Sad powszechny, IV P 80/15

(1)o odszkodowanie I powództwo oddala; II zasądza od Skarbu Państwa Jednostki Wojskowej Nr (...) we W. na rzecz K. R.

(1)kwotę 617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. UZASADNIENIE Strona powodowa Skarb -Państwa – Jednostka Wojskowa nr (...) we W. wniosła pozew przeciwko K. R.

(1)domagając się zapłaty (...) wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu w pozwie wskazanymi -tytułem wyrównania szkody w mieniu wojskowym. Jak wskazano, w jednostce ujawniono szkodę , której przedmiotem jest uszkodzenie silnika w samochodzie marki S. (...) o wartości (...) W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, iż osobą odpowiedzialną za szkodę jest pozwany. Pojazd ten został przejęty przez pozwanego w styczniu 2012r. po naprawie bieżącej. W trakcie ponownego uzupełniania płynu w układzie chłodzenia przez kierowców kompanii wsparcia został stwierdzony wyciek z bloku silnika. Szkoda została ujawniona w maju 2013r. Jak ustalono szkoda powstała w związku z rażącym zaniedbaniem pozwanego polegającym na pozostawieniu w okresie zimowym pojazdu z układem chłodzenia napełnionym wodą, co doprowadziło do pęknięcia bloku silnika. Jak podniesiono do obowiązków pozwanego jako technika pododdziału należało m.in. utrzymanie sprzętu samochodowego w sprawności technicznej, podejmowanie przedsięwzięć zapobiegających powstaniu szkód w mieniu służb mechanicznych. Podczas prowadzenia postępowania wyjaśniającego ujawniono, iż pozwany ciążących na nim obowiązków nie wykonał. Pozwany nie reagował też na pisma strony powodowej o złożenie wyjaśnień, a przesłane pozwanemu wezwanie do zapłaty, pozostało bez odpowiedzi. W odpowiedzi na pozew pozwany K. R.

(1)wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Jak wskazał w uzasadnieniu z dniem (...) został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. Na ten dzień rozliczył się z mienia wojskowego, za które był odpowiedzialny. W zaświadczeniu nie odnotowano żadnych uwag co do usterek w rozliczanym mieniu. Ponadto, zdaniem pozwanego, strona pozwana nie wskazała okoliczności uzasadniających odpowiedzialność pozwanego oraz wysokości szkody. Pozwany otrzymał jedynie protokół szkody z dnia (...) zawierający jedynie domniemania dotyczące szkody i jej wysokości. Ponadto , zdaniem pozwanego, za stan techniczny odpowiedzialność ponosi dowódca pododdziału a nie technik pododdziału (k. 26,27). Ponadto w piśmie z dnia (...) pozwany zgłosił zarzut przedawnienia powołując się na art. 291 par 2 kp w związku z art. 17 ust.1 ustawy z dnia 25 maja 2001 roku o odpowiedzialności majątkowej żołnierzy . Powód jako datę rozpoczęcia biegu przedawnienia powołał datę meldunku z dnia (...) (k.68,69) W odpowiedzi strona powodowa wniosła o nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia. Jak podniesiono data rozpoczęcia biegu przedawnienia uzależniona jest od powzięcia przez pracodawcę wiedzy o szkodzie , ustalenia okoliczności i sprawcy szkody. Zdaniem strony pozwanej z meldunku, na który powołuje się pozwany wynika jedynie, że pojazd został odebrany przez pozwanego z remontu po czym nie był eksploatowany. Następnie w dniu (...) wydano decyzję o skierowaniu do naprawy silnika, który został przekazany do naprawy (...) , a dnia (...) ustalono przyczyny i rozmiar szkody. W dniu (...) został sporządzony protokół szkody, następnie wszczęto postępowanie wyjaśniające , z którego sprawozdanie zatwierdzono (...) Zdaniem strony powodowej bieg terminu przedawnienia rozpoczął się od (...) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: U strony powodowej pozwany K. R.

(1)pełnił funkcję technika pododdziału i podlegał bezpośrednio dowódcy kompanii. Był odpowiedzialny m.in. za utrzymanie sprzętu samochodowego w sprawności technicznej. Dowód: wyciąg z zakresu obowiązków k. 8 Dnia (...) roku pozwany K. R. wraz z kierowcą M. M. odebrali z O. z naprawy samochód marki S. (...) i przyjechali nim do jednostki wojskowej w K. . Dowód: protokół stanu technicznego k.7 Zeznania świadka M. M. e- protokół (...) Zeznania pozwanego e-protokół k. 140 W O. pozwany dowiedział się, iż układ chłodzenia zalany został wodą. Do K. dojechał w godzinach popołudniowych, nie było już możliwości pobrania płynu chłodzącego; nakazał spuszczenie wody z pojazdu z uwagi na niskie temperatury, wobec czego został opróżniony układ chłodniczy (woda) z punktów spustowych . Pojazd został uruchomiony w celu usunięcia resztek wody z układu. Kilka dni później na polecenie pozwanego pojazd został przygotowany do kontroli stanu technicznego na stacji diagnostycznej JW. (...) . Na okres badania układ chłodniczy ponownie został zalany wodą. Po zbadaniu pojazdu przez diagnostę powtórzono czynność spuszczenia wody i uruchomienia pojazdu w celu usunięcia resztek wody. Czynności tego typu były wykonywane w przeszłości i nie prowadziły do uszkodzenia aut. Dowód: oświadczenie M. M. , J. R. , W. B. , P. Ż. k.40 Sprawozdanie z dnia 17.03.14r. k. 49-52 Sprawozdanie uzupełniające k.54 Zeznania świadka P. Ż. e-protokół k.112 Zeznania świadka M. M. e- protokół (...) Zeznania pozwanego e-protokół k. 140 Po paru dniach w/w osoby miały dokonać zalania układu chłodzącego płynem borygo. Stwierdzono wyciek z silnika. Dowód: oświadczenie M. M. , J. R. , W. B. , P. Ż. k.40 Zeznania świadka P. Ż. e-protokół k.112 Zeznania W. B. e-protokół k.113 Zeznania J. R. e-protokół k.113 Zeznania świadka M. M. e- protokół (...) Na początku (...) M. M.

(2)zgłosił pęknięcie silnika podczas obsługi pojazdu kilka miesięcy wcześniej, a w dniu (...) . pełniący obowiązki dowódcy Kompanii podczas dnia technicznego, stwierdził pęknięcie bloku silnika w przedmiotowym pojeździe marki S. . Dnia (...) roku dowódca kwsp P. S. zawiadomił Dowódcę Jednostki wojskowej (...) w K. , iż podczas kontroli w ramach Dnia (...) w dniu (...) stwierdził w pojeździe marki S. (...) pęknięcie w bloku silnika. Jak wskazano w meldunku pojazd został odebrany z naprawy przez pozwanego i do dnia stwierdzenia uszkodzenia nie był eksploatowany. Wnioskowano o wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Dowód: meldunek z dnia (...) k.39 Oświadczenie P. S. k. 41 Karta usługi technicznej k.42-43 Sprawozdanie z dnia 17.03.14r. k. 49-52 Sprawozdanie uzupełniające k.54 Zeznania świadka A. D. e-protokół k.132 Zeznania świadka P. G. e-protokół k.140 Dnia (...) roku sporządzono protokół stanu technicznego przedmiotowego pojazdu, w którym stwierdzono potrzebę naprawy silnika i skierowania pojazdu w tym celu do O. . Protokół sporządzono na podstawie rozkazu organizacyjnego dowódcy 22kbpg , podpisali go R. J. , pozwany oraz P. G.

(2). Dowód: protokół z (...) k. 44,45 Dnia (...) . przekazano silnik przedmiotowego pojazdu do O. , gdzie stwierdzono pęknięcie bloku silnika (kanału wodnego) na całej długości nad pompą wtryskową( do wymiany) i nadmierne zużycie innych części silnika. Jak wskazano, przyczyną uszkodzenia silnika było pozostawienie układu chłodzenia napełnionego płynem o zbyt niskiej gęstości lub wodą. Dowód: protokół stanu technicznego k.46-47 Dnia (...) roku do dowódcy jednostki wojskowej nr (...) we W. została przesłana informacja o szkodzie w przedmiotowym samochodzie marki S. ze wskazaniem rodzaju i przyczyny uszkodzenia oraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Dowód: informacja z dnia (...) Dnia (...) został wydany rozkaz dzienny , gdzie stwierdzono powstanie, jak wskazano ujawnionej w dniu (...) , szkody w mieniu służby czołgowo- samochodowej w JW. (...) K. . Jako przedmiot szkody wskazano uszkodzenie silnika pojazdu służbowego marki S. 266 nr rej. (...) szacunkowej wartości (...) ; polecono przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. Dowód: rozkaz dzienny k.48 Dnia (...) roku zatwierdzono sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego. Wskazano w nim, iż do uszkodzenia silnika doszło dnia (...) na skutek rażących zaniedbań pozwanego. Dowód: Sprawozdanie z dnia (...) Sprawozdanie uzupełniające k.54 Strona powodowa zwracała się do pozwanego o wyjaśnienie sprawy związanej z uszkodzeniem silnika, co pozostawało bez odpowiedzi. Dnia (...) wezwano pozwanego do zapłaty. Dowód: pismo z dnia (...) Pismo z dnia (...) Przy tak ustalonym stanie faktycznym sąd zważył: Powództwo podlegało oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż sąd uwzględnił podniesiony zarzut przedawnienia. Zgodnie z art. 291 § 2 kp roszczenia pracodawcy o naprawienie szkody, wyrządzonej przez pracownika wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych, ulegają przedawnieniu z upływem 1 roku od dnia, w którym pracodawca powziął wiadomość o wyrządzeniu przez pracownika szkody, nie później jednak niż z upływem 3 lat od jej wyrządzenia. Zgodnie zaś z art. 17 ustawy z dnia z dnia 25 maja 2001 r. o odpowiedzialności majątkowej żołnierzy (Dz. U. z dnia 28 sierpnia 2001 r. nr 89, poz. 967 ze zm.) do przedawnienia roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej przez żołnierza stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 2, przepisy działu czternastego Kodeksu pracy . Spór pomiędzy stronami dotyczył w tym zakresie daty, od jakiej należy liczyć początek biegu przedawnienia. Strona powodowa wskazała na datę (...) , kiedy to został sporządzony protokół szkody, skutkujący wszczęciem postępowania wyjaśniającego. Powołano przy tym wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 1987 roku, cytując, iż : „ nie chodzi o powzięcie wiadomości o samym fakcie powstania szkody, ale także o dowiedzenie się, kto był sprawca tej szkody, gdyż dopiero wówczas można wystąpić z roszczeniem przeciwko konkretnej osobie i ustalić dane wskazujące na jej odpowiedzialność za spowodowanie bądź przyczynienie się do powstania szkody”. Zakwestionowano przy tym datę przywołaną przez pozwanego- (...) . wskazując, iż z meldunku, na który powołuje się pozwany wynika jedynie , że pojazd został odebrany przez pozwanego z remontu, po czym nie był eksploatowany. Sąd nie podzielił tego stanowiska strony powodowej, choć w pełni popiera zacytowaną treść orzeczenia Sądu Najwyższego. Wskazać jednak należy, iż powołane orzeczenie nie usprawiedliwia działania pracodawcy ze znaczną opieszałością, jaką można zarzucić stronie powodowej w niniejszej sprawie. Jak bowiem wynika z materiału dowodowego na początku lipca 2012r. M. M.

(2)zgłosił pęknięcie silnika podczas obsługi pojazdu kilka miesięcy wcześniej, a w dniu (...) pełniący obowiązki dowódcy Kompanii podczas dnia technicznego, stwierdził pęknięcie bloku silnika w przedmiotowym pojeździe marki S. . Dnia (...) dowódca kwsp P. S. zawiadomił Dowódcę Jednostki wojskowej (...) w K. , iż podczas kontroli w ramach Dnia (...) w dniu (...) stwierdził w pojeździe marki S. (...) pęknięcie w bloku silnika i wniósł o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego . Następnie dnia (...) roku sporządzono protokół stanu technicznego przedmiotowego pojazdu, w którym stwierdzono potrzebę naprawy silnika i skierowania pojazdu w tym celu do O. . A zatem w meldunku z dnia (...) wskazano rodzaj uszkodzenia, przywołano osobę pozwanego i wnioskowano o wszczęcie postępowania wyjaśniającego. Jak wynika z zeznań świadków oraz zakresu obowiązków, pozwany był osobą odpowiedzialną za stan techniczny pojazdu a przyczyna uszkodzenia bloku silnika była dla wszystkich ewidentna- pozostawienie wody w układzie chłodzenia w niskich temperaturach otoczenia. A zatem dzień (...) należy uznać za dzień, w którym pracodawca powziął wiadomość o faktach, z których- przy prawidłowym rozumowaniu i bezzwłocznym wszczęciu postepowania wyjaśniającego – można było i należało wyprowadzić wniosek co do faktu szkody i osoby za nią odpowiedzialnej. Mając powyższe na względzie sąd uznał, iż upłynął roczny termin przedawnienia, o którym mowa w powołanym art. 291 par.2 kp . A skoro uwzględniono zarzut przedawnienia, powództwo podlegało oddaleniu. Na marginesie wskazać należy, iż w razie, gdyby sąd zarzutu nie uwzględnił powództwo oddalono by na podstawie art.6 kc w zw. z art. 300 kp . Strona powodowa nie wykazała wysokości szkody albowiem określono jej wartość szacunkową nie wskazując sposobu jej wyliczenia, nie przytaczając żadnych dowodów choćby uprawdopodobniających wysokość szkody na (...) Ponadto jak wynika z art. 3 powołanej ustawy o odpowiedzialności majątkowej żołnierzy dla odpowiedzialności pozwanego niezbędne było wykazanie jego winy. W ostatnim czasie zyskuje przewagę stanowisko, aby w nauce prawa cywilnego ( które ma tu zastosowanie wobec treści art. 1. ust 2 powołanej ustawy o odpowiedzialności majątkowej żołnierzy ) posługiwać się kategoriami analogicznymi do pojęcia winy w prawie karnym. W wyroku z 26 września 2003 r. ,wydanym w sprawie IV CK 32/02, Sąd Najwyższy stwierdził, że na podstawie prawa cywilnego winę można przypisać podmiotowi prawa, kiedy istnieją podstawy do negatywnej oceny jego zachowania z punktu widzenia zarówno obiektywnego, jak i subiektywnego. W zakresie deliktów prawa cywilnego rozróżnia się - dwie postacie winy, tj. winę umyślną i nieumyślną. Przy winie umyślnej sprawca ma świadomość szkodliwego skutku swego zachowania i przewiduje jego nastąpienie, celowo do niego zmierza ( dolus directus ) lub co najmniej się na wystąpienie tych skutków godzi ( dolus eventualis ). Przy winie nieumyślnej sprawca wprawdzie przewiduje możliwość wystąpienia szkodliwego skutku, lecz bezpodstawnie przypuszcza, że zdoła go uniknąć, albo też nie przewiduje możliwości nastąpienia tych skutków, choć powinien i może je przewidzieć. W niniejszym postępowaniu ustalono, iż pozwany wydał odpowiednie polecenia i jego podwładni dokonali spuszczenia wody z układu chłodzącego oraz uruchomili silnik celem usunięcia resztek wody, co było czynnością wielokrotnie stosowaną w przeszłości i nie wywoływało uszkodzeń silnika. W takiej sytuacji powodowi nie można przypisać winy, a więc i nałożyć na niego odpowiedzialności za szkodę albowiem strona powodowa tej winy nie wykazała. W punkcie II orzeczono o kosztach procesu na podstawie art. 98 kpc w zw. z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz ustawą z dnia 16 listopada 2006 roku o opłacie skarbowej .