Sad powszechny, IV Ka 474/15

Sygn. akt IV Ka 474/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2015 r. Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Waldemar Majka Protokolant: Marta Synowiec po rozpoznaniu w dniu 18 września 2015 r. sprawy J. O. syna B. i W. z domu K. (...) r. w W. z art. 86 § 1 kw na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego R. K. od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygnatura akt III W 757/14 I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania; II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. N. Ł. z Kancelarii Adwokackiej w Ś. 619, 92 złotych tytułem kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej obwinionemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Sygnatura akt IV Ka 474/15 UZASADNIENIE Wobec J. O. skierowany został przez K. w W. do Sądu Rejonowego w Wałbrzychu wniosek o ukaranie w którym obwiniony został on o to, że: w dniu 10 czerwca 2014 r. około godz. 8.50 w miejscowości S. na ulicy (...) , drogi wojewódzkiej (...) woj. (...) kierując pojazdem ciężarowym marki S. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , wskutek niezachowania należytej ostrożności wyjeżdżając z drogi podporządkowanej spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że wymusił pierwszeństwo przejazdu prawidłowo poruszającemu się pojazdowi marki R. (...) o numerze rejestracyjnym (...) , kierowanego przez R. K. w skutek czego doprowadził do wjechania przez pojazd osobowy do przydrożnego rowu, to jest o wykroczenie z art. 86§1 kw. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. sygn. akt III W 757/14 obwinionego J. O. uniewinnił od popełnienia zarzucanego mu czynu, zaliczając wydatki poniesione w sprawie na rachunek Skarbu Państwa. Powyższy wyrok zaskarżony został apelacją pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego R. K. , który zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść obwinionego i wyrokowi temu zarzucił:

1. obrazę przepisów prawa materialnego – ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( z późn.zm.) a w szczególności: - art. 3 pkt 1 przez niezastosowanie norm zawartych w tych przepisach, a dotyczących konieczności zachowania przez obwinionego szczególnej ostrożności o której mowa w art. 1 pkt 22 w/w ustawy, w sytuacji gdy włączał się on do ruchu z drogi gruntowej z zamiarem skrętu w lewo przy wjeździe na drogę wojewódzką, czym uchybił normie z art. 17 pkt 1.2) oraz pkt 2, - Sąd pominął okoliczność, że kierowany przez obwinionego pojazd ciężarowy nie miał ważnych badań technicznych, czym uchybił normie z art. 81 pkt 1 ustawy prawo o ruchu drogowym , co skutkuje, iż stan techniczny pojazdu nie został w toku postępowania ustalony, - art. 4 przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pokrzywdzony R. K. nie może kierować się zasadą ograniczonego zaufania w sytuacji, gdy poruszał się on na łuku w prawo drogi głównej bez oznaczenia jakimkolwiek znakiem o zbliżającym się skrzyżowaniu i miał prawo przewidywać, że włączający się do ruchu z drogi gruntowej zachowa szczególną ostrożność przy tym manewrze, obserwując ruch pojazdów na drodze głównej.
2. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść wyroku: - art.170§1 pkt 3 kpk przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie wniosku dowodowego o przesłuchanie interweniujących na miejscu zdarzenia funkcjonariuszy Policji, wymienionych we wniosku o ukaranie, - art.201 kpk przez niezastosowanie normy w nim zawartej, wobec przeprowadzonej opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków drogowych, której przedmiotem była de facto odpowiedź biegłego na dwa pytania, określone w tytule II opinii: treść zlecenia, przy czym pytania te zakładają prawidłowe wykonywanie manewru włączania się do ruchu prze obwinionego i sugerują, iż to pokrzywdzony naruszył zasady ruchu drogowego, a podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył co następuje; apelacja odniosła ten skutek, iż koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd I instancji. Przeprowadzona kontrola odwoławcza wykazała, iż wydany przez sąd rejonowy wyrok zapadł w sytuacji, w której nie wszystkie istotne dla prawidłowego rozstrzygnięcia okoliczności zostały wyjaśnione. Zauważyć należy, iż w sprawie niniejszej istotnym pozostawało odtworzenie zachowania uczestników przedmiotowego zdarzenia w tym zwłaszcza ustalenie kwestii czy obwiniony J. O. włączając się do ruchu - wyjeżdżając z polnej drogi na drogę publiczną i wykonując zarazem manewr skrętu w lewo - będąc przy tym, co należy zaznaczyć, zobowiązanym do zachowania szczególnej ostrożności, bezpośrednio przed tym należycie obserwował sytuację panującą wówczas na drodze, jak również ustalenie wzajemnego usytuowania pojazdów uczestniczących w tym zdarzeniu, tak w momencie rozpoczęcia włączania się przez obwinionego do ruchu jak i w chwili dostrzeżenia przez kierującego samochodem marki R. (...) pojazdu obwinionego a także prędkości z jaką poruszał się samochód kierowany przez R. K. , co trafnie eksponuje apelujący. Powyższe kwestie nie zostały jednakże precyzyjnie oraz jednoznacznie ustalone, co przyczyniło się niewątpliwie do dokonania w sprawie niniejszej ustaleń faktycznych, które można zakwestionować. Zaznaczyć przy tym ponadto należy, iż w przedstawionych ustaleniach sąd rejonowy w sposób ogólny opisał m.in. kwestię lokalizacji pojazdu obwinionego na drodze w chwili dostrzeżenia pojazdu oskarżyciela posiłkowego nie wykazując czy pojazd ten znajdował się na pasie ruchu kierującego R. czy też przekroczył już wówczas oś jezdni, natomiast w rozważaniach przedstawionych w pisemnym motywach wyroku sąd rejonowy zawarł stwierdzenie, iż „nie samo zatrzymanie samochodu S. było zaś przyczyną kolizji, lecz nadmierna prędkość kierującego samochodem marki R. . Wszak to R. K. zeznał, iż kiedy zobaczył samochód S. , ten był już poza osią jezdni a pokrzywdzony podjął manewr hamowania z jednoczesnym skrętem samochodu w lewą stronę”. Tymczasem zauważyć w tym miejscu należy, iż jak wynika z protokołu przesłuchania R. K. z dnia 13 czerwca 2014 roku wymieniony w swoich zeznaniach podał „kiedy zauważyłem ten samochód, kabina tego pojazdu z tego co pamiętam była już poza osią jezdni” (k. 8). Niewątpliwie sytuacja na drodze zmienia się, obwiniony kierujący pojazdem ciężarowym marki S. , a więc samochodem o większych gabarytach, powinien bezpośrednio przed włączeniem się do ruchu upewnić się czy manewr ten może zostać bezpiecznie wykonany. Dokonaną w przedmiotowej sprawie przez sąd I instancji analizę przestrzegania przez obwinionego przy włączaniu się do ruchu zasadę zachowania szczególnej ostrożności nie można natomiast uznać za pełną, zwłaszcza że zgodnie z art.17 ust.2 Prd do obowiązków obwinionego należało również ustąpienie pierwszeństwa przejazdu. Zwrócić ponadto także należy uwagę na inne zagadnienie eksponowane w apelacji, a mianowicie jak wynika z notatki urzędowej z dnia 10.06.2014 roku pojazd marki S. kierowany przez obwinionego w dniu zdarzenia nie posiadał aktualnych badań technicznych, zaś sąd I instancji wyrokując w sprawie i uniewinniając obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu nie odniósł się w pisemnych motywach wyroku w żaden sposób do powyższej kwestii, zaś sprawność pojazdu ma niewątpliwie znaczenie przy wykonywaniu jakichkolwiek manewrów. Co prawda z opinii biegłego wynika, iż „ z materiałów akt nie wynika, aby stan techniczny samochodów R. i S. nie gwarantował bezpieczeństwa w ruchu drogowym, co pozwala na wnioskowanie, o tym, że stan techniczny tych pojazdów nie pozostaje w związku przyczynowym z zaistnieniem i przebiegiem kolizji drogowej (k. 29), jednakże to sąd a nie biegły władny jest do dokonania takiej oceny . Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd I instancji uwzględni powyższe wskazania, a w toku postępowania powinien w szczególności możliwymi środkami dowodowymi dążyć do ustalenia sposobu zachowania uczestników tego zdarzenia, a także podjąć próbę ustalenia kwestii z jaką prędkością poruszał się wówczas pojazd kierowany przez oskarżyciela posiłkowego oraz ustalić dokładną lokalizację na drodze samochodu marki S. w czasie tego zajścia, zasadnym pozostaje również ustalenie danych funkcjonariuszy policji wykonujących czynności na miejscu zdarzenia i przesłuchanie ich w charakterze świadka, sąd rejonowy powinien nadto rozważyć dodatkowo możliwość przeprowadzenia eksperymentu procesowego z udziałem biegłego, który wydał w niniejszej sprawie opinię. Obecnie bowiem nie sposób stwierdzić czy pokrzywdzony zjechał do rowu ponieważ podjął paniczną reakcję widząc pojazd o dużych gabarytach na drodze mimo iż miał możliwość przejechania obok pojazdu, czy też uczynił to celem uniknięcia zderzenia, ponieważ samochód kierowany przez obwinionego zajmował znaczną część drogi i jego ominięcie nie było możliwe. Z tych też wszystkich względów orzeczono jak w wyroku ( art.437§1 kpk w zw. z art.109§2 kpw ).