Sygn. akt I ACa 699/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Elżbieta Bieńkowska (spr.) Sędziowie : SA Elżbieta Borowska SA Jadwiga Chojnowska Protokolant : Sylwia Radek - Łuksza po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa Skarbu Państwa - (...) przeciwko (...) Spółce z o.o. w G. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt I C 806/13 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. (...) UZASADNIENIE Powód Skarb Państwa – Wojewoda (...)- (...) wnosił o zasądzenie od pozwanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwoty 124.537,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 25 maja 2013 roku do dnia zapłaty i kosztami procesu. Podał, że na żądaną kwotę składa się wynagrodzenie wypłacone pozwanej w wysokości 107.932,50 zł oraz kwota 16.605 zł z tytułu kary umownej za niewykonanie umowy polegającej na opracowaniu dokumentacji projektowej przebudowy (...) Przejścia G. w B. . Pozwana (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. w odpowiedzi na pozew, kwestionując roszczenie powoda, wnosiła o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jej rzecz od powoda kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2015 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie uwzględnił w całości żądanie pozwu. Zasądził też od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz nakazał pobrać od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Olsztynie kwotę 6.227 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, od uiszczenia których powód był zwolniony z mocy ustawy. Orzeczenie to zapadło w oparciu o następujące ustalania faktyczne. W dniu 27 września 2012 roku (...)- (...) Urząd Wojewódzki ogłosił postępowanie o udzieleniu zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, którego przedmiotem było opracowanie dokumentacji projektowej przebudowy (...) Przejścia G. w B. . Bazą do projektowania była Koncepcja przebudowy (...) Przejścia G. w B. stanowiąca załącznik do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia (w skrócie (...) ). Koncepcja została opracowana w dwóch wariantach. Zamawiający wskazał w (...) , że realizacji podlega wariant I koncepcji stanowiącej załącznik nr (...) . W toku prowadzonego postępowania przetargowego ofertę zgłosiła (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. . Wymieniona Spółka, pomimo braku przejrzystości oraz jednoznaczności zapisów odnośnie przedmiotu zamówienia, nie zwróciła się do zamawiającego o ich wyjaśnienie w trybie art. 38 ustawy Prawo zamówień publicznych . Na przełomie października/listopada 2012 roku na teren kolejowego przejścia kolejowego w B. przybyli przedstawiciele firmy (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. celem zapoznania się z infrastrukturą przejścia pod kątem, m.in. zaprojektowania systemu monitoringu od stacji B. do granicy. Wymienieni nie zgłaszali żadnych uwag, ani zastrzeżeń. W dniu 8 listopada 2012 roku, w wyniku rozstrzygnięcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego, Skarb Państwa Wojewoda (...)- (...) zawarł z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. umowę nr (...) , na mocy której pozwana Spółka zobowiązała się opracować za wynagrodzeniem ryczałtowym w wysokości 166.050 zł brutto do dnia 30 kwietnia 2013 roku dokumentację projektową przebudowy (...) Przejścia G. w B. , której zakres – zgodnie z wariantem I koncepcji stanowiącej załączniki nr (...) do specyfikacji istotnych warunków zamówienia – obejmował adaptację budynków przy ul. (...) i ul. (...) na potrzeby służb granicznych, lokalizację skanera RTG z bramkami radiometrycznymi, budowę garażu (...) -stanowiskowego na terenie działki przy ul. (...) , remont i rozbudowę zwyżki – kładki zlokalizowanej nad torami do kontroli pociągów, drogi i chodniki, przyłącza wody i kanalizacji oraz przebudowę elementów związanych, przyłącze energetyczne oraz przebudowę elementów związanych, przyłącze do sieci teletechnicznych, przebudowę (...) i rozdzielni NN, oświetlenie i system monitoringu terenu, ogrodzenie terenu inwestycji, program inwestycji zgodny z wymogami określonymi w § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2010 roku w sprawie szczegółowego sposobu i trybu finansowania inwestycji z budżetu państwa . Z treści Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia wraz z mapą i opisem technicznym wynikało, że przedmiot zamówienia obejmował również budowę ogrodzenia o wysokości minimum 2,2 m na terenie od linii granicy polsko-rosyjskiej do przejazdu na ul. (...) w B. , na którym miało zostać również wykonane oświetlenie oraz pełen monitoring. Obszar inwestycji określono na działki (...) obręb B. . W § 1 ust. 3 pkt 2 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku przewidziano, że w skład dokumentacji projektowej mają wejść: projekt budowlany wraz z projektami wykonawczymi, opracowany na podstawie wariantu I koncepcji przebudowy (...) Przejścia G. w B. ze wszystkimi niezbędnymi uzgodnieniami oraz uzyskaniem w imieniu zamawiającego decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto w § 5 ust. 2 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku wskazano na konieczność organizacji spotkań zamawiającego z wykonawcą raz w miesiącu, w siedzibie zamawiającego lub innym uzgodnionym miejscu, celem przedstawienia postępu prac oraz dokonania uzgodnień w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonania przedmiotu umowy. Stosownie zaś do treści § 5 ust. 2 przedmiotowej umowy pozwana była obowiązana również do uzgodnienia ze służbami działającymi na Kolejowym Przejściu G. w B. kompletnej dokumentacji projektowej. Wykonawca na mocy umowy z dnia 8 listopada 2012 roku zobowiązał się wykonać przedmiot umowy zgodnie z zasadami współczesnej wiedzy technicznej, obowiązującymi przepisami oraz obowiązującymi normami i normatywami. Na wypadek niewykonywania lub nienależytego wykonywania umowy przez wykonawcę, zamawiający miał również prawo odstąpić od umowy za siedmiodniowym okresem wypowiedzenia, co nie zwalniało wykonawcy z zapłacenia kary umownej. Wykonawca nie miał natomiast prawa do wynagrodzenia za wykonany do dnia odstąpienia od umowy przedmiot umowy (§ 8 ust. 3 umowy). W piśmie z dnia 19 grudnia 2012 roku Izba Celna, na zapytanie pozwanej, zwróciła się o uwzględnienie przy sporządzeniu dokumentacji projektowej wymogów w odniesieniu do systemów teleinformatycznych oraz standardów dla obiektów budowlanych określonych Zarządzeniem nr 24/FR/2011 Ministra Finansów. Wskazane wytyczne zostały przesłane przez pozwaną powodowi do zapoznania się. Dodatkowo w dniu 11 stycznia 2013 roku pozwana zwróciła się do strony powodowej o wyjaśnienie, w związku z otrzymanymi od Izby Celnej wymogami, problematycznych kwestii w systemie łączności. Na podstawie wystawionej przez pozwaną, zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 2 pkt 1 umowy z dnia 8 listopada 2013 roku, faktury nr (...) z dnia 21 grudnia 2012 roku z tytułu opracowania dokumentacji projektowej przebudowy (...) Przejścia G. w B. , powód uiścił 31 grudnia 2012 roku wynagrodzenie częściowe w wysokości 107,932,50 zł. Wedle protokołu zdawczo-odbiorczego stan zaawansowania prac, w tym rozbudowy i przebudowy budynku przy ul. (...) i ul. (...) w B. , budowy budynku obsługi skanera, rozbudowy zwyżki i ogrodzenia oraz oświetlenia i monitoringu wzdłuż torów od przejazdu na ul. (...) w B. do granicy państwa określono na 70%. W dniu 18 stycznia 2013 roku pozwana wystąpiła do Izby Celnej o uzgodnienie lokalizacji obiektu – skanera RTG wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Izba Celna przedstawiła w związku z powyższym 28 stycznia 2013 roku szczegółowe wytyczne w omawianym przedmiocie, w tym dotyczące zmian parametrów budynku obsługi skanera. Pozwana uwzględniła uwagi odnośnie powiększenia powierzchni budynku na obsługę skanera, albowiem zmiana ta nie miała charakteru istotnego. Pismami z dnia 15 lutego 2013 roku i 4 marca 2013 roku. (...) Oddział Straży Granicznej, odpowiadając na zapytanie pozwanej z 31 stycznia 2013 roku, przedstawił wymagania w zakresie budowy ogrodzenia oraz oświetlenia i monitoringu wzdłuż torów kolejowych od przejazdu przy ul. (...) do granicy państwa, a nadto dróg pieszych. W dniu 20 lutego 2013 roku pozwana wskazała, że propozycje Straży Granicznej nie przystają do postanowień umowy z dnia 8 listopada 2012 roku, albowiem nie zostały opisane w I wariancie koncepcji przebudowy (...) Przejścia G. w B. . O zgłaszanych przez Izbę Celną i Straż Graniczną zastrzeżeniach pozwana informowała powoda przesyłając mu korespondencję w tym przedmiocie. Powód od stycznia 2013 roku starał się nawiązać kontakt z pozwaną celem uzyskania informacji o zaawansowaniu prac i dokonaniu niezbędnych uzgodnień w tym zakresie. Pismem z dnia 5 marca 2013 roku zwrócił się do pozwanej z propozycją spotkania celem przedstawienia wykonanych prac oraz dokonania uzgodnień w zakresie niezbędnym do prawidłowego wykonania umowy. Pozwana w piśmie z dnia 6 marca 2013 roku wskazała powodowi, że z uwagi na przedstawione przez służby graniczne wymagania, które nie znajdują odzwierciedlenia w wariancie I koncepcji przebudowy (...) Przejścia G. w B. , a których uwzględnienie konieczne jest do opracowywania dokumentacji projektowej, zasadne jest rozszerzenie zakresu przedmiotu umowy z dnia 8 listopada 2013 roku na: poprowadzenie kabli światłowodowych, doprowadzenie sygnału wizyjnego z kamer wzdłuż torów kolejowych prowadzących od granicy państwa do ul. (...) , zlokalizowanie urządzenia typu skaner numerów wagonów kolejowych, ogrodzenie torowiska od ul. (...) do granicy państwa oraz poprowadzenie dróg patrolowych wzdłuż torów. Ponadto wystąpiła o ustalenie wysokości wynagrodzenia na poziomie 319.800 zł. Jednocześnie pozwana w dacie tej wstrzymała prace nad wykonaniem dokumentacji projektowej do czasu podpisania stosownego aneksu uwzględniającego zgłoszone przez nią wymogi. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 7 marca 2013 roku powód ponowił prośbę o spotkanie z pozwaną, na którym miały zostać omówione zgłaszane przez nią sporne zagadnienia. Jednocześnie wskazano, że przedstawione przez (...) sp. z o.o. , a zgłaszane przez służby graniczne rozwiązania, mieszczą się w zakresie zleconych do wykonania prac projektowych w umowie z dnia 8 listopada 2012 roku. W piśmie z dnia 13 marca 2013 roku (...) Sp. z o.o. wskazała, że prace projektowe zostaną wznowione po uzyskaniu akceptacji zamawiającego dla zmian umowy w zakresie proponowanym przez pozwaną. W odpowiedzi z dnia 19 marca 2013 roku powód ponownie zwrócił się z propozycją spotkania w celu ustalenia zakresu wykonanych prac oraz dokonania uzgodnień w zakresie niezbędnym do prawidłowego zrealizowania przedmiotu umowy, jak również omówienia zagadnień zgłoszonych przez pozwaną, a dotyczących przedmiotu umowy. W piśmie z dnia 20 marca 2013 roku strona pozwana wezwała stronę powodową, aby ta w terminie siedmiu dni doręczyła rysunek pt. Koncepcja w skali 1:1000 obszar D wariant I wraz z opisem oraz z dodatkowymi wytycznymi pod rygorem odstąpienia od umowy na podstawie art. 640 k.c. W dniu 28 marca 2013 roku strona powodowa ustosunkowując się do pisma pozwanej wskazała na postanowienia przedstawionej w ramach zamówienia publicznego dokumentacji, znajdującej się w posiadaniu pozwanej, obejmujące sporny zakres prac (stanowiących załącznik do Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, Rysunku Pz-l oraz Koncepcji P. (...) Przejścia G. w B. Opis Techniczny Projekt Zagospodarowania Terenu). Jednocześnie poinformowano o braku podstaw do odstąpienia od umowy przez pozwaną i wezwano ją do kontynuowania prac w celu terminowego wykonania umowy. W następstwie powyższego pozwana przedstawiła zakres prac na dzień ich wstrzymania, tj. 6 marca 2013 roku, dalej utrzymując, że wstrzymanie prac nastąpiło z winy powoda. Ponownie wskazała, że bez uwzględnienia jej stanowiska dotyczącego modyfikacji umowy z dnia 8 listopada 2012 roku brak jest podstaw do przeprowadzenia spotkania z powodem. W dniu 3 kwietnia 2013 roku pozwana wysłała do powoda pismo informując o odstąpieniu od umowy z dnia 8 listopada 2013 roku z winy zamawiającego w oparciu o art. 640 k.c. Jako powód swej decyzji wskazała brak współpracy ze strony powoda w zakresie dokonania – postulowanych w oparciu o wytyczne służb granicznych przekraczających zakres umowy – zmian w umowie. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2013 roku powód ponownie zwrócił się do pozwanej o przekazanie informacji o wznowieniu prac projektowych związanych z realizacją umowy z dnia 8 listopada 2012 roku oraz nadesłanie informacji o dalszym postępie prac, zarazem zastrzegając ostatecznie termin 7 dni na przedstawienie tych informacji. Pismem z dnia 12 kwietnia 2013 roku powód odstąpił za 7-dniowym okresem wypowiedzenia od umowy z dnia 8 listopada 2012 roku w oparciu o § 8 ust. 3 tejże umowy z uwagi na uchybienie przez pozwaną postanowieniom § 5 ust. 2 Umowy z dnia 8 listopada 2012 roku oraz nieuzasadnione wstrzymanie przez nią prac projektowych. Powód wskazał nadto, że wykonane do dnia odstąpienia od umowy i przekazane mu prace projektowe nie posiadają wymaganych uzgodnień i pozwoleń, do których pozwana była zobowiązana w oparciu o postanowienia § 3 umowy. Odstępując od umowy powód wskazał zatem, że przekaże pozwanej uzyskaną dotychczas dokumentację projektową w terminie 7 dni od dnia zwrotu przez wymienioną na podany rachunek bankowy kwoty 107.932,50 zł z tytułu pobranego wynagrodzenia oraz wypłaty 16.605 zł z tytułu kar umownych. Przedmiotowe pismo zostało doręczone pozwanej w dniu 16 kwietnia 2013 roku. Pismem z dnia 7 maja 2013 roku powód wysłał pozwanej dodatkowe wezwanie do zapłacenia kwoty 124.536,50 zł w terminie ostatecznym do dnia 24 maja 2013 roku (data doręczenia – 13 maja 2013 roku). Pomimo odstąpienia przez powoda od umowy z dnia 8 listopada 2012 roku i zaproponowania przez niego zwrotu dotychczas uzyskanej dokumentacji, pozwana nie dokonała zwrotu uzyskanego dotychczas świadczenia. Pismem z dnia 17 kwietnia 2013 roku pozwana przesłała powodowi opracowane do dnia 6 marca 2013 roku dokumenty z żądaniem uiszczenia za nie zapłaty w brakującej części, tj. 18.081 zł. Odpowiadając na powyższe pismo powód podtrzymał swe stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 roku. W tak ustalonym stanie faktycznym, Sąd uznał roszczenie pozwu za zasadne w całości. Wskazał, iż z analizy dokumentacji załączonej do akt sprawy wynikało, że zawarte w niej zapisy dotyczące przedmiotu zamówienia charakteryzował duży stopień ogólności i brak precyzji, w tym wskazania dokładnych parametrów. W ich świetle nie ulegało jednak wątpliwości – wbrew odmiennemu stanowisku pozwanej, w tym W. P. – że zgodnie z § 1 ust. 2 i 3 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku oraz uzupełniającym je postanowieniom (...) oraz wariantu I koncepcji, wykonawca został zobowiązany do opracowania dokumentacji przebudowy (...) Przejścia G. w B. , w tym m.in. wykonania projektów budowlanych: budynku wielofunkcyjnego na potrzeby służb granicznych, budynku do obsługi skanera, dróg i chodników, infrastruktury telekomunikacyjnej oraz sieci światłowodowej i miedzianej, przyłącza do sieci teletechnicznych oraz systemu monitoringu wizyjnego C. i pogrodzenia terenu inwestycji, który miał obejmować działki (...) obręb B. . Sąd zauważył, że powyższe potwierdził również świadek P. T. , dokonujący na przełomie października/listopada 2012 roku wizji lokalnej na odcinku od stacji kolejowej do przejścia granicznego. Wprawdzie świadek ten negował, aby przedmiotem zainteresowania był obszar nieobjęty wariantem I koncepcji – wielkości około 500 metrów oddzielający stację kolejową w B. od przejścia granicznego – tym niemniej powyższe nie zasługiwało na podzielenie. Pozostawało bowiem w opozycji do jego zeznań, w których wskazywał, że przedmiotem zainteresowania był cały 4-kilometrowy odcinek terenu od stacji B. do granicy. Okoliczność ta – biorąc pod uwagę czas czynienia spostrzeżeń, tj. przed zawarciem umowy z dnia 8 listopada 2012 roku – winna zatem wzbudzić określone zastrzeżenia pozwanej odnośnie niespójności zapisów (...) oraz wariantu I koncepcji i skutkować podjęciem stosownych działań w celu ich wyjaśnienia. Odstąpienie od podjęcia stosownych kroków w tym kierunku należało więc zdaniem Sądu traktować jako akceptację ze strony pozwanej dla treści (...) i wynikających z niej ogólnych postanowień. Tym bardziej, że (...) stanowiło pewne ramy, w oparciu o które wykonawca winien sporządzić konkretne i szczegółowe projekty budowlane. Znajdywało to również potwierdzenie w zeznaniach świadka A. P. , która podała, że na skutek zgłoszenia przez Izbę Celną dodatkowych wymogów parametrów budynku służącego do obsługi skanera, zaakceptowano powiększenie jego wymiarów zgodnie z wnioskiem. W związku z powyższym Sąd podzielił argumentację powoda, zgodnie z którą ogólny charakter zapisów (...) oraz wariantu I koncepcji, nie skutkował koniecznością automatycznego rozszerzenia przedmiotu zamówienia. Celem sporządzenia tego dokumentu było bowiem dokładne zakreślenie założeń prac, których wykonanie zlecono pozwanej. Sąd zaznaczył, że choć postanowienia (...) wraz z wariantem I koncepcji cechował pewien stopień uogólnienia, mogący skutkować rozbieżnościami co do konkretnych rozwiązań (za które z mocy art. 29 i 30 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych odpowiedzialność ponosi strona powodowa), to pozwana, będąca profesjonalistą w branży projektowej – jaki to wymóg nakładał na nią również pkt 5 ppkt 1b (...) – nie podjęła decyzji o zwróceniu się do zamawiającego – ogłaszającego przetarg o wyjaśnienie treści (...) w trybie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku – Prawo zamówień publicznych . Pozwana miała bowiem nie tylko uprawnienie, lecz także obowiązek zwrócenia się do zamawiającego o wyjaśnienie (...) w kontekście występującej w jej treści niejasności i rozbieżności. Sąd podkreślił, że niezależnie od powyższego pozwana powinna zwrócić się do powoda z prośbą o wyjaśnienie postanowień (...) i jej załącznika wariantu I koncepcji także z uwagi na cel inwestycji i zapis o konieczności dokonania niezbędnych uzgodnień ze służbami działającymi na Kolejowym Przejściu G. w B. . Nie ulega bowiem wątpliwości, że pozwana, jako profesjonalista miała świadomość tego, że jej założeniem było całościowe opracowanie dokumentacji projektowej przebudowy (...) Przejścia G. w B. . Sąd zwrócił również uwagę, na postawę strony pozwanej po uzyskaniu stosownych wytycznych od Izby Celnej w O. i (...) Oddziału Straży Granicznej. Mianowicie wymieniona nie tyle podjęła starania o wyjaśnienie rysujących się na ich tle rozbieżności odnośnie sposobu realizacji projektu ze stroną powodową, ale wystąpiła z żądaniem dokonania zmian – niepoddających się negocjacjom – w umowie z dnia 8 listopada 2012 roku, w tym zwiększenia kwoty należnego jej wynagrodzenia. Jednocześnie, nie czekając na odpowiedź strony przeciwnej, wstrzymała dalsze prace nad projektem. Powód zaś wielokrotnie, w tym w pismach z dnia 5, 7 i 19 marca 2013 roku, wnosił bezskutecznie o zorganizowanie w trybie § 5 pkt 2 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku spotkania – który to obowiązek nota bene ciążył na pozwanej – na którym podjęte zostałyby rozmowy mające na celu sfinalizowanie zadania. Odnosząc się natomiast do zgłoszonego przez pozwaną w piśmie z dnia 6 marca 2013 roku żądania zwiększenia wynagrodzenia Sąd stwierdził, że poprzez odstąpienie od podjęcia przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w G. działań w oparciu o art. 38 ustawy – Prawo zamówień publicznych , przejęła ona na siebie ryzyko, iż określone umową z dnia 8 listopada 2012 roku wynagrodzenie ryczałtowe (§ 4 pkt 1) obejmuje wszystkie koszty związane z realizacją prac objętych dokumentacją. Jednocześnie według Sądu pozwana nie wykazała – a to na niej jako stronie wywodzącej z danej okoliczności skutki prawne, ciążył ten obowiązek – aby sporny zakres prac nie został ujęty w dokumentacji dotyczącej udzielonego przez powoda zamówienia publicznego i aby nie miała, ani nie mogła mieć, o nim wiedzy w dacie zawarcia umowy z dnia 8 listopada 2012 roku. Z tego też względu Sąd podzielił zapatrywanie strony powodowej, że odstąpienie przez pozwaną od umowy z dnia 8 listopada 2012 roku na podstawie art. 640 k.c. nie miało oparcia w obiektywnych przesłankach, a zatem było bezskuteczne. Rozważając z kolei, czy strona powodowa uprawniona była w piśmie z dnia 12 kwietnia 2013 roku do odstąpienia od umowy z dnia 8 listopada 2012 roku z winy pozwanej, Sąd powołał się na zapis § 8 ust. 3 umowy, zgodnie z którym w razie niewykonywania, bądź nienależytego wykonywania umowy przez Wykonawcę, Zamawiający ma prawo odstąpić od umowy za 7-dniowym wypowiedzeniem, co nie zwalnia Wykonawcy z zapłacenia kary umownej. Jednocześnie zdaniem Sądu z uwagi na fakt, że strony umowy nie wskazały terminu odstąpienia od umowy, zastosowanie powinien znaleźć art. 635 k.c. , zgodnie z treścią którego, jeżeli przyjmujący zamówienie (wykonawca) opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający (inwestor) może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła. W sprawie nie budziło zaś wątpliwości, że pozwana miała możliwość zapoznać się z treścią oświadczenia o odstąpieniu od umowy jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła, tj. 16 kwietnia 2013 roku. Pozwana tymczasem nie zrealizowała umowy w całości i to z przyczyn leżących po jej stronie. Nie tylko bowiem nie zapoznała się wnikliwie z dokumentacją stanowiącą podstawę umowy z dnia 8 listopada 2012 roku, ale również nie dążyła do wyjaśnienia rozbieżności zaistniałych na tle interpretacji jej zapisów w toku realizacji prac projektowych, a w dniu 6 marca 2013 roku zaprzestała jakichkolwiek działań mających na celu ich wykonanie. Nie miała więc ona woli wywiązania się z zobowiązania do dnia 30 kwietnia 2013 roku, czego dowodzi wprost treść jej pism z 13 i 20 marca 2013 roku, w których to wyrażała brak podstaw do kontynuacji prac. W świetle powyższego Sąd uznał zatem, że powód był uprawniony do złożenia oświadczenia woli o odstąpieniu od umowy na mocy § 8 ust. 3 tejże umowy. Nie tylko bowiem wedle treści przedmiotowej umowy, ale również na podstawie art. 494 k.c. , miał on prawo wystąpić do pozwanej o zwrot świadczeń, które uzyskała dotychczas w wyniku realizacji dzieła, tj. częściowego wynagrodzenia w kwocie 107.932,50 zł. Jednocześnie w ocenie Sądu słusznie została również naliczona przez powoda kara umowna w oparciu o § 8 pkt 1 ppkt 1 umowy z dnia 8 listopada 2012 roku. Przesłanką jej naliczenia było bowiem zaistnienie okoliczności odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie Wykonawcy, bez konieczności ustalania zawinienia w wystąpieniu takich przyczyn. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie przepisu art. 635 k.c. , art. 483 § 1 k.c. , art. 484 k.c. zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę dochodzoną pozwem wraz z ustawowymi odsetkami. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Apelację od tego wyroku wniosła pozwana, która – zaskarżając wyrok w całości – sformułowała następujące zarzuty: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.