Sad powszechny, III AUa 398/15

(1)przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. o wysokość emerytury na skutek apelacji L. S.

(1)od wyroku Sądu Okręgowego w Elblągu IV Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 listopada 2014 r., sygn. akt IV U 449/14 oddala apelację. SSA Bożena Grubba SSA Grażyna Horbulewicz SSO del. Maria Ołtarzewska Sygn. akt III AUa 398/15 UZASADNIENIE Ubezpieczony L. S.

(1), odwołał się od decyzji pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału E. z dnia 16 kwietnia 2014r. znak (...) , którą to decyzją przyznano ubezpieczonemu prawo do emerytury z urzędu. W ocenie skarżącego organ rentowy winien był przyjąć do wyliczenia wskaźnika podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenie z lat jego pracy w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego. Nadto ubezpieczony zakwestionował przyjętą przez ZUS wysokość wynagrodzenia za lata: 1977, 1985, 1987-1988,

1. Pozwany Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. wniósł o oddalenie odwołania. Jednocześnie pozwany wskazywał, że skarżący, składając odwołanie od decyzji z dnia 16 kwietnia 2014r. przedłożył nowe dowody dotyczące wysokości jego wynagrodzenia. W związku z powyższym żądanie odwołującego się zawarte w pkt 1 i pkt 2 odwołania zostały zaspokojone poprzez przyjęcie do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynagrodzeń z lat 2006-2013 z tytułu zatrudnienia w (...) . Pozwany wskazał, że decyzją z dnia 30 maja 2014r. została wydana decyzja o przeliczeniu emerytury od dnia 28 lutego 2014r. tj. od daty nabycia uprawnień, wskaźnik wpw został ustalony na podstawie 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu ubezpieczenia i wyniósł 140,46%. Odnosząc się natomiast do żądania skarżącego zawartego w pkt 3 odwołania, w ocenie pozwanego nie ma ono oparcia w przepisach prawa, bowiem premie należne za IV kwartał danego roku wypłacone w roku następnym zostały zaliczone do roku, za który przysługiwały, natomiast nagrody z zysku wypłacone w latach: 1985, 1987, 1988 nie stanowiły podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i nie stanowią podstawy wymiaru emerytury. Nagrody z zysku stanowiły podstawę wymiaru składek począwszy od nagród wypłaconych za 1990r., zatem nagrody z zysku za rok 1990 wypłacone w 1991r. zostały uwzględnione w podstawie wymiaru za 1990r. Ubezpieczony odwołał się także od decyzji pozwanego organu rentowego z dnia 30 maja 2014r. znak (...) . Zdaniem ubezpieczonego pozwany winien był do wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury uwzględnić wysokość nagród z funduszu dyspozycyjnego dyrektora za rok 1987 w kwocie 5.000,00zł i za 1988r. w kwocie 18.000,00zł. Zdaniem skarżącego powyższa nagroda nie jest nagrodą z zysku. Nadto w ocenie skarżącego pozwany niezasadnie do jego dochodów nie uwzględnił kwot z tytułu prowadzenia pojazdu służbowego w latach: 1977, 1985,
2. Ponadto ubezpieczony, wskazując, na zapisy w karcie wynagrodzeń za okres I półrocza 1978r., uważał, że w oparciu o dane z tej karty można dokonać wyliczenia jego wynagrodzenia za II półrocze 1978r., tj. przyjmując wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4.300,00zł, dodatek funkcyjny w kwocie 1.600,00zł i wysokość deputatu 116,00zł. Suma powyższego stanowi kwotę 6.016,00zł i pomnożona przez 6 miesięcy wynosi 36.096,00zł i w tej sytuacji jego dochód za cały rok 1978r. wynosi 75.382,00zł. Zdaniem skarżącego potwierdzeniem powyższego wyliczenia jest okoliczność, że w roku 1979r. stawki wynagrodzenia miał takie same, a potwierdzeniem jego pracy jest fakt wypłaty premii z zysku za II półrocze 1978r., co nastąpiło w 1979r. W odpowiedzi na odwołanie skarżącego od decyzji z dnia 30 maja 2014r., pozwany wniósł o jego oddalenie, podnosząc, że uchwała Nr 33 Rady Ministrów z dnia 25 marca 1983r. w sprawie klasyfikacji wynagrodzeń w jednostkach gospodarki uspołecznionej, która weszła w życie z dniem 01.01.1984r. nie przewiduje tego typu nagród do podstawy wymiaru emerytury jak nagrody z funduszu dyspozycyjnego dyrektora. Odnosząc się do kwestii dochodów z tytułu prowadzenia pojazdu służbowego w latach 1977, 1985, 1987, organ wskazał, że decyzją z dnia 24 lipca 2014r. przeliczono skarżącemu emeryturę od dnia 28 lutego 2014r. i podwyższono wskaźnik wysokości podstawy wymiaru z 140,46% na 140,73%, zaliczając do wynagrodzeń z lat: 1977, 1985 i 1987 dodatki za prowadzenie pojazdu służbowego w kwotach 1.870,00zł, 507,00zł, 450,00zł. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2014 roku Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt IV U 449/14 oddalił odwołanie w części dotyczącej przyjęcia wynagrodzenia za 1978r. do wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury (pkt I), umorzył postępowanie w pozostałym zakresie (pkt II). Sąd Okręgowy poczynił następujące ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne: W pierwszej kolejności Sąd I instancji, że ubezpieczony na rozprawie w dniu 26 listopada 2014r. nie negował, że decyzją z 24 lipca 2014r. podwyższono wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury z 140,46% na 140,73%, zaliczając do wynagrodzeń z lat 1977, 1985 i 1987 dodatki za prowadzenie pojazdu służbowego, a odnosząc się do następnej spornej kwestii tj. nagród z funduszu dyspozycyjnego, to ubezpieczony uznał stanowisko pozwanego i w tym zakresie cofnął odwołanie. Ostatecznie ubezpieczony zakwestionował tylko brak przyjęcia przez pozwanego wysokości jego wynagrodzenia za 1978r. obliczonej w sposób wnioskowany przez skarżącego tj. w oparciu o dane z karty wynagrodzeń za I półrocze 1978r. Sąd Okręgowy podkreślił, iż katalog środków dowodowych potwierdzających wysokość wynagrodzenia zawarty jest w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 11.10.2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. 237, poz. 1412) zgodnie, z którym środkiem dowodowym stwierdzającym wysokość wynagrodzenia, dochodu, przychodu i uposażenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru emerytury są zaświadczenia, legitymacja ubezpieczeniowa, lub inny dokument na podstawie, którego można ustalić wysokość wynagrodzenia, przychodu, lub uposażenia Zdaniem Sądu I instancji nie ulega wątpliwości, że o ile w postępowaniu przed organem rentowym, katalog dostępnych środków dowodowych został w poważnym stopniu ograniczony przepisami powyższego rozporządzenia, o tyle jednak przepisy rozporządzenia regulującego postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym, zawierające ograniczenia dowodowe, nie mają zastosowania w postępowaniu sądowym, opartym na zasadzie swobodnej oceny dowodów (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 07 grudnia 2006r. w sprawie I UK 179/06, publ. w LEX nr 342283). W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego . Zaliczenie nieudokumentowanych okresów składkowych do uprawnień oraz wzrostu świadczeń emerytalno- rentowych wymaga dowodów niebudzących wątpliwości, spójnych i precyzyjnych (por. wyrok SA w Gdańsku z 30.10.2013r. w sprawie III A Ua 269/13) Zdaniem Sądu Okręgowego nie można było podzielić stanowiska skarżącego w przedmiocie sposobu wyliczenia wysokości wynagrodzenia za rok 1978 w oparciu o kartę wynagrodzeń za I półrocze roku
3. (k. 36 a.s.) i tym samym przyjąć tak obliczoną wysokość wynagrodzenia za rok 1978 w miejsce wynagrodzenia za rok 1976 do wysokości wyliczenia wskaźnika podstawy wymiaru emerytury. Po pierwsze, Sąd I instancji podkreślił, że z karty wynagrodzeń za I półrocze 1978r. wynika wprawdzie kwota zasadniczego wynagrodzenia wskazywana przez skarżącego w wysokości 4.300,00zł, niemniej jednak - zdaniem Sądu Okręgowego - nie można podzielić stanowiska skarżącego, że miała ona charakter stały i niezmienny. Z karty tej wynika, w ocenie Sądu I instancji, bowiem, że w pierwszym półroczu była ona zmieniona dwukrotnie tj. w miesiącach marcu i czerwcu. – w marcu wynagrodzenie zasadnicze wynosiło 3.145,00zł, a w czerwcu 3.870,00zł. W tej sytuacji nie można było bezkrytycznie przyjąć za skarżącym do obliczenia wysokości wynagrodzenia za II półrocze wnioskowanej przez skarżącego kwoty zasadniczego wynagrodzenia w wysokości 4.300,00zł., która obowiązywała przez 4 miesiące I półrocza. Po drugie wątpliwości Sądu Okręgowego budziła okoliczność, że wszystkie karty wynagrodzeń zawierają dane z 12 miesięcy danego roku za wyjątkiem karty z 1978r., która dotyczy jedynie 6 miesięcy. W tej sytuacji - w ocenie Sądu I instancji - brak jest podstaw do ustalenia wysokości wynagrodzenia osiąganego w 1978r. tylko na podstawie karty z I-go półrocza 1978r. Wynagrodzenie winno być ustalone w oparciu o dowody, które nie mogą budzić wątpliwości jak i w oparciu o dowody spójne i precyzyjne, a takiego charakteru nie ma sporna karta wynagrodzenia. Zdaniem Sądu Okręgowego skarżący w żaden sposób nie wykazał, że składniki jego wynagrodzenia takie jak wynagrodzenie zasadnicze czy też dodatek funkcyjny były w wysokości wskazywanej przez skarżącego, a na podstawie samej karty z I półrocza nie można było tego z całą pewnością ustalić. W tym stanie rzeczy, stosownie do art. 477 14 § 1 k.p.c. , Sąd Okręgowy oddalił odwołanie skarżącego w części dotyczącej przyjęcia wynagrodzenia za rok 1978r. do wyliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury (pkt I wyroku). W pozostałym zakresie Sąd I instancji stosownie do art. 355 k.p.c. umorzył postępowanie, albowiem żądanie odwołującego się zawarte w pkt 1 i 2 odwołania od decyzji z dnia 16 kwietnia 2014r. zostały decyzjami z dnia 30 maja 2014r. i 24 lipca 2014r. zaspokojone poprzez przyjęcie do ustalenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru wynagrodzeń z lat 2006-2013 z tytułu zatrudnienia w (...) i zaliczając do wynagrodzeń z lat: 1977, 1985 i 1987 dodatki za prowadzenie pojazdu służbowego w kwotach 1.870,00zł, 507,00zł, 450,00zł, natomiast w kwestii nagród z funduszu dyspozycyjnego, ubezpieczony uznał stanowisko pozwanego i w tym zakresie cofnął odwołanie (pkt II wyroku). Apelację od wyroku Sąd Okręgowy w Elblągu Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o sygn. akt IV U 449/14 wywiódł ubezpieczony L. S.

(1)zarzucając naruszenie przepisów postępowania, poprzez pominięcie przez Sąd I instancji faktów mających wpływ na wysokość wynagrodzenia zasadniczego w I kw. 1978r. i tym samym błędne ustalenie stanu faktycznego. Ubezpieczony w wywiedziony środku odwoławczym wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając obrane w apelacji stanowisko ubezpieczony L. S.

(1)wskazał, iż wynagrodzenie w I półroczu 1978 roku było stałe i wynosiło: zasadnicze – 4.300,00 dodatek funkcyjny – 1.600,00 deputat – 116,00. Ogółem 6.016,00zł. /poz. 4, 5, 9 karty wynagrodzeń/. W miesiącu marcu ubezpieczony miał 8 dni zwolnienia lekarskiego. Kwota wynagrodzenia za w/w zwolnienie 1.146,00zł /poz. 2 karty wynagrodzeń/. Kwotę wynagrodzenia zasadniczego 4.300,00 pomniejszono o kwotę zwolnienia, czyli 1.146,00zł. To dało kwotę 3.154,00zł. Sumując te kwoty 1.146,00 + 3.154,00 = 4.300,00zł. Jest jasne i przejrzyste zdaniem L. S.

(1), że wynagrodzenie zasadnicze było stałe i wynosiło 4.300,00zł. Apelujący wskazywał, iż w miesiącu czerwcu miał 3 dni zwolnienia lekarskiego. Kwota wynagrodzenia za w/w zwolnienie 430,00zł. /poz. 2 karty wynagrodzeń/. Kwotę wynagrodzenia zasadniczego 4.300,00zł., pomniejszono o kwotę zwolnienia, czyli 430,00zł. To dało kwotę 3.870,00zł. Sumując te kwoty 430,00 + 3.870,00 = 4.300,00zł. Dopiero od sierpnia 1979 roku wynagrodzenie zasadnicze wynosiło 4.600,00zł. Ubezpieczony w apelacji podkreślił, iż nie zgadza się również ze stanowiskiem Sądu Okręgowego i stwierdzeniem: „Po drugie wątpliwości budzi okoliczność, że wszystkie karty wynagrodzeń zawierają dane z 12 miesięcy danego roku za wyjątkiem karty z 1978r., która dotyczy jedynie 6 miesięcy.”. Sąd Okręgowy w ocenie skarżącego nie zwrócił uwagi, że brak jest też kart płac za cały rok

1. / pismo Archiwum Państwowego w O. z dnia 2014r.07.03, znak (...) . Karty płac za 1974 rok odnaleziono dopiero w 2013 roku. /pismo Archiwum Państwowego w O. z dnia 2013.06.19 znak (...) /. Ubezpieczony wskazał, iż podejmował starania o dokumenty płacowe byłego (...) Przedsiębiorstwa (...) od 2002 roku. (...) sp. z o.o. W. (...) Ldz. (...) . Apelujący podkreślił, iż dołożył wszelkich starań, aby potwierdzić zatrudnienie i zarobki z lat 1974-
2. W ocenie apelującego „insynuacja” Sądu I instancji, co do jego uczciwości jest nie do przyjęcia. Ubezpieczony L. S.

(1)stwierdzał, iż pracuje od 15 roku życia /03 X 1963 w Przedsiębiorstwie Państwowym (...) w O. - jako uczeń mechanik samochodowy/. Ubezpieczony podsumował, iż domaga się tylko tych pieniędzy, na które pracował w tym kraju przez 50 lat. Zarządzeniem z dnia 15 stycznia 2015 roku SO w Elblągu zobowiązał ubezpieczonego L. S.

(1)m.in. do wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia. Dnia 06 lutego 2015 roku ubezpieczony w odpowiedzi na zobowiązanie Sądu Okręgowego, przedstawił wyliczenie, z którego wynikało, iż wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 305,76 złotych. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja ubezpieczonego nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd Apelacyjny stwierdza, iż jako instancja odwoławcza nie jest związany zawartymi w apelacji zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów prawa materialnego i powinien wziąć pod uwagę (w granicach zaskarżenia) wszelkie stwierdzone uchybienia materialnoprawne – i to niezależnie od tego, czy zostały one podniesione w apelacji, czy też nie; Sąd drugiej instancji jest natomiast związany zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów prawa procesowego – z tym, że w granicach zaskarżenia bierze pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania (vide uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008r., sygn. akt: III CZP 49/07, OSNC z 2008r., nr 6, poz. 55 (LEX nr 341125); por. również wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 03 sierpnia 2006r., sygn. akt: IV CSK 101/06, LEX nr 195416; z dnia 11 stycznia 2007r., sygn. akt: II CSK 392/06, OSP z 2009r., nr 5, poz. 55, LEX nr 276219 (z aprobującą glosą Moniki Wałachowskiej); z dnia 18 maja 2007r., sygn. akt: I CSK 91/07, LEX nr 286761 oraz z dnia 07 kwietnia 2011r., sygn. akt: I UK 357/10, LEX nr 863946). Powyższa okoliczność wynika z faktu, że postępowanie apelacyjne choć jest postępowaniem odwoławczym i kontrolnym, to jednak zachowuje charakter postępowania rozpoznawczego (tzw. system apelacji pełnej). Oznacza to, że sąd drugiej instancji ma pełną swobodę jurysdykcyjną, ograniczoną jedynie granicami zaskarżenia (analogiczne stanowisko w powyższej kwestii zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2012r., sygn. akt: IV CSK 290/11; LEX nr 1136006). Skonstruowany przez apelującego zarzut odwoławczy dotyczył naruszenia art. 233 k.p.c. poprzez błędne uznanie, iż wynagrodzenie w drugim półroczu 1978 roku, nie mogło zostać ustalone na podstawie karty wynagrodzenia z pierwszego półrocza 1978 roku. Sąd Apelacyjny w Gdańsku dostrzegł potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego i na rozprawie dnia 11 sierpnia 2015 roku postanowił zwrócić się o akta osobowe ubezpieczonego i jego karty zarobkowe w oryginale za okres zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w O. w latach 1974 – 1991 do: Archiwum Państwowego w O. oraz do (...) Spółki z o.o. w (...) . Dnia 19 sierpnia 2015 roku Archiwum Państwowe w O. przesłało akta osobowe nr (...) – dokumentację osobową byłego (...) Przedsiębiorstwa (...) w O. . Ponadto, zarządzeniem z dnia 07 września 2015 roku Sad Apelacyjny zwrócił się do: - Sądu Rejonowego w Olsztynie o nadesłanie informacji: co był przedmiotem sprawy o sygn. akt R III C 249/78 i czy ubezpieczony występował w tej sprawie, jeśli tak to w jakim charakterze; - Centralnego Rejestru Skazanych i Tymczasowo Aresztowanych o nadesłanie informacji: czy ubezpieczony figuruje w rejestrze; - Prokuratury Rejonowej (...) w O. o nadesłanie informacji: czy ubezpieczony był tymczasowo aresztowany w 1978 roku, jeśli tak – to, od kiedy; - Prokuratury Rejonowej (...) w O. o nadesłanie informacji: czy ubezpieczony był tymczasowo aresztowany w 1978 roku, jeśli tak – to, od kiedy; Zarządzeniem z dnia 02 listopada 2015 roku Sąd Apelacyjny zwrócił się do: - Centralnego Zarządu Służby Więziennej o wskazanie, czy ubezpieczony L. S.

(1)był tymczasowo aresztowany w 1978 roku. Postanowieniem wydanym na rozprawie dnia 22 stycznia 2016 roku Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowił dopuścić dowód z akt osobowych ubezpieczonego i dokumentacji płacowej (k. 114 a.s.), oraz z informacji nadesłanej z Sądu Rejonowego w Olsztynie (k. 125,126 a.s.). Podkreślenia wymaga, iż w postępowaniu przed organem rentowym nie jest możliwe udowadnianie wysokości wynagrodzenia innymi dowodami niż wymienione w przepisie § 21 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412). Przepisy regulujące postępowanie o świadczenia emerytalno-rentowe przed organem rentowym nie mają natomiast zastosowania w postępowaniu sądowym, które regulowane jest przepisami kodeksu postępowania cywilnego , a ewentualne ograniczenia dowodowe mogą wynikać jedynie z przepisów tego Kodeksu. W toku postępowania odwoławczego, toczącego się według przepisów kodeksu postępowania cywilnego , strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może jednak dopuścić z urzędu dowód niewskazany przez stronę ( art. 232 k.p.c. ); ponadto nie obowiązują ograniczenia w zakresie środków dowodowych takie, jak w postępowaniu przed organem rentowym. Sąd Apelacyjny stwierdził, zatem na podstawie zgromadzonego w sprawie materiał dowodowego, zarówno w postępowaniu przed Sądem I instancji, jak i uzupełnionego w postępowaniu odwoławczym, iż wywiedziony środek odwoławczy nie był zasadny. Wobec przeprowadzonych dowodów nie można było ani podważyć skutecznie orzeczenia Sądu I instancji czy też jednoznacznie stwierdzić okoliczności wywodzonych przez ubezpieczonego. Należało, zatem przyjąć, iż twierdzenia ubezpieczonego sprowadzały się do niemerytorycznej polemiki z oceną dokumentacji dokonanej przez Sąd I instancji, i opierały się wyłącznie na niepotwierdzonym dowodami stanowisku L. S.

(1). Sąd odwoławczy oparł swoje stanowisko na ustaleniu, iż w legitymacji ubezpieczeniowej L. S.

(1)istnieje luka w zapisach odnoszących się do potwierdzenia ubezpieczenia z tytułu zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w O. , a mianowicie: zatrudnienie ubezpieczonego potwierdzono zapisem z dnia 15 czerwca 1978 roku, a kolejne potwierdzenie nosi datę 31 marca 1979 roku, co istotna jest to jedyny okres z tak długą przerwą w dokonaniu wpisów (k. 13 i k. 14 legitymacji ubezpieczeniowej). Również z przedłożonych kartotek wynagrodzenia ubezpieczonego za okres zatrudnienia w (...) Przedsiębiorstwie (...) w O. wynika, iż ubezpieczony pobrał wynagrodzenie, otrzymał dodatek służbowy oraz deputat za pierwszych 6 miesięcy 1978 roku. Informacja pozyskana z Archiwum Państwowego w O. dnia 03 lipca 2014 roku, mówiła o tym, iż w okresie pracy od lipca do grudnia 1978 roku w (...) Przedsiębiorstwie (...) w O. ubezpieczony nie figurował w dokumentacji płacowej (k. 54 a.s.). Odnosząc się do twierdzenia ubezpieczonego, że brak jest karty jego wynagrodzeń za 1975r., Sąd Apelacyjny wskazuje, iż czym innym jest brak karty za dany rok, a czym innym jest karta wynagrodzeń zawierająca wpisy o wynagrodzeniu tylko za niektóre miesiące danego roku, którego dotyczy. Tak jest ze spornym rokiem 1978, gdzie wpisano zarobki ubezpieczonego jedynie do miesiąca czerwca włącznie, a dodatek za prowadzenie pojazdu ubezpieczony otrzymywał do maja 1978r. Nadto z zapisów na kartach wynagrodzeń za 1978r. i 1979r. nie wynika, aby otrzymał on premię z zysku za drugie półrocze 1978r. Z kart wynagrodzeń wynika, że premie z zysku były wypłacane za poszczególne kwartały. W 1978r. ubezpieczony otrzymał tę premię za I i II kwartał, brak jest zapisów o premii za III kwartał, zaś w karcie za rok 1979 nie ma zapisu o premii za IV kwartał 1978r., są jedynie zapisy o premii za I, II i III kwartał 1979r. Wskazać też należy, że w aktach osobowych ubezpieczonego znajduje się opinia służbowa z dnia 17 stycznia 1979r., sporządzona na prośbę Sądu Rejonowego w Olsztynie do sprawy R III C 249/78, w której podano m.in. „Nadmienia się, że w sprawy rodzinne przedsiębiorstwo nie interweniowało. Była natomiast przeprowadzona w dn. 15.IX.78 r. z Ob. inż. L. S.

(2)rozmowa przy udziale aktywu związkowego, zgodnie z zaleceniem Prokuratury Rejonowe w Olsztynie pismo nr Ko.482/78 z dn. 5.IX.1978r.” Sąd Apelacyjny zważył ponadto, iż w kwestionowanym przez ubezpieczonego okresie, toczyło się postępowanie w sprawie rozwodowej L. S.

(1)( sygn.. akt R III C 249/78)– jak ustalono za pośrednictwem Sądu Rejonowego w Olsztynie III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich, zawieszone postępowanie podjęto dnia 09 czerwca 1978 roku, a w dniu 13 marca 1979 roku zapadło orzeczenie. Z zapisów w karcie rejestracyjne wynika, iż Sąd Rejonowy zwracał się do Prokuratury Rejonowej o akta dwóch prowadzonych dochodzeń (k. 125 i 126 a.s.). Powyższe okoliczności tj. brak wpisów w legitymacji ubezpieczeniowej, brak zapisów w karcie wynagrodzeń o wysokości zarobków za drugie półrocze 1978r., brak premii za to półrocze, fakt, że ubezpieczony nie figuruje w dokumentacji płacowej Przedsiębiorstwa od lipca do grudnia 1978r., oraz toczące się w tym czasie postępowania i problemy rodzinne poddają w wątpliwość świadczenie pracy przez ubezpieczonego w tym okresie spornym. W tym zakresie brak zapisów w świadectwie pracy ubezpieczonego o ewentualnym urlopie bezpłatnym nie może być miarodajny, bowiem w świadectwie nie wskazano żadnych okresów urlopu bezpłatnego, a z karty wynagrodzeń za rok 1976 wynika, że ubezpieczony korzystał z urlopu bezpłatnego w styczniu, maju i październiku. Należało także podkreślić, iż na etapie postępowania przed organem rentowym ubezpieczony nie kwestionował określonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwoty wynagrodzenia za rok 1978, która w stosunku do podstawy wymiaru składek do przeciętnego wynagrodzenia za rok kalendarzowy wynosiła 66,99%, w porównaniu do roku 1977 – 111,68% i roku 1979 – 145,11% (k. 43 a.e.). W odwołaniu od decyzji ZUS, ubezpieczony także wskazywał (w punkcie 3.), iż korzystnymi latami pracy są lata: 1974, 1976, 1977, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1985, 1987, 1988, 1990, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 (k. 3 a.s.). Dopiero w kolejnym odwołaniu zakwestionował wysokość wynagrodzenia za 1978r. Nie sposób zatem, było przyjąć wynagrodzenia wypłaconego ubezpieczonemu L. S.

(1)za 1978 rok, w sposób zaproponowany przez ubezpieczonego, wobec zaoferowanych i przeprowadzonych dowodów. Sąd Apelacyjny wskazuje, że nawet gdyby przyjąć, iż ubezpieczony świadczył pracę w drugim półroczu 1978r., ale z braku informacji o wysokości zarobków, zastosować art. 15 ust. 2a ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 748), który stanowi, że jeżeli nie można ustalić podstawy wymiaru składek w okresie pozostawania w stosunku pracy wskazanym do ustalenia podstawy wymiaru emerytury i renty, za podstawę wymiaru składek przyjmuje się kwotę obowiązującego w tym okresie minimalnego wynagrodzenia pracowników, proporcjonalnie do okresu podlegania ubezpieczeniu i wymiaru czasu pracy, to wskaźnik całego roku nie będzie wyższy niż wskaźniki z innych lat przyjętych do obliczenia wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia (WWPW). W okresie od 01 maja 1978r. do 30 kwietnia 1979r. minimalne wynagrodzenie pracownika wynosił bowiem 1.600 zł, a wskaźnik roku (przy minimalnym wynagrodzeniu) wynosił 31,38%, a w przyjętym 20-leciu najniższy wskaźnik wyniósł 91,83% i dotyczył roku 1976. W tym stanie rzeczy Sad Okręgowy zasadnie uznał, że wynagrodzenia ubezpieczonego za drugie półrocze 1978r. nie można ustalić w oparciu o zarobki za pierwsze półrocze tegoż roku. W myśl art. 386 § 2,3 i 4 k.p.c. w razie stwierdzenia nieważności postępowania sąd drugiej instancji uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania ( § 2 ). Jeżeli pozew ulega odrzuceniu albo zachodzi podstawa do umorzenia postępowania, sąd drugiej instancji uchyla wyrok oraz odrzuca pozew lub umarza postępowanie ( § 3 ). Poza wypadkami określonymi w § 2 i 3 sąd drugiej instancji może uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości ( § 4 ). W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji rozpoznał istotę sprawy i nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości, a jedynie jego uzupełnienia, co zostało dokonane w postępowaniu apelacyjnym. Tym samym brak było podstaw do uwzględnienia żądania zawartego w apelacji. Wobec uznania, że zarzuty apelacyjne były bezzasadne oraz mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne – na podstawie art. 385 k.p.c. Sąd Apelacyjny orzekł o oddaleniu wywiedzionej w niniejszej sprawie przez ubezpieczonego L. S.

(1)apelacji. SSA Bożena Grubba SSA Grażyna Horbulewicz SSO del. Maria Ołtarzewska