Sygn. akt I C 649/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 maja 2016 roku Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSR Jarosław Janeczek Protokolant: st. sekr. sąd. Monika Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2016 roku w Rawie Mazowieckiej na rozprawie sprawy z powództwa (...) Spółka Akcyjna w Ł. przeciwko S. (...) w R. o zapłatę 1) zasądza od S. (...) w R. na rzecz (...) Spółka Akcyjna w Ł. kwotę 4644,65 zł (cztery tysiące sześćset czterdzieści cztery złote i sześćdziesiąt pięć groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia 16 lipca 2015 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku oraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty; 2) zasądza od S. (...) w R. na rzecz (...) Spółka Akcyjna w Ł. , tytułem zwrotu kosztów procesu, kwoty:
- a)647,00 zł (sześćset czterdzieści siedem złotych);
- b)75,00 zł (siedemdziesiąt pięć złotych); 3) ustala, że odpowiedzialność pozwanego S. (...) w R. co do kwot zasądzonych w punktach 1) i 2)
- a)wyroku ma charakter odpowiedzialności solidarnej z (...) Centrum Medyczne Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. w zakresie kwot zasądzonych od tego podmiotu w nakazie zapłaty z dnia 20 sierpnia 2015 roku w sprawie I Nc 389/15. SSR Jarosław Janeczek Sygn. akt I C 649/15 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym do Sądu w dniu 16 lipca 2015 roku (...) Spółka Akcyjna w Ł. domagała się zasądzenia solidarnie od pozwanych S. (...) w (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. kwoty 4644,65 zł (cztery tysiące sześćset czterdzieści cztery złote i sześćdziesiąt pięć groszy) z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że dochodzona należność wynika z umowy S. (...) IV. 2/241- (...) z dnia 28 lutego 2013 roku zawartej w wyniki rozstrzygnięcia przetargu nieograniczonego, przez powoda [członek konsorcjum] i (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [lider konsorcjum], przedmiotem której była dostawa urządzeń medycznych diagnostyki obrazowej z wykonaniem prac adaptacyjnych pracowni szpitala. Za realizację umowy lider konsorcjum wystawił fakturę (...) na kwotę 1849792,24 zł z terminem płatności 29 lipca 2013 roku. Pozwany S. (...) w R. uiścił należność z faktury, lecz uczynił to z opóźnieniem. W związku z czym powód wystawił noty odsetkowe numer (...) z której pozwany nie uiścił kwoty 247,12 zł oraz numer (...) z której pozwany nie uiścił kwoty 4397,53 zł. Nadto powód wskazał, że odpowiedzialność solidarna pozwanych wynika z tego, że (...) Centrum Medyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. przystąpił do długu S. (...) w R. . Nakazem z dnia 20 sierpnia 2016 roku Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej uwzględnił powództwo w całości. Nakaz uprawomocnił się, co do pozwanego (...) Centrum Medyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. . Natomiast pozwany S. (...) w R. wniósł skuteczny sprzeciw. W sprzeciwie pozwany nie kwestionował wysokości długu, lecz wskazywał, że powód, jako członek konsorcjum nie może samodzielnie dochodzić żadnych należności wynikających z umowy. Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 14 lutego 2013 roku (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i (...) Spółka Akcyjna w Ł. zawarły umowę konsorcjum celem złożenia oferty i wygrania przetargu nieograniczonego ogłoszonego przez powoda S. (...) w R. . Strony umowy ustaliły że liderem konsorcjum będzie (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i to on będzie reprezentował je w ramach przetargu. Umowa została zawarta tylko na czas określony – na czas wykonania przyszłej umowy z pozwanym powiększony o okres rękojmi lub gwarancji (dowód: pełnomocnictwo – k. 21-22, umowa konsorcjum – k. 23-29) W dniu 28 lutego 2013 roku, po przeprowadzeniu przetargu nieograniczonego przeprowadzonego w trybie zamówień publicznych, pozwany S. (...) w R. (nazywany w umowie Zamawiającym) zawarł z Konsorcjum (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (nazywany w umowie Liderem Konsorcjum) i (...) Spółka Akcyjna w Ł. (nazywanym w umowie Finansującym) umowę obejmującą dostawę urządzeń medycznych do diagnostyki obrazowej z wykonaniem prac adaptacyjnych istniejącej Pracowni RTG niezbędnych do zainstalowania i uruchomienia urządzeń medycznych. Należności z umowy S. (...) w R. miał uiszczać ratalnie (60 rat miesięcznych) na rachunek bankowy Finansującego po wystawieniu jednej faktury wystawione po wykonaniu zamówienia (§3 umowy). Na zabezpieczenie spłaty udzielonego finansowania S. (...) w R. miał wystawić i przekazać w dniu zawarcia umowy Finansującemu weksel własny in blanco (§9 umowy). Nadto zabezpieczeniem spłaty miał być również przelew na rzecz Finansującego przez Zamawiającego wierzytelności przysługujących w stosunku do Narodowego Funduszu Zdrowia za świadczenia usług medycznych. Warunkiem przelewu była zgoda Narodowego Funduszu Zdrowia. W przypadku braku zabezpieczenia w postaci przelewu strony przewidziały, iż Finansujący będzie uprawniony do wypowiedzenia umowy (§9 umowy). W końcu na zabezpieczenie spłaty udzielonego finansowania Zamawiający miał ustanowić na rzecz Finansującego zastaw rejestrowy na przedmiocie umowy (§9 umowy). Umowa przewidywała również uprawnienie dla Finansującego do złożenia oświadczenia o postawieniu w stan natychmiastowej wykonalności niespłaconej części zobowiązań Zamawiającego w sytuacjach określonych w umowy (§10 umowy). (dowód: umowa stron – k. 13-20) W dniu 30 kwietnia 2013 roku, po wykonaniu zamówienia, (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wystawił fakturę dotyczącą realizacji umowy z dnia 28 lutego 2013 roku na kwotę 1849971,24 zł brutto. (dowód: faktura – k. 33-34, potwierdzenie odbioru sprzętu – k. 35-37) W dniu 2 stycznia 2014 roku (...) Centrum Medyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. przystąpił do długu S. (...) w R. wynikającego z umowy z dnia 28 lutego 2013 roku. Przystępujący do długu oświadczył jego odpowiedzialność będzie miał charakter odpowiedzialności solidarnej. (dowód: oświadczenie o przystąpieniu do długu – k. 38) W związku z opóźnieniem w zapłacie rat zostały wystawione dwie noty odsetkowe: (...) (opóźnienia w zapłacie raty 8-13) na kwotę 2661,75 zł i (...) (opóźnienia w zapłacie raty 3-19) na kwotę 4397,53 zł. Pozwany S. (...) w R. z noty odsetkowej (...) uiścił należności do kwoty 247,12 zł. Z obydwu not odsetkowych pozostało więc do zapłaty 4644,65 zł. (dowód: noty – k. 7-9, twierdzenia faktyczne powoda niekwestionowane przez pozwanego) W dniu 1 kwietnia 2015 roku powód skierował wezwanie do zapłaty kwoty 5615,49 zł do (...) Centrum Medyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. . (dowód: wezwanie do zapłaty – k. 39-40) Sąd Rejonowy zważył, co następuje: Powyższy stan faktyczny należy uznać za bezsporny. Twierdzenia faktyczne powoda nie były kwestionowane przez S. (...) w R. , który swoją obronę w sprawie faktycznie ograniczył tylko do zarzutu braku legitymacji czynnej po stronie powoda. Nadto należy wskazać, że fakty ustalone wyżej wynikają ze złożonych przez powoda dokumentów. Powództwo wobec S. (...) w R. jest całkowicie uzasadnione. Nie budzi wątpliwości, że między pozwanym w sprawie a (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i (...) Spółka Akcyjna w Ł. doszło w dniu 28 lutego 2013 roku do zawarcia umowy sprzedaży urządzeń medycznych wraz z ich montażem w odpowiednich pomieszczeniach powoda (co należy w ocenie Sądu zakwalifikować jako umowę sprzedaży - art. 535 §1 k.c. rozszerzoną o zobowiązanie do montażu zakupionych rzeczy. Zgodnie z tą umową za dostarczone urządzenia oraz wykonane prace miało być wypłacone wynagrodzenie w kwocie określonej w umowie i w terminach określonych w umowie (60 rat). Poza sporem faktycznym jest również to, że S. (...) w R. opóźniał się ze spłatą niektórych rat i wierzyciel naliczył za okres opóźnienia odsetki ustawowe w kwocie 4644,65 zł (pomijając odsetki które zostały uiszczone przez pozwanego przed procesem). Takie zachowanie wierzyciela uzasadnione jest w świetle art. 481 §1 k.c. Nadto wierzyciel zgodnie z art. 482 k.c. ma prawo żądać od zaległych odsetek dalszych odsetek od dnia wytoczenia powództwa. Tym samym nie budzi wątpliwości, że w świetle umowy z dnia 28 lutego 2013 roku, art. 535 §1 k.c. , art. 481 §1 k.c. i art. 482 k.c. na S. (...) w R. ciąży obowiązek zapłaty kwoty 4644,65 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 16 lipca 2015 roku do dnia zapłaty. Z tym, że zgodnie z art. 56 ustawy z dnia 9 października 2015 roku o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw [Dz.U. z 2015 r. poz. 1830] od dnia 1 stycznia 2016 roku w miejsce odsetek ustawowych należne są odsetki ustawowe za opóźnienie. Powstaje tylko pytanie, będące przedmiotem zarzutu strony pozwanej, czy kwota należna od pozwanego S. (...) w R. może być dochodzona samodzielnie przez powoda czy też kwoty tej muszą dochodzić łącznie powód i (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. . Należy wskazać, iż umowa Konsorcjum zawarta między (...) Spółka Akcyjna w Ł. a (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. w dniu 14 lutego 2013 roku, zmierzająca do zawarcia umowy z pozwanym a następnie do jej realizacji nie jest umową spółki cywilnej ( art. 860 §1 k.c. ) albowiem na skutek jej zawarcia nie powstała i nie miała powstać wyodrębniona masa majątkowa służąca do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Nie powstał, więc żaden majątek wspólny w rozumieniu art. 863 k.c. Nie istnieje przedsiębiorstwo, majątek wspólny, więzi organizacyjne i majątkowe hipotetycznych wspólników ( (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) Spółka Akcyjna w Ł. ). Nadto umowa została zawarta tylko na czas określony – na czas wykonania przyszłej umowy z pozwanym powiększony o okres rękojmi lub gwarancji. Z tych wszystkich względów umowę z dnia 14 lutego 2013 roku należy potraktować, jako umowę nienazwaną, możliwą do zawarcia zgodnie z zasadą swobody umów ( art. 353 1 k.c. ). Strony określiły swoją umowę, jako „konsorcjum”. Konsorcjum należy do tych organizacji przedsiębiorców, ukształtowanych w praktyce obrotu, które zawiązywane są dla osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego, ale nie stanowią odrębnych podmiotów prawa i nie mają osobowości prawnej. Konsorcja na ogół mają byt tymczasowy, gdyż powoływane są do realizacji jednego lub kilku zadań w oparciu o zasadę wspólnych korzyści i ryzyka. Jeden z ukształtowanych w doktrynie, ale przydatnych w praktyce, podziałów tych organizacji odróżnia konsorcja zewnętrzne, w tym jawne wobec osób trzecich (w zasadzie wszyscy działają we wspólnym imieniu i na wspólną odpowiedzialność, z tym że możliwe jest udzielenie pełnomocnictwa dla jednego z członków, a wiodący uczestnik konsorcjum może pełnić rolę lidera) lub niejawne (członków łączy tylko więź wewnętrzna, na zewnątrz występuje jeden podmiot w imieniu własnym i jako zastępca pośredni), albo wewnętrzne, których funkcja ogranicza się do koordynowania działań poszczególnych uczestników występujących samodzielnie” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lipca 2015 roku, I CSK 353/14). Brak możliwości zakwalifikowania umowy z dnia 14 lutego 2013 roku, jako spółki cywilnej przekreśla automatyczną możliwość stosowania przepisów kodeksowych o spółce cywilnej do oceny, kto i w jaki sposób może dochodzić należności spółki od jej dłużników ( art. 865-866 k.c. ). Reasumując te część rozważań należy wskazać, iż z samej umowy z 14 lutego 2013 roku nie wynika konieczność wspólnego występowania stron tej umowy wobec podmiotu, z którym w przyszłości strony zamierzały zawrzeć umowę (tj. wobec pozwanego). Skoro tak to należy rozważyć czy umowa z 28 lutego 2013 roku będąca przedmiotem postępowania zawarta przez pozwanego z Konsorcjum ( (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w (...) Spółka Akcyjna w Ł. ) określała sposób płatności świadczeń wynikających z umowy. W ocenie Sądu umowa z 28 lutego 2013 roku wskazuje, że pozwany S. (...) w R. miał dokonywać rozliczeń finansowych z umowy (tj. zapłaty ceny na rzecz drugiej „podwójnej” strony umowy) wyłącznie z powodową (...) Spółka Akcyjna w Ł. . Wskazują na to w ocenie Sądu następujące postanowienia umowne: po pierwsze wyraźne stwierdzenie §3 pkt 4 umowy, z którego wynika, że należności (raty) z umowy będą płacone na rachunek bankowy (...) Spółka Akcyjna w Ł. , a po drugie wszelkie postanowienia umowne dotyczące zabezpieczenia – weksel (§9 pkt 1), przelew należności z kontraktu (§9 pkt 2), zastaw rejestrowy (§9 pkt 5), które wskazywały, że zabezpieczenie ma być udzielone tylko na rzecz (...) Spółka Akcyjna w Ł. a nie obydwu członków konsorcjum oraz po trzecie umowne prawo postawienia w stan wymagalności całości świadczenia (§10 pkt 1a) poprzez oświadczenie (...) Spółka Akcyjna w Ł. , bez konieczności współudziału (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. . Skoro należności miałby być płacone na rachunek powoda, tylko on zgodnie z umową uzyskiwał zabezpieczenie świadczeń ze strony pozwanego i to tylko on bez udziału drugiego podmiotu ( (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. ) miał prawo w pewnych sytuacjach złożyć oświadczenie dotyczące wymagalności całego świadczenia pozwanego to nie sposób nie przyjąć, że obecnie nie może samodzielnie dochodzić świadczenia z umowy. Nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy powoływanie przez pozwanego orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2011 roku (V CSK 475/10) albowiem dotyczy ono etapu przetargu publicznego (przed zawarciem umowy głównej) i podmiotów, które biorąc udział w takim przetargu nie są jego zwycięzcami. Oczywistym jest, że w przypadku wygrania przetargu warunki płatności winny być określone w umowie zawartej przez ogłaszającego przetarg o udzielenie zamówienia publicznego i oferentów, którzy ten przetarg wygrali. Taki pogląd wynika również z orzecznictwa Sądu Najwyższego (wskazany przez powoda wyrok z dnia 9 lipca 2015 roku, I CSK 353/14). Reasumując te część rozważań, należy wskazać, iż w ocenie Sądu powód (...) Spółka Akcyjna w Ł. na podstawie treści umowy z 28 lutego 2013 roku jest uprawniony do samodzielnego dochodzenia należności wynikających z tej umowy. Dlatego też w pkt 1 wyroku Sąd uwzględnił powództwo wobec pozwanego S. (...) w R. w całości w oparciu o wskazane wyżej przepisy. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania w oparciu o art. 98 k.p.c. Sąd zasądził od pozwanego łącznie kwotę 722 zł. Doszło jednak do omyłki rachunkowej, gdyż winna być zasądzona łącznie kwota 717 zł (w pkt 2a winna być kwota 642 zł a nie jak omyłkowo wpisano 647 zł). Powód poniósł następujące koszty: 100 zł opłaty sądowej, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i 600 zł wynagrodzenia pełnomocnika [razem 717 zł]. Sąd kwotę zasądzoną w pkt 2 tytułem kosztów rozbił na dwa elementy tak by w pkt 2a znalazła się kwota zasądzona tytułem kosztów od drugiego pozwanego ( (...) Centrum Medyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. ) w nakazie zapłaty z dnia 20 sierpnia 2015 roku. Zgodnie, bowiem z oświadczeniem (...) Centrum Medyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. z 2 stycznia 2014 roku o przystąpieniu do długu stał się on współdłużnikiem solidarnym. Solidarność w zakresie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 105 §2 k.p.c. Solidarność zobowiązania pozwanego S. (...) w R. oraz pozwanego (...) Centrum Medyczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w R. skutkowała rozstrzygnięciem zawartym w pkt 3 wyroku. SSR Jarosław Janeczek