← Polska

Sad powszechny, V ACa 358/15

Sygn. akt V ACa 358/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 października 2015 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Katarzyna Przybylska (spr.) Sędziowie: SA Irma Kul SA Roman Kowalkowski Protokolant: stażysta Lucjan Sroczyński po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa A. W. przeciwko (...) Oddział w B. o zapłatę na skutek apelacji powódki od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 10 listopada 2014 r. sygn. akt I C 511/14 I. oddala apelację; II. zasądza od powódki na rzecz pozwanego kwotę 2.700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy. V ACa 358/15 UZASADNIENIE Powódka, A. W. , wniosła o zasądzenie od pozwanego, (...) oddział w B. , kwoty 60.000 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31 października 2012 roku do dnia zapłaty, kwoty odsetek za zwłokę, jakie przysługują za niewypłacenie należności w terminie, od dnia 31 października 2012 roku do dnia zapłaty, o zasądzenie kosztów korespondencji w kwocie 100 złotych z odsetkami od dnia 31 października 2012 roku do dnia zapłaty, oraz o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki zwrotu kosztów postępowania. Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z 10.11.2014r. oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach postępowania. Swoje rozstrzygnięcie oparł na następujących okolicznościach. Decyzją z dnia 16 listopada 2012 roku (...) Oddział w B. odmówił prawa do zasiłku (...) powódce za okres (...) W uzasadnieniu wskazano, iż prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do pracy z powodu (...) oraz wystawiania zaświadczeń lekarskich podlega kontroli przez lekarzy orzeczników (...) Jeżeli po analizie dokumentacji medycznej i po przeprowadzeniu badania ubezpieczonego lekarz orzecznik określi wcześniejszą datę ustania niezdolności do pracy niż w zaświadczeniu lekarskim, za okres od tej daty zaświadczenie lekarskie traci ważność. Z posiadanej dokumentacji wynikało, że lekarz leczący w zaświadczeniu lekarskim orzekł (...) W dniu 30 listopada 2012 roku lekarz orzecznik orzekł, że niezdolność do pracy ustała (...) Decyzją z dnia 16 listopada 2012 roku pozwany odmówił powódce prawa do zasiłku (...) za okres (...) W uzasadnieniu wskazano, że zasiłek (...) przysługuje osobie, która stała się niezdolna do pracy po ustaniu tytułu ubezpieczenia (...) , jeżeli niezdolność do pracy trwała bez przerwy co najmniej 30 dni i powstała nie później niż w ciągu 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia (...) . W dniu 30 listopada 2012 roku lekarz orzecznik po analizie dokumentacji medycznej i po przeprowadzeniu badania orzekł, że niezdolność do pracy ustała (...) Kolejna niezdolność powstała w dniu (...) , zatem po upływie 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia (...) , (...) ponownie lekarz orzecznik orzekł, że niezdolność do pracy ustała (...) , zatem za wymieniony w decyzji okres powódka nie ma prawa do zasiłku (...) . Dalszymi decyzjami z dnia 3 grudnia 2012 roku, z dnia 31 grudnia 2012 roku, z dnia 18 stycznia 2013, z dnia 24 stycznia 2013 roku i z dnia 6 lutego 2013 roku, odmówiono powódce prawa do zasiłku (...) (...) wskazując, iż z dokumentacji wynika, że tytuł ubezpieczenia (...) ustał w dniu 28 września 2012 roku, zatem niezdolność do pracy powstała po upływie 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia (...) . Na skutek odwołania powódki od decyzji pozwanego z dnia 16 listopada 2012 roku Sąd Rejonowy w B. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonej prawo do zasiłku (...) za okres (...) Decyzjami z dnia 24 stycznia 2014 roku i 28 stycznia 2014 roku przyznano powódce prawo do świadczenia z ubezpieczenia społecznego – zasiłku (...) za okres (...) i jednocześnie uchylono wcześniejsze decyzje pozwanego z dnia 3 grudnia 2012 roku, z dnia 31 grudnia 2012 roku, z dnia 24 stycznia 2013 roku i z dnia 6 lutego 2013 roku, wskazując w uzasadnieniu, iż w dniu 13 stycznia 2014 roku wpłynął do pozwanego wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 listopada 2013 roku w sprawie (...) , zmieniający decyzje pozwanego z dnia 16 listopada 2012 roku, w ten sposób, że przyznano powódce prawo do zasiłku (...) za wskazane okresy, co spowodowało uznanie, że niezdolność do pracy trwała nieprzerwanie od 28 września 2012 roku i powstała w trakcie ubezpieczenia (...) . W związku z powyższym pozwany dokonał wypłaty zasiłku (...) w dniu 3 lutego 2014 roku, w prawidłowej wysokości. Stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie treści przedłożonych przez strony dokumentów, stanowiących dowód w sprawie, albowiem nie były one kwestionowane przez strony i stanowiły wiarygodny materiał dowodowy. Sąd Okręgowy wezwał do osobistego stawiennictwa na wyznaczony termin rozprawy powódkę w celu przesłuchania, pod rygorem pominięcia tego dowodu. Powódka, prawidłowo na termin rozprawy wezwana i pouczona, nie stawiła się, i nie złożyła w tym zakresie żadnego usprawiedliwienia do chwili wywołania rozprawy. Złożone bowiem pismo powódki z dnia 4 listopada 2014 roku, zawierające nadto wyłącznie usprawiedliwienie niestawiennictwa na rozprawie, było spóźnione, albowiem wpłynęło do Sądu już po terminie wyznaczonej rozprawy, bowiem w dniu 13 listopada 2014 roku, co wynika z pieczęci sądowej wpływu pisma. Sąd Okręgowy w swoich rozważaniach wskazał, że roszczenie powódki nie było uzasadnione, powódka nie wykazała bowiem przesłanek i podstaw zasadności swoich roszczeń. Powódka odpowiedzialności pozwanego upatrywała w wadliwości wydanych decyzji w przedmiocie odmowy prawa do zasiłku (...) . Podstawy prawnej żądania powódki upatrywać należało w treści art. 417 § 1 k.c. , zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Podstawową przesłanką odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem przy wykonywaniu zadań z zakresu władzy publicznej jest ich bezprawność, którą ustawodawca określił w komentowanym przepisie jako zachowanie „niezgodne z prawem”. Bezprawność jest jedną z przesłanek, które muszą występować łącznie z innymi przesłankami odpowiedzialności, tj. szkodą i istnieniem adekwatnego, czyli normalnego związku przyczynowego pomiędzy bezprawnością, czyli niezgodnego z prawem działaniem, a skutkiem w postaci szkody, na którą powołuje się dochodzący odpowiedzialności. Sąd Okręgowy podniósł, iż powódka nie wykazała jednej z tych przesłanek, a mianowicie szkody, która miałaby zaistnieć na skutek działania pozwanego (...) , zarówno co do zakresu wystąpienia, jak i samej wysokości. Sąd wezwał powódkę na rozprawę w celu jej przesłuchania, aby umożliwić powódce wyjaśnienie jej twierdzeń, odnośnie negatywnych skutków wydanych przez pozwanego decyzji. Sama powódka nie zgłosiła wniosku o swoje przesłuchanie, jednak Sąd Okręgowy z uwagi na brak innego materiału dowodowego, zaoferowanego przez powódkę w tym przedmiocie, podjął decyzję procesową o wezwaniu strony w celu jej przesłuchania. Wobec nieusprawiedliwionego niestawiennictwa powódki i wobec braku jakiejkolwiek informacji z jej strony w tym przedmiocie do chwili zamknięcia rozprawy, Sąd Okręgowy pominął ten dowód. W związku z tym brak było podstaw do przyjęcia i uznania, że powódka wykazała wystąpienie szkody, a same twierdzenia w pozwie nie stanowią wystarczającego i wiarygodnego dowodu w sprawie. Samo stwierdzenie bezprawności działania funkcjonariuszy Skarbu Państwa nie powoduje powstania obowiązku odszkodowawczego przy braku szkody (wyroku Sądu Najwyższego z dnia 27 sierpnia 2008r., II CSK 132/08, Lex nr 465603) i nawet wadliwość decyzji administracyjnej nie zwalnia poszkodowanego tą decyzją w sprawie o odszkodowanie z obowiązku wykazania szkody oraz normalnego związku przyczynowego pomiędzy wydaniem tej decyzji a szkodą (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 marca 2014 roku, V CSK 284/13, Biuletyn SN 2014/6/10). Sąd Okręgowy wskazał iż powódka upatrywała odpowiedzialności pozwanego w wadliwości wydanych decyzji w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku (...) . Co do zasady, zgodnie z treścią art. 417

(1)§ 2 k.c. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Zdaniem powódki to, że na skutek odwołania Sąd Rejonowy w B. po przeprowadzeniu postępowania zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał powódce prawo do zasiłku za okres od 31 października 2012 roku do 26 listopada 2012 roku, świadczyło o bezprawności działania pozwanego. Art. 59 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tj. Dz.U. z 2014 roku, poz. 159) daje pozwanemu uprawnienie do kontroli wystawianych zaświadczeń lekarskich i orzekania o czasowej niezdolności do pracy. Na podstawie art. 83 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. z 2013, poz. 1442 z późn.zm.) ubezpieczonemu przysługuje droga sądowa od wydanej w tym przedmiocie decyzji. Z takiej możliwości odwołania skorzystała powódka, co do decyzji z dnia 16 listopada 2012 roku. Sama zmiana zaskarżonej decyzji przez Sąd, nie stanowi wystarczającej przesłanki do uznania, że decyzja pozwanego była wadliwa, albowiem orzeczenie sądowe nie stwierdziło jej nieważności i nie zmieniło jej z tego powodu. Jak wynika z ustnych wyjaśnień pełnomocnika pozwanej postępowanie sądowe w tym przedmiocie zakończyło się po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłych, zatem ewentualna wadliwość w tym zakresie nie była oczywista i wymagała głębszego rozważenia. Nadto ewentualna wadliwość dotyczyła jedynie jednej z decyzji z dnia 16 listopada 2012 roku, na którą powódka się powołuje, albowiem nie odwołała się do Sądu od dalszych decyzji pozwanego, a późniejsza zmiana tych dalszych decyzji wynikała jedynie ze zmiany sytuacji faktycznej ubezpieczonej w związku ze zmianą przez Sąd pierwszej z nich, a zatem jedynie jako konsekwencja zmiany pierwszej decyzji, nie zaś z powodu wadliwości tkwiącej w ich treści. Wynika to z uzasadnienia wydanych przez pozwanego decyzji z dnia 24 i 28 stycznia 2014 roku. Na tej podstawie zostały wypłacone w terminie świadczenia z nich wynikające. Jednocześnie brak było możliwości ustalenia w drodze procesowej ewentualnie innych działań ze strony pozwanego, które nosiłyby znamiona bezprawności, bo powódka wprawdzie podnosiła w pozwie, iż „ZUS zrobił to specjalnie, żeby nie wypłacać świadczenia”, „czuje się oszukana przez ZUS” i „że ZUS robi jak chce, bez żadnych przepisów”, jednak nie tylko nie wykazała prawdziwości tych twierdzeń, ale i nie wyjaśniła, co miała na myśli, pomimo umożliwienia jej takiej możliwości w drodze złożenia zeznań przed Sądem. W przedmiocie odsetek od wypłaconego świadczenia na skutek orzeczenia Sądu, zmieniającego decyzję, pozwany wyda odrębną decyzję, co wynika z oświadczenia pozwanego, od której będzie przysługiwało powódce odwołanie, a zatem w odrębnym trybie postępowania, niezależnie od braku ze strony powódki, należytego sprecyzowania tego żądania co do kwoty roszczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił powództwo w całości na podstawie art. 417 § 1 k.c. a contrario (punkt 1 wyroku). O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 z późn.zm.), zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, zasądzając w tym zakresie wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w stawce minimalnej, liczonej od wartości przedmiotu sporu (punkt 2 wyroku). Od powyższego orzeczenia apelację złożyła powódka zaskarżając wyrok w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa polegające na tym, że to była szkoda wyrządzona przez ZUS na jej osobie. W oparciu o powyższe wniosła o zmianę wyroku w całości ewentualnie uchylenie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podała, iż (...) wydał błędne decyzje co do wstrzymania zasiłku (...) bowiem Sąd Okręgowy (...) w oparciu o dowód z opinii biegłego ustalił czasową niezdolność do pracy z powodu (...) . Z tych przyczyn powinno być przyznane odszkodowanie i zadośćuczynienie bowiem była to szkoda na osobie. Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie. Sąd Apelacyjny zważył co następuje: Apelacja jest bezzasadna. Sąd Apelacyjny w pełni podziela ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy i przyjmuje je za własne. Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego, iż powódka nie przedstawiła żadnego dowodu na potwierdzenie zasadności swoich roszczeń w szczególności nie przedstawiła dowodów, z których wynikałaby wysokość poniesionej szkody. Sąd Okręgowy podjął decyzję o uzupełnieniu postępowania dowodowego z urzędu poprzez przesłuchanie powódki w charakterze strony. Powódka mimo prawidłowego wezwania i pouczenia o rygorze na wypadek niestawiennictwa nie stawiła się i nie nadesłała na termin rozprawy stosownego usprawiedliwienia uzasadniającego jej odroczenie. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego, iż brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz powódki jej roszczeń z uwagi na brak przesłanek odszkodowawczych. Na marginesie dodać, należy, że zgłoszone przez powódkę żądanie zapłaty odsetek za zwłokę jest rozpoznawane przez (...) w B. . Wobec powyższego apelację powódki jako bezzasadną na mocy art. 385 k.p.c. należało oddalić. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na mocy art. 98 k.p.c.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.