Sad powszechny, I ACa 1372/15

Sygn. akt I ACa 1372/15 POSTANOWIENIE Dnia 15 marca 2016 roku Sąd Apelacyjny w Krakowie Wydział I Cywilny w składzie: Przewodniczący : SSA Andrzej Szewczyk Sędziowie: SA Andrzej Struzik (spr.) SA Sławomir Jamróg po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa E. K. , J. K. , M. K. i H. K. przeciwko (...) Zakładowi (...) w W. o zapłatę na skutek zażalenia powodów E. K. , J. K. , M. K. i H. K. na postanowienie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w pkt. 2 wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 12 stycznia 2016 roku, sygn. akt I ACa 1372/15 postanawia: oddalić zażalenie. SSA Andrzej Struzik SSA Andrzej Szewczyk SSA Sławomir Jamróg UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt I C 2012/14 (pkt 1); zasądził od każdego z powodów na rzecz strony pozwanej kwoty po 675 zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego (pkt 2) oraz przyznał od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Krakowie na rzecz adwokata P. W. kwotę 3.321 zł w tym 621 zł podatku od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną powodom z urzędu w postępowaniu apelacyjnym (pkt 3). W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny wskazał, iż apelacja powodów okazała się całkowicie nieuzasadniona. Orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Apelacyjny wskazał, iż nie znalazł podstaw do zastosowania art. 102 k.p.c. Fakt zwolnienia powodów od kosztów sądowych z uwagi na ich sytuację majątkową i zarobkową nie jest decydujący dla nieobciążania kosztami procesu poniesionymi przez stronę przeciwną. O ile w postępowaniu pierwszo instancyjnym powodowie mogli subiektywnie być przekonani o słuszności swych roszczeń, to po zakończeniu tego etapu postępowania i po zapoznaniu się z motywami oddalenia ich powództwa, podejmując decyzję o kontynuowaniu procesu powinni się już liczyć z kosztami z tym związanymi. Wobec powyższego Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym sprawę zasądził od powodów łącznie jedno wynagrodzenie wynikające z § 6 pkt 6 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Powodowie zaskarżyli powyższe orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, zarzucając mu naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie oraz sprzeczność w ustaleniach faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez ustalenie, iż powodowie po zapoznaniu się z treścią uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego oraz inicjując postępowanie apelacyjne powinni liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów postępowania apelacyjnego w sytuacji, gdy Sąd Okręgowy nie przeprowadził postępowania dowodowego w pełnym zakresie, a swoje rozstrzygnięcie oparł jedynie na materiałach zgromadzonych w aktach sprawy Ds. 1248/99. Wobec powyższego powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez odstąpienie od obciążania ich kosztami postępowania apelacyjnego w całości, a także o przyznanie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu zażaleniowym oraz o nieobciążanie powodów kosztami postępowania zażaleniowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych, sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powyższa regulacja stanowi wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę przegrywającą kosztów procesu ( art. 98 k.p.c. ). Jest rozwiązaniem szczególnym, niepodlegającym rozszerzającej wykładni. Należy zauważyć, iż przepisy prawa nie konkretyzują pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych” w rozumieniu art. 102 k.p.c. , dlatego też ocena stanu faktycznego pod kątem możliwości zastosowania tegoż przepisu należy każdorazowo do Sądu orzekającego w danej sprawie. Ocena ta ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa. Jednocześnie wskazać należy, iż powyższa ocena dokonywana jest niezależnie od przyznanego stronie zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. III CZ 10/12, OSNC 2012/7-8/98, Biul.SN 2012/4/7; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. II CZ 88/09, LEX nr 578136). Sąd Apelacyjny w składzie rozpoznającym sprawę przedstawił wyczerpujące argumenty przemawiające za brakiem podstaw do zastosowania względem powodów dobrodziejstwa art. 102 k.p.c. Sąd Apelacyjny w niniejszym składzie w pełni podziela powyższe stanowisko. W realiach niniejszej sprawy w istocie nie występuje żaden szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający nieobciążanie powodów kosztami postępowania. Powodowie nie mogą uzasadniać zastosowania powyższego przepisu jedynie swoim subiektywnym przekonaniem o słuszności dochodzonych roszczeń. Skoro bowiem, korzystając z pomocy profesjonalnego pełnmocnika, po zapoznaniu się z motywami rozstrzygnięcia Sądu I instancji zdecydowali się na wniesienie środka odwoławczego, to musieli liczyć się z przegraniem procesu, a w konsekwencji również obowiązkiem pokrycia kosztów procesu poniesionych przez stronę pozwaną. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. SSA Andrzej Struzik SSA Andrzej Szewczyk SSA Sławomir Jamróg