Sygn. akt I C 1448/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2016 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSR Daria Ratymirska Protokolant Daria Paliwoda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2016 w Kłodzku sprawy z powództwa J. S.
(1)przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę kwoty 6.500 zł i ustalenie I. zasądza od strony pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powódki J. S.
(1)kwotę 3.500 (trzy tysiące pięćset) złotych z odsetkami ustawowymi od dnia 21 lutego 2014 roku do dnia zapłaty; II. oddala powództwo w dalszej części; III. zasądza od strony pozwanej (...) S.A. w W. na rzecz powódki J. S.
(1)kwotę 441,12 zł, tytułem zwrotu kosztów procesu; IV. nakazuje zwrócić powódce ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kłodzku kwotę 744,24 zł, tytułem niewykorzystanej zaliczki na wynagrodzenie biegłych. UZASADNIENIE Powódka J. S.
(1)wniosła pozew przeciwko (...) S.A. w W. o zapłatę kwoty 6500 zł, z odsetkami ustawowymi od dnia 19.02.2014r., tytułem zadośćuczynienia za krzywdę, której doznała w wypadku komunikacyjnym w dniu 4.11.2013r. W odpowiedzi na pozew strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając, że żądanie powódki jest wygórowane, powódka nie udowodniła związku z wypadkiem w zakresie urazu kręgosłupa szyjnego, podnosząc, że powódka cierpi na degeneracyjno – dystroficzne schorzenie kręgosłupa, nie mające związku z wypadkiem. Podniosła zarzut co do terminu liczenia odsetek, podnosząc, że zgłoszenie szkody doręczono pozwanej w dniu 20.01.2014r., zatem ustawowy termin 30 dni na likwidację szkody upłynął w dniu 20.02.2014r. Bezspornym było, że po zgłoszeniu szkody i przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego, pozwana uznała odpowiedzialność co do zasady, wypłaciła powódce kwotę 1500 zł, tytułem zadośćuczynienia. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka została poszkodowana w wypadku drogowym z dnia 4.11.2013r., gdzie została potrącona przez cofający samochód. Na skutek wypadku doznała stłuczenia przedramienia i łokcia lewego z rozległymi podbiegnięciami krwawymi i obrzękiem, stłuczenia klatki piersiowej, urazu stawu kolanowego lewego z krwiakiem i urazu stawu skokowego lewego. Dowód: karta informacyjna leczenia szpitalnego, informacja dla lekarza z dnia 20.11.2013r., zaświadczenie lekarskie z dnia 7.11.2013r., zaświadczenie lek. (...) z dnia 8.11.2013r., zaświadczenie lek. neurologa A. T. (k-29, 30, 31, 32, 33); opinia biegłej sądowej z zakresu neurologii J. S.
(2)(k-194 i nast.). Jeszcze przed wypadkiem powódka ( (...) lat) poruszała się przy pomocy balkonika, cierpiała na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego z wielopoziomową dyskopatią. Powódka wcześniej wielokrotnie była hospitalizowana z powodu nasilających się zawrotów głowy, wynikających z niewydolności krążenia mózgowego; cierpi na miażdżycę uogólnioną, nadciśnienie tętnicze, niewydolność kręgowo – podstawną, bez związku z wypadkiem. Doznane w wypadku urazy nie wpłynęły na pogorszenie sprawności powódki, nie doszło do trwałych uszkodzeń pourazowych układu nerwowego i kostno-stawowego. Dowód: opinia biegłej sądowej z zakresu neurologii J. S.
(2)(k-194 i nast.). Na skutek wypadku, powódka doznała długotrwałego uszczerbku na zdrowiu psychicznym w wysokości 4%, wobec wystąpienia u niej zespołu stresu pourazowego, objawiającego się występowaniem tzw. przebłysków, czyli żywych wspomnień w sytuacji zetknięcia się z okolicznościami, przypominającymi stresor (wypadek), unikaniem tych okoliczności, trudnościami w podtrzymywaniu snu. Objawy te powodują u powódki długotrwałe ograniczenia funkcjonowania. Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii W. I. (k-121 i nast.). Po wypadku powódka w większym zakresie, niż dotychczas, wymagała pomocy i opieki osób trzecich w codziennych czynnościach, jak robienie zakupów, sprzątanie, wynoszenie śmieci, rzadziej wychodziła na spacery. Dowód: zeznania świadków T. F. , M. G. i częściowo J. J. (k-101-102). Sąd zważył, co następuje: Skutki wypadku na zdrowiu powódki ustalono w oparciu o opinie biegłych lekarzy z zakresu neurologii i psychiatrii, dokumentację medyczną z leczenia powódki oraz zeznania przesłuchanych w sprawie świadków i powódki (k-101-102). Twierdzenia powódki co do urazu kręgosłupa szyjnego, następstwa wypadku z dnia 4.11.2013r., nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonych dowodach. Powódka cofnęła wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego ortopedy (w piśmie z dnia 16.11.2015r.), jednakże okoliczność ta nie wynika także z przedstawionych dowodów z dokumentów medycznych. Brak takiego rozpoznania w karcie informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 4,11,2013r. (k-32). Z zaświadczenia lekarza neurologa A. T.
(2)wynika, że powódka w dniu 16.12.2013r. cierpiała na zespół bólowy kręgosłupa szyjnego (k-29), co jednak nie jest w żadnym razie dowodem na istnienie adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy tym schorzeniem a przedmiotowym wypadkiem. Tymczasem odpowiedzialność pozwanej w niniejszej sprawie ogranicza się do bezpośrednich następstw zdarzenia z dnia 4.11.2013r. Ciężar udowodnienia tych skutków spoczywał na powódce zgodnie z art. 6 kc. Okoliczność ta nie wynika także z karty konsultacyjnej (k-38) z dnia 12.02.2014r., gdzie wpisano jedynie, że powódka podawała bóle całego kręgosłupa, bez związku z wypadkiem, przy czym dokument ten został przedstawiony w niepełnej wersji (tylko jedna strona), bez podpisu osoby, która go wystawiła. Dowodem na twierdzenia powódki nie jest także skierowanie na fizjoterapię (k-34), skoro rozpoznany tam uraz kręgosłupa szyjnego nie znajduje potwierdzenia w pozostałych dowodach, nie ma związku z przedmiotowym wypadkiem, przy czym rozpoznanie to nie zostało dokonane przez lekarza ortopedę, a przez felczera medycznego, jak wynika z dość nieczytelnej pieczęci. Istotnym jest ponadto, że powódka jest osobą schorowaną i w podeszłym wieku ( (...) lat), porusza się przy pomocy balkonika, cierpi m.in. na chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa szyjnego z wielopoziomową dyskopatią, co jest schorzeniem samoistnym, związanym ze starzeniem się organizmu, bez związku z wypadkiem. Wynika to wprost z opinii biegłej neurolog J. S.
(2), która stwierdziła, że dolegliwości, zgłaszane przez powódkę, wiążą się z chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa i stawów. Doznane w wypadku urazy nie wpłynęły na pogorszenie sprawności powódki, nie doszło do trwałych uszkodzeń pourazowych układu nerwowego i kostno-stawowego. Również podawane przez powódkę bóle i zawroty głowy nie mają związku z przedmiotowym wypadkiem. Powódka wcześniej wielokrotnie była hospitalizowana z powodu nasilających się zawrotów głowy, wynikających z niewydolności krążenia mózgowego, cierpi na miażdżycę uogólnioną, nadciśnienie tętnicze, które nie mają związku z wypadkiem. Powódka nie wykazała także związku przyczynowego pomiędzy występującymi u niej bólami kręgosłupa lędźwiowego a wypadkiem. Na podstawie w.w. dokumentacji medycznej powódki i opinii biegłej neurolog, Sąd ustalił, że na skutek przedmiotowego wypadku powódka doznała stłuczenia przedramienia i łokcia lewego z rozległymi podbiegnięciami krwawymi i obrzękiem, stłuczenia klatki piersiowej, urazu stawu kolanowego lewego z krwiakiem i urazu stawu skokowego lewego (k-30, 31, 32, 33, 194 i nast.). Okoliczności te nie były kwestionowane przez pozwanego. Jak wynika z opinii biegłej neurolog, następstwa tego wypadku nie wywołały na zdrowiu powódki trwałego ani długotrwałego uszczerbku na zdrowiu w aspekcie neurologicznym. Jednakże, biorąc pod uwagę zakres tych obrażeń, obiektywnie uzasadnione były podawane przez powódkę powypadkowe dolegliwości bólowe w obrębie lewego ramienia i klatki piersiowej. Po wypadku powódka wymagała w większym zakresie pomocy innych osób w codziennych czynnościach, jak robienie zakupów, sprzątanie, wynoszenie śmieci, rzadziej wychodziła na spacery, co wynika z zeznań świadków T. F. , M. G. i częściowo J. J. . Miarkując zadośćuczynienie, Sąd miał ponadto na uwadze, że przedmiotowy wypadek skutkował u powódki rozstrojem zdrowia psychicznego. Jak wynika z opinii biegłego psychiatry W. I. (k-121 i nast.) u powódki wystąpił zespół stresu pourazowego, skutkujący długotrwałym uszczerbkiem na zdrowiu w wysokości 4%. Strona pozwana ponosi odpowiedzialność za szkodę, powstałą u powódki, będącą bezpośrednim następstwem wypadku z dnia 4.11.2013r., jako ubezpieczyciel sprawcy wypadku, z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, na podstawie art. 436§1 kc w zw. z art. 822 § 1 i 2 kc. Zgodnie z przepisem art. 822 § 1 i 2 kc , przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1 , będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia. Przepis art. 445 § 1 k.c. w zw. z art. 444 k.c. stanowi, że sąd może przyznać poszkodowanemu, w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, odpowiednią sumę, tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Chodzi tu o krzywdę (szkodę niemajątkową), ujmowaną, jako cierpienie fizyczne, a więc ból i inne dolegliwości, oraz cierpienia psychiczne, to jest ujemne uczucia, przeżywane w związku z wypadkiem. Zadośćuczynienie, przyznawane jednorazowo, stanowić ma rekompensatę za całą krzywdę. Ma na celu przede wszystkim złagodzenie doznanych cierpień, a jego wysokość musi uwzględniać stopień doznanej krzywdy, rodzaj naruszonego dobra, zakres i rodzaj rozstroju zdrowia, czas trwania cierpień, wiek pokrzywdzonego, intensywność ujemnych doznań fizycznych i psychicznych, rokowania na przyszłość ( tak: wyrok SN z dnia 20.04.2006r., IV CSK 99/05, LEX nr 198509; wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 8.02.2006r., I A Ca 1131/05, LEX nr 194522 ). Sąd podzielił stanowisko powódki, że dotychczas wypłacona z tego tytułu kwota 1500 zł była stanowczo za niska i nieodpowiednia do rozmiaru krzywdy. Rozmiar krzywdy, która dotknęła powódkę na skutek przedmiotowego wypadku, uzasadnia przyznanie jej zadośćuczynienia w kwocie 5.000 zł. Suma ta uwzględnia rodzaj naruszonego dobra, jakim jest zdrowie człowieka, wiek powódki, rozmiar cierpień, odczuwanych przez nią w związku z dolegliwościami bólowymi ręki i klatki piersiowej, związanymi z tym ograniczeniami w życiu codziennym, koniecznością korzystania z pomocy osób trzecich oraz objawami stresu pourazowego (lęki, trudne wspomnienia, problemy ze snem), powodującymi rozstrój zdrowia psychicznego i długotrwały uszczerbek na zdrowiu - w wysokości 4 %, przy czym oceniona przez lekarza wysokość doznanego uszczerbku jest tylko kryterium pomocniczym dla ustalania wysokości zadośćuczynienia i sama w sobie nie decyduje o należnej z tego tytułu kwocie. Zarazem Sąd miał na uwadze, że nie wszystkie dolegliwości i schorzenia, w szczególności związane z bólami kręgosłupa czy głowy, miały związek z przedmiotowym wypadkiem. Wyżej wskazano w jakim zakresie twierdzenia powódki nie znalazły potwierdzenia w przeprowadzonych dowodach, co powodowało obniżenie zadośćuczynienia z łącznej kwoty 8.000 zł, żądanej przez powódkę, do kwoty 5.000 zł. Uwzględniając fakt, że dotychczas pozwana wypłaciła z tego tytułu kwotę 1.500 zł, zasądzono brakującą różnicę z odsetkami ustawowymi od dnia 21.02.2014r., tj. od dnia następnego po upływie ustawowego 30-dniowego terminu na likwidację szkody przez pozwanego, licząc od dnia 20.01.2014r., tj. od dnia, w którym – zgodnie z zarzutem – pozwany otrzymał zgłoszenie szkody. Powódka nie wykazała, że pismo z dnia 13.01.2014r., zawierające zgłoszenie szkody (k-54), zostało doręczone pozwanej wcześniej ( art. 6 kc ). Mając na uwadze ustawowy okres 30 dni na likwidację szkody, pozwana była w opóźnieniu w zapłacie odpowiedniej kwoty tytułem zadośćuczynienia od dnia 21.02.2014r., co powoduje obowiązek zapłaty odsetek ustawowych ( art. 481 § 1 i 2 kc w zw. z art. 455 kc i art. 817§1 kc w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ). Domaganie się przez powódkę odsetek od daty wcześniejszej (tj. od 19.02.2014r.) nie ma uzasadnienia w powołanych przepisach. Sąd oddalił powództwo co do żądania ustalenie odpowiedzialności pozwanej na przyszłość za skutki wypadku powódki. Sama ewentualność powstania innych skutków zdarzenia nie powoduje istnienia interesu prawnego ( art. 189 kpc ). W przypadku powstania nowej szkody, w związku z przedmiotowym wypadkiem, powódka może wytoczyć powództwo o zasądzenie. W świetle przepisu art. 442 1 § 3 kpc w aktualnym brzmieniu, nie można tu mówić o czasowym ograniczeniu dochodzenia roszczeń o naprawienie szkody na osobie, która w tym przypadku jeszcze nie powstała lub się nie ujawniła. Orzeczenie o kosztach w punkcie III wyroku oparto na przepisie art. 100 kpc w zw. z art. 98 § 1 i 3 kpc , przyjmując, że pozwana przegrała sprawę w 55 %, powinna zwrócić powódce koszty zgodnie z wynikiem procesu. W skład kosztów procesu, poniesionych przez powódkę wchodzi: opłata sądowa od pozwu – 325 zł, wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem 1200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł, wykorzystana zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego – 255,76 zł (łącznie 1797,76 zł). W skład kosztów procesu, poniesionych przez pozwaną wchodzi: wynagrodzenie pełnomocnika, będącego radcą prawnym 1200 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł (razem 1217 zł). Łącznie koszty procesu w sprawie wyniosły 3014,76 zł. Powódka, zgodnie z wynikiem procesu, powinna je ponieść w kwocie 1356,64 zł (45%). Skoro poniosła je w kwocie wyższej, pozwana powinna zwrócić jej różnicę (1797,76 – 1356,64 = 441,12). Orzeczenie w pkt IV wyroku oparto na przepisie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych .