poprzez przyjęcie, że powódka wykazała roszczenie, a tym bardziej interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Na podstawie tego zarzutu strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez oddalenie wniosku o zabezpieczenie. W uzasadnieniu zażalenia strona pozwana podała, że wysokość odsetek została zastrzeżona w umowie zgodnie z obowiązującymi w dacie zawarcia czynności przepisami, zaś wnioski dowodowe powódki ponad osnowę dokumentu umowy winny być oddalone na zasadzie art. 246 k.p.c. Wskazała też na rozbieżności w orzecznictwie i doktrynie dotyczące możliwości stosowania ograniczenia wysokości odsetek przewidzianego w art. 359 § 2 1 k.c. do przewidzianych umową odsetek za opóźnienie – podając, iż trudno przyjąć, by roszczenie powódki było w oczywisty sposób uzasadnione. Nadto strona pozwana wskazała, że ewentualne zastrzeżenie odsetek w wysokości wyższej niż maksymalna nie powoduje nieważności całej czynności prawnej, lecz limitowanie wysokości odsetek do wysokości odsetek maksymalnych. W zażaleniu podano też, iż powódka, jak sama twierdzi, wykonała w całości umowę – to zaś rodzi po stronie pozwanej inny obowiązek w odniesieniu do nieruchomości przewłaszczonej na zabezpieczenie, w żadnym wypadku nie wpływa to jednak na ważność czynności między stronami. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Zażalenie jest bezzasadne. Zgodnie z treścią art.
, udzielenia zabezpieczenia może żądać każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Wedle natomiast art.
, interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie. Co do zasady roszczenie można uznać za uprawdopodobnione, gdy bez szczegółowej analizy wszystkich aspektów faktycznych i prawnych sprawy można na pierwszy rzut oka stwierdzić, że przysługuje ono wnioskodawcy – w świetle przytoczonych przez niego twierdzeń faktycznych, potwierdzonych przedstawionymi dowodami bądź innymi środkami. Uprawdopodobnienie dotyczy zarówno podstaw faktycznych roszczenia, jak i jego podstawy prawnej – dochodzone roszczenie musi więc prima facie znajdować podstawę normatywną. Uprawdopodobnienie roszczenia nie może przy tym być zrównywane z jego udowodnieniem. Nie więc tak, że – jak zdaje się twierdzić strona pozwana – dla udzielenia zabezpieczenia roszczenie ma być uzasadnione w sposób oczywisty, a tym bardziej, że ma być wykazane. Powódka żąda uznania za nieważną umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie i aktu poddania się egzekucji z dnia 30 stycznia 2015 roku, powołując się na jej rażącą sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. W ocenie Sądu Apelacyjnego poprzez przedłożenie dokumentacji dołączonej do pozwu powódka w wystarczającym stopniu uprawdopodobniła, że wartość nieruchomości będącej przedmiotem zabezpieczenia wielokrotnie przekracza kwotę udzielonej powódce pożyczki, oraz że pożyczka ta została w całości spłacona. Biorąc to pod uwagę, jak również okoliczności, na które powódka się powołuje – tj. ustne zastrzeżenie odsetek wielokrotnie przekraczających wysokość odsetek maksymalnych – trudno uznać, że roszczenie nie jest uprawdopodobnione. Dokładna ocena okoliczności zawarcia kwestionowanej umowy leżeć będzie w gestii Sądu I instancji, tym niemniej na tym etapie postępowania prima facie stwierdzić można, iż roszczenie powódki z dużą dozą prawdopodobieństwa ma podstawy normatywne i faktyczne. Zaznaczyć dodatkowo można, że powódka żąda stwierdzenia nieważności umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie, a nie samej umowy pożyczki – cała więc, zawarta w zażaleniu, rozbudowana argumentacja na temat treści umowy pożyczki i tego, w jakim zakresie jest ona ważna bądź nieważna, nie ma większego znaczenia dla sprawy – w szczególności zaś dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zabezpieczenie. Na marginesie jedynie można zaznaczyć, że wnioski dowodowe powódki ponad osnowę dokumentu umowy rozstrzygane będą na podstawie art. 247 k.p.c. , nie zaś art. 246 k.p.c. , na który powołuje się pozwana spółka. Strona pozwana popada przy tym w niekonsekwencję z jednej strony twierdząc, ze strony nie zastrzegły odsetek w wysokości wyższej niż maksymalne, z drugiej zaś przedstawiając rozbudowany wywód na temat możliwości takiego zastrzeżenia na gruncie art. 481 § 2 k.c. w brzemieniu sprzed 1 stycznia 2016 roku. Rację ma również Sąd Okręgowy w kwestii uprawdopodobnienia przez powódkę interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia. Strona pozwana może w zasadzie w każdym momencie zbyć przewłaszczoną na nią nieruchomość bądź udział w prawie użytkowania wieczystego, poważnie utrudniając wykonanie orzeczenia, które może zapaść w niniejszej sprawie. Wskazuje na to również powołana przez powódkę okoliczność, że w księgach wieczystych dotyczących przedmiotowych nieruchomości pojawiły się wnioski o wykreślenie prawa powódki do żądania zwrotnego przeniesienia odpowiednio całej nieruchomości lub udziału. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba że zaszły przesłanki do udzielenia zabezpieczenia roszczenia powódki, zaś zaskarżone postanowienie jest w pełni prawidłowe. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny postanowił jak na wstępie, na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSO Beata Kurdziel (del.) SSA Wojciech Kościołek SSA Jerzy Bess
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.