Sad powszechny, I C 107/16

Sygn. I C 107/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Ciechanowie I Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR Lidia Kopczyńska Protokolant: stażysta Ewelina Goryszewska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2016 r. w Ciechanowie na rozprawie sprawy z powództwa B. (...) (...) z siedzibą w G. przeciwko K. B. o zapłatę orzeka I. zasądza od pozwanego K. B. na rzecz powoda B. (...) (...) z siedzibą w G. kwotę 26.618,86 zł (dwadzieścia sześć tysięcy sześćset osiemnaście złotych osiemdziesiąt sześć groszy) z odsetkami umownymi w wysokości odpowiadającej odsetkom maksymalnym za opóźnienie od 27 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty; II. zasądza od pozwanego K. B. na rzecz powoda B. (...) (...) z siedzibą w G. kwotę 6.148,00 zł (sześć tysięcy sto czterdzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt I C 107/16 UZASADNIENIE Powód B. (...) (...) z siedzibą w G. , reprezentowany przez radcę prawnego A. K. , w pozwie złożonym w dniu 27 stycznia 2016 r. wnosił o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego K. B. kwoty 26618,86 zł z odsetkami umownymi w wysokości 4-krotności stopy kredytu lombardowego NBP liczonymi od dnia wniesienia pozwu tj. od dnia 27 stycznia 2016 r. do dnia zapłaty od kwoty 26601,76 zł. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że pozwany zawarł z (...) Bank S.A. w dniu 6 maja 2009 r. umowę kredytową o numerze (...) , na podstawie której pozwany otrzymał określoną w umowie kwotę pieniężną, jednocześnie zobowiązując się do jej zwrotu na warunkach określonych w tej umowie. (...) Bank S.A. połączył się z Bankiem (...) S.A. w trybie art. 492 §1 pkt 1 k.s.h. poprzez przeniesienie całego majątku spółki na Bank (...) S.A. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania, wobec czego kwota niespłaconej należności głównej stała się wymagalna. Przedmiotowa wierzytelność na skutek umowy przelewu zawartej w dniu 19 grudnia 2014 r. została zbyta przez Bank (...) S.A. na rzecz B. (...) (...) z siedzibą w G. . Wobec nie spłacenia zobowiązania powód wystąpił z żądaniem zasądzenia należności, na którą składają się: kapitał w wysokości 13687,13 zł, odsetki umowne w wysokości 12914,63 zł, koszty 17,10 zł (pozew k. 2 akt). Pozwany K. B. wnosił o oddalenie powództwa w całości. Pozwany nie kwestionował faktu zawarcia umowy stanowiącej podstawę dochodzenia roszczenia ani wysokości żądania, a jedynie wnosił o rozłożenie należności na raty. W tym zakresie pozwany podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej: ma na utrzymaniu konkubinę i dziecko, a jego jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie w kwocie 1800 zł miesięcznie.. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 6 maja 2009 r. K. B. zawarł umowę kredytu gotówkowego nr (...) z (...) Bank S.A. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Na podstawie umowy pozwany otrzymał dostęp do umówionego kredytu w kwocie 15000 zł, jednocześnie zobowiązując się do rozliczenia się na warunkach określonych w tej umowie. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania, wobec czego kwota niespłaconej należności głównej stała się wymagalna wraz z odsetkami umownymi (dowód: kserokopia umowy k. 11-13 akt). (...) Bank S.A. połączył się z Bankiem (...) S.A. w trybie art. 492 §1 pkt k.s.h. poprzez przeniesienie całego majątku spółki na Bank (...) S.A. Przedmiotowa wierzytelność na skutek umowy przelewu zawartej w dniu 19 grudnia 2014 r. została zbyta przez Bank (...) S.A. na rzecz B. (...) (...) z siedzibą w G. (dowód: kserokopia umowy k. 14 akt). Na dzień wniesienia pozwu, do spłaty pożyczkobiorcy pozostała kwota 26618,86 zł, na którą składają się: kapitał w wysokości 13687,13 zł, odsetki umowne w wysokości 12914,63 zł, koszty17,10 zł (dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych k. 3 akt). Należności dochodzonej pozwem pozwany nie zapłacił (dowód: zeznanie powoda k. 21-22 akt). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a w szczególności: pozwu k. 2 akt, wyciągu z ksiąg k. 3 akt, kserokopii: KRS k. 7 akt, wyciągu z rejestru funduszy k. 7akt, umowy kredytowej k. 11-13 akt, umowy kupna wierzytelności k. 14 akt, zeznań powoda K. B. k. 21-22 akt. W niniejszej sprawie, na podstawie art. 232 k.p.c. zdanie drugie , Sąd dopuścił dowód z dokumentów złożonych w trakcie postępowania. Fakt istnienia tych dokumentów wynikał już z dołączonych do pozwu dokumentów. Prawdziwość dokumentów nie był przez strony kwestionowana, ani nie budzi wątpliwości. Sąd uwzględnił wszystkie dokumenty dołączone do pozwu i złożone przez strony. Przedłożone dokumenty rzeczywiście były sporządzone, a w ich treść nie ingerowano, nie były przerabiane. Pozwany nie kwestionował wysokości dochodzonego pozwem roszczenia, a jedynie wnosił o rozłożenie należności na raty ze względu na trudną sytuację majątkową. W tej sytuacji Sąd uznał, iż dołączone dokumenty oraz zeznania pozwanego stanowią uzupełnienie dowodów stanowiących załącznik do pozwu i dlatego mogą stanowić podstawę do wydania w sprawie rozstrzygnięcia. Sąd zważył, co następuje: Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Powód wykazał w toku procesu, że nabył wierzytelność od Banku (...) S.A. , który jest następcą prawnym (...) Bank S.A. na podstawie umowy przelewu. Zgodnie z art. 509 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. W myśl art. 511 k.c. jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony. Norma zawarta w art. 511 k.c. nie wymaga zawarcia umowy przelewu w formie pisemnej, a jedynie tego, aby istniało pismo, które potwierdza dokonanie przelewu wierzytelności. Sąd w niniejszym składzie podziela w całości rozważania Sądu Apelacyjnego w Katowicach zawarte w wyroku z 8 marca 2005 r. , sygn. akt I ACa 1516/04, opublik. OSA 2005/12/44, który podkreślił: "Ustawodawca w art. 511 k.c. mówi o "stwierdzeniu" przelewu wierzytelności pismem, a nie o zawarciu przelewu w formie pisemnej. Czym innym jest dokonanie czynności prawnej w formie pisemnej, a czym innym "stwierdzenie" pismem, iż określona czynność została dokonana. "Stwierdzenie pismem" nie odnosi się bowiem do formy czynności prawnej, a jedynie do istnienia pisma stwierdzającego, że umowa przelewu została przez strony zawarta.". Dalej Sąd ten zasadnie podkreśla: "W sytuacji gdy obie strony zgodnie twierdzą, że doszło do przelewu wierzytelności z umowy ubezpieczenia i że obie strony miały taki zamiar i cel umowy na względzie - zbędne są rozważania i dokonywanie wykładni oświadczeń woli w tym przedmiocie. Dokonywanie takiej wykładni ma bowiem sens wówczas, gdy stanowiska stron umowy różnią się.". Na skutek przelewu wierzytelności doszło do zmiany strony stosunku zobowiązaniowego po stronie wierzyciela, a zatem powód jest legitymowany czynnie do występowania w niniejszym procesie. Znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają w myśl art. 511 k.c. , że do zawarcia umowy doszło. Nadto zostało przedłożone przez powoda wezwanie, którym zawiadomił on pozwanego o zawarciu umowy cesji z wierzycielem. W myśl art. 515 k.c. jeżeli dłużnik, który otrzymał o przelewie pisemne zawiadomienie pochodzące od zbywcy, spełnił świadczenie do rąk nabywcy wierzytelności, zbywca może powołać się wobec dłużnika na nieważność przelewu albo na zarzuty wynikające z jego podstawy prawnej tylko wtedy, gdy w chwili spełnienia świadczenia były one dłużnikowi wiadome. Przepis ten stosuje się odpowiednio do innych czynności prawnych dokonanych między dłużnikiem a nabywcą wierzytelności. Zgodnie z art. 69 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawa Bankowego przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W dniu 6 maja 2009 r. K. B. zawarł umowę kredytu gotówkowego z (...) Bank S.A. , którego następca jest Bank (...) S.A. Umowa została zawarta na czas nieokreślony. Na podstawie umowy pozwany otrzymał dostęp do umówionego kredytu, jednocześnie zobowiązując się do rozliczenia się na warunkach określonych w tej umowie. Pozwany nie wywiązał się z przyjętego na siebie zobowiązania, wobec czego kwota niespłaconej należności głównej stała się wymagalna wraz z odsetkami umownymi. Należność nie została spłacona w zakreślonym terminie, dlatego Bank (...) S.A. przelał dług na B. (...) (...) z siedzibą w G. . Ponieważ pozwany nie kwestionował zasadności dochodzonego roszczenia ani kwot, Sąd uznał, że twierdzenia powoda co do kwoty zadłużenia pozwanego nie budzą uzasadnionych wątpliwości, jak też nie zostały one przytoczone w celu obejścia prawa ( art. 339 § 2 k.p.c. ). Zauważyć przy tym należy, że pozwany na rozprawie jedynie wskazał na swoją trudną sytuację materialną, gdyż utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 1800 zł miesięcznie, mając zobowiązania rodzinne. W tej sytuacji Sąd uznał żądanie pozwu za uzasadnione i zasądził dochodzoną pozwem należność. Jak wynika z art. 476 zd. 1 k.c. , dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Do 1 stycznia 2016 r. art. 481 KC , który regulował kwestię odsetek za opóźnienie następująco: § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej niż stopa ustawowa, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. Wysokość odsetek z tytułu opóźnienia może zatem być określona przez strony w umowie albo też może wynikać z przepisów prawa (wyżej cytowany § 2). Granicę wysokość odsetek za opóźnienie wyznaczały przepisy o odsetkach maksymalnych, zawarte w art. 359 § 2 1 KC (obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r.), który odpowiednio należało stosować. Zgodnie z jego brzmieniem - Maksymalna wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej (czyli. np. umowy) nie może w stosunku rocznym przekraczać 4-krotności wysokości stopy kredytu lombardowego NBP (odsetki maksymalne). W razie zastrzeżenia w czynności prawnej stopy odsetek za opóźnienie wyższych niż odsetki maksymalne wierzycielowi należały się odsetki maksymalne ( art. 359 § 2 1 KC – obowiązującym do 1 stycznia 2016 r.). Organem, który określał wysokość odsetek ustawowych do dnia 1 stycznia 2016 r. była Rada Ministrów ( art. 359 § 3 KC ) W dniu 1 stycznia 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 9 listopada 2015 r.), która znowelizowała m.in. przepisy dotyczące odsetek zarówno tych wynikających z art. 359 k.c. – tzw. odsetek kapitałowych, jak z art. 481 k.c. – tzw. odsetek za opóźnienie, zmieniającą sposób obliczania odsetek i ich wysokość. Nowa treść art. 481 k.c. brzmi następująco - § 1. Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. § 2. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy. § 2 1 . Maksymalna wysokość odsetek za opóźnienie nie może w stosunku rocznym przekraczać dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). § 2 2 . Jeżeli wysokość odsetek za opóźnienie przekracza wysokość odsetek maksymalnych za opóźnienie, należą się odsetki maksymalne za opóźnienie. § 2 3 . Postanowienia umowne nie mogą wyłączać ani ograniczać przepisów o odsetkach maksymalnych za opóźnienie, także w przypadku dokonania wyboru prawa obcego. W takim przypadku stosuje się przepisy ustawy. § 2 4 . Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie. Zgodnie z art. 56 cytowanej ustawy nowelizującej – Do odsetek należnych za okres kończący się przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Biorąc pod uwagę wyżej cytowane przepisy (zarówno te przed 1 stycznia 2016 r., jak i te po 1 stycznia 2016 r.) – Sąd zasądził odsetki od kwoty 26601,76 zł, zgodnie z żądaniem pozwu, od dnia wytoczenia powództwa tj. 27 stycznia 2016 r. z odsetkami umownymi w wysokości odpowiadającej odsetkom maksymalnym do dnia zapłaty. W treści wyroku Sąd nie zamieścił odrębnego punktu odnośnie oddalenia wniosku pozwanego o rozłożenie należności na raty, mając na uwadze stanowisko wyrażane w doktrynie. Odmowa rozłożenia świadczenia na raty albo wyznaczenia terminu do spełnienia świadczenia nie wymaga odrębnego orzeczenia w sentencji wyroku, lecz powinna być umotywowana w uzasadnieniu (K. Piasecki (w:) Kodeks postępowania cywilnego..., t. 1, red. K. Piasecki, s. 1504, Przemysław Telenga (w;) Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania cywilnego). Sąd nie uznał za zasadne rozłożenie zasądzonej należności na raty. Możliwość taka wynika z art. 320 k.p.c. , zgodnie z którym w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Przesłanką do rozłożenia świadczenia na raty jest pozytywna prognoza odnośnie spłaty, bowiem celem uregulowania z art. 320 k.p.c. jest zapewnienie dłużnikowi możliwości spłaty zadłużenia. W niniejszej sprawie pozwany wskazał, że utrzymuje się z wynagrodzenia w kwocie 1800 zł miesięcznie. Dochód w takiej wysokości nie pozwala na przyjęcie, iż pozwany jest w stanie spełnić świadczenie w zadeklarowanych ratach. Ponadto należy wskazać, iż od chwili wytoczenia powództwa pozwany nie zapłacił nawet w części należności dochodzonych pozwem. Taka postawa pozwanego również wskazuje na to, że należność rozłożona na zadeklarowane przez pozwanego raty nie będzie przez niego spłacana w przyszłości w ratach. W tej sytuacji, ze względu na dotychczasową postawię pozwanego, Sąd uznał za niecelowe rozłożenie należności na raty. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt II wyroku, zgodnie z zasadą wyrażoną w trybie art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. Na koszty składają się: opłata sądowej, którą uiścił powód – 1331 zł oraz koszty zastępstwa procesowego - wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 4800 zł, których wysokość wynika z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) i 17 zł opłaty od pełnomocnictwa. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. ZARZĄDZENIE (...)