Sad powszechny, V ACa 609/15

Sygn. akt V ACa 609/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2016 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku – Wydział V Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Włodzimierz Gawrylczyk Sędziowie: SA Maryla Domel-Jasińska (spr.) SO del. Rafał Terlecki Protokolant: sekretarz sądowy Karolina Petruczenko po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy z powództwa M. P. przeciwko Skarbowi Państwa - (...) w K. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 13 kwietnia 2015 r. sygn. akt I C 273/10 I. oddala apelację; II. zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego; III. przyznaje od Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w B. na rzecz radcy prawnego P. B. kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta) złotych, powiększoną o stawkę należnego podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym. Na oryginale właściwe podpisy. Uzasadnienie V ACa 609/15 Powód M. P. , po sprecyzowaniu żądania pozwu, domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego Skarbu Państwa – (...) w K. kwoty 400.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz dożywotniej renty w wysokości 1.200 zł miesięcznie w związku (...) (...) w K. powód przebywał w jednej celi z J. G. , (...) Powód opierał swoje roszczenie na art. 417 k.c. i podniósł, że doznaje ujemnych skutków (...) Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. Zarzucił, że z uwagi na okres (...) nie można jednoznacznie stwierdzić, w jakim czasie i w jakich okolicznościach doszło do (...) , zwłaszcza że powód odbywał karę (...) J. G. , aby wystąpić przeciwko Skarbowi Państwa o wysokie odszkodowanie. Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2015r. Sąd Okręgowy w B. oddalił powództwo i rozstrzygnął o kosztach procesu stosownie do wyniku sporu, w oparciu o art. 98 i 99 k.p.c. Swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji oparł na następujących ustaleniach faktycznych i wnioskach. Powód odbywał karę pozbawienia wolności w (...) w K. (...) Przed marcem 2009r. powód przebywał w jednej celi z J. G. , (...) . (...) . W czasie, gdy powód był osadzony w jednej celi z J. G. , (...) D. B. usłyszał rozmowę pomiędzy nimi, w której powód nakłaniał J. G. (...) . J. G. po tym fakcie został wezwany do złożenia wyjaśnień, (...) Na okoliczność usłyszanej rozmowy D. B. w dniu 13 lutego 2009r. sporządził notatkę służbową, którą przekazał wychowawcy K. S. . Wychowawca wezwał powoda na rozmowę w związku z treścią notatki, jednak powód zaprzeczył aby sytuacja opisana przez (...) miała miejsce i jednocześnie potwierdził, (...) . W notatce służbowej z dnia 13 lutego 2009r. wskazano, że powód (...) Informację o takim działaniu powoda (...) D. B. uzyskał także od innych osadzonych, którym powód miał się chwalić, że tak postąpił. W późniejszym okresie osadzenia powoda w pozwanym (...) nie doszło do sytuacji, (...) (...) rozmawiał o zdarzeniu z powodem, który zaprzeczył aby taka sytuacja miała miejsce. U Ł. W. , o którym powód twierdził, (...) (...) (...) Na podstawie opinii biegłego (...) (...) Biegły zwrócił uwagę, że termin wykonywanego u powoda (...) dzielił okres 4 miesięcy, a następuje to faktycznie później, aniżeli (...) (...) (...) Sąd Okręgowy odmówił wiarygodności zeznaniom powoda o możliwości (...) Twierdzenia powoda, jakoby było to zjawisko nagminne i powszechnie znane, są całkowicie nieuzasadnione, zwłaszcza że takie postępowanie mogłoby narazić samego lekarza (...) . (...) Z opinii biegłego wynikało stosunkowo małe prawdopodobieństwo (...) to powód zgłosiłby w tym zakresie skargę, czego jednak nie uczynił. Z kolei w zakresie drugiej powołanej przez powoda okoliczności, z którą powód wiązał (...) , Sąd Okręgowy stwierdził, że okoliczność ta nie znalazła żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, a opierała się wyłącznie na twierdzeniach powoda. Nadto pozwany wykazał, że Ł. W. , przynajmniej do czasu zakończenia (...) W ocenie Sądu Okręgowego powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż brak było podstaw do przypisania pozwanemu odpowiedzialności mającej swoje źródło w art. 430 k.c. i art. 417 k.c. Przesłanki odpowiedzialności z powołanych przepisów winien był wykazać powód, w oparciu o art. 6 k.c. , tj. wyrządzenie szkody przez personel medyczny, zawinione działanie lub zaniechanie tego personelu, normalny związek przyczynowy pomiędzy tym działaniem lub zaniechaniem a wyrządzoną szkodą oraz wyrządzenie szkody przy wykonywaniu powierzonej czynności, przy czym do przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej wystarczy choćby najmniejszy stopień winy. Do przyjęcia winy osoby, o której mowa w art. 430 k.c. , nie jest konieczne wykazanie, że osoba ta naruszyła przepisy dotyczące bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzkiego, ale wystarczy, że wina tej osoby polega na zaniechaniu zasad ostrożności i bezpieczeństwa, wynikających z doświadczenia życiowego i okoliczności danego wypadku. W rozpoznawanej sprawie powód nie wykazał jakiegokolwiek zaniechania po stronie (...) Twierdzenia powoda o tych zaniedbaniach okazały się gołosłowne. Twierdzeniom powoda przeczą, w ocenie Sądu Okręgowego, zasady doświadczenia życiowego, zaprzeczył im także świadek J. G. a także wnioski opinii biegłego A. K. . Nadto w pozwanym (...) nie stwierdzono dotychczas żadnych zaniedbań sanitarnych, z których można by było wyprowadzić jakiekolwiek domniemanie faktyczne z art. 231 k.p.c. Gołosłowne okazały się także twierdzenia powoda (...) . Twierdzeniom powoda w powyższym zakresie zaprzeczyli świadkowie D. B. (...) K. S. (...) a przede wszystkim P. J. , którego zawnioskował powód podając, iż wspólnie z tym świadkiem sprzątał celę. Skoro powód nie wykazał, aby faktycznie doszło do działania funkcjonariusza pozwanego, (...) , to brak było podstaw do ustalenia odpowiedzialności pozwanego w oparciu o art. 417 k.c. , co do zasady. Powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa w przytoczonych ramach stanu faktycznego, co wystarczało do oddalenia w całości powództwa. Jedynie na marginesie Sąd Okręgowy wskazał, (...) . Co prawda zarówno powód, jak i świadek J. G. temu zaprzeczyli, ale powód miał w tym interes, zmierzający do uzyskania korzystnego dla siebie wyroku, a także świadek G. , który znał powoda, nie chciał mieć żadnych problemów z osadzonymi, stąd też i w jego interesie było zaprzeczenie tej okoliczności. Nie można też było nie zauważyć, że z lutego 2009r. a zatem z okresu w którym mogło (...) , które w swojej treści powołują się na informacje uzyskane na ten temat od innych osadzonych. Także biegły A. K. w swojej opinii wskazał, że (...) w B. . Istotne było w sprawie jednak to, że powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności pozwanego, co skutkowało oddaleniem powództwa w oparciu o art. 430 k.c. i art. 417 k.c. a contrario. O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 99 k.p.c. i przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, zasądzając od powoda na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego. Sąd I instancji przyznał także od Skarbu Państwa pełnomocnikowi powoda ustanowionemu z urzędu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej powodowi, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, powiększone o należny podatek VAT. Powód złożył apelację od powyższego wyroku, skierowaną przeciwko całości rozstrzygnięcia. Skarżący zarzucił: 1) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, że w trakcie pobytu w (...) w K. nie doszło do (...) 2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na ustaleniu, (...) , podczas gdy powód i J. G. zaprzeczyli, aby takie zdarzenie miało miejsce; 3) naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przez dowolną, niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a wręcz sprzeczną z jego treścią ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 400.000 zł, renty w kwocie 1.200 zł miesięcznie oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył: Apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zgłoszone w niej zarzuty nie były zasadne. Sąd Okręgowy prawidłowo poczynił ustalenia faktyczne i dokonał należytej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, o której stanowi art. 233 § 1 k.p.c. Za oczywiście bezzasadny uznać należało zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na ustaleniu, że nie doszło (...) K. , gdyż takiego ustalenia Sąd I instancji nie dokonał. Wręcz przeciwnie, w ślad za wnioskami opinii biegłego A. K. Sąd ten ustalił, że (...) K. (k. 490 in fine). Okoliczność z. nie przesądzała jednak sama w sobie o odpowiedzialności pozwanego wobec powoda w oparciu o art. 430 k.c. i art. 417 k.c. , na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Okręgowy. Nie można było podzielić poglądu skarżącego, że (...) (...) Zasadnie uznał Sąd Okręgowy, że największym (...) , gdyż na to właśnie zdarzenie, jako najbardziej prawdopodobne (...) , wskazał w swojej opinii biegły A. K. . Zaprzeczenie zdarzeniu przez powoda i świadka J. G. zostało ocenione przez Sąd I instancji jako nie zasługujące na wiarę, zaś Sąd Apelacyjny ocenę zeznań tych osób w pełni podziela. Z kolei zeznania świadków D. B. i K. S. oraz treść sporządzonych przez tych świadków w lutym 2009r. notatek służbowych zaistnienie zdarzenia (...) i J. G. w dużym stopniu uprawdopodobniły. Nie znajdując uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zarzutów i wniosków skarżącego Sąd Apelacyjny oddalił apelację, w oparciu o art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania apelacyjnego, obejmujących koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej w tym postępowaniu, rozstrzygnięto w oparciu o art. 98 k.p.c. , przez zasądzenie ich od powoda na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, zaś o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu apelacyjnym, na podstawie § 15 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 7 i § 12 pkt 1 ust. 2 oraz § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 490, zm. Dz.U. z 2015r., poz. 617).