na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. przekazał Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w P. do rozpoznania wniosek odwołującego o ustalenie istnienia ubezpieczeń społecznych w okresie od 1 września 2011 r. do 28 lutego 2012 r. z tytułu zatrudnienia w firmie należącej do G. G.
stanowi, że jeżeli ubezpieczony zgłosił nowe żądanie, dotychczas nierozpoznane przez organ rentowy, sąd przyjmuje to żądanie do protokołu i przekazuje go do rozpoznania organowi rentowemu. W przeciwnym bowiem wypadku, dopuszczenie możliwości orzekania w sprawie, która nie była jeszcze przedmiotem rozstrzygnięcia organu rentowego przez sąd ubezpieczeń społecznych, oznaczałoby zmianę charakteru postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych z administracyjno-sądowego na sądowy, co jest niedopuszczalne. Sąd może oczywiście zmienić decyzję i orzec co do istoty sprawy, ale tylko w razie stwierdzenia, że organ rentowy błędnie zastosował prawo materialne lub formalne. Nie może natomiast organu rentowego zastępować, gdyż prowadziłoby to do uznania zbędności postępowania administracyjnego. Dlatego w ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie wyczerpujące postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał wszechstronnej ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów, przewidzianej przez art. 233 § 1 k.p.c. W wyniku powyższego, Sąd Okręgowy wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy – zgodzić należy się bowiem z Sądem I instancji, że w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest wydanie zaświadczenia o przebiegu ubezpieczeń społecznych, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie ustalenie istnienia ubezpieczeń społecznych w tym okresie. Okoliczności te w sprawie o wydanie zaświadczenia o przebiegu ubezpieczeń społecznych nie stanowią bowiem okoliczności istotnych, gdyż zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej kwestii (sprawy) co do jej istoty, a jedynie ma potwierdzać stan rzeczy na podstawie posiadanych przez organ rentowy danych. Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu Apelacyjnego ustalenia faktyczne, dokonane przez Sąd Okręgowy, są kompletne i znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, który Sąd I instancji właściwie ocenił na podstawie jego wszechstronnego rozważenia, polegającego na rzetelnej, bezstronnej ocenie wyników postępowania i ich prawidłowej interpretacji, przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Z uwagi na powyższe, podniesione w apelacji zarzuty naruszenia przepisów postępowania – art. 233 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym oraz art. 227 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez niedopuszczenie dowodu z przesłuchania wnioskowanych przez odwołującego świadków, należało uznać za chybione. W konsekwencji Sąd Apelacyjny w pełni podzielił ustalenia Sądu I instancji i przyjął je za własne, bez potrzeby ponownego ich przytaczania. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, Sąd Apelacyjny podzielił również w całości ocenę prawną dokonaną przez Sąd Okręgowy. Wskazać należy, że zasady dotyczące wydawania zaświadczeń przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynikają z przepisów art. 217 – 219 k.p.a. Zgodnie z art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 tj.), zwanej dalej „ustawą systemową”, w sprawach uregulowanych ustawą stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego , chyba że ustawa stanowi inaczej, przy czym stosownie do treści art. 83b ust.1 ustawy systemowej, jeżeli przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Przepis art. 217 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Z treści art. 217 § 2 k.p.a. wprost wynika, że celem wydania zaświadczenia jest urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego . Przepis art. 218 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2 , organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z przepisu tego jasno zatem wynika – jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 maja 2014 r., sygn. II GSK 457/13 – że przedmiotem zaświadczenia może być stan sprawy, wynikający z prowadzonych przez organ rejestrów czy ewidencji. Zaświadczenie wydaje się zatem, gdy np. fakt powstania określonych skutków prawnych jest oczywisty i organ nie musi o niczym rozstrzygać, bądź niczego istotnego ustalać (ograniczenie to nie dotyczy jednak prostych wyjaśnień co do posiadanych danych). Materią zastrzeżoną dla wydawania zaświadczeń nie jest rozstrzyganie o meritum konkretnej sprawy administracyjnej. Strona nie może więc - w drodze zaświadczenia - uzyskać de facto rozstrzygnięcia kwestii, która będzie dopiero przedmiotem orzekania w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. Nie można tym samym, w trybie zaświadczeń, otrzymać takich danych, które przesądzą chociażby kierunek postępowania w sprawie toczącej się w ramach innego, ogólnego postępowania administracyjnego. Strona nie może domagać się zatem - w drodze urzędowego zaświadczenia - stwierdzenia istnienia faktów prawotwórczych, których ustalenie jest przedmiotem oceny prawnej organu w postępowaniu administracyjnym kończącym się wydaniem decyzji administracyjnej - nie może domagać się, by organ przesądzał w drodze zaświadczenia przesłanki, które będą (chociażby ewentualnie) badane w ramach innego postępowania. Biorąc zaś pod uwagę, że z prawidłowo ustalonego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wynika, że organ rentowy w czasie wydawania zaskarżanej decyzji nie był w posiadaniu dokumentów zgłoszeniowych i rozliczeniowych na koncie odwołującego w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS, które urzędowo potwierdzałaby fakt, iż w okresie od 1 września 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. odwołujący był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia u płatnika składek S. G. , brak było możliwości wydania przez niego zaświadczenia potwierdzającego ten fakt. Natomiast sprawa o ustalenie istnienia ubezpieczeń społecznych w okresie od 1 września 2011 r. do 28 lutego 2012 r. z tytułu zatrudnienia w firmie należącej do G. G.
na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. została ona słusznie przekazania przez Sąd I instancji Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddziałowi w P. do rozpoznania. Kierując się powyższymi względami, apelację należało uznać za bezzasadną i na podstawie art. 385 k.p.c. oraz powołanych przepisów oddalić, co uczynił Sąd Apelacyjny w punkcie 1 wydanego wyroku. W punkcie 2 wydanego wyroku Sąd Apelacyjny odstąpił od obciążenia odwołującego kosztami zastępstwa procesowego pozwanego organu rentowego w postępowaniu apelacyjnym, uznając, że sytuacja odwołującego uzasadnia zastosowanie art. 102 k.p.c. Natomiast orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie 3 wydanego wyroku znajduje swoje uzasadnienie w treści art. art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.– Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2014 r., poz. 635 t.j.) i § 2 ust. 1-3 i § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 t.j.). Sąd Apelacyjny, uwzględniając nakład pracy pełnomocnika, który nie był większy niż przeciętny (pełnomocnik sporządził bowiem w imieniu odwołującego apelację i wziął udział w jednej rozprawie apelacyjnej), zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu na rzecz adwokata A. G. kwotę 120,00 zł (odpowiadającą minimalnej stawce kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z powołanymi przepisami), powiększoną o stawkę podatku VAT od towarów i usług, co dało kwotę 147,60 zł, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej odwołującemu z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. SSA Marta Sawińska SSA Jolanta Cierpiał SSA Marek Borkiewicz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.