Sygnatura akt I C 1498/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Konin, dnia 01-04-2016 r. Sąd Rejonowy w Koninie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSR Daniel Adamczyk Protokolant:st.sekr.sąd. Aneta Szymczak po rozpoznaniu w dniu 21-03-2016 r. w Koninie na rozprawie sprawy z powództwa Z. S. przeciwko E. K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oddala powództwo. SSR Daniel Adamczyk Sygn. akt I C 1498/15 UZASADNIENIE Z. S. wniósł powództwo przeciwko E. K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej numer (...) z rzeczywistym stanem prawnym poprzez nakazanie wpisania w dziale II tej księgi powoda jako właściciela udziału wynoszącego połowę własności nieruchomości i pozwanej jako właściciela udziału – drugiej połowy własności nieruchomości. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie umowy darowizny z 14.05.1993r. stał się współwłaścicielem działki nr (...) położonej w G. , a pozostały udział ½ przysługiwał S. K. . Tymczasem postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia 24.02.2015r. w sprawie I Ns 439/14 dokonano działu spadku m.in. po S. K. i zniesienia współwłasności przez przyznanie pozwanej m.in. w całości własności działki (...) i taki stan wpisano do księgi wieczystej. W ocenie powoda taka treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, gdyż umowa darowizny z 1993r. nie została unieważniona i tym samym pozwana dziedziczeniem po S. K. nie mogła nabyć więcej praw niż spadkodawczyni. Pozwana E. K. uznała powództwo i wniosła o nieobciążanie jej kosztami procesu. Wskazała, że nie rości sobie praw do własności działki (...) w całości i nie kwestionuje prawa współwłasności powoda. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym (...) położonej w G. o pow. 0,0780 ha był w ½ od 14.05.1993r. na podstawie umowy darowizny Z. S. . Drugi udział ½ w prawie własności przynależał S. K. . Dla nieruchomości tej w dniu 15.12.1995r. Sąd Rejonowy w K. założył księgę wieczystą nr (...) , obecnie (...) . Dowód: okoliczności bezsporne, dokumentacja w aktach Kw (...) , postan o w i en i e Są du Rejonowego w K. i e z dnia 15.12.2015r. o z ał ożeniu księgi wieczystej – k. 4 i w ak t ac h kw , kopia odpisu zwykłego księgi wiecz ys tej (...) z dnia 20.10.2009r. – k. 5-6 S. S. (poprzednio K. ) zmarła 19.10.1984r., a spadek po niej z mocy ustawy nabyli B. S.
(1), E. K. , I. N. , T. S. , po ¼ każdy z nich. B. S.
(1)zmarł 16.02.1989r. i spadek po nim z mocy ustawy nabyli E. K. , I. N. , T. S. , po 1/3 każdy z nich. I. N. zmarła 05.02.1994r. i spadek po niej nabyli z mocy ustawy M. A. , B. S.
(2), A. W. i G. N. , po ¼ każdy z nich. T. S. zmarł 02.05.1995r. i spadek po nim nabyli na podstawie ustawy K. S.
(1)w ¼ oraz K. S.
(2), J. S. , M. S. , D. S. , P. S. , Z. S. , każdy po 3/24. Dowód: postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 08.08.2012r. w sprawie I Ns 817/12 – k. 58 akt I Ns 439/12 Sądu Rejonowego w K. W dniu 24.10.2012r. E. K. złożyła do Sądu Rejonowego w K. wniosek o dokonanie działu spadku po S. S. , B. S.
(1), I. N. i T. S. oraz zniesienia współwłasności kilku nieruchomości, w tym działki (...) objętej obecnym pozwem. Uczestnikiem tego postępowania był także Z. S. . We wniosku wskazano, że uczestnicy zgadzają się na przyznanie nieruchomości na własność wnioskodawczyni bez spłat. Do wniosku dołączono m.in. odpis księgi wieczystej (...) z dnia 20.10.2009r., z którego wynikała współwłasność działki (...) po ½ przez Z. S. i S. K. . Sprawę po wcześniejszych zwrotach wniosku zarejestrowano ostatecznie pod sygn. I Ns 439/14. W toku tej sprawy na rozprawie w dniu 03.02.2015r. stawili się uczestnicy, w tym Z. S. . Obecni uczestnicy oświadczyli, że zapoznali się z wnioskiem i zgadzają się, aby wszystkie nieruchomości były przekazane wnioskodawczyni bez spłaty na ich rzecz. Na tej samej rozprawie sąd przesłuchał uczestników. Z. S. zeznał wówczas, że słyszał zeznania wnioskodawczyni i je potwierdza oraz zgadza się z zaproponowanym sposobem działu spadku i zniesienia współwłasności. Zgadza się z wartością przedmiotu sporu podaną przez wnioskodawczynię i nie domaga się spłaty. Wnioskodawczyni zeznała wcześniej, że wnosi by wszystkie nieruchomości, w tym działkę (...) , przyznać jej bez spłaty na rzecz uczestników. Na rozprawie w dniu 24.02.2015r. sąd wydał postanowienie, w którym dokonał działu spadku i zniesienia współwłasności w sposób wskazany we wniosku, tj. przyznał wnioskodawczyni wszystkie nieruchomości objęte wnioskiem, w tym całą nieruchomość oznaczoną nr geodezyjnym (...) , dla której SR w K. prowadzi księgę wieczystą nr (...) . Postanowienie ogłoszono w obecności E. K. . Wobec jego niezaskarżenia postanowienie to uprawomocniło się w dniu 18.03.2015r. Na jego podstawie w księdze wieczystej (...) jako jedynego właściciela działki (...) wpisano E. K. . Dowód: opisane dokumenty w aktach I Ns 439/ 14 tutejszego sądu, odpis zwykły kw (...) z dnia 08.06.2015r. – k. 9-10 akt sprawy oraz wniosek o wpis i zawiadomienie o wpisie w aktach tejże księgi wieczystej, E. K. jest ciotką Z. S. . Przy wyrażaniu zgody na przyznanie własności działki (...) objętej pozwem podczas sprawy I Ns 439/14 zamiarem Z. S. było wyzbycie się nieodpłatnie prawa własności jedynie w zakresie przypadającego mu udziału spadkowego w wysokości 3/24, a nie także ½ nieruchomości objętej pozwem. Nieuzewnętrznionym zamiarem E. K. było by działka (...) była współwłasnością jej i Z. S. po ½. Dowód: zeznania stron – k. 32v Wartość dowodowa zgromadzonych dokumentów nie budziła wątpliwości i nie była kwestionowana przez żadną ze stron, a sąd nie dopatrzył się powodów by czynić to z urzędu. Sąd uznał za wiarygodne zeznania stron, gdyż były jasne, spójne i logiczne, a nadto ze sobą w pełni korespondowały, mimo sprzecznych interesów, a nadto brak było podstaw do wniosków odmiennych. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 06.07.1982r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn. Dz.U. z 2001, nr 124, poz. 1361 ze zm.) w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia może żądać usunięcia niezgodności. Powód domagał się usunięcia niezgodności w księdze wieczystej poprzez nakazanie wpisania w dziale II tej księgi powoda jako właściciela udziału wynoszącego połowę własności nieruchomości i pozwanej jako właściciela udziału – drugiej połowy własności nieruchomości. Pozwana roszczenie to uznała. W ocenie sądu na gruncie przedmiotowej sprawy brak było podstaw do uwzględnienia powództwa, a uznanie powództwa należało uznać za bezskuteczne z uwagi na jego sprzeczność z prawem rzeczowym . Rzeczywisty stan prawny nieruchomości to stan prawny zgodny z prawem materialnym. Przyjmując, że stan prawny nieruchomości kształtują prawa rzeczowe do nieruchomości oraz podlegające wpisowi w księdze wieczystej prawa obligacyjne, należy uznać, że chodzi o prawa, które powstały wskutek zdarzeń przewidzianych przez prawo cywilne i nie wygasły. Przez stan prawny ujawniony w księdze wieczystej należy natomiast rozumieć prawa rzeczowe i obligacyjne, które są wpisane w księdze wieczystej, oraz ograniczenia w rozporządzaniu nieruchomością wynikające z wpisu w księdze wieczystej. W przedmiotowej sprawie treść księgi wieczystej odpowiada obecnemu rzeczywistemu jej stanowi prawnemu tzn. w księdze wpisano prawidłowo, że jedynym właścicielem nieruchomości, działki (...) , jest pozwana E. K. . Uprzednio jej współwłaścicielem był także powód Z. S. , któremu przysługiwały udziały z dwóch tytułów, dziedziczenia oraz darowizny. Jego udział w nieruchomości jednak z obu tytułów sumował się i był jeden. Podstawą wpisania jako jedynego właściciela pozwanej E. K. było prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia 24.02.2015r. w sprawie I Ns 439/14, której przedmiotem był dział spadku i zniesienie współwłasności. Wyraźnie i jasno wskazano to we wniosku, a tym samym sprawa obejmowała nie tylko dział spadku, ale także zniesienie współwłasności. Wskazano w nim także, że przedmiotem wniosku jest cała działka (...) , a nie jej połowa, jak teraz twierdzą strony. W toku sprawy działowej uczestnicy w żaden sposób w i żadnym momencie nie sygnalizowali, że chcą tylko działu spadku, czy też ograniczają przedmiot podziału do połowy nieruchomości - działki (...) . Co więcej, w czasie rozprawy wniosek został podtrzymany, wskazywano, że obejmuje także zniesienie współwłasności, a podczas przesłuchania żaden z uczestników nie ograniczył go, czy nawet nie wspomniał, że chodzi im o połowę nieruchomości oznaczonej nr (...) , czy tylko dział spadku. Wnioskodawczyni konsekwentnie wskazywała, że chce przyznania na własność wszystkich nieruchomości, a obecny powód zgodził się na to dwukrotnie ustnie na rozprawie. Oświadczenia obu obecnych stron były wówczas jasne i nie było najmniejszych podstaw do twierdzenia, że ich zamysły są inne. Przez wówczas wyrażoną zgodę Z. S. dał podstawę do wydania postanowienia o przyznaniu wszystkich nieruchomości obecnej pozwanej i mówiąc najprościej w istocie wyzbył się wszelkich praw własności w stosunku do nieruchomości objętej pozwem, w tym wynikających z umowy darowizny z 1993r. Postanowienie to ogłoszono w obecności E. K. i wynikało z niego jasno, że to na jest właścicielem całości działki (...) . Nie zostało ono mimo tego przez nikogo zaskarżone, a tym samym uprawomocniło się. Nie ma zatem najmniejszych podstaw do przyjmowania, że tak ustalony stan prawny jest niezgodny ze stanem rzeczywistym. Obecnie trudno konstatować czy oświadczenia składane podczas sprawy I Ns 439/14 wynikały z niefrasobliwości i braku dbałości o swoje interesy przez Z. S. , braku wiedzy prawniczej, zmiany stanowiska, czy też z innego powodu. Istotne jest jednak, że Z. S. nie uzewnętrznił wówczas innych zamiarów, aniżeli przyznanie całej działki (...) E. K. bez spłaty na jego rzecz, co było zgodne z wnioskiem głównym inicjującym postępowanie. Reasumując, wskazane postanowienie w sprawie I Ns 439/14 jest prawomocne, funkcjonuje w obrocie prawnym i jest zgodne z uzewnętrznioną wolą wszystkich uczestników postępowania, w tym stron obecnej sprawy. Marginalnie należy zauważyć, że w przypadku chęci przekazania udziału ½ w prawie własności nieruchomości, nic nie stoi na przeszkodzie jego darowaniu w formie aktu notarialnego. Mając powyższe na uwadze oddalono powództwo. SSR Daniel Adamczyk