do sytuacji, w których obowiązek wydania przepisów powstał przed wejściem w życie obecnej Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i trwa nadal. Dodatkowym argumentem przemawiającym za akceptacją takiego stanowiska były względy racjonalne. Sąd Najwyższy uznał bowiem, że odpowiedzialność odszkodowawcza za zaniechanie normatywne nie jest właściwym instrumentem korygowania tego rodzaju sytuacji, ponieważ aksjologia systemu nakazuje uwzględniać znaczenie innych czynników niż tylko wyrządzenie szkody. Tego zadania nie może się podjąć sąd rozpoznający sprawę o odszkodowanie, a jedynie sam ustawodawca. W ocenie Sądu I instancji, z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, ponieważ dekret z dnia 28 czerwca 1946r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945r. został opublikowany w Dzienniku Ustaw nr 41 z 1946r. w dniu 11 września 1946r. i zgodnie z art. 22 § 1 , z tym dniem wszedł w życie. Tym samym, obowiązek wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia objętego delegacją wynikającą z art. 14 dekretu powstał na długo przed 17 października 1997r. O kosztach procesu Sąd I instancji postanowił na podstawie art. 98 k.p.c. uwzględniając należne stronie pozwanej wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 7.200 zł. Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 102 k.p.c. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia zawartego w punktach 1 i 2 wyroku wnieśli powodowie. Skarżący zarzucili wyrokowi: I. naruszenie przepisów prawa materialnego: 1. art.
w zw. z art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, poprzez odmowę ich zastosowania w sprawie, prowadzące w konsekwencji do oddalenia roszczenia strony powodowej, w sytuacji gdy roszczenie strony powodowej winno być na podstawie wskazanych wyżej przepisów w całości uwzględnione, ewentualnie :
Regulacja ta nie ma w ogóle zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zaniechanie legislacyjne, które stanowi źródło szkody powodów miało miejsce w 1946r. Przepis art. 14 dekretu z dnia 28 czerwca 1946r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwa od narodowości w czasie wojny 1939-1946 r. ( Dz.U. z dnia 11 września 1946 r. nr 41 poz.237) stanowił delegację dla Rady Ministrów do wydania rozporządzenia określającego warunki i tryb postępowania, dotyczącego przyznania uprawnionemu innego majątku w zamian za mienie, które z mocy ustawy lub orzeczenia sądowego przeszło w trybie konfiskaty na Skarb Państwa, jeżeli sąd odmówi zwrotu majątku ze względów państwowych lub społecznych. Rozporządzenie takie nigdy nie zostało wydane. Obowiązujące wówczas przepisy nie przewidywały odpowiedzialności Skarbu Państwa za działania lub zaniechanie legislacyjne jego funkcjonariuszy.Sytuacja ta nie uległa zmianie po wejście w życie kodeksu cywilnego , w szczególności takiej podstawy nie stanowiły art. 417 k.c. i 418 k.c. Przepis art.
nie znajduje w rozpoznawanej sprawie zastosowania ze względu na brzmienie przepisów przejściowych zawartych w ustawie zmieniającej kodeks cywilny z dniem 1 września 2004r., tj. art. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 2004r. o zmianie ustawy kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U.Nr162,poz.1692 ). Przepis ten nakazywał do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej kodeks cywilny , stosować regulację art. 417 k.c. w brzmieniu uprzednio obowiązującym. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 5 powołanej ustawy o zmianie ustawy kodeks cywilny z 2004r., należało uznać, że skoro stan zaniechania legislacyjnego postał przez dniem 1 września 2004 r., to nie można stosować art.
do przyjęcia odpowiedzialności Skarbu Państwa za takie zaniechanie. Również art. 77 ust.1 Konstytucji nie może stanowić samodzielnej podstawy dochodzenia roszczenia. Gwarancja wynikająca z art. 77 ust.1 Konstytucji znajduje zastosowanie do szkód powstałych od dnia 17 października 1997r., tj. od dnia wejścia w życie obwiązującej Konstytucji . Sąd Apelacyjny w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 19 maja 2009r. sygn. akt III CZP 139/08, zgodnie z którym Skarb Państwa odpowiada za szkodę wyrządzoną niewydaniem aktu normatywnego, którego obowiązek wydania powstał po wejściu w życie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obecnie obowiązującej, tj. od 17 października 1997r. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że podstawę odpowiedzialności strony pozwanej za szkodę wynikającą z zaniechaniem legislacyjnym może stanowić art.1 Protokołu 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r., obowiązującej w systemie prawa polskiego od dnia 19 stycznia 1993r. Konwencja ta statuuje prawo do poszanowania mienia oraz zakaz pozbawienia własności bez spełnienia dodatkowych warunków. Powodowie nie wskazali, która z wyrażonych w tym zapisie zasad miałaby zostać naruszona przez Sąd I instancji przy rozpoznaniu niniejszej sprawy. Nie można także zgodzić się z powodami, że w stosunku do nich ewentualny obowiązek odszkodowawczy strony pozwanej powstał po wejściu w życie postanowień Konwencji. Należy stwierdzić, że źródło szkody, jakie wskazują powodowie ( zaniechanie legislacyjne mające miejsce w 1946r), tak co do swej istoty jak i czasu powstania, nastąpiło przed wejściem w życie Konwencji. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że w rozpoznawanej sprawie może mieć zastosowanie art. 1 (...) Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Mając na uwadze powyższe, Sąd Apelacyjny w pozostałym zakresie oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy – w tym charakter dochodzonego roszczenia, Sąd Apelacyjny na podstawie art.102 k.p.c. nie obciążył powodów kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej w postępowaniu apelacyjnym.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.