Sad powszechny, III AUa 1052/14

Sygn. akt III AUa 1052/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 grudnia 2014 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSA Ireneusz Lejczak (spr.) Sędziowie: SSA Jarosław Błaszczak SSA Elżbieta Kunecka Protokolant: Katarzyna Sypień po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2014 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z wniosku M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. o emeryturę na skutek apelacji M. S. od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2014 r. sygn. akt VIII U 219/14 o d d a l a apelację. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 13 lutego 2014 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołanie wnioskodawcy M. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia 16 grudnia 2013 r. Powyższe rozstrzygnięcie Sąd Okręgowy oparł na następujących ustaleniach faktycznych: Wnioskodawca, urodzony (...) , posiada okres składkowy i nieskładkowy na dzień 1 stycznia 1999 r. 24 lata 8 miesięcy i 21 dni, w tym 18 lat 8 miesięcy pracy w warunkach szczególnych. Nie przystąpił do OFE. Wnioskodawca w okresie od dnia 1 maja 1974 r. do dnia 30 września 1974 r. sprawował opiekę nad siostrą babci – J. T. . Decyzją z dnia 16 grudnia 2013 r. organ rentowy odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury, gdyż nie wykazał 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Sąd I instancji, opierając się na ustalonym w sprawie powyższym stanie faktycznym uznał, że odwołanie wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd Okręgowy wskazał, że po myśli art. 7 pkt 7 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2009 Nr 153, poz. 1227 ze zm.) okresem nieskładkowym jest okres opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny, zaliczonym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo uznanym za osobę niepełnosprawną w znacznym stopniu. W ocenie Sądu Okręgowego wnioskodawca nie zaliczał się do kręgu osób uprawnionych. Nadto nie wykazał aby siostra jego babci była zaliczona do I grupy inwalidów lub uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo uznana za osobę niepełnosprawną w znacznym stopniu. W świetle powyższych okoliczności Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawca nie spełnia warunków do nabycia emerytury i w związku z tym na podstawie art. 477 14 § 1 kpc oddalił jego odwołanie. Powyższy wyrok zaskarżył wnioskodawca, zarzucając mu niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i niezbędnych do prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Zarzucił również naruszenie granicy swobodnej oceny dowodów przez niezwrócenie się do szpitali o wydanie dokumentacji medycznej J. T. . Wskazując na powyższe wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja wnioskodawcy jest nieuzasadniona. Sąd Okręgowy w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zaś w swych ustaleniach i wnioskach nie wykroczył poza ramy swobodnej oceny wiarygodności i mocy dowodów wynikające z przepisu art. 233 kpc , nie popełnił też błędów w rozumowaniu w zakresie zarówno ustalonych faktów, jak też ich kwalifikacji prawnej, albowiem prawidłowo zinterpretował i zastosował odpowiednie przepisy prawa. Sąd Apelacyjny podziela argumenty zawarte w uzasadnieniu Sądu Okręgowego i przyjmuje je za własne. Wnioskodawca uprawnienie do emerytury wywodził z przepisu art. 184 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (Dz. U. 2013 r., poz. 440 j.t.) zgodnie z którym ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, czyli w dniu 1 stycznia 1999 r., osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 65 lat dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy w ilości co najmniej 25 lat. Na tle powyższego przepisu kwestią sporną było wykazanie przez wnioskodawcę 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, przy czym bezspornym jest, że wnioskodawca posiada 24 lata 8 miesięcy i 21 dni. Zgodnie z art. 7 pkt 7 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych okresami nieskładkowymi są okresy przypadające przed dniem nabycia prawa do emerytury lub renty okresy niewykonywania pracy, w granicach do 6 lat, spowodowane koniecznością opieki nad innym niż dziecko członkiem rodziny zaliczonym do I grupy inwalidów lub uznanym za całkowicie niezdolnego do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo uznanym za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym, sprawowanej przez członka jego rodziny w wieku powyżej 16 lat, który w okresie sprawowania opieki nie osiągnął przychodu przekraczającego miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia. Wnioskodawca na podstawie powyższego przepisu domagał się zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu opieki nad J. T. , siostrą jego babci, od dnia 1 maja 1974 r. do dnia 30 września 1974 r. Żądanie to jest bezzasadne. Co prawda Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji, który uznał, że definiowanie pojęcia „innego niż dziecko członka rodziny" nie może nastąpić w oderwaniu od dyspozycji normy z art. 67 – 70 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych . Sięganie bowiem do wykładni systemowej jest uzasadnione dopiero wówczas, gdy efekty wykładni gramatycznej są niewystarczające. Tymczasem ustawodawca w żaden sposób nie odwołał się w powyższym przepisie do art. 67 ustawy emerytalnej. Skoro więc nie został w taki sposób ustawowo zdefiniowany lub zakreślony krąg członków rodziny dla potrzeb stosowania art. 7 pkt 7 ustawy, to nie można uznać, że został on ograniczony wyłącznie do kręgu członków rodziny, uprawnionych do renty rodzinnej. Powyższe znajduje potwierdzenie w poglądzie Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 24 lutego 2010 r., sygn. akt II UK 211/10, zgodnie z którym możliwe jest uznanie, że okresy niewykonywania pracy spowodowane koniecznością sprawowania przez ubezpieczonego opieki przez sąd nad członkami wspólnoty rodzinnej, a nie tylko nad członkami rodziny, który Sąd Apelacyjny w pełni akceptuje. Z tych względów sprawowanie opieki przez wnioskodawcę nad J. T. , siostrą jego babci, nie pozbawia go jeszcze możliwości zaliczenia tej opieki do okresów nieskładkowych w świetle art. 7 pkt 7 ustawy. Jednak jak słusznie Sąd Okręgowy zauważył, warunkiem do uwzględnienia okresu opieki, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że miała ona miejsce nad osobą zaliczoną do I grupy inwalidów lub uznaną za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo uznaną za osobę niepełnosprawną w stopniu znacznym. Przy czym z uwagi na obowiązujący w spornym okresie stan prawny istota sprawy sprowadzała się do wyjaśnienia, czy J. T. w tym okresie zaliczona była do I grupy inwalidów. Przy czym należy podkreślić, że zaliczenie do I grupy inwalidów jest stanem prawnym, wobec czego jego zaistnienie musi zostać stwierdzone orzeczeniem wynikającym z przepisów. Tylko zatem formalne potwierdzenie stanu jej zdrowia może skutkować zaliczeniem spornego okresu jako okresu nieskładkowego. Sąd Apelacyjny podziela w tym zakresie pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku z 4 października 2011 r. (I UK 87/11, Lex nr 1108446). Wobec tego na wnioskodawcy, zgodnie z art. 232 kpc , ciążył obowiązek wykazania spornej okoliczności, czyli przedstawienia stosownego orzeczenia o zaliczeniu J. T. w spornym okresie do I grupy inwalidów. Tymczasem wnioskodawca w sprawie nie przedstawił takiego zaświadczenia, co w konsekwencji oznacza, że nie spełnił powyższego warunku i tym samym nie posiada 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych, co oznacza, że nie przysługuje mu prawo do emerytury. Sąd Apelacyjny nie kwestionuje tego, że z uwagi na znaczny upływ czasu bardzo utrudnione było odnalezienie dokumentów, potwierdzających zaliczenie J. T. do I grupy inwalidów. Jednak przeprowadzenie takich dowodów jest konieczne, bowiem jest to przesłanka zaliczenia spornego okresu do okresów nieskładkowych. Wobec tego podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności, z powodu których nie był w stanie przedstawić dowodu o zaliczeniu J. T. do I grupy inwalidów, nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Natomiast odnośnie zeznań świadków, to mogły one przedstawić jedynie stan zdrowia J. T. , a nie fakt wydania decyzji o zaliczeniu jej do I grupy inwalidów. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację wnioskodawcy jako bezzasadną. R.S.