Sad powszechny, II Ka 270/13

Sygn. akt II Ka 270/13 UZASADNIENIE wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 2 października 2013r. w sprawie sygn. akt II Ka 270/13. Sąd Rejonowy w Mielcu wyrokiem z dnia 7 czerwca 2013r. w sprawie II K 250/13 : I. uznał oskarżonego M. P. za winnego tego, że w dniu 8 września 2012 roku w M. woj. (...) , przed wejściem do klatki schodowej bloku przy ul. (...) oraz w mieszkaniu przy ul. (...) wielokrotnie uderzał pięścią w głowę J. W. , w wyniku czego pokrzywdzony przewrócił się i wówczas dwukrotnie kopnął leżącego pokrzywdzonego w głowę, a gdy pokrzywdzony uciekł do swojego mieszkania pobiegł za nim i dwukrotnie uderzył go pięścią w twarz w wyniku czego pokrzywdzony J. W. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy, złamania kości nosa i złamania lewej zatoki szczękowej, które to obrażenia naruszyły czynności narządów ciała pokrzywdzonego na okres powyżej dni siedmiu tj. przestępstwa z art. 157 § 1 kk i za to na podstawie art. 157 § 1 kk skazał oskarżonego na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, II. na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk , art. 70 § 1 pkt 1 kk warunkowo zawiesił oskarżonemu wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby 4 lat, III. na podstawie art. 71 § 1 kk orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wymiarze 60 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej grzywny na kwotę 10,00 zł, IV. na podstawie art. 624 § 1 kpk i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, poniesionymi wydatkami obciążył Skarb Państwa. Apelację od powyższego wyroku na niekorzyść oskarżonego w zakresie orzeczenia o karze wniósł oskarżyciel publiczny. W wywiedzionym środku zaskarżenia prokurator z Prokuratury Rejonowej w Mielcu powołując się na przepis art. 438 pkt 3 kpk orzeczeniu Sądu pierwszej instancji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, poprzez mylne przyjęcie, iż wobec oskarżonego M. P. istnieją podstawy do warunkowego zawieszenia wykonania kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności na okres próby 4 lat, pomimo że z ujawnionych okoliczności sprawy wynika, że oskarżony w okresie próby – będąc prawomocnie skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 4 listopada 2011r. sygn. akt II K 513/11 za przestępstwo z art. 157 § 1 kk na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 2 lat – rażąco naruszył porządek prawny popełniając przestępstwo z art. 157 § 1 kk , w związku z czym wobec oskarżonego nie zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczna – społeczna na przyszłość, a orzeczona kara nie jest wystarczająca do osiągnięcia wobec oskarżonego celów zapobiegawczych i wychowawczych oraz nie spełnia roli prewencji ogólnej. Podnosząc powyższy zarzut prokurator z Prokuratury Rejonowej w Mielcu wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze poprzez orzeczenie wobec oskarżonego M. P. kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu stwierdził, co następuje: Apelacja oskarżyciela publicznego jako zasadna na uwzględnienie zasługuje. Zgodnie z treścią art. 438 pkt 3 kpk orzeczenie ulega uchyleniu lub zmianie w razie stwierdzenia błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia. W tym miejscu należy wskazać, iż utrwalony jest w orzecznictwie pogląd, w myśl którego zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku, jest tylko wówczas słuszny, „gdy zasadność ocen i wniosków, wyprowadzonych przez sąd orzekający z okoliczności ujawnionych w toku przewodu sądowego, nie odpowiada prawidłowości logicznego rozumowania" (por. wyrok SN z dnia 24 marca 1975 r., II KR 355/74, OSNPG z 1995r., nr 9, poz. 84) oraz „gdy podnoszący go w apelacji zdoła wykazać sądowi orzekającemu w I instancji uchybienie przy ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegające na nieuwzględnieniu przy jej dokonywaniu - tak zasad logiki, wskazań wiedzy oraz doświadczenia życiowego, jak też całokształtu ujawnionych w sprawie okoliczności ( art. 410 k.p.k. )...” (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 27 kwietnia 2006r., II AKa 80/06, LEX nr 183575). Stosownie natomiast do treści art. 69 § 1 i 2 kk , sąd może warunkowo zawiesić wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 2 lat, kary ograniczenia wolności lub grzywny orzeczonej jako kara samoistna, jeżeli jest to wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, a w szczególności zapobieżenia powrotowi do przestępstwa. Nadto zawieszając wykonanie kary, sąd bierze pod uwagę przede wszystkim postawę sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste, dotychczasowy sposób życia oraz zachowanie się po popełnieniu przestępstwa. Tak więc podstawowym warunkiem zastosowania tej instytucji jest spełnienie przesłanki o charakterze indywidualno-prewencyjnym: jeżeli owo zawieszenie jest wystarczające dla osiągnięcia wobec sprawcy celów kary, w szczególności zapobieżenia powrotności do przestępstwa. Natomiast cele kary wskazane zostały w art. 53 kk i mają one charakter zapobiegawczy, wychowawczy oraz kształtujący świadomość prawną społeczeństwa. Wypada również zaakcentować, że w przypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary ustawodawca wskazuje na pierwszeństwo celu zapobiegawczego ( K. , Obowiązki... , s. 3 i n.). Oczywiście trafnie wskazał Sąd Najwyższy, że sam fakt uprzedniej karalności nie wyklucza w każdym przypadku pozytywnej prognozy kryminologicznej, a tym samym stosowania środków probacyjnych czy kar wolnościowych. Świadczy o tym regulacja zawarta w art. 69 § 3 kk (wyrok SN z dnia 17 listopada 2011 r., III KK 198/11, Biul. PK 2012, nr 1, s. 22-23). Jednakże przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy uznać, że w stosunku do M. P. nie zachodzą przesłanki do warunkowego zawieszenia orzeczonej wobec niego kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. W tym kontekście należy podkreślić, że słusznie w złożonej apelacji prokurator z Prokuratury Rejonowej w Mielcu wskazuje, że w/wymieniony był już karany za przestępstwo z art. 157 § 1 kk w sprawie II K 513/11, przez Sąd Rejonowy w Mielcu, gdzie wyrokiem z dnia 4 listopada 2011r. wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 2 lat, zaś powyższe orzeczenie uprawomocniło się w dniu 12 listopada 2011r. (k.95, akta związkowe sprawy II K 513/11 k.129). Pomimo jednak tego faktu M. P. w okresie próby dopuścił się ponownie przestępstwa podobnego z art. 157 § 1 kk . Ta okoliczność w ocenie Sądu odwoławczego dobitnie wskazuje, że oskarżony, ze wcześniejszego swojego skazania i nagannego zachowania nie wyciągnął żadnych pozytywnych wniosków, a ponowne dobrodziejstwo orzeczenia kary o charakterze wolnościowym w niniejszej sprawie nie spełni swojego celu zapobiegawczego. Za takim twierdzeniem przemawia również dotychczasowy sposób życia M. P. , który w 2012r. był karany mandatem za spożywanie alkoholu w miejscu publicznym, a nadto dwukrotnie zakłócał porządek publiczny oraz wszczynał awanturę z sąsiadem, co doprowadziło do pouczenia w/wskazanego, jak również ukarania mandatem w wysokości 300 zł. Nadto popełniając ponownie przestępstwo z kategorii czynów przeciwko życiu i zdrowiu oskarżony zaprezentował swoją naganną postawę do obowiązującego porządku prawnego nie bacząc na fakt, że zarówno życie jak i zdrowie człowieka są dobrami najwyższymi w gradacji przestępstw określonych w kodeksie karnym . Dlatego też w ocenie Sądu odwoławczego nie można uznać za trafny pogląd zaprezentowany przez Sąd pierwszej instancji, że orzeczenie wobec M. P. kary pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 4 lat spowoduje, że oskarżony nie powróci już na drogę przestępstwa. Zaakcentować również wypada, iż przesłanką decydującą o tym, czy kara ma być orzeczona w postaci bezwzględnej, czy też z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, jest ocenna, dlatego też należy zawsze rozważyć w jakiej postaci orzeczona kara osiągnie swoje cele wobec sprawcy przestępstwa, a więc rozstrzygnięcie to musi znajdować uzasadnienie w pozytywnej lub negatywnej prognozie kryminologicznej, ta zaś w przedmiotowej sprawie w konfrontacji z dotychczasowym zachowaniem M. P. jawi się jako prognoza negatywna. Słusznie również w złożonym środku zaskarżenia oskarżyciel publiczny podnosi, że nie można zgodzić się z twierdzeniem Sądu Rejonowego w Mielcu, że chwilowa nieobecność żony M. I. P. w związku z podjęciem pracy we W. powoduje, że oskarżony będzie obawiał się osadzenia go w zakładzie karnym, ponieważ musi się on zająć trójką nieletnich dzieci. W tym miejscu należy podkreślić, że M. P. jak to wynika z informacji załączonych do wniesionej apelacji (k.163-163v) obecnie jest tymczasowo aresztowany na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 11 lipca 2013r. w sprawie II Kp 322/13, w związku z prowadzeniem postępowania, w którym jest on podejrzany o dokonanie czynów z art. 207 § 1 kk w zw. z art. 157§ 2 kk w zw. z art. 11 § 2 kk na najbliższych członkach swojej rodziny. Tak więc przesłanka osobista warunkująca zawieszenie oskarżonemu kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, a związana z obowiązkiem sprawowania opieki nad dziećmi odpadła. Zaakcentować także wypada, że w czasie rozprawy apelacyjnej żona oskarżonego I. P. była obecna (k.176), co powoduje, że małoletnie dzieci oskarżonego mają zapewnioną prawidłową opiekę. Wszystkie naprowadzone powyżej okoliczności w ocenie Sądu odwoławczego wskazują, że jedynie bezwzględna kara pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy spowoduje ponowne prawidłowe wdrożenie M. P. do społeczeństwa. Również jedynie kara bezwzględna pozbawienia wolności spełni swój cel prewencji indywidualnej, gdyż uświadomi ona M. P. , że każdy czyn przestępny spotka się z odpowiednią reakcją karną organów wymiaru sprawiedliwości. W ocenie Sądu Okręgowego orzeczona wobec oskarżonego kara bezwzględna pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku i 2 miesięcy spełni również cele w zakresie jej społecznego oddziaływania. Nadto zapadły w przedmiotowej sprawie wyrok i wymierzona w nim sankcja karna uzmysłowi każdemu, kto w jakikolwiek sposób dowie się o przestępstwie popełnionym przez M. P. , że każdy czyn zostanie sprawiedliwie osądzony przy uwzględnieniu zarówno okoliczności przemawiających na korzyść jak i na niekorzyść sprawcy. Ponadto wymierzona wobec oskarżonego kara 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności ugruntuje w społeczeństwie prawidłowe oceny prawne i stosowne do tych ocen postępowanie oraz przekonanie, że w walce z przestępczością zwycięża praworządność. Orzeczona wobec oskarżonego M. P. kara wywrze również pozytywne przekonanie w środowisku oskarżonego, że nawet nieprzemyślane zachowania, które są sprzeczne z normami społecznymi spotkają się z odpowiednią reakcją karną wymiaru sprawiedliwości i pociągną za sobą konsekwencje izolacyjne. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu na podstawie art. 437 § 1 i § 2 kpk zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił jego punkt II dotyczący warunkowego zawieszenia wobec M. P. kary 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Natomiast w związku z faktem, że kara grzywny została orzeczona przez Sąd pierwszej instancji w stosunku do oskarżonego na podstawie art. 71 § 1 kk tj. ze względu na warunkowe zawieszenie wykonania wobec niego kary pozbawienia wolności, to w sytuacji uchylenia przez Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu punktu II zaskarżonego wyroku niezbędne stało się również uchylenie punktu III przedmiotowego orzeczenia. W pozostałej części wyrok Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 7 czerwca 2013r. w sprawie II K 250/13 został utrzymany w mocy. Natomiast zwolnienie oskarżonego M. P. w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania odwoławczego znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 635 § 1 kpk . M. P. obecnie przebywa w zakładzie karnym, tak więc poniesienie przez niego kosztów niniejszego postępowania byłoby dla oskarżonego zbyt uciążliwe.