Sad powszechny, IV U 1166/14

Sygn. akt IV U 1166/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 września 2015r. Sąd Okręgowy w Siedlcach IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Elżbieta Wojtczuk Protokolant st. sekr. sądowy Dorota Malewicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015r. w S. odwołania G. Ż. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 19 września 2014 r. Nr (...) w sprawie G. Ż. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury oddala odwołanie. Sygn. akt IV U 1166/14 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 września 2014 r. Nr (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. , działając na podstawie art. 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , odmówił ubezpieczonej G. Ż. prawa do emerytury, wskazując, że ubezpieczona nie udowodniła, iż do dnia 1 stycznia 1999 r. osiągnęła 15-letni staż pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze. Do pracy w szczególnych warunkach organ rentowy zaliczył ubezpieczonej okres zatrudnienia od 1.04.1990 r. do 31.12.1998 r. (z wyłączeniem okresów zwolnień lekarskich po 14.11.1991 r.), tj. 8 lat, 8 miesięcy i 1 dzień. Odwołanie od w/w decyzji złożyła G. Ż. , wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do wcześniejszej emerytury z uwagi na pracę w szczególnych warunkach. Ubezpieczona wskazała, że do pracy w warunkach szczególnych powinny zostać zaliczone okresy zatrudnienia w Centrum (...) . Armii S. W. - R. od 1 stycznia 1986 do 31 grudnia 1989 r. oraz w Spółdzielni Pracy Usług (...) od 17 sierpnia 1977 do 31 lipca 1984 r. (odwołanie, k. 1-3 akt sprawy). W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wnosił o jego oddalenie, powołując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, a także podnosząc, że odwołanie ubezpieczonej nie wnosi do sprawy żadnych nowych dowodów faktycznych lub prawnych, które uzasadniałyby zmianę decyzji (odpowiedź organu rentowego na odwołanie, k. 6-7 akt sprawy). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczona G. Ż. , ur. (...) , w dniu 25 sierpnia 2014 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z wnioskiem o ustalenie prawa do emerytury. Na podstawie przedłożonych do wniosku dokumentów organ rentowy ustalił, że na dzień 1 stycznia 1999 r. ubezpieczona udowodniła staż ubezpieczeniowy w wymiarze 21 lat i 27 dni, z czego okresy składkowe wynoszą 18 lat, 1 miesiąc i 20 dni, a okresy nieskładkowe 2 lata, 11 miesięcy i 7 dni. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył ubezpieczonej 8 lat, 8 miesięcy i 1 dzień, tj. okres zatrudnienia od 01.04.1990 r. do 31.12.1998 r. (z wyłączeniem okresów zwolnień lekarskich po 14.11.1991 r.). Z uwagi na brak wymaganego ustawą co najmniej 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych decyzją z dnia 19 września 2014 r. organ rentowy odmówił ubezpieczonej przyznania prawa do emerytury (decyzja z 19.09.2014 r. – k. 32 akt emerytalnych ubezpieczonej). W okresie od 17.08.1977 r. do 31.07.1984 r. ubezpieczona G. Ż. była zatrudniona w Spółdzielni Pracy Usług (...) na stanowisku ekspedientki. Do zakresu obowiązków ubezpieczonej należało: przyjmowanie od klienta brudnej bielizny, koszul i garderoby do prania i jednocześnie wystawianie kwitów pralniczych, wpisując na kwit datę przyjęcia, termin wykonania usługi, nazwisko i imię, adres klienta, rodzaj bielizny czy garderoby, ilość sztuk, wartość szacunkową, cenę jednostkową za usługę oraz należność za usługę; wpisywanie kwitów do raportu obrotu; wydawanie klientom czystej bielizny, koszul i garderoby po wykonaniu usługi; pobieranie opłaty od klienta za wykonaną usługę i wpisywanie otrzymanej kwoty zgodnej z kwotą „dowodu przyjęcia” do raportu usług (kasowego) i podliczenie raportu; wystawianie zastępczych kwitów przy zagubieniu oryginału przez klienta zgodnie z przepisami; metkowanie bielizny, koszul i garderoby; wypełnianie specyfikacji brudnej bielizny, koszul i garderoby przy wysyłaniu jej z punktów do zakładu pralniczego, uzgadniając ją jednocześnie z raportem obrotów; przyjmowanie czystej bielizny, koszul i garderoby z pralni i wpisywanie w specyfikacji wysyłkowej daty przyjęcia prania; segregowanie otrzymanej bielizny z prania wg kwitów przyjęcia; odprowadzanie utargu dziennego na pocztę; sporządzanie odpisów kwitów dla usług skierowanych do komisji odszkodowań; inne prace zlecone przez kierownika. Zgodnie z przedstawionym zakresem obowiązków ubezpieczona odpowiadała za obsługę klienta, wypełnianie dowodów przyjęcia, specyfikacji raportów obrotów i utargów oraz odprowadzanie utargów na pocztę. Taki zakres obowiązków został podpisany przez ubezpieczoną, która wówczas nosiła panieński nazwisko C. . W okresie od 21.09.1981 r. do 31.07.1984r. ubezpieczona przebywała na urlopie wychowawczym z tytułu opieki nad dzieckiem (umowa o pracę z 17.08.1977; świadectwo pracy z 31.07.1984 r.; karta służby pracownika w aktach osobowych ubezpieczonej; zeznania ubezpieczonej, k. 24-25, k. 18v-19 akt sprawy). Z zeznań świadka E. W. , jak również wyjaśnień ubezpieczonej, wynika, że głównym zadaniem G. Ż. była obsługa klientów i wykonywanie tych czynności, które wynikają z zakresu obowiązków znajdującego się w aktach osobowych ubezpieczonej. Wnioskodawczyni nie obsługiwała pralni chemicznej. Jak wskazała, wykonywała wszystkie prace poza obsługą urządzenia pralniczego. W Spółdzielni Usług (...) była pralnia chemiczna i prasowalnia, nie było zaś farbiarni. Dodatkowo w sytuacji, gdy wymagały tego okoliczności (było dużo klientów lub gdy jakiegoś pracownika brakowało) ubezpieczona oraz świadek E. W. wykonywały inne czynności, takie jak wyjmowanie rzeczy z pralni, prasowanie, metkowanie, odplamianie. Wyjątkowo zdarzała się również obsługa maszyny pralniczej w związku z problemami alkoholowymi osoby, która była do tego zatrudniona. Obsługą maszyny piorącej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy zajmowała się zatrudniona do tego osoba, zaś ubezpieczona wykonywała te czynności jedynie okazjonalnie, gdy zleciła to kierownicza bądź gdy zachodziła taka potrzeba (zeznania świadka E. W. , k. 23v-24 akt sprawy; zeznania ubezpieczonej, k. 24-25 akt sprawy). W okresie od 01.01.1986 r. do 31.12.1989 r. ubezpieczona G. Ż. była zatrudniona w Centrum (...) w W. na stanowisku referenta – maszynistki, a później także na stanowisku starszej maszynistki jako pracownik cywilny. Ubezpieczona zajmowała się m.in. pisaniem na maszynie rozkazów tajnych, poufnych (umowy o pracę, świadectwo pracy w aktach osobowych ubezpieczonej; zeznania ubezpieczonej, k. 24-25 akt sprawy). Ubezpieczona nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego (okoliczność bezsporna). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie G. Ż. jako nieuzasadnione podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 184 ust. 1 i 2 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 j.t.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku emerytalnego przewidzianego w art. 32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 1 stycznia 1999r. osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz osiągnęli okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 ustawy, a także nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. W myśl przywołanego wyżej art. 32 ust.1 i 4 ustawy pracownikom zatrudnionym w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przysługuje emerytura w wieku 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, a w myśl przywołanego wyżej art. 27 ustawy wymagany okres składkowy i nieskładkowy wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz.43 ze zm.) pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A załącznika do rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury w w/w wieku, jeżeli ma wymagany okres zatrudnienia (co najmniej 20 lat dla kobiet), w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych. Ponadto zgodnie z § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało ustalenia, czy ubezpieczona spełnia przesłankę wymaganego co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych na datę 1 stycznia 1999 r. Poza sporem pozostawało bowiem, że ubezpieczona osiągnęła wymagany ustawą wiek, nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego oraz spełniła przesłankę „ogólnego” stażu pracy, wykazując 21 lat i 27 dni stażu pracy, w tym 18 lat, 1 miesiąc i 20 dni okresów składkowych oraz 2 lata, 11 miesięcy i 7 dni okresów nieskładkowych. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy zaliczył ubezpieczonej okres 8 lat, 8 miesięcy i 1 dnia, tj. okres zatrudnienia od 01.04.1990 r. do 31.12.1998 r. (z wyłączeniem okresów zwolnień lekarskich po 14.11.1991 r.). Okres zwolnień lekarskich po 14.11.1991 r. w wymiarze 27 dni nie powinien być odliczony przez organ rentowy zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, dlatego też 27 dni powinno być zaliczone ubezpieczonej do stażu pracy w warunkach szczególnych. Zgodnie z powołanymi przepisami, aby praca została zakwalifikowana do pracy w szczególnych warunkach musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku, a nadto musi być wymieniona w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. W pierwszej kolejności Sąd dokonał oceny pracy wykonywanej przez ubezpieczoną w Spółdzielni Pracy Usług (...) przy uwzględnieniu w/w kryteriów. W wykazie A, dział XIV poz. 8 jako prace w warunkach szczególnych zostały wskazane prace pralniczo – farbiarskie w pralniach chemicznych. Tym samym, aby praca mogła być uznana za pracę w warunkach szczególnych, to ubezpieczona musiałaby stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywać prace pralniczo-farbiarskie w pralni chemicznej, czyli musiałaby wykonywać pracę operatora maszyny piorącej albo pracza. Z zakresu obowiązków, które znajdują się w aktach osobowych, jak również z zeznań świadka E. W. i ubezpieczonej, wynika, że wnioskodawczyni G. Ż. przede wszystkim odpowiadała za obsługę klienta. W umowie o pracę zostało wskazane stanowisko „ekspedientka”, a ubezpieczona co do zasady wykonywała zadania wynikające z zakresu obowiązków, który znajduje się w aktach osobowych. Jedynie wyjątkowo – gdy wymagały tego okoliczności – ubezpieczona zajmowała się obsługą maszyny pralniczej w związku z problemami alkoholowymi osoby, która była do tego zatrudniona. Zarówno świadek, jak i ubezpieczona wskazały, że zdarzały się prace dodatkowe, jednak żadna z wyżej wymienionych nie obsługiwała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy maszyny pralniczej. Tym samym brak podstaw do uznania, by ubezpieczona jako ekspedientka stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywała usługi pralniczo-farbiarskie. Do takich prac zatrudnione były inne osoby. (...) urządzenia pralniczego przez ubezpieczoną zdarzała się wyjątkowo i tylko w sytuacji, gdy zachodziła taka potrzeba (co zależało do tego, jak danego dnia wyglądała obsługa klienta) albo na wyraźne polecenie kierowniczki. Niemniej jednak główne zadania ubezpieczonej – jak sama wskazała – polegały na obsłudze klienta. Praca przy obsłudze klienta nie może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach, bowiem nie jest to praca pralniczo-farbiarska. Ubezpieczona w głównej mierze obsługiwała klientów, zaś inne prace tj. prasowanie, zaczyszczanie niewielkich plam, obsługiwanie maszyny pralniczej były wykonywane okazjonalnie w granicach 3-4 godzin dziennie. Co za tym idzie, nie można uznać, by stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku wnioskodawczyni wykonywała prace pralnicze. Jak słusznie wskazała ubezpieczona, samo określenie w umowie nazwy stanowiska „ekspedientka” nie wpływa na możliwość zakwalifikowania pracy jako wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem zasadnicze znaczenie mają faktycznie wykonywane przez ubezpieczoną czynności. Nie może jednak ujść uwadze, że z zakresu obowiązków wykonywanych przez ubezpieczoną jednoznacznie wynika, iż zadania G. Ż. nie polegały na praniu czy farbowaniu garderoby. W głównej mierze były to prace związane z obsługą klienta i tak też zostały zakwalifikowane przez Sąd. Wobec powyższego okres zatrudnienia w Spółdzielni Usług (...) nie mógł zostać uwzględniony jako praca w szczególnych warunkach. Nadto do pracy w warunkach szczególnych nie można zaliczyć okresu od 21.09.1981 r. do 31.07.1984 r., kiedy to ubezpieczona przebywała na urlopie wychowawczym i nie świadczyła pracy. Analizując czynności służbowe wykonywane przez ubezpieczoną jako pracownika cywilnego w Centrum (...) , Sąd uznał, że również tego okresu zatrudnienia nie można zakwalifikować do pracy w szczególnych warunkach. O ile bowiem praca żołnierza zawodowego została ujęta w wykazie A, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów, to jednak w żadnym z działów nie uwzględniono pracy polegającej na maszynopisaniu, a tym samym nie można zakwalifikować jej jako pracy w szczególnych warunkach. Sama uciążliwość i stresogenność wykonywanej pracy, w sytuacji, gdy nie jest ona wymieniona w wykazie A załącznika do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., nie może decydować o uznaniu jej za pracę w szczególnych warunkach. Wobec powyższego ubezpieczona nie wykazała co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku. Co za tym idzie, ubezpieczona nie spełniła wszystkich przesłanek do ustalenia prawa do emerytury w obniżonym wieku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. , odwołanie podlegało oddaleniu.