Sad powszechny, VIII Cz 132/16

Sygn. akt VIII Cz 132/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Rafał Krawczyk Sędziowie: SO Włodzimierz Jasiński, SO Jadwiga Siedlaczek po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. przeciwko dłużnikom W. M. i A. W. w przedmiocie wniosku o wydanie drugiego tytułu wykonawczego na skutek zażalenia wierzyciela od postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 7 stycznia 2016 r. sygn. akt I Co 4400/15 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Sądowi Rejonowemu w Toruniu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego. /SSO Włodzimierz Jasiński/ /SSO Rafał Krawczyk/ /SSO Jadwiga Siedlaczek/ UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Toruniu oddalił wniosek wierzyciela o wydanie drugiego tytułu wykonawczego przeciwko dłużnikom W. M. i A. W. – wyroku z dnia 7 grudnia 2001 r. wydanego w sprawie I C 927/01, celem wpisania hipoteki przymusowej na udziale dłużnika A. W. (...) w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Toruniu prowadzi księgę wieczystą Kw nr (...) . Z notatki sporządzonej przez sekretarza sądowego w dniu 5 stycznia 2016 r. wynika, że akta sprawy I C 927/01 zostały wybrakowane. W ocenie Sądu nie można wydać tytułu wykonawczego nie mając możliwości jego weryfikacji, nie mając wglądu w akta sprawy. Brak jest również przesłanek odtworzenia akt, albowiem zostały one wybrakowane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tym samym zdaniem Sądu nie ma możliwości wydania wierzycielowi tytułu wykonawczego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył wierzyciel, zaskarżając je w całości i wnosząc o uchylenie postanowienia w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od dłużników solidarnie na rzecz wierzyciela kosztów postępowania przed Sądem I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił: - naruszenie art. 233 1§ k.p.c. w zw. z art. 13 §2 k.p.c. przez błędne przyjęcie, że nie jest możliwe zweryfikowanie istnienia i wykonalności tytułu egzekucyjnego na skutek przekazania akt do zniszczenia, podczas gdy wnioskodawca wskazał, iż tytuł wykonawczy znajduje się a aktach Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Golubiu – Dobrzyniu Jolanty Murawskiej w sprawie i sygn.. akt KM 1186/15, - art. 793 k.p.c. w zw. z art. 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez jego niezastosowanie i w wyniku tego błędne uznanie, że nie wystąpiły w sprawie przesłanki do wydania dalszego tytułu wykonawczego w celu wpisania hipoteki przymusowej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie było zasadne i prowadziło do uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W ocenie Sądu Okręgowego nie można zgodzić się z wnioskowaniem Sądu I instancji, że nie jest możliwe zweryfikowanie istnienia tytułu wykonawczego, albowiem akta sprawy, w której tytuł ten został wydany podległy wybrakowaniu. Weryfikacja istnienia aktu wykonawczego w okolicznościach sprawy niniejszej powinna nastąpić w oparciu o informacje z repertoriów oraz tytuł wykonawczy (wyrok z dnia 7 grudnia 2001 r. wydany w sprawie IC 927/01), znajdujący się w aktach komorniczych Km 1186/

1. Jeśli natomiast zdaniem Sądu Rejonowego nie byłoby to możliwe Sąd Rejonowy winien z urzędu odtworzyć akta I C 927/
2. W tym względzie w opinii Sądu Okręgowego nie zasługuje na akceptację pogląd Sądu I instancji że likwidacja akt z powodu upływu okresu ich przechowywania nie stanowi przypadku zniszczenia akt w rozumieniu art. 716 k.p.c. Na wstępie należy zauważyć, że w doktrynie i orzecznictwie panuje zgodnie przekonanie, że celem postępowania o odtworzenie akt jest usunięcie przeszkody do dochodzenia, zabezpieczenia lub egzekwowania roszczenia (zob. uzasadnienie wyroku SN z dnia 5 października 2005 r., II CK 748/04, LEX nr 187018). Z kolei w motywach wyroku z dnia 14 lutego 2000 r., II CKN 652/99, LEX 39931, SN wyraził trafny pogląd, że odtworzenie akt sprawy prawomocnie zakończonej nie jest konieczne jedynie wówczas, gdy nie chodzi o wykonanie orzeczenia lub o przedstawienie prawomocnego orzeczenia, a samo istnienie orzeczenia ma stanowić wyłącznie materialnoprawną przesłankę rozstrzygnięcia w późniejszym postępowaniu. W orzecznictwie i piśmiennictwie trafnie przyjmuje się, iż dla postępowania o odtworzenie akt nie ma żadnego znaczenia przyczyna i miejsce zniszczenia lub zaginięcia akt, np. czy stało się to w sądzie, czy poza jego siedzibą; czy jest następstwem przestępstwa, czy też zagubienia w nieustalonych okolicznościach. Generalnie bowiem w zasadzie w każdym przypadku zaginięcia lub zniszczenia akt sprawy należy dokonać ich odtworzenia w odpowiednim zakresie. Zasadę tę wyraża art. 717 § 1 k.p.c. , którego kategoryczne brzmienie („sąd wszczyna”) prowadzi do wniosku, iż wszczęcie tego postępowania w razie stwierdzenia zaginięcia lub zniszczenia akt jest co do zasady obligatoryjne (por. M. Machnij, Postępowanie o odtworzenie zaginionych lub zniszczonych akt, Monitor Prawniczy 2003, nr 1, s. 22). Również w uzasadnieniu uchwały z 24 stycznia 2007 r., III CZP 147/06, LEX 209047, Sąd Najwyższy zauważył, że na gruncie rozpatrywanego zagadnienia prawnego powódka wystąpiła po raz drugi przeciwko pozwanemu z żądaniem orzeczenia eksmisji tylko dlatego, iż utraciła wydany wcześniej wyrok uwzględniający powództwo tej samej treści, a zniszczenie akt sprawy (po upływie okresu ich przechowywania) uniemożliwia wydanie jej tytułu wykonawczego . Implicite Sąd Najwyższy przyjął zatem, że pojęcie zniszczenia akt obejmuje sytuacje zniszczenia (likwidacji) akt po upływie okresu ich przechowywania. Podobny pogląd zajmował także wcześniej Sąd Okręgowy w Toruniu, chociażby w sprawie VIII Cz 21/
3. Zdaniem Sądu II instancji zgodzić się więc należy ze skarżącym, że Sąd Rejonowy uchylił się od rozpoznania istoty sprawy w rozumieniu art. 386 § 4 k.p.c. Z podanych względów Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 zd. 1 k.p.c. i 13 §2 k.p.c. orzekł jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania zażaleniowego orzeknie Sąd I instancji w rozstrzygnięciu kończącym postępowanie w sprawie ( art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. ). /SSO Włodzimierz Jasiński/ /SSO Rafał Krawczyk/ /SSO Jadwiga Siedlaczek/