Sad powszechny, II Ca 1313/15

Sygn. akt II Ca 1313/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.) Sędziowie: SSO Sławomir Buras SSO Rafał Adamczyk Protokolant: starszy protokolant sądowy Agnieszka Baran po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2015 r. w K. sprawy z powództwa C. U. przeciwko I. M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 9 czerwca 2015 r., sygn. VIII C 712/13 oddala apelację i zasądza od C. U. na rzecz I. M. kwotę 1.200 (jeden tysiąc dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania apelacyjnego. Sygn. akt II Ca 1313/15 UZASADNIENIE Wyrokiem zaocznym z dnia 20 marca 2014 r., sygn. akt VIII C 712/13, Sąd Rejonowy w Kielcach zasądził od I. M. na rzecz C. U. kwotę 15.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 30 kwietnia 2013 r. do dnia zapłaty, nakazał ściągnąć od I. M. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Kielcach kwotę 750 zł tytułem kosztów sadowych i nadał wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności. Wyrokiem z dnia 9 czerwca 2015 r. Sąd ten uchylił wskazany wyrok zaoczny w całości i oddalił w całości powództwo oraz zasądził od C. U. na rzecz I. M. kwotę 2.792 zł tytułem kosztów procesu. Sąd Rejonowy uznał za bezsporne, że I. M. i C. U. w latach 2007-2009 żyli w nieformalnym związku. Pozwana była właścicielką nieruchomości położonej w Ć. , zabudowanej nowym domem mieszkalnym. Od 2006 r. powód zamieszkiwał razem z nią w tym domu, wspólnie prowadzili oni gospodarstwo domowe. Oboje pracowali i mieli własne dochody. Koszty utrzymania domu ponosiła I. M. , a żywność kupował C. U. . Wykonywał on sam prace modernizacyjne i wykończeniowe w domu I. M. , takie jak właz na strych i montaż listew. Wspólnie strony wykonywały prace porządkowe: koszenie trawy, sadzenie krzewów, kwiatów, czyszczenie komina. Wykonali także ogrodzenie z siatki i założyli karnisze. C. U. pomagał I. M. w wykonywaniu tych prac, gdyż mieszkał razem z nią. Nie oczekiwał za to wynagrodzenia, nie umawiał się, że pozwana za tę pomoc zapłaci. I. M. rewanżowała się, pomagając w pracach porządkowych na nieruchomości powoda. W sierpniu 2009 r. I. M. oznajmiła C. U. , że nie chce go więcej widzieć, opróżniła dom z jego rzeczy. Wcześniej para kłóciła się. Pozwana nie chciała kontynuować wspólnego mieszkania i znajomości. W tych okolicznościach Sąd Rejonowy uznał powództwo za bezzasadne. Powód sam przyznał, że nie łączyła go z pozwaną żadna umowa, prowadzili jedynie wspólne gospodarstwo domowe. Nie nastąpiło bezpodstawne wzbogacenie I. M. , gdyż nie można żądać zwrotu świadczenia, jeśli spełniający je wiedział, że nie był do tego zobowiązany. Pozwana pokrywała koszty zakupu materiałów do prac na jej nieruchomości, a ponadto zaspokajała potrzeby mieszkaniowe powoda. Strony dzieliły się obowiązkami domowymi tak, jak w małżeństwie, naturalne jest zatem, że powód wykonywał prace zwykle przypadające mężczyznom. Robił to dobrowolnie, nie oczekując zapłaty. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 i art. 348 k.p.c. Apelację od tego orzeczenia wywiódł powód, zaskarżając je w całości i zarzucając błędną, wykraczającą poza granice swobodnego uznania sędziowskiego ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne, sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, uznanie wykonanych przez powoda prac i usług jako świadczonych bezumownie na rzecz tworzonego z pozwaną gospodarstwa domowego. Wskazując na to, skarżący wniósł o zmianę wyroku i uwzględnienie w całości jego powództwa. W odpowiedzi na apelację pozwana wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od powoda kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest bezzasadna. Wbrew twierdzeniom apelacji, w postepowaniu sądowym powód zeznał (k.114), że kiedy wykonywał prace na nieruchomości pozwanej, to nie umawiał się na wysokość wynagrodzenia, bo miał mieszkać razem z I. M. . Domaga się zaś od niej zapłaty, bo go potraktowała bardzo źle, wygoniła. C. U. nie zgłosił żadnych innych wniosków dowodowych. Nie zostało wykazane w toku procesu, by istniała jakakolwiek umowa łącząca strony, w szczególności umowa o dzieło. Bezpodstawne jest zatem domaganie się przez powoda dochodzonej w sprawie kwoty w oparciu o umowę o dzieło. Nie doszło również do żadnego przysporzenia dla pozwanej, które uzasadniałoby jej odpowiedzialność z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Obowiązek udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wynika z treści art. 6 k.c. , który stanowi, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W procesie cywilnym strony mają obowiązek dowodzenia tych wszystkich okoliczności, które stosownie do treści art. 227 k.p.c. mogą być przedmiotem dowodu. W sprawach o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia dotyczy to przede wszystkim samej zasady odpowiedzialności, jak i wysokości roszczenia. Nie ulega wątpliwości, że powód pomagał pozwanej w różnych pracach na jej nieruchomości. Nie wykazał on jednak, że doprowadziło to do bezpodstawnego wzbogacenia pozwanej jego kosztem. C. U. podał, że wykonywał prace porządkowe i wykończeniowe na nieruchomości pozwanej samodzielnie (właz na strych i montaż listew), resztę zaś prac strony wykonywały wspólnie. Z kolei pozwana wykonywała prace porządkowe także na nieruchomości powoda. Ponadto gotowała posiłki C. U. , ten zaś zamieszkiwał w jej domu nieodpłatnie, bez ponoszenia nawet kosztów mediów. Wszystko to odbywało się w ramach prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Słusznie zatem przyjął Sąd Rejonowy, że pozwana nie uzyskała żadnej korzyści majątkowej kosztem powoda, a pracy wykonywanej na rzecz wspólnego gospodarstwa domowego nie można traktować jako nienależnego świadczenia. Prawidłowo obciążono powoda kosztami procesu za pierwszą instancję, w szczególności w zakresie kosztów sprzeciwu od wyroku zaocznego, bowiem niestawiennictwo pozwanej na rozprawie, na której wydano ten wyrok, było przez nią niezawinione. Nie została ona zawiadomiona o terminie rozprawy, bowiem przesyłkę zawierającą to zawiadomienie przesłano na adres, pod którym nie zamieszkiwała. W takiej sytuacji koszty procesu podlegają w całości rozliczeniu stosownie do wyniku postępowania. Skoro powód przegrał sprawę, to zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. powinien zwrócić pozwanej poniesione przez nią koszty, szczegółowo wymienione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia (k.120v.). Mając to na uwadze, oddalono apelację na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej będącego adwokatem w kwocie 1.200 zł, orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. , przy uwzględnieniu wysokości stawki wynikającej z § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 z późn. zm.). SSO Sławomir Buras SSO Cezary Klepacz SSO Rafał Adamczyk