Sygn. akt VIII U 1553/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2015 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: SSO Jolanta Łanowy Protokolant: Małgorzata Skirło po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2015 r. w Gliwicach sprawy G. W. ( W. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o prawo do emerytury na skutek odwołania G. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia 28 sierpnia 2015 r. nr (...)
- zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującemu G. W. prawo do emerytury od lipca 2015 r.;
- zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. na rzecz odwołującego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. (-) SSO Jolanta Łanowy Sygn. akt. VIII U 1553/15 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 sierpnia 2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. odmówił ubezpieczonemu G. W. prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat. Powołując się na art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych organ rentowy wskazał, że ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach a jedynie 9 lat, 2 miesiące i 22 dni takiej pracy. W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczony domagał się jej zmiany i przyznania mu prawa do spornego świadczenia oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Podniósł, iż posiada wymagany okres zatrudnienia w szczególnych warunkach, gdyż w trakcie zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. w okresach od 13 grudnia 1976r. do 1 maja 1977r. oraz od 10 marca 1980r. do 25 czerwca 1987r. pracował jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ rentowy podniósł, iż ubezpieczony nie przedłożył świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych za okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. od 13 grudnia 1976r do 25 czerwca 1987r. Nadto z umów o pracę i angaży ubezpieczonego wynika, iż w tym okresie zatrudnienia wykonywał pracę jako kierowca, mechanik – tokarz, mechanik samochodowy – tokarz, nadto z pisma z dnia 11 grudnia 1985r. wynika, że ubezpieczony został przeniesiony z samochodu N. na samochód marki K. . Sąd Okręgowy w Gliwicach ustalił: Ubezpieczony G. W. urodził się (...) Wiek 60 lat osiągnął (...) . W dniu 23 lipca 2015r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Zaskarżoną decyzją z dnia 28 sierpnia 2015r. ZUS odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym 60 lat, z uwagi na brak wymaganego 15 – letniego okresu zatrudnienia w szczególnych. ZUS przyjął, iż ubezpieczony na dzień 1 stycznia 1999r. posiada 26 lat, 9 miesięcy i 1 dzień okresów składkowych i nieskładkowych. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu 9 lat, 2 miesiące i 22 dni z okresu zatrudnienia w Zakładach (...) w G. od 6 lipca 1987r. do 2 września 1990r. oraz w Hucie (...) SA w G. od 15 lipca 1991r. do 31 grudnia 1998r. Do pracy w warunkach szczególnych organ rentowy nie uwzględnił ubezpieczonemu okresu zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. od 13 grudnia 1976r do 25 czerwca 1987r. Sąd ustalił, iż ubezpieczony G. W. od 13 grudnia 1976r do 25 czerwca 1987r. pracował w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) w G. . Przedsiębiorstwo to zajmowało się m.in. regulacją rowów melioracyjnych, stawów, cieków wodnych, rzek. Praca odbywała się głównie w terenie Zakład wykonywał prace melioracyjne po szkodach górniczych. W przedsiębiorstwie było około 20 samochodów ciężarowych i jeden samochód N. . Ubezpieczony podjął pracę na stanowisku kierowcy. Kierował samochodem typu S. (...) wywrotka powyżej 3,5 tony, K. J. , Z. i K. . Woził piasek, cement, ił. W okresie wykonywania tych obowiązków nie był kierowany do innych prac. Jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, często w ponadnormatywnym czasie pracy. Otrzymywał dodatek w postaci posiłków regeneracyjnych i bonów. Każdy kierowca był przypisany do swojego samochodu i nie był kierowany do innych prac. Sporadycznie kiedy samochód był nieczynny mogło się zdarzyć, że kierowcy samochodów ciężarowych jeździli samochodem typu N. . Co dwa lata samochód był kierowany do remontu kapitalnego, wówczas kierowca pracował na warsztacie lub wykonywał inne obowiązki. Sąd ustalił, iż w okresie od 1 października 1985r. do 3 listopada 1985r. odwołujący został przeniesiony na stanowisko kierowcy N. , gdyż jego samochód był w naprawie. Za ten okres obniżono odwołującemu stawkę wynagrodzenia, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentacji płacowej. Z dniem 4 listopada 1985r. został z powrotem przeniesiony na samochód marki K. . Sąd ustalił nadto, iż ubezpieczony w kwietniu 1977r. miał wypadek i odebrano mu prawo jazdy. W związku z utratą uprawnień z dniem 2 maja 1977r. powierzono mu obowiązku mechanika samochodowego – tokarza w warsztacie samochodowym. Z dniem 10 marca 1980r. odwołującemu powierzono z powrotem obowiązki kierowcy samochodu marki K. o tonażu powyżej 9 ton. Od tej pory odwołujący wykonywał prace kierowcy samochodu ciężarowego pow. 3,5 stale i w pełnym wymiarze czasu pracy do końca zatrudnienia tj. 25 czerwca 1987r. Zakład pracy nie wystawił ubezpieczonemu świadectwa wykonywania pracy w warunkach szczególnych za powyższy okres. W okresie spornym wraz z ubezpieczonym w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) pracowali świadkowie E. J. i Z. K. . Świadek E. J. pracował w latach 1974 – 1991 na stanowisku kierowcy K. i operatora dźwigów, świadek Z. K. pracował w latach 1974 – 1991 stanowisku kierowcy i maszynisty żurawi, jeździł S. , J. , K. oraz samochodami z przyczepami. Sąd ustalił, iż ubezpieczony legitymuje na dzień 1 stycznia 1999r. okresem składkowym i nieskładkowym w wymiarze 26 lat, 9 miesięcy i 22 dni. Bezsporne było, że ubezpieczony ukończył 60 lat życia i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Powyższe okoliczności Sąd ustalił na podstawie akt organu rentowego, akt osobowych ubezpieczonego z Przedsiębiorstwa Budownictwa (...) w G. (k.22), zeznań świadków E. J. (nagranie z rozprawy z dnia 18 grudnia 2015r. min. 19.10 i n. k.30), Z. K. (nagranie z rozprawy z dnia 18 grudnia 2015r. min. 29.42 i n. k.30) oraz przesłuchania odwołującego (nagranie z rozprawy z dnia 18 grudnia 2015r. min. 08.39 i n. oraz min. 40.09 i n. k.30). Odnośnie rodzaju pracy wykonywanej przez ubezpieczonego Sąd dał wiarę jego twierdzeniom, które zostały potwierdzone przez zeznania świadków. Świadkowie pracowali razem z ubezpieczonym w spornych okresach zatrudnienia, posiadają zatem szczegółową wiedzę na temat miejsca i charakteru wykonywanej przez odwołującego pracy. Zeznania świadków pokrywają się z twierdzeniami ubezpieczonego, nadto znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji osobowej ubezpieczonego. Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) w powiązaniu z § 3 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.) ubezpieczonym mężczyznom urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949r. będącym pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przy pracach wymienionych w wykazie A, przysługuje prawo do emerytury w razie łącznego spełnienia następujących warunków:
- osiągnięcia wieku emerytalnego 60 lat
- posiadania wymaganego okresu zatrudnienia wynoszącego 25 lat, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w tym akcie prawnym są okresy, w których praca w szczególnych warunkach jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Z kolei zgodnie z treścią art. 184 ust 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.
- W myśl art. 184 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2013r. tj. w dacie złożenia wniosku oraz wydania zaskarżonej decyzji – emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Na podstawie tego przepisu, prawo do emerytury w obniżonym wieku, przysługuje ubezpieczonemu, który w dniu wejścia w życie ustawy tj. w dniu 1 stycznia 1999r. spełnił warunki w zakresie posiadania ogólnego stażu pracy oraz pracy wykonywanej w warunkach szczególnych a nie osiągnął wymaganego wieku. Okoliczność sporna w przedmiotowej sprawie dotyczyła posiadania przez ubezpieczonego (na dzień 1 stycznia 1999r.) wymaganego 15 – letniego okresu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem organ rentowy uwzględnił mu jedynie 9 lat, 2 miesiące i 17 dni takiej pracy. Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że ubezpieczony legitymuje się wymaganym 15 – letnim okresem pracy wykonywanej w warunkach szczególnych, bowiem do takiej pracy należało zaliczyć mu sporne okresy pracy w Przedsiębiorstwie Budownictwa (...) od 13 grudnia 1976r. do 1 maja 1977r. oraz od 10 marca 1980r. do 25 czerwca 1987r. z wyłączeniem miesięcznego okresu pracy kierowcy samochodu N. od 1 października 1985r. do 3 listopada 1985r. W okresach tych, przerwanych jedynie okresem w którym ubezpieczony utracił prawo jazdy, odwołujący pracował (za wyjątkiem miesięcznego okresu pracy jako kierowca N. ) jako kierowca samochodu ciężarowego powyżej 3,5 tony. Przedsiębiorstwo w którym pracował zajmowało wykonywaniem prac melioracyjnych. Prace były wykonywane głównie w terenie. Ubezpieczony G. W. w okresach spornych kierował samochodami ciężarowymi typu S. (...) , Kamaz, J. , Z. i K. . Woził piasek, cement, ił, zimą zajmował się odśnieżaniem również samochodem ciężarowym. Taką pracę wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a nawet w nadgodzinach i nie był kierowany do innych prac – poza miesięcznym okresem od 1 października 1985r. do 3 listopada 1985r., kiedy z uwagi na naprawę powierzonego mu samochodu ciężarowego jeździł N. . Wykonywane przez ubezpieczonego prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, są wymienione pod poz. 2, działu VIII, wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8 poz.43 ze zm.), zawierającego wykaz prac w szczególnych warunkach, których wykonywanie uprawnia do niższego wieku emerytalnego. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że ubezpieczony nie przedłożył za okres sporny świadectwa pracy w szczególnych warunkach. Fakt wykonywania takiej pracy został wykazany w postępowaniu sądowym za pomocą innych dowodów. W postępowaniu odwoławczym przed Sądem nie obowiązują bowiem ograniczenia dowodowe jakie występują w postępowaniu o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, a Sąd może ustalić okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość jak: okresy zatrudnienia, w tym wykonywanie pracy w warunkach szczególnych, za pomocą wszelkich środków dowodowych, przewidzianych w kodeksie postępowania cywilnego (por. uchwała Sądu Najwyższego z 10 marca 1984r. III UZP 6/84, uchwała Sądu Najwyższego z 21 września 1984r. III UZP 48/84, wyrok Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2006r., I UK 179/06, LEX nr 342283). Sąd dał wiarę zeznaniom świadków potwierdzającym taki charakter jego pracy, uznając te dowody za spójne logiczne i wzajemnie się uzupełniające. Mając powyższe na uwadze – po uwzględnieniu okresów spornych do pracy wykonywanej w szczególnych warunkach zaliczonej przez ZUS – należało uznać, że ubezpieczony legitymuje się na dzień 1 stycznia 1999r. wymaganym 15 – letnim okresem pracy w warunkach szczególnych. Kwestia posiadania przez ubezpieczonego ponad 25 – letniego okresu składkowego i nieskładkowego nie była przedmiotem sporu. Nie było także sporne, iż odwołujący nie jest członkiem OFE i na dzień wydania zaskarżonej decyzji ukończył wymagany wiek 60 lat. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. , zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury poczynając od lipca 2015r. tj. od miesiąca złożenia wniosku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach zastępstwa procesowego – na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013r., poz. 461 ze zm.) – zasądzając od ZUS na rzecz ubezpieczonego kwotę 120 zł. (-) SSO Jolanta Łanowy