Sygn. akt II Ka 698/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział II Karny w składzie: Przewodniczący: SSO Tomasz Wojciechowski Sędziowie: SSO Mari

§ 2

kpk wniosła o:

1. a)zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie jej od zarzucanego jej czynu, zaś w przypadku nieuwzględnienia powyższego oskarżona wniosła o:
2. b)uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Na podstawie art. 632 pkt 2 kpk oskarżona D. L. wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej jej przez obrońcę w postępowaniu apelacyjnym. Oskarżony T. L. zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu:
3. a)obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia a mianowicie art. 7 kpk poprzez dokonanie przez Sąd dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, a także ocenianie dowodów wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego w szczególności poprzez: - danie wiary zeznaniom S. T. i A. C. , które to złożone w postępowaniu przygotowawczym są na tyle zbieżne, że uzasadnione jest przypuszczenie, iż zostały one złożone z naruszeniem dyrektywy nakazującej umożliwienie swobodnego wypowiedzenia się, natomiast składane w dalszym toku postępowania są wewnętrznie sprzeczne, - nie danie wiary wyjaśnieniom oskarżonych, mimo iż są one wiarygodne, złożone niezależnie od siebie
4. b)błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na treść orzeczenia, a będący wynikiem dokonania błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
5. c)obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 224 § 2 kk poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie powinien znaleźć zastosowania gdyż, sąd nie ustalił, aby funkcjonariusz S. T. przedsięwziął prawną czynność służbową, w szczególności nie ustalił jaka to czynność, oraz na czym miałaby ona polegać, a mimo to uznał przesłanki z art. 224 § 2 kk za wyczerpane. Oskarżony T. L. na podstawie art. 427 § 1 kpk w zw. z art. 437 §

§ 2

kpk wniósł o:

1. a)zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie go od zarzucanego mu czynu, zaś w przypadku nieuwzględnienia powyższego oskarżony wniósł o:
2. b)uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Oskarżony P. C. zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu:
3. a)obrazę przepisów postępowania, a w szczególności art. 4 kpk , art. 5 kpk § 2 kpk , art. 7 kpk , art. 172 kpk , art. 424 § 1 kpk , które miały wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, a mianowicie art.7 kpk poprzez dokonanie przez Sąd dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, a także ocenianie dowodów wbrew zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego w szczególności poprzez: - danie wiary zeznaniom S. T. i A. C. , które to złożone w postępowaniu przygotowawczym są na tyle zbieżne, że uzasadnione jest przypuszczenie, iż zostały one złożone z naruszeniem wysłowionej w art. 171 § 1 kpk dyrektywy nakazującej umożliwienie swobodnego wypowiedzenia się, natomiast składane w dalszym toku postępowania są niespójne, nielogiczne oraz wzajemnie się wykluczają, - nie danie wiary wyjaśnieniom oskarżonych, mimo iż są one wiarygodne, spójne, racjonalne oraz logiczne i wzajemnie się uzupełniają tworząc rzeczywisty obraz przebiegu zdarzenia.
4. b)błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mających wpływ na treść orzeczenia, a będący wynikiem dokonania błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności polegający na błędnym (niezgodnym z rzeczywistością) ustaleniem przebiegu zdarzenia.
5. c)obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 4 kpk , gdyż organy prowadzące postępowanie karne są obowiązane badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść oskarżonego, a organ I instancji pominął całkowicie okoliczności przemawiające na korzyść oskarżonego,
6. d)obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 5 § 2 kpk , gdyż niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść oskarżonego, a Sąd I instancji pomimo wielu wątpliwości w postępowaniu dowodowym nie rozstrzygnął tych wątpliwości na korzyść oskarżonego,
7. e)obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 424 § 1 kpk , gdyż uzasadnienie Sądu I instancji powinno zawierać wskazanie jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych a Sąd I instancji nie odniósł się do dowodów w szczególności na korzyść oskarżonego,
8. f)obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 224 § 2 kk poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie powinien znaleźć zastosowania gdyż, sąd nie ustalił aby funkcjonariusz S. T. przedsięwziął prawną czynność służbową, w szczególności nie ustalił jaka to czynność, oraz na czym miałaby ona polegać, a mimo to uznał przesłanki z art. 224 § 2 kk za wyczerpane,
9. g)obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 224 § 2 kk poprzez jego zastosowanie, podczas gdy nie powinien znaleźć zastosowania, ponieważ Sąd I instancji ustalił, iż P. C. nie podjął żadnych działań polegających na użyciu przemocy czy odciąganiu D. L. , a jedynie wszedł pomiędzy oskarżoną a funkcjonariusza, co nie wyczerpuje znamion przestępstwa stypizowanego w art. 224 § 2 kk , gdyż ustawa wymaga by sprawca zastosował przemoc lub groźbę bezprawną w celu zmuszenia funkcjonariusza publicznego albo osoby do pomocy mu przybranej do przedsięwzięcia lub zaniechania prawnej czynności służbowej co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Oskarżony P. C. na podstawie art. 427 § 1 kpk w zw. z art. 437 §

§ 2

kpk wniósł o:

1. a)zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie go od zarzucanego mu czynu, zaś w przypadku nieuwzględnienia powyższego oskarżony wniósł o:
2. b)uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacje nie są zasadne i nie zasługują na uwzględnienie. Sąd I instancji poddał wnikliwej analizie logicznej zgromadzone dowody w sposób zgodny z wymaganiami wiedzy i doświadczenia życiowego. Wnioski ocenne tego Sądu wyprowadzone zostały z całokształtu okoliczności ujawnionych podczas przewodu sądowego ( art. 410 kpk ), zgodnie z dyrektywami prawdy ( art. 2 § 2 kpk ) i bezstronności ( art. 4 kpk ), a tym samym nie wykraczają one poza granice oceny zakreślonej dyspozycją art. 7 kpk . Ocena dowodów przeprowadzona przez Sąd I instancji była zarówno swobodna, jak i wszechstronna z poszanowaniem reguł określonych w art. 7 kpk , a zatem legitymuje się zgodnością z tym, co wynikało z prawidłowo przeprowadzonych dowodów, ocenionych wedle zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. Ocenę tę Sąd Okręgowy podziela. Uzasadnienie wyroku Sądu Rejonowego zostało sporządzone stosownie do reguł wynikających z art. 424 kpk . Dało ono Sądowi Okręgowemu podstawę do skontrolowania słuszności rozumowania Sądu I instancji i zgodności tego rozumowania z materiałem dowodowym. Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów apelacji obrońcy wszystkich oskarżonych oraz osobistych apelacji oskarżonych, należy stwierdzić, że zarzuty każdej z nich są w istocie zbieżne w kwestionowaniu prawidłowości przebiegu postępowania, poczynienia ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji i przyjęcia winy oskarżonych w zakresie popełnienia zarzucanych im czynów. Dlatego też, rozpoznanie zarzutów apelacji dotyczących poszczególnych oskarżonych musiało następować z punktu widzenia przedstawionej przez Sąd I instancji całościowej oceny zdarzenia oraz udziału w nim oskarżonych P. C. , D. L. i T. L. , którą apelacje starają się podważyć. Sąd I instancji słusznie przyjął, że początkiem zdarzenia było agresywne zachowanie oskarżonej D. L. . Przybyli na miejsce zdarzenia funkcjonariusze policji A. C. i S. T. dopiero zaczęli ustalać jego przebieg, a sposób przystąpienia ich do tej czynności wzbudził dezaprobatę oskarżonej. W tych okolicznościach zasadnie Sąd I instancji nie dopatruje się żadnego motywu po stronie funkcjonariuszy policji, który miałby prowadzić do zaatakowania przez któregoś z nich oskarżonej D. L. i prowadzić do dalszego rozwoju sytuacji konfliktowej z oskarżonymi. W sprawie jest zupełnie odwrotnie, gdyż to oskarżona D. L. była wzburzona zajściem pomiędzy nią a E. W. , które stanowiło powód wezwania policji. Oskarżona D. L. , będąc niezadowolona z wyrażonych przez funkcjonariusza S. T. wątpliwości, co do mającego nastąpić na oskarżoną ataku przez E. W. , miała powód do skierowania w stosunku do policjanta negatywnych emocji. Dawało to podstawę Sądowi Rejonowemu do przyjęcia za wiarygodne zeznań S. T. o sposobie zachowania się wobec niego oskarżonej D. L. i będącego pochodną tego zachowania, zachowania oskarżonych P. C. i T. L. . Wiarygodność tych zeznań doznała wzmocnienia w zeznaniach świadków M. H. i T. S. , którzy zostali wezwani do udzielenia pomocy interweniującym policjantom z posterunku w Krasnym. Przytoczyli oni w zeznaniach relację S. T. i A. C. o przebiegu zdarzenia. O potrzebie wysłania patrolu na pomoc decydował funkcjonariusz policji J. M. , do którego zwróciła się policjantka A. C. , informując go o znieważeniu lub naruszeniu nietykalności cielesnej S. T. . Wiarygodnie zeznał ten świadek, że sytuacja wymagała wysłania patrolu. Nie byłoby tak, w sytuacji, gdyby to funkcjonariusze policji A. C. i S. T. byli stroną atakującą i podporządkowującą sobie oskarżonych na miejscu zdarzenia. W sprawie nie ulega wątpliwości, że pokrzywdzony S. T. doznał obrażeń ciała opisanych w opinii sądowo- lekarskiej. Wypowiadający się w opinii na temat ich etiologii biegły wskazał, że mogły powstać w okolicznościach przez pokrzywdzonego podawanych. Z uwagi na strukturę tych obrażeń nic nie sprzeciwia się przyjęciu, że mogły powstać od uderzeń zadawanych przez oskarżoną. Oceniając obiektywny dowód z opinii biegłego w zestawieniu z zeznaniami pokrzywdzonego S. T. , Sąd I instancji był uprawniony do wyciągnięcia wniosków, że obrażenia powstały w sytuacji, którą opisał w swoich zeznaniach. W zakresie dokonywania ustaleń o obrażeniach, które mogły być następstwem zdarzenia, Sąd Rejonowy na podstawie opinii sądowo-lekarskiej biegłego sądowego Z. S. , znajdującej się w aktach Prokuratury Rejonowej w Łańcucie, sygn. akt Ds. 853/12, a dotyczącej D. L. , trafnie ustalił, że stwierdzone tam obrażenia wykluczają świeże złamanie, a nie wykluczają złamania już przebytego. Opinia ta, podważyła zatem, tę część wyjaśnień oskarżonej, w której opisywała chwytanie ręki przez S. T. , sugerując powód doznania przez nią obrażeń. Oprócz powyższych dowodów wiarygodności wyjaśnień oskarżonych nie potwierdziły także dowody z zeznań pozostałych świadków. Przede wszystkim wskazać należy na zeznania świadka J. P. , która miała obserwować zdarzenie z balkonu. Sąd Rejonowy zwrócił jednak uwagę, na brak precyzji w tych zeznaniach, oraz występujące w nich sprzeczności. Dostrzegł w sposób właściwy, że świadek, która zajęta była – jak sama podała – gotowaniem obiadu, nie mogła w sposób całościowy widzieć zdarzenia, gdyż obserwację musiała przerywać powrotami do kuchni w celu pilnowania gotującego się posiłku. W tej sytuacji zeznania świadka nie mogły służyć do jednoznacznych, niezaprzeczalnych ustaleń dowodowych. Podstawą takich ustaleń dowodowych nie mogły być również zeznania świadków: J. B. , B. B. , Ł. P. , B. S. , A. L. , którzy nie widzieli przebiegu zdarzenia i w zeznaniach opierali się na tym, co na temat przebiegu zdarzenia dowiedzieli się już po jego zakończeniu. Równie właściwie ocenia Sąd Rejonowy zeznania świadków S. W. oraz E. W. , ustalając, że mają wiedzę o początku zdarzenia, czyli o tym, że pomiędzy E. W. , a oskarżoną D. L. doszło do kłótni. W tym zakresie zeznania te spójne są z zeznaniami świadka K. S. . Nie ujawnił się w sprawie żaden powód, który pozwalałby na podważanie wiarygodności zeznań świadka M. Z. i dlatego Sąd Okręgowy podzielił ocenę Sądu I instancji o wiarygodności tych zeznań i ich przydatności dla ustaleń dowodowych. Odnośnie zeznań świadka P. D. , słusznie Sąd Rejonowy kwestionuje możliwość słyszenia przez niego krzyków, gdyż jest to nie do pogodzenia z sytuacją, gdy oskarżony miał słyszeć treść okrzyku pracując jednocześnie kosiarką mechaniczną. Jako nie wnoszące nic do sprawy właściwie ocenił Sąd Rejonowy zeznania świadków T. B. i R. B. . Dopełniającym powyższe ustalenia dowodem stały się akta postępowania w sprawie przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy policji o sygn. akt. Ds. 853/12 wraz z aktami związkowymi 8 Ds. 489/12, dotyczące przedmiotowego zdarzenia. Wynika z nich jednoznacznie, że postępowanie zostało w stosunku do funkcjonariuszy policji umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego. Dowód ten, w sposób jednoznaczny, koresponduje z ustaleniami Sądu Rejonowego dokonanymi w sprawie oskarżonych P. C. , D. L. i T. L. . Zarzut tożsamości zeznań świadków A. C. i S. T. nie podważa prawidłowości ustaleń Sądu Rejonowego, gdyż język zeznań policjantów dotyczy prostego do relacjonowania zdarzenia, operuje słowami, które można zaliczyć do służbowego sposobu komunikowania treści, co tłumaczy podobieństwo, a nawet możliwość wystąpienia tożsamości ich wypowiedzi. Z treści każdej apelacji wynika, że starają się budować alternatywną wersję wydarzeń. W ten sposób próbują wykazać, że sprawcami zdarzenia byli funkcjonariusze policji. Rozumowanie apelacji idących w tym kierunku ma jednak charakter opierania się na przypuszczeniach i spekulowania dowodami w sytuacji, gdy jak powyżej wykazano, zwarta i logiczna wymowa dowodów przekonuje, że każdy z oskarżonych popełnił zarzucany mu czyn. Zaakcentować jeszcze raz należy, że w ocenie materiału dowodowego Sąd Rejonowy nie wykroczył poza ramy art. 7 kpk . Zarzut naruszenia tego przepisu nie może ograniczać się do wskazania wadliwości sędziowskiego przekonania o wiarygodności jednych, a niewiarygodności innych źródeł czy środków dowodowych, lecz powinien wykazywać konkretne błędy w samym sposobie dochodzenia do konkretnych ocen, przemawiających w zasadniczy sposób przeciwko dokonanemu rozstrzygnięciu. W grę może wchodzić na przykład pominięcie istotnych środków dowodowych, niedostrzeganie istotnych rozbieżności, uchylenie się od oceny wewnętrznych czy wzajemnych sprzeczności. Wywody każdej z apelacji nie przeciwstawiają stanowisku Sądu Rejonowego takich jak wyżej przedstawione okoliczności, ale przeciwstawiają własny pogląd na precyzyjnie przeprowadzone i uzasadnione w zakresie wyników postępowanie dowodowe, a wywody tych apelacji nie zawierają argumentów mogących podważyć trafność zaskarżonego wyroku. Na podstawie prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych, Sąd I instancji przyjął właściwą kwalifikację czynu każdego z oskarżonych. Zawarte w tym względzie wywody Sądu Rejonowego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zasługują na aprobatę Sądu Okręgowego. Stwierdzić należy, iż wymierzona indywidualnie oskarżonemu P. C. i T. L. kara, nie jest karą ani rażąco surową ani rażąco łagodną. Kara ta nie przekracza stopnia winy oskarżonych, jak i stopnia szkodliwości społecznej czynu przez każdego z nich popełnionego, uwzględnia dyrektywy sądowego wymiaru kary i przesłanki określone w art. 53 kk . Zarówno okoliczności łagodzące, jak i obciążające, zostały prawidłowo rozważone przez Sąd I instancji, a w konsekwencji wymierzona oskarżonemu P. C. kara 6 miesięcy pozbawienia wolności, a oskarżonemu T. L. kara 8 miesięcy pozbawienia wolności jest dla każdego z oskarżonych karą sprawiedliwą. Prawidłowo Sąd Rejonowy dostrzegł przy tym, że kary te można oskarżonym warunkowo zawiesić, gdyż zachodzi uzasadnione przekonanie, że pomimo niewykonania kary nie popełnią przestępstwa w przyszłości. Z uwagi na sytuację motywacyjną, w jakiej działała oskarżona D. L. , trafnie Sąd Rejonowy zdecydował o warunkowym umorzeniu postępowania karnego z nałożeniem obowiązku przeproszenia pokrzywdzonego. Ze względu na to, że oskarżeni mają ograniczone możliwości zarobkowe, Sąd Okręgowy zwolnił każdego z nich od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. Zasądzenie kosztów za obronę z urzędu wynika z jej charakteru i ich nieopłacenia do tej pory. Z przedstawionych wyżej względów, Sąd Okręgowy orzekł jak w wyroku na podstawie art. 437 § 1 kpk , art. 444 kpk , 409 kpk i art. 456 kpk . SSO Grażyna Artymiak SSO Tomasz Wojciechowski SSO Mariusz Sztor