Sad powszechny, IV P 10/16

Sygn. akt IV P 10/16 UZASADNIENIE Powódka B. M. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanego Z. P. kwoty 7162,89 zł z ustawowymi odsetkami od 10 listopada 2015 roku do dnia zapłaty tytułem odprawy pieniężnej. W uzasadnieniu podniosła, iż u pozwanego była zatrudniona od 1 września 2006 roku na stanowisku nauczyciela. W okresie zatrudnienia warunki umowy były wielokrotnie modyfikowane i tak od 1 września 2014 roku jej wynagrodzenie wynosiło 4000 zł. Warunki tej umowy zmieniły się od 30 czerwca 2015 i na okres lipca i sierpnia jej wynagrodzenie zmniejszyło się o 2500 zł. Pracodawca wypowiedział jej umowę o pracę w dniu 14 maja 2015 roku z przyczyn niedotyczących pracownika. Po rozwiązaniu umowy pozwany wypłacił jej odprawę w wysokości 3 miesięcznego wynagrodzenia, przy czym za podstawę do naliczenia należności przyjął wynagrodzenie za ostatnie 3 miesiące pracy- czerwiec, lipiec i sierpień i podniosła, że w te dwa ostatnie miesiące jej wynagrodzenie było znacznie niższe, niż przez poprzednie 10 miesięcy roku. Wskazała na przepisy regulujące ustalania i wypłacania wynagrodzenia i ekwiwalentu za urlop przewidujące, iż w przypadku znacznego wahania wysokości składników wynagrodzenia składniki te powinny być uwzględnione w łącznej wysokości wypłaconej w okresie 12 miesięcy kalendarzowych. Za pierwsze 10 miesięcy jej wynagrodzenie wynosiło 4000 zł, a w lipcu i sierpniu 1500, wobec czego powinno być przyjęte wynagrodzenie za cały ten okres. Pozwany Z. P. w K. wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych . Podniósł, iż odprawa została powódce wypłacona z uwzględnieniem przepisów art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela w zw. z art. 8 ust. 1 pkt. 3 ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników oraz zasad obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy. Zdaniem pozwanego powódka błędnie interpretuje §8 ust. 2 rozporządzenia, treść tego przepisu ma zastosowanie jedynie do zmiennych składników wynagrodzenia, jeżeli ich wysokość ulega wahaniom. Wynagrodzenie zasadnicze i dodatek stażowy są składnikami stałymi. Wynagrodzenie powódki w roku szkolnym 2014/2015 było wyższe, niż w dacie rozwiązania stosunku pracy, ale było to związane z zawarciem na okres do 26 czerwca 2015 roku porozumienia zmieniającego warunki pracy i płacy w związku z koniecznością zastępowania innego nauczyciela. W dacie rozwiązywania stosunku pracy porozumienie nie obowiązywało, wobec czego wysokość wynagrodzenia wypłacona powódce na jego podstawie nie stanowiła podstawy naliczenia odprawy. Sąd ustalił następujący stan faktyczny : Powódka B. M. była zatrudniona w pozwanym Z. P. w K. od 01.09.2006 r. jako nauczyciel mianowany, w roku szkolnym 2014/2015 na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. W maju 2014 roku powódka została poinformowana, iż w związku ze zmianami organizacyjnymi zaistniała konieczność zmiany przydziału godzin i powódce może zostać przydzielonych 6 godzin informatyki, co się wiąże z proporcjonalnym obniżeniem wynagrodzenia. W dniu 28 sierpnia 2014 roku pozwany zawarł z powódką porozumienie, iż w związku z koniecznością zastępowania nieobecnego nauczyciela zostaną zmienione warunki pracy i płacy w ten sposób, że w miejsce dotychczasowego wymiaru godzin 6/18 i wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 882,34 złotych będzie obowiązywał tygodniowy wymiar zajęć w wysokości 18/18 i wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 2647 złotych oraz naliczane od tego dodatek stażowy w kwocie 529,40 zł oraz dodatek wiejski w kwocie 264,70 zł. W § 2 porozumienia zaznaczono, iż obowiązuje ono od 1 września 2014 roku do dnia powrotu do pracy nauczyciela I. C. , ale nie dłużej niż 30 czerwca 2015 roku. Powódka zastępowała I. C. do 26 czerwca 2015 roku, gdy to zakończyła się nieobecność tego nauczyciela. W okresie od września 2014 roku do czerwca 2015 roku powódka pracowała w godzinach ponadwymiarowych. Łączna wysokość wynagrodzenia wypłaconego powódce za pracę w godzinach ponadwymiarowych za okres od sierpnia 2014 roku do lipca 2015 roku wyniosła 5684,74 złotych, średnia z 12 miesięcy 483,52 złotych. Pracodawca pismem z dnia 14.05.2015 roku z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia rozwiązał z powódką umowę o pracę ze skutkiem na dzień 31.08.2015r. Ze wskazaniem, iż przyczyną wypowiedzenia jest reorganizacja. W okresie sierpnia 2015 roku powódka jako członek komisji uczestniczyła w egzaminach poprawkowych z matematyki przeprowadzanych dla uczniów, którym wystawiła oceny niedostateczne. Powódce przyznano i wypłacono odprawę wynikającą z art. 8 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownikami w zw. z art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela . Za podstawę do naliczenia wysokości odprawy przyjęto wynagrodzenie przysługujące powódce od 1 lipca 2015 roku w kwocie 882, 33 zł, dodatek stażowy w kwocie 176, 47 zł, a nadto wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe wypracowane przez nią w okresie od 1 września 2014 roku do 30 czerwca 2015 roku. Powódce wypłacono odprawę w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia naliczonego od tak przyjętej podstawy wymiaru. Dowód: akta osobowe - wypowiedzenie umowy o pracę, zmiany umów o pracę K , zaświadczenie o wynagrodzeniu K4 -7, arkusz organizacyjny Szkoły k 18-21, informacja o wysokości wynagrodzenia urlopowego oraz wynagrodzeniu za okres 1.09.2014 – 31.08.2015 roku, Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu na gruncie prawnym sprowadza się do tego, jakie składniki należy przyjąć do obliczenia odprawy w przypadku istotnej zmiany w okresie ostatnich 12 miesięcy przed rozwiązaniem stosunku pracy wysokości wynagrodzenia zasadniczego związanej ze zmianą warunków pracy i płacy w części tego okresu, a konkretnie jak w tym wypadku wymiaru czasu pracy. Przede wszystkim należy stwierdzić, że powódce przysługiwała odprawa przewidziana w przepisach ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika z uwagi na treść art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 roku Karta Nauczyciela - zdanie drugie , bowiem podstawą zatrudnienia powódki była umowa o pracę. Sposób naliczania odprawy pieniężnej wynikającej z ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracownika jest uregulowany zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia z dnia 8 stycznia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop. (Dz. U. z dnia 9 stycznia 1997 r.) Powódka powołała się na zapis przewidujący, iż w przypadku znacznego wahania wysokości składników wynagrodzenia składniki te powinny być uwzględnione w łącznej wysokości wypłaconej w okresie 12 miesięcy kalendarzowych, zatem w jej ocenie przy ustalaniu podstawy do naliczenia odprawy winno być uwzględnione jej wynagrodzenie zasadnicze za okres ostatnich 12 miesięcy. Stanowisko to nie może być podzielone. Zgodnie z § 6 Rozporządzenia wyżej wskazanego wynagrodzenie za czas urlopu wypoczynkowego, zwane dalej "wynagrodzeniem urlopowym", ustala się z uwzględnieniem wynagrodzenia i innych świadczeń ze stosunku pracy, z wyłączeniem składników wymienionych w pkt. 1-10 tego § stosując zasady określone w dalszych § § 7-11. I tak, zgodnie z § 7 składniki wynagrodzenia określone w stawce miesięcznej w stałej wysokości uwzględnia się w wynagrodzeniu urlopowym w wysokości należnej pracownikowi w miesiącu wykorzystywania urlopu. Na podstawie § 8 ust. 1 i 2 składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy nie dłuższe niż jeden miesiąc, z wyjątkiem określonych w § 7, uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu, a w przypadkach znacznego wahania wysokości składników wynagrodzenia, o których mowa w ust. 1, składniki te mogą być uwzględnione przy ustalaniu wynagrodzenia urlopowego w łącznej wysokości wypłaconej pracownikowi w okresie nie przekraczającym 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc rozpoczęcia urlopu. Zgodnie z § 8 ust. 3 wynagrodzenie ustalone według zasad przewidzianych w ust. 1 i 2 stanowi podstawę wymiaru wynagrodzenia urlopowego, zwaną dalej "podstawą wymiaru". W ocenie Sądu, wynagrodzenie zasadnicze oraz dodatek stażowy pracownika, a tego składnika dotyczy spór, jest takim elementem wynagrodzenia, o którym mowa w § 7. Oznacza to, że do podstawy wymiaru wynagrodzenia urlopowego przyjmuje się to wynagrodzenie, które przysługuje pracownikowi w chwili wykorzystania urlopu, a tu, odpowiednio- w chwili nabycia prawa do odprawy pieniężnej. Zapis dotyczący uwzględniania składników podlegających znacznemu wahaniu za okres ostatnich 12 miesięcy wyłącza te określone w § 7, a zatem właśnie wynagrodzenie zasadnicze. Do takich elementów wynagrodzenia, jakie podlegają regulacji § 8 należy zaliczyć wynagrodzenie akordowe, prowizyjne, składniki określone w stawkach godzinowych, "dniówkach", stawkach tygodniowych, premiach, dodatkach za godziny nadliczbowe Należy tu zauważyć, że w ocenie Sądu nie ma wątpliwości, iż w dacie rozwiązania z powódką umowy o pracę, warunki umowy w oparciu o które powódka pracowała w wymiarze pełnego etatu oraz wypracowywała godziny ponadwymiarowe przestały obowiązywać. Z umowy jasno wynika, że została ona zawarta na czas nieobecności innego nauczyciela, ale nie dłuższy niż do 30 czerwca 2015 roku. Zgodnie z oświadczeniem pozwanego nieobecność tego nauczyciela umożliwiająca zatrudnienie innego na zastępstwo zakończyła się 26.06.2015 roku, następnie nauczycielka zaczęła korzystać z urlopu wypoczynkowego przysługującego jej w czasie ferii letnich. Korzystanie z pracownika z urlopu wypoczynkowego nie stanowi podstawy do zatrudnienia na zastępstwo za niego innego pracownika i taka sytuacja w umowie z powódką nie została przewidziana. Reasumując, roszczenia powódki nie znajdują podstaw prawnych w powszechnie obowiązujących przepisach omówionych wyżej i podlegały oddaleniu. Z uwagi na szczególne okoliczności związane z faktem, iż powódka utraciła pracę, a nadto w sprawie występowało zagadnienie prawne skomplikowane dla większości pracowników, na podstawie art. 102 kpc nie obciążano powódki kosztami procesu na rzecz pozwanego.