Sad powszechny, I ACa 285/13

Sygn. akt I ACa 285/13 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2013 roku Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - Sędzia SA Elżbieta Patrykiejew Sędzia: Sędzia: SA Zbigniew Grzywaczewski SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Magdalena Szymaniak po rozpoznaniu w dniu 4 września 2013 roku w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa J. B. przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w N. o zapłatę kwoty 16.200.000 zł na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 12 listopada 2012 roku, sygnatura akt IX GC 137/11 postanawia: I. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić zarzuty strony pozwanej od nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w Bydgoszczy z dnia 16 listopada 2010 roku, sygnatura akt VIII GNc 300/10; II. zasądzić od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N. na rzecz powoda J. B. kwotę 7.400 (siedem tysięcy czterysta) złotych tytułem kosztów postępowania odwoławczego; III. nie obciążać pozwanej obowiązkiem uiszczenia opłaty od apelacji od uiszczenia której w części powód był zwolniony. I ACa 285/13 UZASADNIENIE Wyrokiem z 12 listopada 2012r. Sąd Okręgowy w Lublinie uchylił nakaz zapłaty z dnia (...) . i oddalił powództwo. Dochodzona przez powoda kwota 16.200.000zł zasądzona powyższym nakazem zapłaty stanowiła kary umowne za odstąpienie przez szwajcarską firmę (...) od umowy zawartej z pozwaną (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w N. , na skutek przyczyn leżących po stronie pozwanej. Powód dochodził niniejszej należności na podstawie umowy o przelew powierniczy zawartej z firmą (...) w dniu 26 października 2010r. Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach: Pozwana Spółka w dniu (...) . zawarła z (...) w W. umowę o dofinansowanie projektu pod nazwą „Obniżenie poziomu śmiertelności oraz skutków powikłań powypadkowych poprzez rozwój (...) w R. ”. W wyniku przetargu firma (...) została wpisana na listę kwalifikowanych dostawców i ostatecznie po przesłaniu oferty wykonawczej do I etapu i listu intencyjnego, w dniu (...) . zawarła z pozwaną umowę, której przedmiotem było zbudowanie systemu łączności. W umowie tej zawarto postanowienie o 10% karach umownych liczonych od wartości kontraktu na wypadek odstąpienia od umowy z przyczyn leżących po stronie zamawiającego. Z uwagi na to, iż pozwana spółka, pomimo ponagleń wykonawcy nie wpłaciła zaliczki, (...) pismem z 15 września 2010r. odstąpiła od umowy i naliczyła kary umowne w kwocie 16.200.000zł. W ocenie Sądu Okręgowego powództwo jest niezasadne z uwagi na to, iż umowa z (...) . jest nieważna albowiem została podpisana przez J. K. kierownika projektu, który nie był uprawniony do składania oświadczeń woli w imieniu pozwanej spółki. Tym samym powód nie wykazał aby dochodzona przez niego wierzytelność rzeczywiście istniała. Odnośnie podnoszonego przez powoda zarzutu nieważności postępowania z uwagi na to, iż zarzuty pozwanej od nakazu zapłaty nie zostały podpisane przez osobę uprawnioną, Sąd Okręgowy stwierdził, iż Sąd Okręgowy w B. , przed którym sprawa toczyła się na początkowym etapie, zobowiązując pełnomocnika pozwanej na rozprawie w dniu 8 lutego 2011r. nie określił ani terminu, ani rygoru związanego z niewykonaniem tego obowiązku. Dlatego też Sąd Okręgowy w Lublinie po przekazaniu mu sprawy zobowiązał pozwaną do uzupełnienia tego braku i prezes pozwanej Spółki (...) podpisał zarzuty w zakreślonym terminie, a zatem brak było podstaw do odrzucenia zarzutów. Od tego wyroku powód złożył apelację zarzucając: - obrazę art. 379 pkt 3 kpc poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy od dnia 7 grudnia 2010r. nakaz zapłaty stał się prawomocny, co uniemożliwia prowadzenie postępowania w tej sprawie ze względu res iudicata; - obrazę art. 494 § 1 kpc poprzez niezastosowanie tego przepisu, mimo, że zarzuty były niedopuszczalne z innych przyczyn ponieważ zostały wniesione przez osobę, która nie mogła być pełnomocnikiem procesowym pozwanej; - obrazę art. 233 § 1 kpc poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób wybiórczy, bez wyjaśnienia istoty sprawy, w sposób nieobiektywny, sprzeczny z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego; - naruszenie zasad określonych w § 49 i § 57 Regulaminu Urzędowania Sądów Powszechnych oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji RP przez przekroczenie uprawnień przysługujących Przewodniczącemu Wydziału i wydanie zarządzenia z dnia 1 kwietnia 2011r.; - błędne zastosowanie art. 103 kc poprzez uznanie, że działania Biura Nadzoru Projektu kierowanego przez J. K. wobec (...) nie stanowiły akceptacji czynności podjętych przez J. K. – kierownika projektu w rozumieniu powołanego przepisu; - naruszenie art. 328 § 2 kpc . Wskazując na powyższe powód wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez odrzucenie zarzutów od nakazu zapłaty i utrzymanie w mocy nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w B. z dnia (...) . i zniesienie postępowania w zakresie w jakim toczyło się po dniu 7 grudnia 2010r. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Stanowisko powoda, iż zarzuty od nakazu zapłaty z dnia (...) . zostały podpisane przez osobę, która nie mogła być pełnomocnikiem pozwanej Spółki należy uznać za zasadne. Zgodnie z art. 87 kpc pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia, współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nie posiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego pełnomocnikiem procesowym strony w postępowaniu cywilnym może być tylko osoba, którą ustawa wyposaża w takie uprawnienie. Wynika z tego ograniczenie swobody stron w wyborze osoby pełnomocnika procesowego, bezwzględnie wiążące strony i sąd. Uchybienie to nie może być usunięte przez zatwierdzenie czynności dokonanych przez tę osobę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 2009r.. II PZ 5/09 - Lex 519978, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2008r. III CZP 154/07 – Lex 396255). W niniejszej sprawie zarzuty od nakazu zapłaty wniesione przez pozwaną zostały podpisane przez J. K. . Zarządzeniem z 14 grudnia 2010r. pozwana Spółka została wezwana do usunięcia braków formalnych przez wykazanie, że osoba, która podpisała zarzuty była do tego umocowana, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zarzutów. Wezwanie to pozwana otrzymała w dniu 21 grudnia 2010r. Termin do usunięcia braków formalnych upłynął bezskutecznie z dniem 28 grudnia 2010r. Wprawdzie pozwana, do wcześniejszego pisma procesowego z 17 grudnia 2010r., dołączyła pełnomocnictwo udzielone J. K. przez prezesa Spółki M. K. do reprezentowania jej m.in. przed sądami, ale wobec niespełnienia przesłanek z art. 87 kc nie można uznać, iż był on faktycznie uprawniony do reprezentowania pozwanej. J. K. na rozprawie przed Sądem Okręgowym w B. w dniu (...) . oświadczył, że jest pracownikiem pozwanej, ale okoliczność ta nie została w żaden sposób wykazana. Fakt, iż pozwana później złożyła umowę z 1 stycznia 2006r. o sprawowanie przez J. K. zarządu majątkiem (...) w R. , już niezależnie od skuteczności tego umocowania do reprezentowania pozwanej w niniejszym sporze, jak też, że zarzuty zostały podpisane przez prezesa zarządu M. K. w terminie wyznaczonym przez Sąd Okręgowy w Lublinie, nie mógł wywołać żadnych skutków prawnych z uwagi na to, iż miało to miejsce po dniu 28 grudnia 2010r., a więc po upływie terminu wyznaczonego w zarządzeniu z 17 grudnia 2010r. W związku z powyższym należy uznać, iż zarzuty od nakazu zapłaty z dnia (...) . nie zostały wniesione przez pozwaną skutecznie albowiem braki nie zostały usunięte w terminie. Zarzuty zatem powinny zostać odrzucone, zaś nakaz zapłaty uprawomocnił się i dalsze postępowanie było bezprzedmiotowe. Z tych względów i na podstawie art. 386 § 3 kpc w zw. z art. 494 § 1 kpc i art. 108 § 1 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.