Sad powszechny, IV Cz 747/15

(1)i (...) K. K. przeciwko B. K.

(2)o przyczynianie się do zaspokajania potrzeb rodziny i o alimenty w przedmiocie wniosku powódki B. K.

(1)o zabezpieczenie na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Rejonowego w C. , III Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 5 listopada 2015r., sygn. akt III RC 351/15 postanawia: 1. oddalić zażalenie, 2. oddalić wniosek powódki B. K.

(1)o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w C. udzielił zabezpieczenia w ten sposób, że na czas trwania procesu zobowiązał pozwanego B. K.

(2)do płacenia na rzecz B. K.

(1)kwot po 500 zł miesięcznie, płatnych do rąk powódki do dnia 10-go każdego miesiąca, począwszy od (...) wraz z ustawowymi odsetkami na wypadek opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat, oddalając wniosek w pozostałym zakresie. Zdaniem Sądu I instancji wniosek powódki co do zasady był słuszny, zaś co do wysokości zasługiwał na częściowe tylko uwzględnienie, na co wpływ miały w istocie gołosłowne twierdzenia powódki co do możliwości zarobkowych pozwanego. Jednak Sąd I instancji uwzględnił fakt, że pozwany jest dorosłym mężczyzną, który zarabia, prowadząc własne gospodarstwo rolne oraz płaci alimenty na (...) . Nie umknęła też Sądowi zasada równej stopy życiowej małżonków. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł pozwany, zaskarżając je w części udzielającej zabezpieczenia, tj. co do pkt (...) oraz podnosząc zarzuty naruszenia art. 753 § 1 kpc w zw. z art. 27 § 1 kro poprzez udzielenie zabezpieczenia w postaci zobowiązania pozwanego do płacenia na rzecz powódki kwoty 500 zł w sytuacji, gdy ta nie wykorzystuje swoich możliwości zarobkowych i nie wykonuje żadnych prac w gospodarstwie domowym, które opuściła, zaś swoje osobiste starania o wychowanie wspólnego dziecka stron rekompensuje alimentami na dziecko od pozwanego oraz w sytuacji, gdy majątkowe możliwości zobowiązanego nie uzasadniają zasądzenia przedmiotowej kwoty. W efekcie skarżący wniósł o uchylenie pkt (...) zaskarżonego postanowienia oraz o oddalenie wniosku o zabezpieczenie w całości, jak i o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania. W odpowiedzi na zażalenie powódka wniosła o jego oddalenie w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego kosztów postępowania zażaleniowego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie jest bezzasadne. W pierwszej kolejności należy wskazać, że charakter prawny zabezpieczenia roszczeń determinują dwie główne cechy, tj. 1) o udzieleniu zabezpieczenia orzeka sąd w specjalnym rodzaju postępowania cywilnego i niezależnie od woli podmiotu, przeciwko któremu jest ono skierowane, oraz 2) zabezpieczenie to pozostaje w bezpośrednim i ścisłym związku z dochodzeniem roszczenia w postępowaniu sądowym lub przed sądem polubownym. Zasadniczym celem postępowania zabezpieczającego, jako postępowania pomocniczego, jest zapewnienie udzielenia natychmiastowej, ale i tymczasowej ochrony prawnej zainteresowanym podmiotom, tak aby całe postępowanie w sprawie osiągnęło swój cel. Pomocniczy cel postępowania zabezpieczającego sprowadza się do tego, że zawsze musi odwoływać się do realiów określonego postępowania rozpoznawczego, a decyzja o udzieleniu zabezpieczenia poprzedzona winna być potrzebą rozważenia konieczności zachowania równowagi pomiędzy sprzecznymi, ważnymi interesami stron, co zawiera dyrektywa zawarta w treści (...) § 3 kpc , zwana zasadą minimalnej uciążliwości zabezpieczenia. Przepis art. 730 1 kpc określa, kto może żądać przeprowadzenia postępowania zabezpieczającego oraz jakie są warunki zasadności zabezpieczenia. Przepis ten wymaga uprawdopodobnienia roszczenia oraz tego, że roszczenie to jemu przysługuje, innymi słowy, wnioskujący o udzielenie zabezpieczenia musi wykazać wiarygodność swego roszczenia. Wykazanie istnienia roszczenia nie oznacza jednak udowodnienia faktu, ale jedynie wykazanie jego prawdopodobieństwa. Jest to istotne o tyle, że, jak wynika z treści art. 753 § 1 kpc W sprawach o alimenty zabezpieczenie może polegać na zobowiązaniu obowiązanego do zapłaty uprawnionemu jednorazowo albo okresowo określonej sumy pieniężnej. W sprawach tych podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia . Do uprawdopodobnienia twierdzeń w postępowaniu zabezpieczającym odnoszą się ogólne reguły stosowane w postępowaniu cywilnym. Uprawdopodobnienie, jako instytucja kodeksowa, odnosi się do sytuacji, w których ustawa procesowa nie wymaga ustalenia twierdzeń o faktach przy pomocy dowodów, lecz zadowala się mniejszym stopniem pewności - uprawdopodobnieniem tych twierdzeń. Uprawdopodobnienie może być przeprowadzone przez sąd przy użyciu środków, które uzna on za właściwe, nie wyłączając środków dowodowych. Przy uprawdopodobnieniu nie jest jednak konieczne zachowanie szczególnych przepisów o postępowaniu dowodowym ( art. 243 kpc ). Uprawdopodobnienie w odróżnieniu od dowodu nie daje zatem pewności co do prawdziwości twierdzenia o istnieniu konkretnego roszczenia, lecz sprawia, że twierdzenie to staje się prawdopodobne (por. M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, s. 71 i n.). Uprawniony musi w postępowaniu zabezpieczającym uprawdopodobnić roszczenie - innymi słowy, musi wykazać wiarygodność roszczenia, tj. przedstawić i należycie uzasadnić twierdzenia, które stanowią podstawę dochodzonego roszczenia (obowiązek ten wynika również z treści przepisu art. 736 § 1 pkt 2 kpc ). Zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie powódka zdołała co do zasady uprawdopodobnić swe roszczenie, jednak słusznie Sąd I instancji uznał, że na obecnym etapie postępowania, wobec niewątpliwie braku szczegółowej wiedzy na temat zarobkowych i majątkowych możliwości pozwanego, ustalenie kwoty zabezpieczenia na rzecz powódki w wyższej wysokości, w tym w szczególności w wysokości żądanej przez uprawnioną, nie było zasadne, a przez to możliwe. Kontynuując jeszcze wątek zarobkowych i majątkowych możliwości pozwanego wskazać należało na znamienną w istocie postawę pozwanego, który choć w zażaleniu zarzucał powódce nieprecyzyjność przy określaniu jego własnych dochodów, sam też tych dochodów nie przedstawił, ograniczając się de facto wyłącznie do uwypuklenia kosztów związanych z prowadzeniem przez siebie gospodarstwa rolnego, a wynikłych m.in. ze spadku cen żywca, wzrostu kosztów nawozów, najmu maszyn, paliwa, co zwłaszcza w tym ostatnim przypadku, z uwagi na notoryjność tego faktu, nie jest prawdą, lecz bezrefleksyjnym powieleniem ogólnej formuły dotyczącej kosztów utrzymania. Nie można było też zgodzić się z konkluzją skarżącego, iż powódka nie wykonuje żadnych prac w gospodarstwie domowym. Powódka nie wykonuje już wprawdzie prac w gospodarstwie rolnym pozwanego, albowiem wyprowadziła się z (...) z dotychczasowego miejsca zamieszkania, ale to nie oznacza, że nie wykonuje żadnych prac w gospodarstwie domowym, które, co należy podkreślić, obecnie prowadzi wspólnie z (...) . Gołosłowne, ale i schematyczne również, są twierdzenia skarżącego, że powódka rekompensuje swe osobiste starania o wychowanie wspólnego dziecka stron alimentami na dziecko od pozwanego. W tym zakresie nie można mieć wątpliwości, że córka stron mieszka z matką i jej rodziną, że to matka, a nie ojciec sprawuje bezpośrednią pieczę nad dzieckiem, zaś pozwany nie uzasadnił w jakimkolwiek zakresie, by rzeczywiście powódka nie czyniła osobistych starań o wychowanie dziecka, by te swe obowiązki lekceważyła, przenosiła na niego, prócz wskazania, że dziecko w wieku (...) K. nie wymaga już takiej wzmożonej pieczy osobistej, z czym wprawdzie można się zgodzić, ale nie jest to równoznaczne z uzasadnieniem ww. stanowiska pozwanego. Ponadto wskazać należało, że powódka przecież nie twierdzi, że nie pracuje. Powódka przyznała wszakże, że podejmuje prace dorywcze, jak i zbiera grzyby oraz jagody. Powodem, dla którego powódka ma problemy ze znalezieniem stałej pracy jest, jak podała, wieloletnie pozostawanie poza rynkiem pracy wynikające z faktu pracy na gospodarstwie rolnym pozwanego, jak i problemy natury psychologicznej, na które wpływ miała m.in. postawa pozwanego wobec powódki. Co do zasady przyjąć należało, że powódka wykorzystuje swoje możliwości zarobkowe, które są jednak ograniczone z uwagi na ww. argumenty. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy uznał, że na obecnym etapie postępowania stanowisko pozwanego wyrażone z wywiedzionym przez niego zażaleniu nie może zyskać akceptacji skutkującej żądanym uchyleniem zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie niewątpliwym jest, że strony pozostają małżeństwem, mają wobec tego prawo do równej stopy życiowej, a z dwojga małżonków to pozwany zarabia, kontynuując działalność prowadzoną od wielu lat, ma zatem doświadczenie w tej mierze, które winno przekładać się na status majątkowy jego rodziny, mimo nawet tego, że ta żyje w rozłączeniu. Należało w tym miejscu w pełni podzielić pogląd Sądu Najwyższego o tym, że poziom stopy życiowej rodziny określają możliwości zarobkowe i majątkowe obojga małżonków. Zakres tego obowiązku kształtuje zasada, że stopa życiowa małżonków, choćby pozostających w faktycznym rozłączeniu, powinna być z reguły równa. Dlatego też obowiązek małżonka z art. 27 k.r.o. nie powstaje i nie zależy od tego, czy drugi małżonek znajduje się w niedostatku, lecz od tego, by jeden z małżonków nie mógł zaspokajać swoich potrzeb w takim zakresie, w jakim może to uczynić małżonek drugi (vide: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1987 r., III CZP 91/86, Lex nr 3342). Możliwości zarobkowe powódki należało natomiast ocenić aktualnie jako ograniczone z przyczyn wyżej wskazanych, co jednakże nie oznacza, że powódka jest całkowicie zwolniona z obowiązku poszukiwania i znalezienia pracy dającej jej także możliwość przyczyniania się do zaspokajania potrzeb założonej i przez nią rodziny. Mając to wszystko na względzie Sąd Okręgowy mocą art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc oddalił zażalenie pozwanego (pkt (...) oraz oddalił wniosek powódki o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego (pkt (...) ), orzekając o tym na podstawie art. 108 § 1 kpc a contrario i uznając ten wniosek za przedwczesny.