Sad powszechny, VII U 117/15

(1)(protokół – k. 62 v. – 63 a.s.), B. W. (protokół – k. 63 a.s.) oraz K. H.

(2)(protokół – k. 63 – 63 v. a.s.). A. B. w latach (...) uczęszczał do szkoły zasadniczej w O. oddalonej od jego miejsca zamieszkania o 29 km. Wnioskodawca do szkoły dojeżdżał autobusem lub motocyklem do prowadzenia którego uprawnienia otrzymał w dniu 23 czerwca 1970 roku. Skarżący do szkoły wyjeżdżał o godz. 7:00, zaś zajęcia lekcyjne rozpoczynały się w godzinach między 8 a 9. Po zakończeniu lekcji wnioskodawca wracał do domu na godzinę 15:00 (zeznania wnioskodawcy – k. 15 – 16 a.s. oraz 64 – 64 v. a.s.) Rodzice skarżącego posiadali gospodarstwo rolne położone w L. gm. W. o łącznej powierzchni około (...) , w którego skład wchodził las, łąki oraz pole uprawne o powierzchni około (...) . W gospodarstwie uprawiane było zboże, żyto, owies, lucerna dla zwierząt oraz ziemniaki. Ponadto hodowane były byki, gęsi, kury, świnie oraz dwie krowy (zeznania wnioskodawcy – k. 15 – 16 a.s. oraz 64 – 64 v. a.s., zeznania świadka W. K. – k. 62 a.s., zeznania świadka R. K. – k. 62 – 62 v. a.s.) A. B. w okresie od 1 marca 1970 roku do 3 września 1972 roku pomagał rodzicom w pracach w gospodarstwie rolnym. Wnioskodawca przed rozpoczęciem zajęć w szkole od godz. 5 przez 2 godzony pomagał przy obrządku w gospodarstwie. Po zakończeniu zajęć lekcyjnych A. B. przygotował pasze dla inwentarza, oraz wykonywał wszelkie prace polowe. Skarżący w okresie żniw brał udział przy koszeniu, orce oraz sianiu zboża. Ponadto skarżący woził i młócił zboże, obrządzał inwentarz oraz nosił wodę (zeznania wnioskodawcy – k. 15 – 16 a.s. oraz 64 – 64 v. a.s., zeznania świadka W. K. – k. 62 a.s., zeznania świadka R. K. – k. 62 – 62 v. a.s.) A. B. w okresie od 4 września 1972 roku do 3 stycznia 1973 roku zatrudniony był w Spółdzielni (...) w S. na stanowisku kierowca ciągnikowy (świadectwo pracy – k. 4 akt rentowych, zeznania wnioskodawcy – k. 15 – 16 a.s. oraz 64 – 64 v. a.s). Wnioskodawca w powyższym okresie jeździł ciągnikiem i wykonywał wszystkie zlecone mu przez dyspozytora prace. Do obowiązków skarżącego należało wykonywanie prac polowych takich jak orka, kopanie ziemniaków, talerzowanie oraz sianie. W okresie zimowym wnioskodawca posypywał drogi piaskiem oraz jeździł się po drzewo do lasu. Powyższe czynności wnioskodawca wykonywał przy pomocy ciągnika (zeznania wnioskodawcy – k. 15 – 16 a.s. oraz 64 – 64 v. a.s., zeznania świadka R. K. – k. 62 – 62 v. a.s., zeznania świadka W. R. – k. 62 v. a.s., zeznania świadka K. H.

(1)– k. 62 v. – 63 a.s.). Następnie A. B. został zatrudniony z dniem 23 lutego 1973 roku w Przedsiębiorstwie (...) we W. na stanowisku kierowca – mechanik (angaż z 28 lutego 1973 roku – w aktach osobowych – koperta k. 43 a.s., świadectwo pracy – k. 5 a.r.). W powyższym przedsiębiorstwie, które zajmowało się budownictwem po (...) – budowało chlewnie, bloki, zatrudnionych było około 100 osób. Do obowiązków wnioskodawcy należało dowożenie Ż. pracowników na budowę oraz przewożenie materiałów budowlanych. Skarżący wykonywał również drobne naprawy Ż. , ciągnika oraz w sytuacjach w których dochodziło do awarii sprzętu budowlanego pomagał mechanikowi przy jego naprawie. Ponadto wnioskodawca pomagał przy załadunku i rozładunku Ż. . Będąc zatrudniony w powyższym przedsiębiorstwie wnioskodawca jeździł dodatkowo ciągnikiem na terenie budowy (zeznania wnioskodawcy – k. 15 – 16 a.s. oraz 64 – 64 v. a.s., zeznania świadka B. W. – 63 a.s., zeznania świadka K. H.

(3)– k. 63 – 63 v. a.s.). A. B. w okresie od (...) roku odbywał zasadniczą służbę wojskową (kserokopia książeczki wojskowej – w a.o. – k 45 a.s.). W trakcie odbywania służby wojskowej wnioskodawca w dniu 17 października 1974 roku uzyskał prawo jazdy kategorii C (okazane prawo jazdy na rozprawie w dniu 7 maja 2015 roku – protokół k. 15 v. a.s., zeznania wnioskodawcy – k. 15 – 16 a.s. oraz 64 – 64 v. a.s.). Stosunek pracy wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie (...) we W. uległ rozwiązaniu na mocy porozumienia stron w dniu 9 kwietnia 1975 roku (świadectwo pracy z 30 kwietnia 1975 roku – w a.o. – k 43 a.s.). Następnie A. B. w okresie od 1maja 1975 roku do 28 lutego 1979 roku był zatrudniony w (...) we W. . Powyższy okres został uwzględniony wnioskodawcy do stażu pracy w warunkach szczególnych. Ponadto wnioskodawca był zatrudniony w Przedsiębiorstwie (...) w okresie od dnia 28 maja 1979 roku do 7 lipca 1979 roku oraz w Przedsiębiorstwie (...) w K. w okresie od dnia 11 lipca 1979 roku do dnia 31 maja 1991 roku. Powyższe okresy zatrudnienia nie były kwestionowane przez strony postępowania. A. B. w okresie od lipca 1991 roku do sierpnia 1995 roku prowadził własną działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych samochodem ciężarowym na rzecz Przedsiębiorstwa (...) (zeznania wnioskodawcy – k. 15 – 16 a.s. oraz 64 – 64 v. a.s.). Stan faktyczny został ustalony w oparciu o przytoczone dowody z dokumentów zawartych w aktach sprawy oraz aktach ZUS, które obdarzono wiarą w całości. Zostały one sporządzone w przepisanej formie, w oparciu o obowiązujące w dacie ich wydania przepisy prawne, przez kompetentne osoby w ramach przysługujących im uprawnień. Wobec tego dokumenty powyższe zostały obdarzone wiarą jako autentyczne i rzetelne, a przez to prawdziwe. Przystępując do oceny osobowych środków dowodowych podnieść należy, iż Sąd dał wiarę zeznaniom świadków W. K. i R. K. oraz zeznaniom A. B. w przedmiocie pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 1 marca 1970 roku do 3 września 1972 roku. Zeznania powyższych świadków oraz wnioskodawcy były ze sobą spójne oraz wzajemnie się uzupełniały. Świadkowie ci, jako osoby obce względem wnioskodawcy, mieszkające w tej samej wsi w L. , mogli w obiektywny sposób wypowiedzieć się na temat okoliczności, co do których mieli okazję nabyć dostateczną wiedzę. Sąd dał również wiarę zeznaniom świadków W. R. , K. H.

(1), B. W. oraz K. H.

(3)co do okoliczności zatrudniania wnioskodawcy w Spółdzielni (...) w S. oraz w Przedsiębiorstwie (...) . Wskazani świadkowie są osobami obcymi dla wnioskodawcy. Byli oni jego współpracownikami w okresie zatrudnienia w w/w zakładach pracy i mieli bezpośredni wgląd i styczność z wykonywanymi przez niego czynnościami. Wskazani świadkowie dysponowali, niezbędnymi wiadomościami w zakresie charakteru czynności wykonywanych przez wnioskodawcę, jego obowiązków, warunków zatrudnienia i zasad organizacji pracy. Zeznania świadków są logiczne i spójne, korelują ze sobą. Odnosząc się do zatrudniania wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie (...) stwierdzić należy, iż A. B. niewątpliwie był zatrudniony w tym przedsiębiorstwie w okresie od 23 lutego 1973 roku do 9 kwietnia 1975 roku. Powyższy okres należy zatem zaliczyć wnioskodawcy do ogólnego stażu pracy. W ocenie Sądu brak jest jednak podstaw do uznania, iż skarżący w okresie tym wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Podnieść przede wszystkim należy, iż A. B. nie wykonywał prac kierowcy ciągnika w pełnym wymiarze czasu pracy, co wynika z zeznań samego wnioskodawcy oraz zeznających w sprawie świadków. Ponadto stwierdzić należy, iż wnioskodawca uprawnienia do prowadzenia samochodów ciężarowych otrzymywał dopiero w trakcie odbywania służby wojskowej w dniu 17 października 1974 roku. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca w w/w zakładzie wykonywał prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony wskazanych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku. W ocenie Sądu brak jest również podstaw do uznania, iż wnioskodawca po zakończeniu służby wojskowej kontynuował zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) , bowiem jak wynika ze świadectwa pracy stosunek pracy wnioskodawcy w tym przedsiębiorstwie ustał w dniu 9 kwietnia 1975 roku, a więc w tym samym dniu, w którym A. B. zakończył służbę wojskową. Odnośnie zeznań samego wnioskodawcy Sąd podzielił je w zakresie w jakim dotyczyły pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, zatrudnienia w Spółdzielni (...) w S. oraz w Przedsiębiorstwie (...) , za wyjątkiem kontynuowania zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie w okresie po zakończeniu służby wojskowej. Podnieść przy tym należy, iż wnioskodawca w swoich zeznaniach sam wskazywał, iż po zakończeniu przez niego służby wojskowej w Przedsiębiorstwie (...) we W. nie było wolnego etatu kierowcy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie A. B. nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Do okoliczności spornych w niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę żądanie odwołania, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, odpowiedź na odwołanie, oraz wnioski sprecyzowane przez skarżącego należy możliwość zaliczenia do ogólnego stażu pracy, pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od 1 marca 1970 roku do 3 września 1972 roku oraz możliwość zaliczenia do stażu pracy w warunkach szczególnych pracy wykonywanej przez wnioskodawcę w Spółdzielni (...) w S. w okresie od 4 września 1972 roku do 3 stycznia 1973 roku, pracy w Przedsiębiorstwie (...) we W. w okresie od 23 lutego 1973 roku do 9 kwietnia 1975 roku oraz okresu od lipca 1991 roku do sierpnia 1995 roku w którym skarżący prowadził własną działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych samochodem ciężarowym na rzecz Przedsiębiorstwa (...) . Z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 roku, poz. 748), mężczyznom urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27. Emerytura taka przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Według art. 32. ust. 2 za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Ustęp 4 stanowi natomiast, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie, których osobom wymienionym w ust. 2 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Według § 3 cytowanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczanymi do okresów zatrudnienia. Natomiast § 4 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: 1) osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, 2) ma wymagany okres zatrudnienia, w tym, co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Jednocześnie przepis art. 1 § 2 rozporządzenia stanowi, że właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. Sumując powyższe, aby nabyć prawo do emerytury wnioskodawca musiał spełnić łącznie następujące warunki: 1) osiągnąć obniżony do 60 lat wiek emerytalny; 2) nie przystąpić do otwartego funduszu emerytalnego; 3) na dzień 1 stycznia 1999 roku udowodnić:

1. a)co najmniej 15-letni okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze oraz
2. b)staż pracy w wymiarze co najmniej 25 lat. Bezspornym jest, że skarżący w dniu wydania zaskarżonej decyzji ukończył wymagane 60 lat oraz że, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego. Odnosząc się do okresu pracy wnioskodawcy w gospodarstwie rolnym rodziców wskazać należy, iż zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , przy ustalaniu prawa do emerytury oraz obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również, traktując je jak okresy składkowe, przypadające przed 1 stycznia 1983 roku okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7 , są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu. Kwestia pracy w gospodarstwie rolnym na gruncie cytowanego przepisu była wielokrotnie przedmiotem rozważań w orzecznictwie sądowym. W judykaturze wykształcił się pogląd, iż o uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczeń emerytalnych okresów pracy w gospodarstwie rolnym sprzed objęcia rolników obowiązkiem opłacania składki na rolnicze ubezpieczenie społeczne domowników (tj. przed dniem 1 stycznia 1983 roku) przesądza wystąpienie dwóch okoliczności. Po pierwsze wykonywanie czynności rolniczych powinno odbywać się zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika" z art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Po drugie czynności te muszą być wykonywane w wymiarze nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, tj. minimum 4 godziny dziennie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2013 roku, II UK 368/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 sierpnia 2012 roku, III AUa 59/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 13 sierpnia 2013 roku, III AUa 147/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2013 roku, III AUa 212/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 24 września 2013 roku, III AUa 230/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada 2013 roku, III AUa 238/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 9 października 2013 roku, III AUa 427/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 21 sierpnia 2013 roku, III AUa 461/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 12 września 2012 roku, III AUa 696/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 17 grudnia 2013 roku, III AUa 860/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 lutego 2013 roku, III AUa 1059/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2012 roku, III AUa 1423/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 lutego 2014 roku, III AUa 1451/13; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 31 lipca 2013 roku, III AUa 1513/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 20 czerwca 2013 roku, III AUa 1719/12; wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 31 maja 2012 roku, III AUa 1916/11). Nadto zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem uprawnione jest uwzględnienie okresu pracy w gospodarstwie rolnym także wówczas, gdy praca ta faktycznie nie była codziennie wykonywana, lecz ubezpieczony gotów był tę pracę codziennie wykonywać w wymiarze co najmniej 4 godzin dziennie, tj. był dyspozycyjny w tym zakresie. W praktyce oznacza to jednak konieczność zamieszkiwania wnioskodawcy co najmniej w pobliżu gospodarstwa rolnego, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Istotną okolicznością było natomiast uczęszczanie przez ubezpieczonego w okresie objętym sporem do szkoły zasadniczej w O. oddalonej od jego miejsca zamieszkania o 29 km, co wiązało się z codziennymi dojazdami z miejsca zamieszkania do szkoły i z powrotem. Okoliczność ta sama w sobie, zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, nie może stanowić powodu do wyłączenia możliwości uwzględnienia żądania zgłoszonego w odwołaniu. Każdy bowiem przypadek wskazywania na pracę w gospodarstwie rolnym powinien być oceniany indywidualnie, tzn. z uwzględnieniem wszelkich towarzyszących okoliczności, m.in. wieku osoby powołującej się na taką pracę, wykonywane czynności, charakter i rozmiar gospodarstwa, liczbę domowników oraz inne, nawet obiektywne, istniejące po stronie danej osoby (np. uczęszczanie do szkoły w miejscowości znacznie oddalonej od miejsca zamieszkania - położenie gospodarstwa rolnego) (wyrok Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 1995 roku, III AUa 3/95). W ocenie Sadu, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, należy uznać, iż A. B. w okresie od 1 marca 1970 roku do 3 września 1972 roku wykonywał czynności rolnicze zgodnie z warunkami określonymi w definicji legalnej "domownika", tj. był członkiem rodziny rolnika, pozostawał we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, miał ukończone 16 lat, nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a praca w gospodarstwie rolnym stanowiła jego główne źródło utrzymania oraz wykonywał czynności w gospodarstwie w przyjętym wymiarze, tj. nie niższym niż połowa ustawowego czasu pracy, czyli minimum 4 godzin dziennie oraz pozostawał w gotowości do codziennego wykonywania tej pracy. W ocenie Sądu okres ten należy zaliczyć wnioskodawcy do ogólnego stażu pracy. Odnosząc się do kwestii prowadzenia przez A. B. działalności gospodarczej w zakresie usług transportowych samochodem ciężarowym i możliwości zaliczenia tego okresu jako pracy w warunkach szczególnych przytoczenia wymaga treść art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , który stanowi, że za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Z powyższego jednoznacznie wynika, iż emerytura w wieku obniżonym przysługuje wyłącznie pracownikom - osobom zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w myśl kodeksu pracy . Wbrew twierdzeniom ubezpieczonego nie podlega uwzględnieniu do stażu pracy w warunkach szczególnych okres świadczenia pracy w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Jak bowiem wynika z utrwalonego w orzecznictwie poglądu swoista ulga w postaci możliwości przejścia na emeryturę w wieku obniżonym w związku z pracą w szczególnych warunkach przysługuje tylko i wyłącznie pracownikom, tj. osobom definiowanym zgodnie z przepisem art. 2 k.p. jako osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę nie zaś osobą świadczącym pracę w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 12 lutego 2004 roku, sygn. II UK 246/03; z dnia 25 stycznia 2005 roku, sygn. I UK 142/04; z dnia 8 maja 2008 roku, sygn. I UK 354/07; wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2013 roku, sygn. III AUa 1393/12). Wobec powyższego brak jest podstaw do zaliczenia okresu prowadzenia działalności gospodarczej przez wnioskodawcę do stażu pracy w warunkach szczególnych. Dokonując oceny, czy wykonywaną przez skarżącego pracę w spornych okresach od 4 września 1972 roku do 3 stycznia 1973 roku w Spółdzielni (...) w S. na stanowisku kierowca ciągnikowy oraz w Przedsiębiorstwie (...) we W. od 23 lutego 1973 roku do 9 kwietnia 1975 roku na stanowisku kierowca – mechanik można zakwalifikować jako pracę w szczególnych warunkach należy podkreślić, że wnioskodawca nie przedstawił świadectw pracy w szczególnych warunkach dotyczących spornych okresów. W ocenie Sądu taka sytuacja nie może dyskwalifikować możliwości ubiegania się o przedmiotowe świadczenie. Należy mieć, bowiem na uwadze, że nawet brak stosownej dokumentacji nie oznacza sam w sobie, że pracownik nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Obowiązek sporządzenia odpowiadającego wymogom świadectwa obciąża pracodawcę, w związku, z czym wyciąganie jakichkolwiek negatywnych konsekwencji z nieścisłości w nim zawartych wobec pracownika byłoby dla niego nazbyt krzywdzące. Ustalenie przez Sąd, że praca była wykonywana w warunkach szczególnych oznacza, że praca była w takich warunkach wykonywana. Sąd, w przeciwieństwie do organu rentowego, nie jest związany określonymi środkami dowodowymi. Zgodnie z treścią art. 473 k.p.c. , w postępowaniu przed sądem w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i przesłuchania stron. Oznacza to, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Powyższe oznacza, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które Sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1984 r., sygn. III UZP 6/84; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 września 1984 r., sygn. III UZP 48/84wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 1997 r., sygn. H UKN 186/97; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. III AUa 808/12). Przeprowadzone postępowanie dowodowe, w którym Sąd oparł się na dokumentach znajdujących się w aktach ZUS i osobowych wnioskodawcy oraz jego zeznaniach złożonych w trybie art. 299 k.p.c. i zeznaniach świadków pozwoliło ustalić w sposób pewny, że wnioskodawca wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracę w warunkach szczególnych będąc zatrudnionym w Spółdzielni (...) w S. w okresie od 4 września 1972 roku do 3 stycznia 1973 roku na stanowisku kierowca ciągnikowy. Czynności wykonywane przez wnioskodawcę w w/w okresie opisane są w rozporządzeniu Rady Ministrów z 7 lutego 1983 roku w wykazie A, dziale VIII, poz. 3 tj. „prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych”. Sąd nie uwzględnił natomiast do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia wnioskodawcy w Przedsiębiorstwie (...) we W. od 23 lutego 1973 roku do 9 kwietnia 1975 roku na stanowisku kierowca – mechanik. Warunkiem uznania za pracę w warunkach szczególnych jest jej wykonywanie w pełnym wymiarze czasu pracy stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach jednego z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 325; z dnia 19 września 2007 r., UIII UK 38/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 i z dnia 24 marca 2009 r., I PK 194/08, LEX nr 528152 oraz z dnia 1 czerwca 2010 r., II UK 21/10, LEX nr 619638). W związku z tym niedopuszczalne jest uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika. Od tej reguły istnieją odstępstwa. Pierwsze z nich dotyczy sytuacji, kiedy inne równocześnie wykonywane prace stanowią integralną część większej całości dającej się zakwalifikować pod określoną pozycję załącznika do wskazanego rozporządzenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 62/07, LEX nr 375653; z dnia 5 maja 2009 r., I UK 4/09, LEX nr 509022 oraz z dnia 11 marca 2009 r., II UK 243/08 i tam powołane wcześniejsze orzecznictwo). Drugie odstępstwo dotyczy przypadków, kiedy czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75 oraz z dnia 22 kwietnia 2009 r., II UK 333/08, LEX nr 1001310). Wykonywanie przez cały czas pracy wyłącznie pracy w szczególnych warunkach jest praktycznie bowiem niemożliwe w żadnym procesie technologicznym i nie było intencją ustawodawcy przyznanie prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym wyłącznie osobom, które przez pełną dniówkę roboczą nie wykonują żadnych innych czynności poza wymienionymi w wykazie A. Przekładając powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż prowadzenie ciągnika nie było podstawową czynnością wykonywaną przez wnioskodawcę w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) we W. . A. B. wykonywał szereg innych czynności zleconych przez pracodawcę – dowożenie Ż. pracowników i materiałów na budowę, naprawy Ż. i sprzętu budowlanego, rozładunek i załadunek Ż. . Ustalenie, iż wnioskodawca w okresie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) we W. nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych pociąga za sobą skutek w postaci braku możliwości zaliczenia do stażu pracy w warunkach szczególnych okresu odbywania zasadniczej służby wojskowej. Stwierdzić przy tym również należy, iż wnioskodawca po zakończeniu służby wojskowej nie kontynuował zatrudnienia w w/w zakładzie pracy, gdyż stosunek pracy ustał w tym samym dniu, w którym skarżący zakończył tę służbę. Zaliczając wnioskodawcy do ogólnego stażu pracy okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) we W. od 23 lutego 1973 roku do 26 kwietnia 1973 roku (do dnia rozpoczęcia służby wojskowej) stwierdzić należy, iż wynosi on łącznie 24 lata, 9 miesięcy i 27 dni. Ponadto po uznaniu, iż A. B. wykonywał pracę w warunkach szczególnych w okresie od 4 września 1972 roku do 3 stycznia 1973 roku legitymuje się stażem pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze wynoszącym 14 lat, 2 miesiące i 23 dni. Tym samym wnioskodawca nie spełnia łącznie wszystkich przesłanek do ustalenia mu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, gdyż na dzień 1 stycznia 1999 roku nie udowodnił 25-letniego okresu składkowego i nieskładkowego oraz co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych lub szczególnym charakterze. Z tych względów Sąd na mocy wyżej wskazanych przepisów oraz art. 477 14 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.