Sad powszechny, VII U 2173/15

Sygn. akt VII U 2173/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2016 roku Sąd Okręgowy w Lublinie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia S.O. Małgorzata Kowalska Protokolant protokolant sądowy Agnieszka Goluch po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 roku w Lublinie sprawy z odwołania J. D. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o ustalenie podlegania ubezpieczeniom społecznym na skutek odwołań J. D. od decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 18 listopada 2015 roku znak (...) z dnia 18 listopada 2015 roku znak (...) oddala odwołania Sygn. akt VII U 2173/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 18 listopada 2015 roku, znak (...) Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził nieważność decyzji z dnia 19 marca 2015 roku o zmianie warunków podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników wobec J. D. , decyzją z dnia 18 listopada 2015 roku, znak (...) stwierdzono ustanie ubezpieczenia społecznego rolników w zakresie ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego, macierzyńskiego i emerytalno – rentowego J. D. w okresie od dnia 13 listopada 2012 roku do 10 grudnia 2012 roku oraz od dnia 10 marca 2015 roku. Odwołania od tych decyzji złożył J. D. , który domagał się ich zmiany przez ustalenie, że polega ubezpieczeniu społecznemu rolników od w/w daty do nadal. W odpowiedzi na odwołania organ rentowy wniósł o ich oddalenie. Sąd Okręgowy ustalił i zważył, co następuje: J. D. jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,25 ha przeliczeniowych (zgłoszenie do ubezpieczenia zaświadczenie – k. 1, 2 akt KRUS). Z tego tytułu podlegał ubezpieczeniu rolniczemu od dnia 1 stycznia 1990 roku. Decyzją z dnia 15 lipca 1993 roku KRUS stwierdził, że wnioskodawca nie podlega ubezpieczeniu społecznym rolników od 28 czerwca 1993 roku (decyzja – k. 6 akt KRUS) z powodu zatrudnienia poza rolnictwem i nabyciem prawa do renty. Ponownie został włączony do ubezpieczenia rolniczego od dnia 1 grudnia 2006 roku decyzją z dnia 13 lutego 2007 roku ( k.84 a.s.). Od 1 marca 2015 roku J. D. rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą (...) polegającej na świadczeniu usług wulkanizacyjnych (zaświadczenie o wpisie do ewidencji, wniosek o wpis – k. 107-109 akt KRUS). Decyzją z dnia 19 marca 2015 roku Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził, że odwołujący spełnia warunki do dalszego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników po podjęciu pozarolniczej działalności gospodarczej i ustalił obowiązek opłacania w podwójnej wysokości składki podstawowej na ubezpieczenie emerytalno - rentowe (decyzja – k.110 akt KRUS). J. D. w okresie od 13 listopada 2012 roku do 10 grudnia 2012 roku wykonywał na rzecz (...) Spółdzielni (...) w K. skup mleka na podstawie umowy zlecenia. Za realizację niniejszej umowy uzyskał przychód za miesiąc listopad w wysokości brutto 997,16 złotych i za grudzień w kwocie 550,80 złotych. Od wypłaconego wynagrodzenia odprowadzono składki na ubezpieczenie społeczne( zaświadczenie – k. 123,131 a.s.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dokumenty, które zasługują na uwzględnienie, gdyż zostały sporządzone przez uprawnione podmioty, spełniają wymogi formalne. Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Stosownie do treści art. 7 i art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r., Nr 50, poz. 291 ze zm.) ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu, macierzyńskiemu i emerytalno – rentowemu podlega z mocy ustawy rolnik o ile nie podlega on innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Z przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.) wynika zasada pierwszeństwa, jeśli chodzi o podleganie ubezpieczeniu społecznemu z tytułu ubezpieczenia na podstawie tej ustawy przed ubezpieczeniem rolniczym. Jeżeli rolnik zawarł umowę zlecenia, to stanowi ona tytuł do objęcia go ubezpieczeniem, na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy systemowej. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 października 2007 r., sygn. I UK 123/07, OSNP 2008/23-24/363 wskazał, iż przymus ubezpieczeń emerytalnego i rentowego na podstawie umowy agencyjnej lub zlecenia ( art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ) dotyczy również osoby podlegającej z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników. Zgodnie z treścią art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku rolnik lub domownik, który podlegając ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy, nieprzerwanie co najmniej 3 lata, rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności, podlega nadal temu ubezpieczeniu w okresie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej lub współpracy przy prowadzeniu tej działalności. Jednakże spełnienie przesłanek do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem z tytułu działalności określonej w art. 6 ustawy systemowej wyłącza w stosunku do rolnika prowadzącego jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą dalsze podleganie ubezpieczeniu na podstawie art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku, choćby w dalszym ciągu spełniał określone w tym przepisie przesłanki podlegania ubezpieczeniu rolniczemu. W sprawie niniejszej w związku z zawarciem przez skarżącego umowy zlecenia, podlegał on obowiązkowemu ubezpieczeniu z tego tytułu. Przy czym nie można uznać, że przedmiot zlecenia wchodził w zakres prowadzonej działalności. Wnioskodawca podał, że w ramach zarejestrowanej działalności zajmował się wulkanizacją opon (zeznania wnioskodawcy – k. 17v.-18a.s.). W wyroku z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. I UK 229/10 (opubl. OSNP 2012/5-6/74) Sąd Najwyższy przyjął, iż wykonywanie umowy zlecenia przez rolnika prowadzącego dodatkową pozarolniczą działalność gospodarczą i uprawnionego do dalszego korzystania z ubezpieczenia społecznego rolników na podstawie art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.), powoduje wyłączenie go z ubezpieczenia społecznego rolników, gdy umowa zlecenia nie jest objęta zakresem prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej (podobnie: wyrok SN z 3 września 2009, sygn. III UK 29/09, opubl. OSNP 2011/9-10/129; wyrok SN z dnia 16 października 2007 r., sygn I UK 123/07 opubl. OSNP 2008/23-24/363). Podzielając stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione w powołanych orzeczeniach należy przyjąć, że wykonywanie umowy zlecenia stanowi samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym ( art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ). Nie zachodzi zatem zbieg ubezpieczenia z tytułu zlecenia i z tytułu działalności gospodarczej, gdyż z mocy art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników rolnik pozostaje w ubezpieczeniu społecznym rolników jedynie w przypadku rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli jednak powstaje inny tytuł podlegania ubezpieczeniom społecznym w systemie powszechnym, to ma on pierwszeństwo przed ubezpieczeniem społecznym rolników. Należy zaznaczyć, że art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie tylko określa możliwość wyboru ubezpieczenia przez rolnika, ale określa też warunki pozostawania w tym ubezpieczeniu. Nadto wnioskodawca nie spełnia warunku z art. 5b . pkt. 1 cytowanej ustawy, w myśl, którego rolnik lub domownik objęty innym ubezpieczeniem społecznym np. z tytułu umowy zlecenia podlega nadal ubezpieczeniu rolniczemu, jeżeli przychód osiągany z tego tytułu nie przekracza kwoty równej połowie minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie odrębnych przepisów. Przychód uzyskany przez skarżącego w listopadzie 2012 r. jest wyższy od połowy minimalnego wynagrodzenia za pracę bowiem w miesiącu listopadzie 2012 roku minimalne wynagrodzenie za pracę wynosiło 1500 złotych (Dz. U. Nr.192, poz. 1141 z dnia 13.09.2011 r.). Nie jest możliwe również przywrócenie do ubezpieczenia rolniczego wnioskodawcy od miesiąca grudnia 2012 roku ponieważ, podlegał innemu ubezpieczeniu przed tym miesiącem wobec czego skarżący nie legitymuje się 3 letnim okresem nieprzerwanego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników bezpośrednio przed rozpoczęciem wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej. W tej sytuacji zawarcie przez wnioskodawcę umowy zlecenia spowodowało utratę prawa do dalszego podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w sporych okresach wobec czego decyzję organu rentowego stwierdzającą nieważność decyzji z dnia 19 marca 2015 roku wydanej w przedmiocie zmiany warunków podlegania ubezpieczeniu rolniczemu dla osób jednocześnie prowadzących działalność gospodarczą oraz decyzję stwierdzającą ustanie ubezpieczenia społecznego rolników opartą na przepisie art. 3a w/w ustawy należy uznać za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie powołanych przepisów i na mocy art. 477 14 § 1 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł, jak w sentencji.