Sad powszechny, III Ca 1696/15

Sygn. akt III Ca 1696/15 UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 lipca 2015 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi- Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej Oddział (...) z siedzibą w Ł. na rzecz powoda J. G. kwotę 11.770,13 zł z ustawowymi odsetkami od kwoty: a. 200 zł od dnia 28 grudnia 2010 roku do dnia zapłaty, b. 100 zł od dnia 29 marca 2010 roku do dnia zapłaty, c. 11.470,13 od dnia 2 czerwca 2015 roku do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie Sąd Rejonowy oddalił powództwo. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. obciążając nimi w całości pozwanego, a szczegółowe wyliczenie pozostawił Referendarzowi Sądowemu. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany zaskarżając wyrok w zakresie punktu 1, 3 zarzucając mu: I. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: a. art. 224 § 2 k.c. i art. 225 k.c. w zw. z art. 230 k.c. poprzez bezpodstawne uznanie przez Sąd I Instancji, iż pozwana obowiązana jest uiścić na rzecz powoda wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości, stanowiącej działkę numer (...) .3 podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przysługuje jej skuteczne względem strony powodowej prawo do korzystania z przedmiotowej nieruchomości, b. art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w zakresie w jakim Sąd I instancji odmówił decyzji wydanej na jej podstawie waloru podstawy prawnej korzystania przez pozwaną z działki numer (...) , będącej własnością powoda, c. art. 292 k.c. poprzez bezpodstawne uznanie przez Sąd I Instancji, że nie doszło do zasiedzenia przez pozwaną służebności przesyłu na nieruchomości powoda, stanowiącej działkę numer (...) , pomimo, iż spełnione zostały wszelkie przesłanki konieczne do zasiedzenia przez pozwaną przedmiotowej służebności. II. Naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie: a. art. 233 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów przez Sąd I instancji przez uznanie, pomimo nadania waloru dowodu decyzji administracyjnej z dnia 12 marca 1965 roku wydanej przez Wydział Spraw Wewnętrznych Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Ł. na podstawie art. 35 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości oraz potwierdzających jej autentyczność zeznaniom świadka, iż nie świadczy ona o dysponowaniu przez pozwaną skutecznym wobec powoda prawem do dysponowania jego nieruchomością, b. art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i uznania, że pozwana nie wykonywała służebności przesyłu w dobrej wierze na nieruchomości powoda stanowiącej działkę numer (...) przez co wobec braku upływu 20-letniego terminu nie nabyła jej w drodze zasiedzenia, chociaż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przedłożonych dokumentów i zeznań świadków wynika, iż od dnia usytuowania linii elektroenergetycznych na działce powoda zarówno poprzednicy prawni pozwanej jak i sama pozwana byli przekonani o przysługującym im prawie do korzystania ze wskazanej nieruchomości, c. art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia przez Sąd materiału dowodowego i uznanie, że pozwana nie wykazała daty posadowienia linii podziemnych na działce numer (...) oraz utraty przez nią charakteru nieruchomości państwowej, co świadczyłoby o początku biegu okresu zasiedzenia służebności przesyłu, podczas gdy fakty te wynikały z dokumentów przedłożonych przez strony w toku niniejszego postępowania, d. poczynienie przez Sąd ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym i uznanie, iż pozwana nie mogła zasiedzieć służebności przesyłu na działce (...) ponieważ nie korzystała z trwałego i widocznego urządzenia chociaż w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazywał, iż linie podziemne mają swój początek i koniec w widocznej stacji trafo, usytuowanej na nieruchomości powoda co spełnia przesłankę z art. 292 k.c. W konkluzji pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 1, 3 i oddalenie powództwa co do kwoty 11.770,13 złotych oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania w I instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w części, w zakresie punktu 1, 3 oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów postępowania w II instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego w/g norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja nie jest zasadna i podlega oddaleniu w całości. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutów apelacji dotyczących naruszenia prawa procesowego, mimo innej kolejności wskazanej w treści apelacji. Sąd Okręgowy nie podziela zarzutów apelacji dotyczących naruszenia art. 233 par. 1 k.p.c. w odniesieniu do ustaleń dotyczących działki numer (...) . Sąd I instancji w tym zakresie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe, a zebrany materiał poddał ocenie z zachowaniem granic swobodnej oceny dowodów przewidzianej przez art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie treścią art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Taka ocena dokonywana jest na podstawie przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego doświadczenia życiowego, a ponadto powinna uwzględniać wymagania prawa procesowego oraz reguły logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i – ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Zarówno w literaturze jak i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że ocena powyższa oparta nadto być musi na wszechstronnym rozważeniu zgromadzonego materiału dowodowego, przez co należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych środków dowodowych, a mających znaczenie dla ich mocy i wiarygodności. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Wielokrotnie w orzecznictwie sądów odwoławczych oraz Sądu Najwyższego podnoszono, iż zgłoszony w apelacji zarzut naruszenia art. 233 § 1 może zostać uwzględniony jedynie w przypadku wykazania jakie kryteria oceny naruszył sąd przy ocenie konkretnych dowodów, uznając brak ich wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłuszne im je przyznając, a także w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy wnioskowanie sądu wykracza poza schematy logiki formalnej albo, wbrew zasadom doświadczenia życiowego, nie uwzględnia jednoznacznych praktycznych związków przyczynowo-skutkowych (por. m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008 r. I ACa 180/08, OSA 2009/6/55, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r. II CKN 817/00, nie publik., LEX 56906). Natomiast nie czyni zarzutu tego skutecznym przedstawianie przez skarżącego własnej wizji stanu faktycznego w sprawie, opartej na dokonanej przez siebie odmiennej ocenie dowodów, a nawet możliwość w równym stopniu wyciągnięcia na podstawie tego samego materiału dowodowego odmiennych wniosków (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r. VI ACa 306/08; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 czerwca 2008r. I ACa 180/08, OSA 2009/6/55, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r. II CKN 817/00, LEX 56906; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2001 r. IV CKN 970/00, nie publik., LEX 52753; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2002 r. II CKN 572/99, nie publik., LEX 53136). W przedmiotowej sprawie Sąd I Instancji słusznie przyjął, iż pozwany nie sprostał ciężarowi dowodowemu i nie wykazał aby decyzja Powiatowej Rady Narodowej w Ł. wydana na podstawie art. 35 ust 1 ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości dotyczyła działki numer (...) . Należy wskazać, iż w treści powołanej decyzji wskazano nazwiska właścicieli nieruchomości, których akt ten dotyczy. Brak podstaw do przyjęcia, że decyzja ta obejmowała w/w nieruchomość z dwóch względów. Po pierwsze w chwili jej wydania nieruchomość wchodziła w skład mienia państwowego. Po wtóre w treści tej decyzji poza osobami fizycznymi nie wymieniono innych podmiotów, których grunty objęte byłyby dyspozycją tego aktu. Wobec powyższego należy uznać za Sądem I instancji, że decyzja ta nie obejmowała działki numer (...) . Akt ten zezwalał na przeprowadzenie linii przez grunty osób wskazanych w jego treści. Powyższej oceny nie zmienia również powołana w treści apelacji argumentacja odnosząca się do prawnych i gospodarczo- społecznych realiów okresu w którym decyzja została wydana. Nie budzi bowiem wątpliwości treść tego aktu, który w sposób zindywidualizowany wskazuje właścicieli poszczególnych działek. Brak jakiegokolwiek odniesienia do działki numer (...) . Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy w pełni podzielił pogląd Sądu Rejonowego, iż strona pozwana nie wykazała, że budowa linii energetycznej przez nieruchomość stanowiącą działkę (...) położoną w G. , była przeprowadzona na podstawie decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości . W związku z tym należy uznać, że argumentacja prawna Sądu I instancji w tym zakresie była w pełni uprawniona. Wobec niewykazania powyższej okoliczności, Sąd Okręgowy uznał za całkowicie chybiony zarzut naruszenia przez Sąd Rejonowy art. 35 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości , gdyż w przedmiotowej sprawie przepis ten nie znajdował zastosowania. Sąd nie podziela również zarzutów sformułowanych wobec rozstrzygnięcia dotyczącego działki numer (...) . Skarżący zarzucił Sądowi I Instancji naruszenie przepisów postępowania art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego i uznania, że pozwana nie wykonywała służebności przesyłu w dobrej wierze na nieruchomości powoda przez co wobec braku upływu 20-letniego terminu nie nabyła jej w drodze zasiedzenia. Nadto skarżący zarzucił naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia przez Sąd materiału dowodowego i uznanie, że pozwana nie wykazała daty posadowienia linii podziemnych na działce numer (...) oraz utraty przez nią charakteru nieruchomości państwowej, co świadczyłoby o początku biegu okresu zasiedzenia służebności przesyłu. Dalej skarżący podniósł, że Sąd I Instancji poczynił ustalenia faktyczne sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym poprzez uznanie, że pozwana nie mogła zasiedzieć służebności przesyłu na działce (...) ponieważ nie korzystała z trwałego i widocznego urządzenia chociaż w uzasadnieniu wyroku Sąd wskazywał, iż linie podziemne mają swój początek i koniec w widocznej stacji trafo, usytuowanych na nieruchomości powoda co spełnia przesłankę z art. 292 k.c. Podniesiony przez stronę pozwaną zarzut zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej swą treścią służebności przesyłu, nie mógł zostać uwzględniony, bowiem pozwany nie wykazał przesłanek zasiedzenia. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 292 zd. 1. k.c. służebność gruntowa może być nabyta przez zasiedzenie tylko w wypadku, gdy polega na korzystaniu z trwałego i widocznego urządzenia. Pozwany nie wykazał, aby podziemne linie stanowiły widoczne urządzenie. R. legis tego zapisu sprowadza się do konieczności ujawnienia wobec właściciela nieruchomości ingerencji innej osoby w prawo własności. Podnoszony przez skarżącego argument, iż linie energetyczne mają swój początek i koniec w stacji trafo, nie stanowi podstawy do uwzględnia tego zarzutu. W orzecznictwie przyjmuje się, że dla spełnienia tej przesłanki wystarczy aby elementy urządzenia podziemnego były widoczne. Podnosi się, że widoczny na powierzchni ziemi osadnik wraz z dołączona do niego rurą kanalizacyjną, znajdującą się pod powierzchnią gruntu, mogą być - w okolicznościach konkretnej sprawy - uznane za trwałe i widoczne urządzenie w rozumieniu art. 292 k.c. ( postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 24 kwietnia 2002 r.V CKN 972/00, L. ). W przedmiotowej sprawie położenie stacji trafo nie mogło jednak wskazywać, iż rzeczywiście do tej stacji biegną linie podziemne znajdujące się na działce powoda. (...) ta jest usytuowana od strony ulicy (...) , zatem równie dobrze linie te mogły prowadzić od ulicy w kierunku stacji trafo. Przesądzenie, iż linie podziemne nie stanowiły widocznego urządzenia, prowadzi do wniosku, że nie doszło do zasiedzenia służebności gruntowej na działce numer (...) . Wobec powyższego rozważanie pozostałych zarzutów dotyczących zasiedzenia w postaci dobrej lub złej wiary, upływu i początku biegu terminu zasiedzenia jest zbędne. Podsumowując należy wskazać, iż Sąd I instancji trafnie ustalił, że pozwanemu nie przysługuje uprawnienie do korzystania z przedmiotowych nieruchomości stanowiących działki numer (...) . W konsekwencji Sąd Rejonowy prawidłowo zasądził na rzecz powoda wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z jego nieruchomości. W tym stanie rzeczy, biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną, orzekając jak w sentencji. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd Odwoławczy orzekł na podstawie art. art. 98 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i na podstawie § 6 pkt 5 w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu , zasądzając od (...) Spółce Akcyjnej w L. Oddział (...) z siedzibą w Ł. na rzecz J. G. kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. SSO Krzysztof Kacprzak SSO Bożena Rządzińska SSR Mariusz Bilicz