Sygn. akt I Ns 2447/15 POSTANOWIENIE Dnia 31 marca 2016 roku Sąd Rejonowy w Kłodzku Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Daria Ratymirska Protokolant: prot. sąd. Daria Paliwoda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2016 roku sprawy z wniosku Ł. C. z udziałem J. R. , L. R. i Z. R. o zasiedzenie p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Ł. C. wniósł o stwierdzenie, że nabył przez zasiedzenie własność nieruchomości – działki nr (...) , o powierzchni 0,58 ha, położonej w R. . Uczestnicy postępowania J. R. , L. R. , Z. R. nie sprzeciwili się wnioskowi, nie stawili się n rozprawie i nie złożyli wyjaśnień na piśmie. Stan faktyczny: w dniu 28 grudnia 1984r. rodzice wnioskodawcy G. i L. C. kupili od S. i Z. O. nieruchomość rolną zabudowaną, o pow. 4,49 ha, położoną w R. , dla której Sąd Rejonowy w Kłodzku prowadzi księgę wieczystą (...) . S. i Z. O. nabyli tą nieruchomość od S. i S. R.
(1)na podstawie umowy sprzedaży z dnia 24.04.1969r. W skład nieruchomości wchodziła również działka nr (...) , o pow. 0,58 ha, która decyzją z dnia 3.08.1963r. została nadana na własność S. R.
(2). W wyniku braku należytej staranności działka ta, faktycznie będąca częścią gospodarstwa rolnego, nie została ujęta w umowie sprzedaży z dnia 24 kwietnia 1969r., mimo że faktycznie kupujący objęli ją w posiadanie. Sytuacja powtórzyła się w 1984r., gdy gospodarstwo nabyli rodzice wnioskodawcy, również oni nabyli w posiadanie samoistne przedmiotową nieruchomość. Formalnie jednak działka ta była nadal przypisana do S. R.
(2). Dowód: akt notarialny Rep. A nr (...) akt notarialny Rep. A nr (...) decyzja z dnia 3.08.1963r. Pismem z dnia 20.02.1987r., skierowanym do tut. Sądu, rodzice wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nabycia przez zasiedzenie przedmiotowej działki nr (...) . Dowód: wniosek G. i L. C. z dnia 20.02.1987r. (k-4). W dniu 21 lipca 2013r. zmarł ojciec wnioskodawcy L. C. . Spadek po nim nabyli: żona G. C. oraz dzieci K. C. i Ł. C. – po 1/3 części. Dowód: postanowienie tut. Sądu z dnia 10.04.2014r., (...) Sąd zważył, co następuje: Wniosek podlegał oddaleniu. Zasiedzenie jest instytucją, prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu. Umożliwia ono, sankcjonując stan faktyczny, usunięcie długotrwałej niezgodności między stanem prawnym a stanem posiadania. Na skutek zasiedzenia, które następuje ex lege , dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je niezależnie od niego; jest więc ono pierwotnym sposobem nabycia prawa podmiotowego. Stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie może nastąpić tylko na rzecz osoby, która nie jest właścicielem i która była posiadaczem samoistnym nieruchomości w chwili upływu terminu zasiedzenia. Samoistnym posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 172 k.c. jest ten, który nią włada jak właściciel ( art. 336 k.c. ), czyli wykonuje uprawnienia składające się na treść prawa własności ( art. 140 k.c. ); korzysta z nieruchomości z wyłączeniem innych osób, pobiera pożytki i dochody, a także uważa się za uprawnionego do rozporządzenia nią. Kodeks cywilny wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1965r., wprowadził w przepisie art. 172 kc termin zasiedzenia przy dobrej wierze – 10 lat, przy złej wierze – 20 lat i terminy te obowiązywały do zmiany art. 172 kc , wprowadzonej ustawą z dnia 28 lipca 1990r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 55, poz. 321 ze zm.), na mocy której terminy te wynoszą obecnie 20 i 30 lat. Te krótsze terminy stosuje się, gdy zasiedzenie nastąpiło przed wejściem w życie w.w. noweli, tj. przed dniem 1.10.1990r. Obowiązujący w chwili rozpoczęcia biegu zasiedzenia przepis art. 172 § 1 kc stanowił, że posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dziesięciu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat dwudziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze ( § 2 ). Z okoliczności sprawy wynika, że zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło już na rzecz rodziców wnioskodawcy G. i L. C. w dniu 24.04.1989r., po doliczeniu okresu posiadania ich poprzedników - zbywców nieruchomości, objętej księgą wieczystą (...) , S. i Z. O. (20 lat posiadania samoistnego, w złej wierze, licząc od dnia 24.04.1969r. – art. 176 k.c. ). Z uwagi na deklaratoryjny charakter postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia, jako nabywcy tego prawa powinni być wymienieni rodzice wnioskodawcy, będący posiadaczami nieruchomości w chwili upływu terminu zasiedzenia. Stwierdzenie zasiedzenia powinno nastąpić na rzecz rodziców wnioskodawcy, jeżeli taki wniosek zostanie złożony, a uczestnikami postępowania w takiej sprawie powinni być wszyscy spadkobiercy L. C. , jako zainteresowani ( art. 510 k.p.c. ). Wnioskodawca nabył spadek po ojcu w 1/3 części, jest więc współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości, gdyż w skład spadku wchodził udział we własności nieruchomości. Ewentualne posiadanie samoistne całej nieruchomości działki nr (...) , wykonywane przez wnioskodawcę, rozpoczęło się dopiero po otwarciu spadku po L. C. (21.07.2013r.), nie upłynął więc okres zasiedzenia, potrzebny do nabycia własności nieruchomości w udziale przekraczającym jego udział we własności nieruchomości. W sytuacji, w której chodzi o zasiedzenie przez współwłaściciela udziału we współwłasności należącego do innego współwłaściciela, wniosek powinien być ograniczony do tego udziału i nie powinien obejmować całego prawa własności nieruchomości. W zakresie, w którym rozciąga się on na udział we współwłasności wnioskodawcy, jest on bowiem wtedy bezzasadny (por. postanowienie SN z dnia 30.01.2015r., III CSK 179/14, LEX nr 1648706). Mając na uwadze sposób sformułowania wniosku, w którym wnioskodawca domagał się stwierdzenia zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości na swoją rzecz – podczas gdy zasiedzenie nastąpiło już na rzecz jego rodziców w 1989r., zaś o ewentualnym samoistnym posiadaniu wnioskodawcy – w zakresie udziału we współwłasności - można mówić dopiero od chwili otwarcia spadku po jego ojcu, co oznacza, że nie upłynął wymagany ustawą okres - wniosek, złożony w niniejszej sprawie, jako bezzasadny, podlegał oddaleniu (art. 321 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ). W sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, mimo że skutki upływu terminu zasiedzenia następują z mocy prawa, brak jest podstaw do przyjęcia, że interes publiczny i ochrona porządku prawnego wymagają orzekania z urzędu o nabyciu w tym trybie własności w każdym wypadku złożenia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia. Sąd nie może z urzędu stwierdzić nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie na rzecz osoby, która o to nie wnosiła; w tym zakresie art. 677 w związku z art. 610 § 1 k.p.c. nie ma zastosowania (tak: postanowienie SN z dnia 20.03.2014r., II CSK 279/13, LEX nr 1477430).