Sygn. akt IV Ka 501/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Rusin (spr.) Sędziowie: SSO Waldemar Majka SSO Adam Pietrzak Protokolant: Marta Synowiec przy udziale Władysławy Kunickiej – Żurek Prokuratora Prokuratury Okręgowej, po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. sprawy P. M. syna E. i D. z domu K. urodzonego (...) w K. oskarżonego z art. 226 § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Świdnicy z dnia 9 kwietnia 2015 r. sygnatura akt II K 734/14 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. H. z Kancelarii Adwokackiej w Ś. 516, 60 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym; III. zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych związanych z postępowaniem odwoławczym zaliczając wydatki za to postępowanie na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt IV Ka 501 / 15 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w Świdnicy oskarżył P. M. o to, że w dniu 28 marca 2014 roku będąc osadzonym w Areszcie Śledczym w Ś. , województwa (...) , znieważył słowami powszechnie uznanymi za obraźliwe funkcjonariusza publicznego lekarza Ambulatorium z Izbą Chorych Aresztu Śledczego w Ś. lek. med. W. S. podczas i w związku z pełnieniem przez niego obowiązków służbowych tj. o czyn z art. 226 § 1 kk Sąd Rejonowy w Świdnicy wyrokiem z 9 kwietnia 2015r. sygn. akt II K 734/15: I. Oskarżonego P. M. uznał za winnego popełnienia tego, że w dniu 28 marca 2014 roku w Ś. , woj. (...) , znieważył W. S. używając wobec niego słów powszechnie uznanych za obelżywe, tj. występku z art. 216 § 1 kk i za czyn ten na podstawie tego przepisu wymierzył mu karę 2 (dwóch) miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym. II. na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnił oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych w sprawie zaliczając wydatki na rachunek Skarbu Państwa i nie obciążył go opłata sądową. Z wyrokiem tym w całości nie pogodził się oskarżony, wnosząc apelację za pośrednictwem obrońcy z urzędu. I. Na zasadzie art. 438 pkt 2, 3 i k.p.k. zaskarżonemu rozstrzygnięciu apelująca zarzuciła: 1) naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść orzeczenia to jest art. 4 k.p.k. , k.p.k. , 7 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. poprzez dowolną dokonaną wbrew doświadczeniu życiowemu ocenę materiału dowodowego wyrażającą się w jednostronnej ocenie materiału dowodowego, która skutkowała:
- a)nie wyjaśnieniem istotnych okoliczności w sprawie, w jakich doszło do przepychanki słownej pomiędzy oskarżonym a lekarzem: - W. S. w dniu 28 marca 2014r. bez przebadania oskarżonego stwierdził, że jego stan zdrowia nie uzasadnia wydania zezwolenia na nieregulaminowe obuwie, nie odnotował w książeczce zdrowia osadzonego kwestii powodów, jakie sprowadziły oskarżonego w tym dniu do ambulatorium ani ustaleń lekarza co do jego stanu zdrowia, - w dniu 31 marca 2014r. lekarz W. G. stwierdza schorzenie w postaci grzybicy stóp u oskarżonego i udziela opinii pozytywnej w kwestii używania nieregulaminowego obuwia na terenie aresztu śledczego, odpowiednio wypełnia książeczkę stanu zdrowia osadzonego dokumentując przyczyny, przebieg, wynik wizyty P. M. w ambulatorium,
- b)pominięciem faktu zeznawania nieprawdy przez pokrzywdzonego W. S. , który twierdzi, że krytycznego dnia przebadał oskarżonego, choć co innego wynika z zapisów a w zasadzie braku odpowiednich zapisów w książeczce zdrowia osadzonego oraz z zeznań świadka J. B. , B. E. ,
- c)pominięcie faktu, że pielęgniarki J. B. , B. E. jak i funkcjonariusz więzienny D. K. zeznawali oględnie, by nie podważyć pozycji pokrzywdzonego: - J. B. „ja nie pamiętam czy lekarz zwrócił się w sposób wulgarny do oskarżonego, ale nie sądzę" (k. 121), - D. K. „(...) doszło tam do wymiany słów pomiędzy osadzonym a lekarzem.(...) wyzwiska nie padały ze strony lekarza w kierunku oskarżonego , na pewno nie padały, bo doktor by sobie na to nie pozwolił, żeby tak się poniżyć." (k. 121), - B. E. „Musiało coś zaistnieć, skoro doktor się zdenerwował, (...) ja wiem, że był podniesiony głos z jednej i drugiej strony, ale nie pamiętam, by oskarżony czy lekarz byli wulgarni w tym danym czasie . Lekarzowi nie zdarza się być wulgarnym, on jest raczej kulturalną osobą „ (k. 121v). II. Formułując powyższe zarzuty na zasadzie art. 437 § 1 k.k. , apelująca wniosła o uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. III. Z ostrożności procesowej, na wypadek uznania przez sąd, że materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że oskarżony znieważył W. S. wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uznanie, że oskarżony dopuścił się czynu z art. 216 § 1 k.k. i na zasadzie art. 216 § 3 k.k. o odstąpienie od wymierzenia mu za ten czyn kary. Nadto zobligowana przez oskarżonego na podstawie art. 452 § 2 k.p.k. wniosła o przeprowadzenie przed sądem II instancji dowodu z załączonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego celem wykazania, że w niniejszej sprawie choć brak wniosku o ściganie samego pokrzywdzonego to prokurator dostrzegł interes w społeczny w objęciu ściganiem z urzędu czynu ściganego z oskarżenia prywatnego, ale w podobnych sprawach samego oskarżonego takiego interesu już nie dostrzegł, co jest przejawem tendencyjnego podejścia do osoby oskarżonego. Sąd Okręgowy zważył co następuje; Apelacja okazała się bezzasadna. Wbrew jej twierdzeniom kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku zdecydowanie wykazała, iż Sąd I instancji poczynił ustalenia faktyczne z poszanowaniem wszystkich norm postępowania karnego zawartych w art. 410 kpk i art. 7 kpk , tj. kształtując swoje przekonanie na podstawie całokształtu przeprowadzonych dowodów, ocenionych przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Bardzo obszerne uzasadnienie pisemne zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie wymagania określone w przepisie art. 424 kpk , wykazało ono, iż ustalenia faktyczne odpowiadają kompleksowej ocenie dowodów, przez co podlega pełnej aprobacie sądu odwoławczego. Zarzuty apelacji i ich uzasadnienie sprowadzają się do sprzeciwu oskarżonego wobec całkowitego odrzucenia jego wersji zdarzenia. Oskarżony bezkrytycznie, z wiadomych tylko sobie względów, nie chce dostrzec, że jego wyjaśnienia stanowią dowód osamotniony, niczym nie poparty i z tego powodu Sąd I instancji słusznie wiarygodności mu odmówił. Błędnie apelujący dowodzi, jakoby to oskarżony nie został zbadany przez pokrzywdzonego lekarza, po czym lekarz odmówił zgody na nieregulaminowe obuwie i następnie obrzucił wulgarnymi wyzwiskami oskarżonego, co miałoby go sprowokować do cyt. „mało kulturalnego” zachowania, które to zachowanie lekarza należałoby ocenić za zachowanie wyzywające, skutkujące możliwością odstąpienia od wymiaru kary w rozumieniu art. 216 § 3 kk . Apelujący przeinacza tu treść dowodów osobowych - zeznań bezpośrednich świadków zdarzenia B. E. , J. B. i D. K. . W tym materiale dowodowym przecież nie występują okoliczności dla oskarżonego korzystne, wszyscy świadkowie zgodnie za pokrzywdzonym potwierdzają, że to oskarżony prezentował postawę roszczeniową, i na końcu, niezadowolony z przebiegu wizyty przejawiał agresję słowną znieważając wulgarnie pokrzywdzonego. Nie występują jakiekolwiek uzasadnione powody dla podważenia wiarygodności zeznań pokrzywdzonego W. S. , nie stanowi tego bynajmniej treść zapisów dokumentujących przebieg wizyty lekarskiej, decydują w tym zakresie dowody osobowe, bezpośrednie. Świadek B. E. przebywała w pomieszczeniu socjalnym gabinetu, słyszała jedynie fragmenty rozmowy, zapamiętała że to oskarżony zachowywał się niekulturalnie. Pokrzywdzony zeznał wprost „ ja zbadałem osadzonego i nie stwierdziłem żadnych schorzeń, które by uzasadniały wydanie takiego zezwolenia” k. 8 akt. Świadek J. B. zeznała cyt. „ po badaniu lekarz uznał…”k. 15 akt, zaś świadek D. K. zeznał cyt.” P. M. w trakcie badania chciał wymusić na lekarzu aby ten podbił jakąś prośbę…”, które to zeznania wymienieni świadkowie potwierdzili na rozprawie, a D. K. dodał nawet o pokrzywdzonym cyt.” To jest taki doktor, który bardzo dokładnie i starannie bada osadzonych..” k. 121 akt. Przywołane dowody w całej rozciągłości dowodzą trafności ustalenia, że oskarżony był zbadany przez pokrzywdzonego. Oskarżony powoływał się także na innych świadków A. C. oraz A. P. , ale żaden z nich nie posiadał jakiejkolwiek wiedzy o przedmiotowym zdarzeniu. Również przywołany w apelacji fakt, że podczas kolejnej wizyty lekarskiej w dniu 31 marca 2014r. inny lekarz W. G. udzielił oskarżonemu pozytywnej opinii w kwestii używania nieregulaminowego obuwia nie wzmacnia stanowiska oskarżonego, skoro jednocześnie ów lekarz zaznaczył, iż wyraził zgodę na poruszanie się w klapkach poza celą mieszkalną na okres 2-ch miesięcy, ale zaznaczył, że chodzenie w klapkach nie leczy grzybicy stóp ( podkr. SO) i ostateczną decyzję pozostawił dyrektorowi Aresztu Śledczego. Oczywiście błędnie apelujący podniósł, że pokrzywdzony W. S. zawiadomienia o przestępstwie nie złożył. Na k.6 akt znajduje się protokół przyjęcia ustnego zawiadomienia o przestępstwie i przesłuchania W. S. w charakterze świadka - osoby zawiadamiającej. Odmowa prokuratora wszczęcia postępowania wskutek zawiadomienia o znieważeniu oskarżonego P. M. przez wychowawcę Aresztu Śledczego w innej w sprawie 1 Ds. 1806/14 Prokuratora Rejonowego w Świdnicy stanowi suwerenną decyzję, która mogła być zaskarżona przez oskarżonego w stosownym trybie do prokuratora nadrzędnego, o czym oskarżony był pouczony ( co wprost wynika z treści dołączonego do apelacji postanowienia prokuratora). Natomiast sam fakt objęcia ściganiem przez prokuratora zniewagi w sprawie niniejszej o niewinności oskarżonego nie stanowi. Nie sposób zatem gołosłowną wersją oskarżonego skutecznie zakwestionować prawidłowości ustalenia jego sprawstwa i zawinienia, przyjętej kwalifikacji prawnej czynu z art. 216 § 1 kk , oceny jego stopnia społecznej szkodliwości oraz stopnia zawinienia oskarżonego. Wszystkie wymogi art. 53 kk wyczerpuje również argumentacja w zakresie rodzaju i wysokości kary. Orzeczona kara 2-ch miesięcy ograniczenia wolności to sankcja wyjątkowo łagodna dla oskarżonego, zważywszy na okoliczności obciążające, głównie uprzednią wielokrotną karalność sądową. Brak jest więc podstawy dla czynienia jakiejkolwiek korekty wyroku na korzyść oskarżonego. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym orzeczono na podstawie §14 ust. 2 pkt. 4 oraz § 19 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu – Dz.U. Nr 163 poz.1348 z późn. zm. O kosztach sądowych postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk i art. 624 § 1 kpk uznając, iż wobec odbywania przez oskarżonego kary izolacyjnej i braku po stronie oskarżonego istotnego majątku i dochodów, zasadnym jest zwolnienie oskarżonego od ich ponoszenia.