Sad powszechny, IV U 1464/13

Sygn. akt IV U 1464/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant sekr. sądowy Anna Wąsak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2015r. w S. odwołania M. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 30 października 2013 r. Nr (...) w sprawie M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury I. zmienia zaskarżoną decyzję i ustala, że ubezpieczonemu M. P. przysługuje prawo do emerytury od dnia 2 listopada 2013 roku; II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. na rzecz ubezpieczonego M. P. kwotę 60 (sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt IV U 1464/13 UZASADNIENIE Decyzją z 30 października 2013 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze odmówił M. P. prawa do emerytury wskazując, że ubezpieczony nie udowodnił, iż do dnia 1 stycznia 1999 r. osiągnął 25-letni okres składkowy i nieskładkowy. Organ rentowy do stażu pracy zaliczył ubezpieczonemu okres 24 lat 3 miesięcy i 17 dni. Odwołanie od w/w decyzji złożył M. P. wnosząc o jej zmianę i ustalenie mu prawa do emerytury. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż był zatrudniony od dnia 1 lipca 1970 r. w M. (...) w G. , która następnie zmieniła nazwę na Spółdzielnię Kółek Rolniczych w G. . Ponadto, ubezpieczony od ukończenia 16-go roku życia pracował w gospodarstwie swoich rodziców w L. gm. W. (odwołanie k.2-3). W toku procesu ubezpieczony wnosił o zaliczenie do okresów składkowych i nieskładkowych okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców po ukończeniu 16-ego roku życia (protokół k. 48). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie powołując się na przepisy prawa i uzasadnienie zawarte w zaskarżonej decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie k.5-6). Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony M. P. , ur. (...) w dniu 12 września 2013 r. wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury (wniosek k. 1-4 a. e.). W powyższym wniosku ubezpieczony wskazał, iż nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczony udowodnił staż ubezpieczeniowy w wymiarze 24 lat, 3 miesięcy i 17 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 22 lata, 7 miesięcy, 21 dni, okresy nieskładkowe wynoszą rok, 7 miesięcy i 26 dni. Ponadto organ rentowy stwierdził, że ubezpieczony udowodnił 20 lat, 8 miesięcy i 8 dni pracy w warunkach szczególnych. Do stażu pracy organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu okresu zatrudnienia od 1 lipca 1970 r. do 31 marca 1971 r. w SKR w G. , z uwagi na treść wystawionych przez pracodawcę dokumentów, z których wynika, iż M. P. pracował dopiero od 1 kwietnia 1971 r. w SKR G. . Z uwagi na brak wymaganego ustawą 25-letniego stażu pracy decyzją z 30 października 2013 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonemu przyznania emerytury (decyzja k. 32 a. e.). W dniu 2 listopada 1969 r. ubezpieczony M. P. ukończył 16 rok życia. Po ukończeniu szkoły podstawowej w W. ubezpieczony chodził również do W. do szkoły zawodowej rolniczej od 01.09.1968 r. do czerwca 1970 r. Odległość od ówczesnego miejsca zamieszkania M. P. , tj. L. do W. , gdzie znajdowała się szkoła, do której uczęszczał, wynosi 1,5 km. Dystans ten ubezpieczony pokonywał jeżdżąc rowerem. Zajęcia lekcyjne odbywały się od godziny 8 do 12-14. W wyżej wymienionym okresie ubezpieczony obok nauki w szkole, pomagał przy pracy w gospodarstwie rolnym rodziców E. i L. P. . Wymienieni byli posiadaczami gospodarstwa rolnego położonego w obrębach L. , W. i K. w gminie W. o łącznej powierzchni 4,99 ha, a razem z dzierżawami ok. 7-9 ha (zaświadczenie Starosty (...) k. 46). We wskazanym okresie ubezpieczony był zameldowany i zamieszkiwał w domu rodziców w L. (poświadczenie o zameldowaniu k.45). M. P. jest najmłodszym z czwórki synów E. i L. P. . W przywołanym okresie z rodzicami mieszkał jedynie ubezpieczony oraz drugi z synów - P. P. , który codziennie dojeżdżał do M. , gdzie pracował jako murarz na budowie. Ciężar wykonywania prac w gospodarstwie rolnym spoczywał głównie na M. P. oraz na jego ojcu, gdyż L. P. miała problemu z chodzeniem i poruszała się przy pomocy kul. Rodzice ubezpieczonego hodowali w tamtym okresie 3 krowy, konia oraz od kilku do kilkunastu sztuk trzody chlewnej w ciągu roku. Do zadań ubezpieczonego należało wykonywanie sezonowych prac polowych takich jak: bronowanie, sprężynowanie, dokonywanie zasiewów, praca przy sianokosach, żniwach, wykopkach. Ponadto M. P. świadczył pomoc przy młóceniu zbóż. Codziennie, rano i wieczorem zajmował się obrządkiem związanym z prowadzoną przez rodziców hodowlą, tj. przygotowywał i podawał karmę dla zwierząt, w tym parował ziemniaki i rżnął sieczkę. Jednorazowo, obrządzanie zajmowało ubezpieczonemu co najmniej 2 godziny. Ponadto ubezpieczony przeprowadzał krowy z gospodarstwa na pastwisko i z powrotem. W dni, w które M. P. uczęszczał do szkoły, pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w wymiarze co najmniej 5 godzin dziennie. W dni wolne od zajęć szkolnych pracował w gospodarstwie przez całe dnie. Ubezpieczony nie wyjeżdżał nigdzie w wakacje i ferie, czas ten spędzał pracując w gospodarstwie rolnym. W okresie wakacji i ferii w gospodarstwie rolnym rodziców ubezpieczony pracował od rana do wieczora. W okresie po ukończeniu nauki w szkole rolniczej w W. , tj. od 1 lipca 1970 r. do podjęcia zatrudnienia w (...) w G. , czyli do 31 marca 1971 r., ubezpieczony pracował w gospodarstwie rolnym rodziców i wówczas już jego praca miała wymiar większy niż 5 godzin dziennie. Razem z ojcem wykonywał wszystkie prace rolnicze wykonywane w gospodarstwie rolnym, z którego rodzice się utrzymywali, w tym on również do czasu podjęcia zatrudnienia. Prace w gospodarstwie rolnym w przywołanych okresach wykonywane były ręcznie i związku z tym zabierały dużo czasu (zeznania ubezpieczonego k. 47v-48, zeznania świadków S. W. k. 35v-36, S. R. k. 36-36v, informacja z Starostwa Powiatowego w W. k. 40, zaświadczenie Starosty (...) k. 46, poświadczenie o adresach i okresach zameldowania z Urzędu Gminy G. k. 45, kwestionariusz okresów zatrudnienia k. 7 akt rentowych). M. P. w okresie od dnia 1 kwietnia 1971 r. do 17 lipca 1995 r. zatrudniony był w Spółdzielni Kółek Rolniczych w G. , gdzie zatrudniony był na stanowisku kierowcy ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych (bezsporne, świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach k. 12 a. e. ). Sąd zważył, co następuje: Odwołanie M. P. okazało się uzasadnione. Stosownie do treści art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2009r. Nr 153, poz.1227 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art.32 , jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999 r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 25 lat mężczyzna), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również, traktując, z zastrzeżeniem art. 56 , jak okresy składkowe, przypadający przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7 , są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało zbadania, czy ubezpieczony spełnia na dzień 1 stycznia 1999 r. przesłankę wymaganych 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Bezspornym pozostawało bowiem, iż legitymuje się on ponad 15-letnim okresem pracy w warunkach szczególnych oraz to, że osiągnął wymagany ustawą wiek z dniem 2 listopada 2014 r. jak również, że nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła Sąd do następujących wniosków. Sąd dał wiarę zeznaniom M. P. oraz świadków S. W. i S. R. , z których wynika, iż ubezpieczony od ukończenia 16-roku życia, tj. od 2 listopada 1969 r. do 30 czerwca 1970 r. uczęszczał do Zasadniczej Zawodowej Szkoły Rolniczej, w oddalonym od jego miejsca zamieszkania o 1,5 km, W. i jednocześnie pomagał przy pracy w gospodarstwie rolnym jego rodziców w wymiarze większym niż 4 godziny dziennie (co najmniej 5 godzin dziennie, a w dni wolne od zajęć szkolnych zdecydowanie dłużej). Ponadto, po ukończeniu szkoły, do rozpoczęcia pracy w SKR w G. , tj. od 1 lipca 1970 r. do 31 marca 1971 r. nadal pracował w gospodarstwie rolnym rodziców. Wymienieni świadkowie mieszkali w przywołanym okresie w tej samej miejscowości, co ubezpieczony, tj. w L. . Byli oni naocznymi świadkami wykonywania przez ubezpieczonego prac w gospodarstwie rolnym jego rodziców. Zeznania ubezpieczonego oraz świadków uznać należy za logiczne i wzajemnie uzupełniające się. W świetle złożonych zeznań, ciężar wykonywana prac spoczywał na ubezpieczonym oraz jego ojcu. Matka M. P. miała bowiem problemy z poruszaniem się, a mieszkający wówczas z ubezpieczonym i rodzicami brat P. P. , pracował jako murarz na budowie w M. . Pozostałe rodzeństwo ubezpieczonego już się wyprowadziło z rodzinnego domu i prowadziło odrębne gospodarstwa domowe. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż możliwym było do pogodzenia jednoczesne uczęszczanie przez ubezpieczonego do położonej nieopodal od domu rodzinnego szkoły rolniczej w W. oraz udzielanie pomocy w gospodarstwie rolnym w wymiarze co najmniej 5 godzin dziennie. Mając na uwadze wielkość gospodarstwa rolnego rodziców ubezpieczonego oraz ilość hodowanego inwentarza, stwierdzić należy, iż nie jest wątpliwym świadczenie przez M. P. pomocy w wyżej określonym wymiarze. Do jego zadań należało bowiem codziennie dwukrotne dokonywanie obrządku, które jednorazowo trwało co najmniej 2 godziny. Oprócz powyższego ubezpieczony wykonywał razem z ojcem wszystkie prace polowe jaki wykonywane są w gospodarstwie tj. sianie, sprężynowanie, bronowanie, orka. Pracował przy sianokosach, żniwach, zbieraniu ziemniaków. Podkreślić należy, iż ubezpieczony okres wakacji oraz ferii spędzał w rodzinnym gospodarstwie i pracował w nim od rana do wieczora. Należy mieć również na uwadze realia pracy w gospodarstwie rolnym wymienionym okresie, kiedy to wszystkie prace wykonywane były ręcznie, a rolnicy dysponowali jedynie sprzętem konnym. Godnym podkreślenia jest fakt, iż ze względu na brak mechanizacji prace rolnicze były wykonywane znacznie dłużej niż obecnie. Szczególnie w okresie letnim praca była wykonywana od rana do wieczora. W ocenie Sądu zasadnym jest zatem zaliczenie do staż pracy M. P. następujących okresów: od 2 listopada 1969 r. do 30 czerwca 1970 r. (tj. 7 miesięcy i 28 dni), kiedy ubezpieczonych chodził do szkoły rolniczej w W. i pomagał rodzicom w gospodarstwie rolnym oraz od 1 lipca 1970 r. do 31 marca 1971 r. (tj. 9 miesięcy), kiedy to ubezpieczony po ukończeniu szkoły zawodowej stale pracował już tylko w gospodarstwie rolnym rodziców, które tak jak w przypadku rodziców tak i jego było jedynym źródłem utrzymania. Wskazać należy, iż zgodnie z poglądem wyrażonym w doktrynie i orzecznictwie, aby można było zaliczyć okres pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia traktując je jako okresy składkowe ubezpieczony musi wykazać, iż pracował w gospodarstwie rolnym rodziców co najmniej 4 godziny dziennie, co w niniejszej sprawie miało miejsce i co zostało wykazane dowodem z zeznań wymienionych powyżej świadków i z zeznaniami ubezpieczonego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, że w okresie od 1 lipca 1970 r. do 31.03.1971 r. ubezpieczony nigdzie nie pracował zawodowo, pracę w SKR G. rozpoczął od dnia 1 kwietnia 1971 r. co potwierdzają wszystkie dokumenty znajdujące się w aktach organu rentowego. Powyższe zostało również potwierdzone przez samego ubezpieczonego w 1994 r., kiedy to ubiegał się o rentę z tytułu niezdolności do pracy i wypełniając kwestionariusz dotyczący okresów zatrudnienia wskazał, iż w SKR w G. pracował od 01.04.1971 r., a w okresie od 1969 r. do 31.03.1971 r. pracował w gospodarstwie rolnym rodziców (k.7 za wnioskiem z 26.08.1994 r. a.r.). Po zaliczeniu ubezpieczonemu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od 02.11.1969 r. do 31.03.1971 r. (tj. 1 roku, 4 miesięcy i 29 dni) do okresu składkowego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczony spełnia przesłankę wymaganego 25 –letniego stażu ubezpieczeniowego na datę 1 stycznia 1999 r. Rozstrzygnięcie o kosztach Sąd oprał na art. 98 § 1 i § 3 kpc w zw. z § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję i ustalił, że M. P. przysługuje prawo do emerytury od 2 listopada 2013 r., tj. od dnia, w którym ubezpieczony ukończył 60-ty rok życia. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku.