Sad powszechny, II Cz 726/15

Sygn. akt II Cz 726/15 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy II Wydział Cywilny - Odwoławczy w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Janusz Kasnowski (spr.) Sędziowie: SO Barbara Jankowska – Kocon SO Ireneusz Płowaś po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2015 roku w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) Fundusz (...) (...) z siedzibą w G. przeciwko pozwanemu L. L. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego L. L. na postanowienie Sądu Rejonowego w Szubinie z dnia 23 kwietnia 2015r. w sprawie o sygn. akt IC 221/13 upr. postanawia: 1/ oddalić zażalenie; 2/ zas ądzić od pozwanego na rzecz powoda kwotę 600 zł (sześćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego. Sygn. akt II Cz 726/15 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Szubinie odrzucił apelację pozwanego L. L. od wyroku tego Sądu z dnia 3 listopada 2014r. w sprawie I C 221/13 upr. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pozwany - w apelacji od wyroku - zawarł też wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Pełnomocnik pozwanego został zobowiązany do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku poprzez przedłożenie oświadczenia pozwanego o stanie majątkowym i rodzinnym pod rygorem zwrotu wniosku. W wyznaczonym terminie jednak brak ten nie został usunięty w związku z czym Sąd pierwszej instancji zwrócił wniosek pozwanego o zwolnienie od kosztów sądowych i ponownie wezwał pozwanego do uiszczenia opłaty od apelacji w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia apelacji. Brak uiszczenia wymaganej opłaty sądowej w terminie spowodował, że Sąd Rejonowy odrzucił apelację pozwanego (na podstawie art.370 k.p.c. ). W zażaleniu na postanowienie pozwany L. L. wniósł (dosłownie): o przywrócenie terminu do uzupełnienia apelacji; o uchylenie postanowienia w całości. Pozwany w piśmie opatrzonym tytułem: zażalenie / wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia apelacji podniósł, że nie uzupełnił braków formalnych apelacji ponieważ o niczym nie wiedział i nie otrzymał żadnego awizo. Wskazał, że grupa (...) pozostawia awiza w bramie lub w ogrodzeniu jednak te często wypadają i odnajdywane są na polu brudne, mokre lub podarte. Zaznaczył także, że wcześniej zawsze wykonywał zarządzenia Sądu. W odpowiedzi na zażalenie wierzyciel wniósł o jego oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. S ąd Okręgowy zważył, co następuje: Zażalenie pozwanego nie podlegało uwzględnieniu. Zarządzeniem z dnia 3marca 2015r. sędzia Przewodniczący zdecydował o wezwaniu pozwanego do uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w terminie tygodniowym od dnia doręczenia wezwania i to pod rygorem odrzucenia apelacji, gdy opłata nie zostanie dokonana w tym terminie (k.84). Z dniem 6 marca 2015r. przesłano pełnomocnikowi pozwanego A. L. odpis wezwania do wpłaty na właściwy adres w miejscowości L. (...) , które nie zostało podjęte mimo podwójnego awizowania w dniach 11.03.2015r. i 19.03.2015r. (adnotacje doręczyciela na potwierdzeniu odbioru - k.91). W tych okolicznościach faktycznych Sąd Rejonowy miał prawo uznać, że doszło do doręczenia pozwanemu (a dokładniej jego pełnomocnikowi) wezwania do uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w sposób zastępczy przewidziany w art.139 § 1 kpc . Przywołany przepis art.139 § 1 kpc przewidujący doręczenie zastępcze przez awizo (podwójne) opiera się bowiem na domniemaniu prawnym, że doręczane pismo dotarło do adresata, a tym samym doręczenie jest skuteczne. Takie domniemanie prawidłowości i skuteczności doręczenia nie wyłącza możliwości dowodzenia przez stronę, że pismo sądowe wymagające podjęcia czynności nie zostało jednak doręczone, czemu służy instytucja przywrócenia terminu ( art.l68§1kpc ). Ten przepis pozwala Sądowi na przywrócenie terminu: jeżeli strona (czy jej pełnomocnik) nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Brak winy w zachowaniu terminu zachodzi wówczas, gdy istniała niezależna przyczyna, która spowodowała uchybienie terminu, natomiast przyczyna taka wstąpi, gdy dokonanie czynności przez stronę (jej pełnomocnika) w sensie obiektywnym było w ogóle wykluczone, jak i wtedy, gdy w danych okolicznościach nie można było oczekiwać od strony, by zachowała termin procesowy. Z uwag wyżej poczynionych wynika zatem, że jeżeli strona pozwana nie dokonała odbioru pisma sądowego mimo podwójnego awizowania, to Sąd miał prawo pozostawać w przekonaniu, że doręczane pismo dotarło do pozwanego (dokładniej jego pełnomocnika), a tym samym doręczenie było skuteczne (w ujęciu art.l39§l kpc ). Jeżeli pozwany nie mógł odebrać przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia opłaty od apelacji, bowiem - jak twierdził - doręczyciel nie pozostawił awiza i tym samym nie wiedział on o istnieniu przesyłki sądowej, to właściwa droga do dokonania czynności procesowej wiodła poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji (nie do uiszczenia opłaty od apelacji) wraz ze złożeniem apelacji i uprawdopodobnieniem okoliczności uzasadniających wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia (zgodnie z art.l68 § 1 kpc i art.169 § 1 i 2 kpc ). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skoro wezwanie do uiszczenia opłaty od apelacji zostało doręczone pozwanemu (jego pełnomocnikowi) w drodze podwójnego awizowania, a mimo tego pozwany nie uiścił opłaty w wymaganym ustawowo terminie, to Sąd Rejonowy zasadnie odrzucił jego apelację (na podstawie art.370 kpc ). Dodatkowo wyjaśnić należy, że pozwany opatrzył swoje pismo procesowe tytułem: zażalenie /wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia apelacji, a nadto zawarł w nim dwa wnioski: o przywrócenie terminu do uzupełnienia apelacji i o uchylenie postanowienia w całości. Takie dwa różne pisma procesowe wzajemnie się wykluczają. Nie można bowiem z jednej strony kwestionować zasadności odrzucenia apelacji, a z drugiej strony - w tym samym piśmie procesowym - domagać się przywrócenia terminu do jej wniesienia (tu nieprecyzyjnie wskazano, do uzupełnienia apelacji), bo to w istocie oznacza, że pozwany przyznaje, iż nie dokonał w terminie wymaganej czynności w postaci uiszczenia opłaty od apelacji, a w konsekwencji odrzucenie apelacji było uzasadnione. Składanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji (a nie do uzupełnienia apelacji) jest uzasadnione jedynie wtedy, gdy pozwany nie neguje uchybienia i wskazuje jego przyczyny, a tym samym składanie zażalenia na postanowienie Sądu odrzucające apelację nie jest celowe. Utrwalonym poglądem jest, że w takim przypadku termin tygodniowy przewidziany w art.169 § 1 kpc do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia Sądu II instancji oddalającego zażalenie. Te ostatnie uwagi o możliwości złożenia wniosku przez pozwanego o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji (po myśli art. 168 § 1 i art.169 § 1 i 2 kpc ) w żadnym stopniu nie przesądzają o zasadności takiego wniosku, bo taka merytoryczna ocena każdorazowo należy do Sądu rozpoznającego taki wniosek. Z tych zasadniczych przyczyn Sąd Okręgowy oddalił zażalenie pozwanego, jako nieuzasadnione (na podstawie art.385 kpc w związku z art.397 § 2 kpc ). O zwrocie kosztów postępowania zażaleniowego należnych powodowi od pozwanego Sąd odwoławczy orzekł po myśli art.98 § 1 i 3 kpc oraz art. 108 § 1 kpc , a ich wysokość wyznaczyło wynagrodzenie pełnomocnika ustalone zgodnie z § 6 pkt 5 i § 12 ust.2 pktl rozporządzenia Min. Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (j.t. w Dz.U 490 z 2013r.).