 r. było wypadkiem przy pracy. Z uzasadnienia apelacji wynika, że organ rentowy kwestionuje powyższe ustalenie podnosząc, że w sprawie brak jest przesłanek świadczących o przyczynie zewnętrznej zdarzenia. Zarzuca braki w opinii biegłych polegające na nieopisaniu przeprowadzonych badań podmiotowego i przedmiotowego. W ocenie apelującego skoro ubezpieczona już przed rozpatrywanym zdarzeniem cierpiała na zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa to zgłaszane przez nią problemy zdrowotne nie miały związku z urazem doznanym w dniu 24 maja 2013r. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że Sąd Okręgowy uzupełnił postępowanie dowodowe o dowód z przesłuchania świadka N. W. oraz uzupełniającego przesłuchania ubezpieczonej. Zeznania świadka N. W. pracującej razem z ubezpieczoną potwierdzają, że w dniu 24 maja 2013r. ubezpieczona skarżyła się na ból pleców po tym jak rozłożyła meble przy klientach. Z kolei w uzupełniających zeznaniach ubezpieczona wyjaśniła, że do wypadku doszło w dniu 24 maja 2013r. (piątek), do lekarza zgłosiła się natomiast w dniu 27 maja 2013r. (poniedziałek), gdyż sądziła, że ból ustanie, ale ten zamiast ustępować nasilał się. W odniesieniu do zarzutu pod adresem opinii biegłych wskazać należy, że wbrew twierdzeniom apelującego opinia biegłych zawiera opis badania podmiotowego i przedmiotowego ubezpieczonej i opis ten znajduje się na k.30 akt sprawy. Co do tego, że ubezpieczona już przed zdarzeniem z 24 maja 2015r. cierpiała na zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa wskazać trzeba, że okoliczność ta nie przesądza sama w sobie o tym, że zdarzenie z 24 maja 2013r. nie spełnia cech wypadku przy pracy. Jak wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego uraz zdefiniowany w art.2 pkt 13 w/w ustawy jako uszkodzenie tkanek ciała lub narządów człowieka wskutek działania czynnika zewnętrznego nie oznacza, że za wypadek przy pracy nie mogą być uznane zdarzenia, w których czynnik zewnętrzny tu - odruch pracownika przy dźwignięciu mebla powoduje nie tylko zmiany anatomiczne, ale i czynnościowe. Słowo uszkodzenie w definicji urazu nie ma bowiem jednego znaczenia i może się ono odnosić do nadwyrężenia lub naruszenia tkanki rozumianego jako pogorszenie stanu zdrowia pracownika (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 23 września 2014r. w sprawie II UK 558/13, Lex nr 1551478). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy na podstawie art.3 ust.1 pkt 1 i art.11 ust.1 ustawy z 30 października 2002r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zw. z art.385 kpc odwołanie organu rentowego oddalił. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art.98§1 i 3 kpc i §12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)