← Polska

Sad powszechny, II Ka 459/13

Sygn. akt II Ka 459/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2013 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Grażyna Artymiak Sędziowie: SSO Piotr Popek (spr.) SSR del. do SO Anna Romańska Protokolant: st.sekretarz sądowy Ewa Gronko przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Rzeszowie - Mariusza Kowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2013 r. sprawy skazanego A. D. na skutek apelacji wniesionej przez skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 7 czerwca 2013 r., sygnatura akt II K 59/13 I. uchyla pkt II zaskarżonego wyroku i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Dębicy, II. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok w pozostałej części. Sygn. akt II Ka 459/13 UZASADNIENIE A. D. został skazany prawomocnymi wyrokami:

  1. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 17 maja 2002r., sygn. akt IIK 30/02 za przestępstwo z art. 282 i art. 13§1 k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11§ 2 k.k. popełnione w okresie od marca do kwietnia 2001r. na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 4 lata. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 26 sierpnia 2004r., sygn. akt IIKo 146/04 warunkowo zawieszoną karę pozbawienia wolności zarządzono do wykonania.
  2. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 12 grudnia 2002r., sygn. akt IIK 294/02 za przestępstwo z art. 280§1 k.k. popełnione w dniu 4 kwietnia 2002r. na karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono skazanemu okres tymczasowego aresztowania od dnia 30 kwietnia 2002r. do 6 września 2002 r.
  3. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 27 czerwca 2003r., sygn. akt IIK 261/03 za przestępstwo z art. 283 k.k. w zw. z art. 280§1 k.k. popełnione w dniu 27 lutego 2003r. na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
  4. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 22 kwietnia 2004r., sygn. akt VIK 8/04 za przestępstwo z art. 279§1 k.k. popełnione w okresie od grudnia 2002r. do 4 września 2003r. na karę 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności.
  5. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 25 listopada 2004r., sygn. akt IIK 568/02 za: a/ przestępstwo z art. 280§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. popełnione w okresie miesiąca marca 2001r. na karę 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności, b/ przestępstwo z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 289§2 k.k. i art. 289§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w miesiącu maju 2001r. na karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, c/ przestępstwo z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełnione w miesiącu maju 2001r. na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, d/ przestępstwo z art. 13§1 k.k. w zw. z art. 279§1 k.k. oraz art. 279§1 k.k. w zw. z art. 91§1 k.k. popełnione na przełomie miesiąca kwietnia i maja 2001r. na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, e/ przestępstwo z art. 279§1 k.k. popełnione w dniu 4 maja 2001r. na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, f/ przestępstwo z art. 279§1 k.k. popełnione w miesiącu maja 2001r. na karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności, przy czym w miejsce kar z osobna wymierzonych orzeczono wobec skazanego A. D. karę łączną (trzech)at pozbawienia wolności.
  6. wyrokiem łącznym z dnia 1 lutego 2005r. sygn. akt IIK 538/04 Sąd Rejonowy w Dębicy biorąc pod uwagę kary jednostkowe orzeczone wyrokami opisanymi w pkt 4 i 5 niniejszego wyroku orzekł wobec skazanego karę łączną w wymiarze 4 (czterech) lat pozbawienia wolności, zaliczając na poczet orzeczonej kary łącznej okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie o sygn. akt IIK 568/02 od dnia 16 maja 2001r. do dnia 24 stycznia 2002r.
  7. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 20 grudnia 2011r., sygn. akt IIK 910/11 za: a/przestępstwo z art. 216§1 k.k. i art. 217§1 k.k. i art. 190§1 k.k. i art. 193 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w3 zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 16 lipca 2011r. na karę grzywny w wymiarze 60 (sześćdziesiąt) stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) zł, b/ przestępstwo z art. 190§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 24 lipca 2011r. na karę grzywny w wymiarze 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) zł, przy czym w miejsce kar z osobna wymierzonych orzeczono wobec skazanego A. D. karę łączną grzywny w wymiarze 100 (stu) stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) zł.
  8. wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 13 czerwca 2012r., sygn. akt IIK 259/12 za przestępstwo z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 28 kwietnia 2011r. na karę grzywny w wymiarze 150 (stu pięćdziesięciu) stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) zł, zaliczając na poczet orzeczonej kary łącznej okres rzeczywistego pozbawienia wolności w tej sprawie w dniu 28 kwietnia 2011r.;
  9. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 27 czerwca 2012r., sygn. akt IIK 299/12 za: a/ przestępstwo z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w nieustalonym dniu miesiąca lipca 2011r. na karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, b/ przestępstwo z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 1 grudnia 2011r. na karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, c/ przestępstwo z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 16 grudnia 2011r. na karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, d/ przestępstwo z art. 279§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w nocy z 20/21 grudnia 2011r. na karę 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, e/ przestępstwo z art. 278§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 27 grudnia 2011r. na karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności, przy czym w miejsce kar z osobna wymierzonych orzeczono wobec skazanego A. D. karę łączną 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności.
  10. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 4 października 2012r. sygn. akt IIK 246/12 za: a/ przestępstwo z art. 190§1 k.k. i art. 216§1 k.k. i art. 217§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 15 stycznia 2012r. na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, b/ przestępstwo z art. 190§1 k.k. popełnione w dniu 15 stycznia 2012r. na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, c/ przestępstwo z art. 191§1 k.k. i art. 157§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 57a§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 21 kwietnia 2012r. na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności, przy czym w miejsce kar z osobna wymierzonych orzeczono wobec skazanego A. D. karę łączną 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności,
  11. Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 13 grudnia 2012r. sygn. akt IIK 839/12 za: a/ przestępstwo z art. 190§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 27 czerwca 2012r. na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności, b/ przestępstwo z art. 190§1 k.k. i art. 190a§1 k.k. i art. 217§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w okresie od bliżej nieustalonego dnia kwietnia 2012r. do 30 lipca 2012r. na karę 8 (ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności oraz zakaz kontaktowania z pokrzywdzonymi na okres 8 (ośmiu) lat, c/ przestępstwo z art. 190a§1 k.k. i art. 217§1 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w okresie od bliżej nieustalonego dnia kwietnia 2012r. do 30 lipca 2012r. na karę 6 (sześciu)miesięcy pozbawienia wolności, d/ przestępstwo z art. 288§1 k.k. w zw. z art. 64§1 k.k. popełnione w dniu 21 lipca 2012r. na karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności, obowiązek naprawienia szkody w całości, przy czym w miejsce kar z osobna wymierzonych orzeczono wobec skazanego A. D. karę łączną 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności. Wnioskiem z dnia 29.01.2013 r. (data wpływu do SR w Dębicy 1.02.2013 r.) skazany A. D. wniósł o wydanie wobec niego wyroku łącznego. Sąd Rejonowy w Dębicy wyrokiem łącznym z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt II K 59/13 rozwiązał węzeł kary łącznej orzeczonej wyrokiem opisanym w pkt 7 wyroku łącznego i na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 §1 i §2 k.k. w miejsce jednostkowych kar grzywny orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt 7 i 8 niniejszego wyroku łącznego orzekł wobec skazanego A. D. karę łączną grzywny w wymiarze 250 (dwustu pięćdziesięciu) stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 10 (dziesięciu) zł, zaliczając na poczet orzeczonej kary łącznej okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie o sygn. akt II K 259/12 w dniu 28 kwietnia 2011r., zastrzegając, iż w pozostałym zakresie wymienione wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu; Ponadto w wyroku łącznym Sąd rozwiązał węzły kar łącznych orzeczonych wyrokami opisanymi w pkt 9 i 10 niniejszego wyroku łącznego i na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce jednostkowych kar pozbawienia wolności orzeczonych tymi wyrokami orzekł wobec skazanego A. D. karę łączną 3 (trzech) lat i 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności, zaś na mocy art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary łącznej zalicza skazanemu dotychczasowy okres przebywania w Zakładzie Karnym z kar objętych karą łączną zastrzegając, iż w pozostałym zakresie wymienione wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu; Na podstawie art. 572 k.p.k. umorzył postępowanie o objęcie wyrokiem łącznym kar jednostkowych orzeczonych wyrokami opisanymi w punktach 1, 2 , 3, 4, 5 oraz 11 niniejszego wyroku; Na podstawie art. 624§1 k.p.k. zwolnił skazanego A. D. od obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych. Od powyższego wyroku apelację wniósł skazany. Zarzucił w niej zaskarżonemu wyrokowi: - obrazę przepisu prawa materialnego a to art. 85 kk poprzez nie zbadanie warunków do wydania kary łącznej także w zakresie kar wymierzonych w wyrokach opisanych w punktach 7,8,9,10 i 11 i nie wymierzenie jednej kary łącznej na zasadzie absorpcji, - obrazę prawa procesowego a to art. 569 § 1 kpk , gdyż pomimo istnienia warunków do orzeczenia kary łącznej w szczególności z wyroków opisanych w punktach 9,10 i 11 Sąd na podstawie art. 572 kpk umorzył postępowanie, - obrazę art. 4 kpk poprzez nie uwzględnienie ok0oliczności przemawiających na jego korzyść przy wymiarze kary łącznej, to jest że ma na utrzymaniu dwoje dzieci, w zakładzie karnym ma dobra opinię a karę odbywa w systemie programowym. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie kary łącznej obejmującej zwłaszcza kary wymierzone w wyrokach opisanych w punktach 9, 10, 11 ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Dębicy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja skazanego zasługuje na uwzględnienie tylko o tyle o ile skutkowała rozstrzygnięciem kasatoryjnym w części i następczym przekazania w tej części do ponownego rozpoznania. W pozostałym zakresie, rzec trzeba zasadniczym, zarzuty apelacji okazały się chybione. Otóż kontrola odwoławcza wskazuje, że Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy ustalił pomiędzy skazaniami A. D. opisanymi w punktach od 1 do 5 oraz w punkcie 11 brak relacji zbiegu realnego prowadzącego do wydania kar łącznych ( art. 85 kk ). Słusznie podkreśla sąd orzekający, że karę łączną orzeka się jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju lub inne kary podlegające łączeniu, gdyż tak stanowi właśnie przepis art. 85 kk . Innymi słowy karą łączną w wyroku łącznym mogą zostać objęte kary jednostkowe wymierzone za przestępstwa, które popełnione zostały przed datą pierwszego wyroku, chociażby nieprawomocnego, a stanowiącego punkt wyjścia do rozważań w zakresie orzeczenia kary na wstępie wspomnianej. Tymczasem przestępstw objętych wyrokiem skazującym opisanym w punkcie 11 skazany miał się dopuścić już po wydaniu wyroków opisanych w punkcie 8 i 9, które przedzielają daty popełnienia przestępstw z innych wyroków a więc zrywają więź realnego zbiegu przestępstw, stanowiącego jak się rzekło podstawę do wydania kary łącznej w wyroku łącznym. Biorąc pod uwagę daty popełnienia przestępstw oraz daty zapadania kolejnych wyroków skazujących A. D. taka relacja zachodzi pomiędzy wyrokami opisanymi w pkt 7 i 8 zaskarżonego wyroku, za które wymierzono mu kary jednorodzajowe, w tym wypadku grzywny. Słusznie zatem Sąd Rejonowy wymierzył w zaskarżonym wyroku karę łączną grzywny (punkt I części dyspozytywnej) kształtując ją prawidłowo według szczególnych dyrektyw wymiaru kary łącznej wypracowanymi przez orzecznictwo. W tym zakresie nie ma potrzeby czynić dalszych rozważań, gdyż skarżący akurat tego rozstrzygnięcia, przynajmniej wprost nie kwestionuje. Krytyce należy poddać natomiast rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku, bowiem nie pomny warunków materialnoprawnych orzekania kary łącznej w wyroku łącznym, trafnie przecież przytoczonych w części sprawozdawczej, sąd I instancji dopuścił z obrazą prawa materialnego a to art. 85 kk do orzeczenia kary łącznej w oparciu o kary wymierzone za przestępstwa nie pozostające z sobą w relacji zbiegu realnego. Chodzi mianowicie o wyrok Sądu Rejonowego w Dębicy z dnia 20 grudnia 2011 r. (pkt 7) który przedziela przestępstwa objęte wyrokami opisanymi w punkcie 9 i 10 zaskarżonego wyroku. Relacja dat popełnienia tych przestępstw do dat zapadania wyroków skazujących pozwala wyodrębnić dwa zbiegi realne, pierwszy, na który składają się przestępstwa opisane w zaskarżonym wyroku pkt 9a, 9b i 9 c (pomiędzy lipcem a 16 grudnia 2011 r.) oraz drugi na który składają się przestępstwa opisane w zaskarżonym wyroku pkt 9d, 9e, 10 a, 10 b i 10 c (pomiędzy 21 grudnia 2011 a 21 kwietnia 2012 r.). Oznacza to że w oparciu o te skazania nie było możliwe wydanie jednej kary łącznej pozbawienia wolności lecz dwóch takich kar. Z tego względu Sąd Odwoławczy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności (pkt II części dyspozytywnej) i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Dębicy, a w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Rodzaj powyższego uchybienia skłania do przeniesienia procesu kształtowania wymiaru kary łącznej (kar łącznych) do fazy I instancji tak, aby z zachowaniem zasady dwuinstancyjności skazany mógł poddać kontroli odwoławczej poprawność toku rozumowania sądu i przesłanek przezeń przyjętych przy wymiarze tej kary łącznej, przy czym sąd ten będzie miał na uwadze również argumenty przytoczone przez skazanego w środku odwoławczym. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w przekazanym zakresie Sąd zwróci uwagę na pewne procesowe konsekwencje wynikające z wcześniejszych skazań oraz na to, że z założenia kara łączna ma nie pogarszać sytuacji prawnej skazanego wynikającej z wykonania poszczególnych wyroków, o ile przepis ustawy nie stanowi inaczej (np. art. 89 § 1a kk ). Ma to w niniejszej sprawie o tyle doniosłe znaczenie procesowe, że w wyrokach jednostkowych opisanych w punktach 9 i 10 orzekane były kary łączne i przy wymiarze kary łącznej (kar łącznych) w wyroku łącznym nie można tracić z pola widzenia śladu owych kar, mimo tego, że podstawą do wydania kary łącznej są kary jednostkowe orzekane za poszczególne przestępstwa. W praktyce suma obu kar łącznych nie może przekroczyć 3 lat i 7 miesięcy pozbawienia wolności, w niniejszej sprawie i tak nie byłoby to możliwe ze względu na działanie pośredniego reformationis in peius. Orzeczenie sądu odwoławczego znalazło oparcie w treści art. 437 § 1 i 2 kpk w zw. z art. 438 pkt 1 kpk .

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.