Sad powszechny, VI Gz 49/16

Sygn. akt VI Gz 49/16 POSTANOWIENIE Dnia11 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie VI Wydział Gospodarczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Anna Walus - Rząsa Sędziowie: SO Renata Bober SR del. Marta Zalewska (spr.) Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Mikulska po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Sp. z o.o. w Ś. przeciwko L. S. C. de S. y (...) SA S. A. M. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w Rzeszowie V Wydziału Gospodarczego z dnia 13 listopada 2015 r., sygn. akt V GNc 4016/15 postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 13.11.2015 r. sygn. akt V GNc 4016/15 Sąd Rejonowy w Rzeszowie V Wydział Gospodarczy stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Miasta Stołecznego Warszawy w W. . W uzasadnieniu wskazał, iż powód do tut. Sądu złożył pozew przeciwko przedsiębiorcy zagranicznemu działającemu przez swój oddział w W. o zapłatę odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Wierzytelność tę powód nabył w oparciu o umowę cesji od poszkodowanego, co uzasadniało zdaniem powoda właściwość Sądu w R. z uwagi na siedzibę powoda ( art. 34 kpc w związku z art. 454 kc oraz art. 20 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych…). W sprzeciwie od nakazu zapłaty pozwany podniósł zarzut niewłaściwości miejscowej tut. Sądy. Zarzut ten uzasadnił, iż przedmiotowe roszczenie nie wynika ani z umowy, a strony nie łączy żaden stosunek umowny, powód zaś nie jest ani poszkodowanym, ani uprawnionym z umowy ubezpieczenia. W związku z powyższym zastosowanie znajduje przepis dotyczący właściwości ogólnej Sądu z uwagi na siedzibę pozwanego. W rozważaniach prawnych Sąd Rejonowy uznając się za niewłaściwy miejscowo w sprawie powołał przepis art. 20 ust, 1 ustawy z dnia 22.05.2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych … Wskazał, iż powód roszczenia swego dochodzi jako nabywca wierzytelności z tytułu odpowiedzialności odszkodowawczej posiadacza pojazdu OC sprawcy szkody, a nabywając wierzytelność od poszkodowanego staje się jedynie jej beneficjentem, a nie stroną stosunku umownego, jak również nie dochodzi do zmiany przedmiotowej roszczenia odszkodowawczego. Sąd powołał w tym przedmiocie postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 22.07.2015 r., sygn. akt VI Gz 190/15 oraz dnia 30.09.2015 r., sygn. akt VI Gz 260/

1. W dalszej części uzasadnienia wskazał, iż nie znajduje również zastosowania przepis art. 30 kpc z uwagi, iż stroną pozwaną jest osoba prawna, a nie oddział przedsiębiorcy zagranicznego. Ustalając właściwość Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego Warszawy w W. wskazał jednak na przepis art. 20 ust. 1 cyt. ustawy ubezpieczeniowej i wynikającą z niego właściwość przemienną: miejsce zamieszkania poszkodowanego: W. . Powyższe postanowienie zaskarżył powód. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Rzeszowie do dalszego prowadzenia. W uzasadnieniu wskazał na orzecznictwo Sądu Najwyższego: III CZP 17/05, III CZP 69/
2. Jako nabywca wierzytelności od poszkodowanego stwierdził, iż przysługuje mu uprawnienie do powoływania się na właściwość przemienną z art. 20 ustawy ubezpieczeniowej, tj. miejsce aktualnej siedziby nowego wierzyciela (w tym przedmiocie przywołał postanowienie Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 18.02.2014 r., sygn. akt VI Gz 28/14). Sąd zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Sąd nie podziela argumentacji powoda, który błędnie interpretuje orzecznictwo Sądu Najwyższego, przywołane w uzasadnieniu zażalenia. Okoliczność, iż nabywca wierzytelności z tytułu odszkodowania z art. 436 kc ma siedzibę w okręgu właściwości SR w Rzeszowie pozostaje bez znaczenia, gdyż po pierwsze : 1/ przepis art. 454 § 1 zd. 2 kc odnosi się do zobowiązań umownych; 2/ nabywca wierzytelności w drodze umowy cesji nie staje się poszkodowanym . Odnosząc się zatem do uzasadnień orzeczeń SN, powołanych w uzasadnieniu zażalenia: III CZP 17/05 oraz III CZP 69/12, wskazują one tylko tyle, że nabywca wierzytelności, czy to w drodze sukcesji uniwersalnej, czy singularnej, może skutecznie powołać się na właściwość przemienną z art. 20 cyt ustawy czy art. 35 kpc właśnie dlatego, że właściwość ta została ustalona wg kryterium przedmiotowego, a nie podmiotowego. Innymi słowy skoro przedmiotem roszczenia nabytego przez następcę prawnego jest nadal roszczenie odszkodowawcze, to nabywca takiego roszczenia może powołać się na art. 20 czy 35 kpc , ale wg właściwości sądu miejsca zamieszkania (siedziby) poszkodowanego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia, a nie nabywcy wierzytelności. Tak też orzekł SA w W. w: XXIII Gz 2225/14, XXIII Gz 1302/14 . Sąd w całości podziela również najnowsze orzecznictwo SO w Rzeszowie podjęte w analogicznym stanie faktycznym, a przywołane przez sąd I instancji, nie podzielając tym samym stanowiska odmiennego Sądu Okręgowego w Rzeszowie wyrażonego w postanowieniu z dnia 18.02.2014 r. VI Gz 28/
3. Analiza natomiast stanów faktycznych w/w orzeczeń SN nie pozwala w ogóle na postawienie tezy, iż poszkodowanym w wyniku cesji czy dziedziczenia staje się nabywca wierzytelność. Ten nabywca może jednie powołać się na siedzibę poszkodowanego lub miejsce zdarzenia szkodowego, wnosząc sprawę do sądu właściwego wedle tych zasad. W tej sprawie nie był to okręg SR w Rzeszowie. Taka wykładnia art. 20 cyt. ustawy w istocie służy ekonomice postępowania również w sprawach odszkodowawczych, gdzie nierzadko zachodzi potrzeba przesłuchanie poszkodowanego kolizją, jego członków rodziny itp. W tej sprawie ta ekonomika wedle interpretacji skarżącego nie byłaby zachowana właśnie z tego względu ( vide: wniosek dowodowy z zeznań świadka poszkodowanego zam. w W. , naprawa pojazdu w zakładzie naprawczym w W. ). Skoro zatem pozwany w pierwszym piśmie procesowym ( sprzeciwie ) skutecznie podniósł zarzut niewłaściwości sądu w Rzeszowie, a powód nie przytoczył zasadnie faktów na uzasadnienie właściwości SR w Rzeszowie, postanowienie Sądu Rejonowego o przekazaniu sprawy na podst. art. 200 kpc w zw. z art. 20 ustawy ubezpieczeniowej ( miejsce zamieszkania poszkodowanego) należało uznać za prawidłowe. Z tych względów na podst. art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc orzeczono, jak w sentencji.