Sygn. akt II Ca 578/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Urszula Wynimko (spr.) Sędziowie: SSO Barbara Puchalska SSO Renata Tabor Protokolant: st. sekr. sąd. Zofia Szczęsnowicz po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. w Białymstoku na rozprawie sprawy z powództwa N. H. przeciwko Towarzystwu (...) Spółce Akcyjnej z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Bielsku Podlaskim z dnia 20 marca 2013 r. sygn. akt I C 351/11 I. oddala apelację; II. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 60 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Powódka N. H. wniosła o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki akcyjnej w W. tytułem świadczenia częściowego kwoty 100 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu. Pozwany Towarzystwo (...) Spółka akcyjna w W. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na jego rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu. Wyrokiem z dnia 20 marca 2013 roku roku Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim zasądził od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powódki N. H. kwotę 100 zł z ustawowymi odsetkami w wysokości 13% w stosunku rocznym od dnia 6 stycznia 2011 roku do dnia zapłaty (punkt I wyroku); zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 607 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, w tym kwotę 77 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt II wyroku) oraz nakazał pobrać od pozwanego kwoty 487,66 zł tytułem nieuiszczonej części wydatków w sprawie pokrytych tymczasowo z sum budżetowych Skarbu Państwa (punkt III wyroku). Z poczynionych przez Sąd I instancji ustaleń wynikało, że w dniu 5 grudnia 2010 roku pozwany otrzymał zgłoszenie o zaistnieniu kolizji drogowej, w wyniku której doszło do uszkodzenia należącego do powódki samochodu marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) . Sprawca zdarzenia W. P. , kierujący samochodem marki V. (...) o numerze rejestracyjnym (...) posiadał zawartą z pozwanym umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej za szkody związane z ruchem pojazdów mechanicznych. Ubezpieczyciel odmówił jednak wypłaty odszkodowania powołując się na wnioski sporządzonej na użytek postępowania likwidacyjnego opinii rzeczoznawcy samochodowego K. T. , z której wynikało, że uszkodzenia stwierdzone w samochodzie powódki nie mogły powstać w opisywanych przez nią okolicznościach. Sąd Rejonowy nie podzielił jednak stanowiska pozwanego, wskazując, że przeczy mu analiza zeznań świadków T. H. kierującego samochodem powódki w dniu zdarzenia oraz W. P. . Obydwaj zgodnie zrelacjonowali przebieg zdarzenia, co skutkowało uznaniem ich zeznań za wiarygodne. Potwierdziły je również zeznania G. W. , który jako postronny świadek obserwował przebieg zdarzenia. Następnie, Sąd I instancji zwrócił uwagę na sporządzoną w sprawie opinię biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego C. D. , który przy użyciu symulacji komputerowej potwierdził możliwość wystąpienia mechanizmu kolizji opisanego w zeznaniach świadków. Biegły stwierdził, że do kolizji doszło na skutek utraty przez kierującego samochodem V. (...) panowania nad pojazdem na śliskiej nawierzchni jezdni po wyjeździe z łuku ulicy, przez co pojazd ten zaczął przemieszczać się bokiem, ocierając się swoim tylnym lewym narożnikiem o lewy bok samochodu S. (...) , wskutek czego oba pojazdu uderzyły w ogrodzenia posesji po przeciwnych stronach drogi. Biegły dokonał również oględzin miejsca kolizji, gdzie ujawnił uszkodzenia w ogrodzeniach posesji odpowiadające relacjom świadków. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że pozwany próbował podważyć wnioski biegłego powołując się na opinię rzeczoznawcy samochodowego K. S. , który na podstawie własnej symulacji i teorii ruchu pojazdów w stanach krytycznych uznał, że z kinetycznego punktu widzenia nie mogło dojść do utraty przyczepności kół lewej osi samochodu V. (...) i „zarzucenia” pojazdu, ponieważ w pierwszej kolejności przyczepność poprzeczną utraciłyby koła przednie, a samochód nie pokonałby łuku tylko pojechał na wprost. Dla zweryfikowania powyższego, Sąd I instancji dopuścił dowód z uzupełniającej opinii ustnej biegłego sądowego C. D. , który szczegółowo odniósł się do powyższego. Podkreślił, że w sprawie nie można było dokonać korelacji uszkodzeń samochodów na zasadzie ich porównania z uwagi na stan nawierzchni jezdni (koleiny, lód, śnieg), którego nie można obecnie odtworzyć. Biegły podtrzymał swoje stanowisko powtarzając, że w okolicznościach sprawy mogło dojść do kontaktu tarciowego pomiędzy samochodami, dodając, że nieregularny, falujący charakter uszkodzeń potwierdzał zeznania świadków, ponieważ tego typu uszkodzenia mogły powstać właśnie przy nierównościach jezdni. W ocenie Sądu Rejonowego, wnioski biegłego były rzetelne, obiektywne i poparte logicznym uzasadnieniem, a zatem złożona opinia mogła stanowić podstawę orzekania w sprawie. Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Sąd I instancji uznał więc, że do powstania szkody w samochodzie powódki doszło w podnoszonych przez nią okolicznościach, w związku z czym była ona uprawniona do wystąpienia z przedmiotowym żądaniem odszkodowania. Powołując się zatem na przepisy art. 436 k.c. , art. 805 § 1 k.c. , art. 361 § 1 k.c. oraz art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych Sąd uwzględnił powództwo w całości, o należnych odsetkach rozstrzygając w oparciu o przepis art. 817 § 1 k.c. w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany zaskarżając go w całości. Orzeczeniu zarzucił: I. naruszenie przepisów postępowania cywilnego, tj.
- art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz nierozważenie w sposób wszechstronny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego, które skutkowało przyjęciem, że uszkodzenia samochodu osobowego S. (...) powstały w wyniku zdarzenia z dnia 5 grudnia 2010 roku;
- art. 227 k.p.c. poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przez stronę pozwaną dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu mechaniki samochodowej, a tym samym oparcie rozstrzygnięcia na opinii biegłego sądowego, sporządzonej w oparciu o niepełny materiał dowodowy, wykonaną bez dokonania analizy korelacji uszkodzeń, kwestionowanej przez pozwanego;
- art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu wyroku przyczyn nie przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego z zakresu mechaniki samochodowej, zgłoszonego przez pełnomocnika pozwanego w piśmie z dnia 13 września 2012 roku, w sytuacji gdy Sąd jest zobligowany do wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie wskazania przyczyn, dla których określonym dowodom odmówił wiarygodności; II. sprzeczność ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w aktach sprawy skutkujących przyjęciem, że w okolicznościach zdarzenia podawanych przez T. H. mogło dojść do uszkodzenia samochodu należącego do powódki. Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o zmianę przedmiotowego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje. SĄD OKRĘGOWY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Apelacja pozwanego nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy w całości podziela ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Rejonowego. Wbrew wywodom zawartym w apelacji, Sąd I instancji nie dopuścił się zarzucanych mu uchybień, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Ponowne przeprowadzenie oceny dowodów doprowadziło Sąd Odwoławczy do wniosków tożsamych z wysnutymi przez Sąd I instancji, że pozwany jest podmiotem odpowiedzialnym za szkodę powstałą na skutek zdarzenia z dnia 5 grudnia 2010 roku w należącym do powódki samochodzie marki S. (...) . Ocena materiału dowodowego dokonana przez Sąd I instancji odpowiada regułom logicznego rozumowania i uwzględnia zasady doświadczenia życiowego. Nie budzi zastrzeżeń Sądu Okręgowego analiza zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, które trafnie zostały uznane za wiarygodne. O ile bowiem świadek T. H. jako syn powódki, który w dniu zdarzenia prowadził należący do niej pojazd, był zainteresowany wynikiem sprawy, to sprawca zdarzenia W. P. , który przyznał, że wpadł w poślizg i uderzył swoim samochodem w samochód należący do powódki, pozostawał już osobą wiarygodną. Podobnie zresztą jak naoczny świadek zdarzenia w osobie G. W. . Jednocześnie, skoro rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych, Sąd Rejonowy słusznie dopuścił dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego C. D. . Biegły wykonując zobowiązanie Sądu przeprowadził komputerową analizę zdarzenia, która potwierdziła, że w okolicznościach opisanych przez uczestników zdarzenia mogło dojść do przedmiotowej kolizji. Zastrzegł przy tym, że dla ustalenia okoliczności i przyczyn powstania uszkodzeń w pojeździe powódki nie można było zastosować - sugerowanej przez rzeczoznawców pozwanego - metody przystawienia, ponieważ nie sposób było odtworzyć warunków, w jakich doszło do zdarzenia. Chodziło o to, że wówczas panowały trudne warunki zimowe: jezdnia była pokryta lodem i śniegiem, tworzyły się koleiny. Przedstawiony sposób procedowania Sądu Rejonowego daje podstawę do stwierdzenia prawidłowego zastosowania art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy podkreśla jednocześnie, że poprawność rozumowania Sądu Rejonowego była możliwa do skontrolowania, ponieważ wbrew zarzutom apelacji, Sąd ten dopełnił obowiązku w zakresie prawidłowego uzasadniania orzeczeń, zgodnie z art. 328 § 2 k.p.c. W ocenie Sądu Okręgowego, pisemne motywy zaskarżonego wyroku pozwalają na odtworzenie toku myślowego Sądu I instancji oraz poddanie go instancyjnej kontroli. Tym bardziej, że o skutecznym postawieniu zarzutu naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. można mówić tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera elementów pozwalających na weryfikację stanowiska Sądu, a braki uzasadnienia w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej muszą być tak znaczne, że sfera motywacyjna Sądu nie została ujawniona, bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 8 marca 2012 roku, w sprawie I ACa 141/12, Lex 1211551), o czym w niniejszej sprawie nie może być mowy. Wprawdzie, trafnie skarżący podnosi, że Sąd Rejonowy nie przedstawił w pisemnym uzasadnieniu wyroku argumentów, dla których pominął dowód z kolejnej opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego, ale okoliczność ta nie miała najmniejszego znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uszło bowiem uwadze pozwanego, że to swoim zachowaniem doprowadził do pominięcia zgłaszanego obecnie dowodu. Na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 roku Sąd Rejonowy, uwzględniając stanowisko pozwanego wyrażone w piśmie procesowym z dnia 13 września 2012 roku, dopuścił bowiem dowód z nowej opinii innego biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego na okoliczność ustalenia przyczyn i przebiegu kolizji drogowej mającej miejsce w dniu 5 grudnia 2010 roku, ze wskazaniem w oparciu o komputerową symulację przebiegu zdarzenia, czy mogło dojść do kontaktu i zderzenia obu pojazdów oraz czy na podstawie analizy korelacji uszkodzeń obu pojazdów można to potwierdzić bądź wykluczyć, a nadto czy i w jakim stopniu zderzenie obu pojazdów bądź jego brak mogło mieć wpływ na dalszy przebieg kolizji i powstałą szkodę w pojeździe powódki. Jednocześnie, Sąd zobowiązał pełnomocnika pozwanego do wpłacenia zaliczki w kwocie 900 zł na wydatki związane z opinia biegłego w terminie 14 dni pod rygorem pominięcia tego dowodu. Dalsza analiza okoliczności sprawy wskazuje, że pozwany nie uiścił wymaganej zaliczki, co w konsekwencji skutkowało słusznym pominięciem tego dowodu przez Sąd Rejonowy. Co więcej, uzasadnienie tej decyzji procesowej znalazło się w protokole rozprawy z dnia 6 marca 2013 roku. Nie może być zatem mowy o tym, jak usiłuje przekonać skarżący, że Sąd I instancji nie wskazał przyczyn, dla których podjął kwestionowaną obecnie decyzję procesową. Odnosząc się do zgłoszonego w apelacji zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 227 k.p.c. Sąd Odwoławczy zwraca uwagę, że jak wyjaśnił w wyroku z dnia 28 września 2011 roku Sąd Najwyższy przepis ten w ogóle nie może być przedmiotem naruszenia przez Sąd, ponieważ nie jest on źródłem obowiązków ani uprawnień jurysdykcyjnych, lecz w istocie określa wolę ustawodawcy ograniczenia kręgu faktów, które mogą być przedmiotem dowodu w postępowaniu cywilnym (vide: I UK; Lex 1102992; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 kwietnia 2012 roku, II PK 197/11; Lex 1216857). Aprobując powyższe, stwierdzić trzeba, że tak skonstruowany zarzut apelacji okazał się całkowicie chybiony. W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy na mocy art. 385 k.p.c. , uznając zarzuty apelacji za bezzasadne, orzekł jak w sentencji. O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym Sąd Okręgowy orzekł w myśl zasadny odpowiedzialności za wynik procesu wyrażonej w art. 98 k.p.c. , ustalając ich wysokość na podstawie § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 roku, Nr 461).