← Polska

Sad powszechny, V GC 543/15

sygn. akt V GC 543/15 WYROK ZAOCZNY W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2016 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie – Wydział V Gospodarczy w składzie Przewodniczący SSR Michał Bień Protokolant stażysta Edyta Raś po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. w Tarnowie sprawy z powództwa (...) z siedzibą w W. przeciwko K. F. o zapłatę kwoty 2.995,72 (słownie: dwa tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt pięć zło­tych siedemdziesiąt dwa grosze) zł wraz z odsetka­mi ustawowymi I. oddala powództwo; II. obciąża stronę powodową (...) kosztami pro­cesu w kwocie 717,00 (słownie: sie­demset siedem­naście) zł. SSR Michał Bień sygn. akt V GC 543/15 UZASADNIENIE wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 24 marca 2016 r. I Strona powodowa (...) z siedzibą w W. w pozwie wniesionym w dniu 06 lipca 2015 r. (data oddania przesyłki w placówce pocz­towej operatora pocztowego obowiązanego do świadczenia usług po­wszechnych) w postępowaniu upominawczym skierowanym przeciwko K. F. domagała się zasądzenia na jej rzecz od pozwa­nego kwoty 2.995,72 (słownie: dwa tysiące dziewięćset dziewięćdziesiąt pięć złotych siedemdziesiąt dwa grosze) zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od kwoty 2.995,72 zł od dnia wniesienia pozwu, tj. od dnia 06 lipca 2015 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów sądowych, opłaty skarbowej od pełnomocnictwa i kosztów zastępstwa proce­sowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu żądania pozwu (...) podał, że wierzytelność, której stwierdzenia i zasądzenia się domagał, powstała w wyniku zawarcia przez pozwanego z (...) spółką akcyjną z siedzibą w W. umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, na podstawie której wierzyciel wy­stawił dokumenty księgowe o numerach, datach wystawienia, terminach płatno­ści oraz sumach: 1) (...) z dnia 23 września 2009 r. obejmującego kwotę 50,02 zł płatną w terminie do dnia 07 października 2009 r., z której pozostało do zapłaty 50,02 zł, 2) (...) z dnia 18 listopada 2009 r. obejmującego kwotę 273,24 zł płatną w terminie do dnia 02 grudnia 2009 r., z której pozostało do zapłaty 273,24 zł, 3) (...) z dnia 20 grudnia 2009 r. obejmującego kwotę 106,15 zł płatną w terminie do dnia 03 stycznia 2010 r., z której pozostało do za­płaty 106,15 zł, 4) (...) z dnia 18 stycznia 2010 r. obejmującego kwotę 106,15 zł płatną w terminie do dnia 01 lutego 2010 r., z której pozostało do za­płaty 106,15 zł, 5) (...) z dnia 18 lutego 2010 r. obejmującego kwotę 115,90 zł płatną w terminie do dnia 04 marca 2010 r., z której pozostało do zapłaty 115,90 zł, 6) (...) z dnia 18 marca 2010 r. obejmującego kwotę 115,90 zł płatną w terminie do dnia 01 kwietnia 2010 r., z której pozostało do za­płaty 115,90 zł oraz 7) (...) z dnia 19 kwietnia 2009 r. obejmującego kwotę 1.038,00 zł płatną w terminie do dnia 03 maja 2010 r., z której pozostało do zapłaty 1.038,00 zł. Łączna wartość zadłużenia z tytułu opisanych dokumentów księgowych wraz z odsetkami ustawowymi obliczonymi do dnia wytoczenia powództwa wynosiła 2.995,72 zł, na którą to sumę składała się kwota 1.805,36 zł jako suma kwot niezapłaconych z dokumentów księgowych, 1.190,36 zł jako suma odsetek u­sta­wowych naliczonych od dnia następnego po dacie płatności dokumentu księgowego do dnia wytoczenia powództwa. Strona powodowa podniosła, że w dniu 12 grudnia 2014 r. wierzyciel pier­wotny (...) spółka akcyjna dokonała przelewu przysługującej mu od po­zwanego wierzytelności na rzecz (...) (...) naprowadził, że przed wytoczeniem powództwa podej­mowane były próby polubownego odzyskania należnej od pozwanego kwoty, jednakże próby te okazały się bezskuteczne (k. 3 – 4 verte ). Na zarządzenie z dnia 17 lipca 2015 r. pozew został przekazany do roz­poznania w postępowaniu uproszczonym z pominięciem przepisów o postępo­waniu upominawczym wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w po­stępowaniu upominawczym (k. 31). Pozwany K. F. nie stawił się na posiedzenie prze­zna­czo­ne na rozprawę wyznaczoną na dzień 24 marca 2016 r., na któ­rej termi­n został prawidłowo wezwany do osobistego stawiennictwa, nie żądał przeprowadze­nia rozpra­wy pod jego nieobecność, nie złożył żadnych wyjaśnień ani nie usto­sun­ko­wa­ł się do żądania pozwu (k. 41, k. 43, k. 46, k. 47, k. 48 – 48 verte ). II Sąd Rejonowy w Tarnowie ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 20 sierpnia 2009 r. K. F. prowadzący działal­ność gospodarczą pod firmą Firma Handlowo – Usługowa (...) K. F. zawarł z (...) spółką akcyjną umowę o świadczenie usług telekomu­nikacyjnych. Dowód: odpis umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych z dnia 20 sierpnia 2009 r. numer (...) – k. 21 –

  1. Dnia 23 września 2009 r. (...) spółka akcyjna wystawiła fakturę VAT numer (...) obejmującą kwotę 50,02 zł w związku ze świadczonymi na rzecz K. F. usługami telekomunikacyjnymi. Termin płatności kwoty 50,02 zł został wskazany na 14 dni od daty wystawienia faktury VAT. Dowód: wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 23 września 2009 r. – k.
  2. (...) spółka akcyjna w dniu 18 listopada 2009 r. wystawiła fakturę VAT numer (...) na kwotę 273,24 zł w związku z ze świadczonymi na rzecz K. F. usługami telekomunikacyjnymi. Termin płatności kwoty 273,24 zł przypadał na dzień 02 grudnia 2009 r. Dowód: wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 18 listo­pada 2009 r. – k. 9 –
  3. W dniu 20 grudnia 2009 r. (...) spółka akcyjna wystawiła fakturę VAT numer (...) na kwotę 106,15 zł z tytułu świadczenia na rzecz K. F. usług telekomunikacyjnych. Termin płatności kwoty 106,15 zł został wskazany w fakturze VAT na dzień 03 stycznia 2010 r. Dowód: wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 20 grud­nia 2009 r. – k. 11 –
  4. W dniu 18 stycznia 2010 r. (...) spółka akcyjna wystawiła kolejną faktu­rę VAT numer (...) na kwotę 106,15 zł z tytułu świadczonych na rzecz K. F. usług telekomunikacyjnych. Termin płatności kwoty 106,15 zł przypadał na dzień 01 lutego 2010 r. Dowód: wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 18 stycz­nia 2010 r. – k. 13 –
  5. Dnia 18 lutego 2010 r. została wystawiona przez (...) spółkę akcyjną następna faktura VAT numer (...) na kwotę 115,90 zł z tytułu świadczenia na rzecz K. F. usług telekomunikacyjnych. Termin płatności kwoty 115,90 zł przypadał na dzień 04 mara 2010 r. Dowód: wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 18 lute­go 2010 r. – k. 15 –
  6. W dniu 18 marca 2010 r. (...) spółka akcyjna wystawiła fakturę VAT numer (...) na kwotę 115,90 zł w związku ze świadczeniem na rzecz K. F. usług telekomunikacyjnych. Termin płatności kwoty 115,90 zł przypadał na dzień 01 kwietnia 2010 r. Dowód: wydruk faktury VAT numer (...) z dnia 18 marca 2010 r. – k. 17 –
  7. Dnia 19 kwietnia 2010 r. (...) spółka akcyjna wystawiła notę obciąże­niową numer (...) obejmującą łącznie sumę 1.038,00 zł z tytułu naliczenia trzech opłat wyrównawczych w kwotach 400,00 zł, 218,00 zł i 420,00 zł. Termin płatności kwoty 1.038,00 zł wskazany został w nocie obciążeniowej na dzień 03 maja 2010 r. Dowód: wydruk noty obciążeniowej numer (...) z dnia 19 kwietnia r. – k.
  8. W piśmie z dnia 07 stycznia 2015 r. (...) zawiadomił K. F. , że w wyniku zawarcia umowy sprzedaży wierzytelności nabył wie­rzytelność w kwocie 1.805,36 zł wynikającą z tytułu świadczenia usług teleko­munikacyjnych. Dowód: odpis pisma z dnia 07 stycznia 2015 r. – k.
  9. W pisemnym wezwaniu do zapłaty z dnia 15 stycznia 2015 r. skierowa­nym do K. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą (...) wezwał go do za­płaty kwoty 2.934,63 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania oraz wskazał, że przedmiotowa należność wynikała z niezapłaconych doku­mentów księgowych, których wykaz stanowił załącznik do wezwania do zapłaty. Dowód: odpis pisemnego wezwania do zapłaty z dnia 15 stycznia 2015 r. – k. 26 –
  10. W załączniku do wezwania do zapłaty w postaci wykazu dokumentów księgowych wskazano numery dokumentów, daty ich wystawienia i daty płatności. Dowód: załącznik do pisemnego wezwania do zapłaty w postaci wy­kazu dokumentów księgowych – k.
  11. Rekonstrukcji stanu faktycznego sąd dokonał w całości na podstawie od­pisów dokumentów oraz wydruków zgromadzonych w toku postępowania do­wodo­wego. Sąd nie dopatrzył się uchy­bień w ich treści oraz formie. Odpisy dokumentów prywatnych jak i wydruki sąd uznał w ca­łości za au­tentyczne i wiarygodne. Żadna ze stron ich nie kwe­stionowała, tak pod wzglę­dem poprawności formal­nej jak i material­nej. Nie u­jaw­niły się też ja­kie­kolwiek okoliczności podważa­ją­ce moc dowo­dową odpisów tych do­ku­mentów, które należałoby brać pod uwagę z u­rzę­du. Do­mnie­mania, z któ­rych korzystają do­ku­menty urzę­dowe jak i prywatne [auten­tyczno­ś­ci i zło­żenia zawartego w nim o­świad­czenia przez o­sobę, która podpi­sała doku­ment prywatny ( vide : T. Ereciń­ski, „Ko­deks postę­powania cywil­nego. Komen­tarz. Część pierwsza. Postępowa­nie rozpoznaw­cze. Część druga. Po­stępowa­nie za­bez­pieczające. Tom 1”, wyda­nie 2, Wy­dawnictwo Prawnicze Lexi­sNexis, War­szawa 2007 r., pod red. T. Ere­cińskie­go, s. 576, teza 11 do art. 245, s. 590, teza 1 do art. 253)], pozostały niewzruszone. Dokumenty prywatne stanowiły do­wód te­go, że o­soby, które je podpi­sały, zło­ży­ły oświad­czenia za­warte w doku­men­tach ( art.
  12. k.p.c. w zw. z art. 233 . §
  13. k.p.c. ). Wy­druki natomiast stanowiły dowód co do istnienia za­pisu komputerowego o określonej treści, która została w nich za­warta, w chwili dokonywania wydruku (k.
  14. k.p.c. w zw. z art. 233 . §
  15. k.p.c. ) ( vide : wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 08 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 1399/12, nie publ., LEX numer 1362755). Osobnego omówienia wymagały odpisy dokumentów prywatnych w po­staci przedło­żonych przez stronę powodową odpisów pisemnego wezwania z dnia 15 stycznia 2015 r. do zapłaty oraz pisemnego zawiadomienia z dnia 07 stycznia 2015 r. o przelewie wierzytelności. Dokument prywatny jakkolwiek nie został wyposażony w domniemanie prawne zgodności jego treści z rzeczywistym stanem, to jednak może stanowić samodzielny środek dowodowy i w oparciu o jego treść sąd ma możliwość wy­rokowania. Dokument prywatny pozostaje jednym z dowodów wymienionych w ko­deksie postępowania cywilnego i podlega ocenie tak jak wszystkie inne do­wody ( vide : art. 233 . §
  16. k.p.c. ). Może zatem stanowić podstawę ustaleń fak­tycz­nych i wyrokowania ( vide : wyrok i uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 30 czerwca 2004 r., sygn. akt IV CK 474/03, publ. OSNC 2005 r., nr 6, poz. 113; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 września 1985 r., sygn. akt IV PR 200/85, publ. OSNCP 1986 r., nr 5, poz. 84; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 03 października 2000 r., sygn. akt I CKN 804/98, nie publ., LEX nr 50890). Dokument prywatny w świetle brzmienia art.
  17. k.p.c. ma znacznie mniej­szą moc dowodową, jeżeli miałby świadczyć na rzecz strony, która go sporządziła. Ma za to dużą wartość dowodową, jeśli pochodzi od osoby trzeciej, niezwiązanej ze stronami i od nich niezależnej. Założyć bowiem można wów­czas, że intencją wystawcy takiego dokumentu nie było wzmocnienie bądź też o­sła­bienie którejkolwiek ze stron postępowania ( vide : uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 06 listopada 2002 r., sygn. akt I CKN 1280/2000, nie publ., LEX nr 78358). Dokument ten ze względu na brak domniemania zgodności z rzeczywi­stym stanem jako dokument prywatny podlega ocenie sądu wedle reguł sta­tu­o­wa­nych przepisem art. 233 . §
  18. k.p.c. Skoro bowiem dokument prywatny nie korzysta z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń, to każda o­soba mająca w tym interes prawny może twierdzić i dowodzić, że treść złożo­nych oświadczeń nie odpowiada stanowi rzeczywistemu ( vide : postanowienie Są­du Najwyższego z dnia 15 kwietnia 1982 r., sygn. akt III CRN 65/82, nie publ., LEX nr 8414). Przedstawione przez (...) odpisy dokumentów w po­staci pi­semnego wezwania do zapłaty oraz pisemnego zawiadomienia o przelewie wie­rzytelności nie mogły stanowić wystarczająco pew­ne­go dowodu świadczącego o zasadności powództwa w zakresie nie tylko kwoty żąda­nej ty­tułem wierzytel­ności z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych ale i okoliczności dysponowania przez stronę powodową tą wierzytelnością oraz pozostawania przez K. F. dłużnikiem strony powodowej. Przede wszystkim z od­pisów tych do­ku­mentów nie wynikało, czy i kiedy wierzy­telność wobec K. F. powstała z tytułu świadczonych przez (...) spółkę akcyjną usług tele­komunikacyjnych została przeniesiona na rzecz (...) , skoro w ogóle nie został przedłożony przez stronę powodową dokument świad­czący o przeniesieniu wierzytelności z tytułu usług telekomunikacyjnych świad­czonych przez (...) spółkę akcyjną na rzecz K. F. . Co więcej do­kument taki nie został nawet powołany w pozwie jako środek dowodowy. Nie wiadomo zatem było i nie było możliwe ustalenie w oparciu o odpisy dokumen­tów w postaci pisemnego wezwania do zapłaty jak i pisemnego zawiadomienia o przelewie wierzytelności, czy i kiedy powstała wierzytelność z tytułu umowy o świadczenie usług telekomunikacyj­nych wobec K. F. oraz w związ­ku z zawarciem jakiej dokładnie umowy przeniesienia wierzytelności wierzycie­lem K. F. stał się (...) . Nie dawał na to odpo­wiedzi ża­den z do­wodów zaoferowanych przez stronę powodową. Nie mogły więc odpisy dokumentów w postaci pisemnego wezwania do zapłaty i zawiadomienia o przelewie wierzytelności stanowić wystarczająco pewnych dowodów świadczących o zasadności powództwa w zakresie nie tylko kwoty żąda­nej ty­tułem wierzytelności z umowy ale i okoliczności dysponowania przez stronę powodową tą wierzytelnością i co najważniejsze świadczącego o tym, że rzeczywiście podmiotem dysponującym obecnie wierzytelnością wo­bec K. F. pozostawał (...) . Nie wiadomo bowiem było i nie było moż­liwe ustalenie w oparciu o od­pis tych dokumentów, czy, kiedy i na ja­kiej pod­stawie powstała z tytułu świadczenia usług telekomunikacyjnych wie­rzytelność stała się przedmiotem umowy cesji. Nie da­wał na to również od­po­wiedzi ża­den z do­wodów zaoferowanych przez stronę powodo­wą. Wobec zatem nieprzedstawienia dokumentów czy też choćby odpi­sów do­kumentów, z których wynikałoby, czy i kiedy doszło do przeniesienia wierzytelności oraz w jakiej wysokości wierzytelność została przeniesiona, nie mógł sąd zweryfi­kować ani zasadności ani wy­sokości tej wierzytelności ani nawet jej istnienia po stronie (...) w stosunku do K. F. . Odpisy pi­semnego wezwania do zapłaty i zawiadomienia o przelewie wierzytelności pochodziły jedynie od strony powodowej i nie miały ta­kiej mocy dowodowej jak choćby te dokumenty, które świadczyłyby o przeniesieniu tej wie­rzytelności, a które wobec przelewu wierzytelno­ści pocho­dziłyby częściowo od osoby trze­ciej, tj. zbywcy wierzytelności, w związku z czym miałyby więk­szą wartość do­wodową aniżeli odpisy pisemnego wezwania do zapłaty i zawiadomienia o przelewie wierzytel­ności. Sąd nie przyjął za­tem w konsekwencji braku dostatecznej wiarygodności odpisów dokumen­tów prywatnych w postaci odpisu pisemnego wezwania z dnia 15 stycznia 2015 r. do zapłaty i odpisu pisemnego zawiadomienia z dnia 07 stycznia 2015 r. o przelewie wierzytelności oraz niemożliwości zweryfikowania treści tych dokumentów z in­nymi środkami dowo­dowymi, istnie­nia po stronie powodowej wierzytelności z umowy o świadczenie usług teleko­munikacyjnych wobec K. F. , skoro odpisy bądź też wydruki samych dokumentów źródłowych w postaci umowy o świadczenie usług tele­komunikacyjnych, faktur VAT i noty obciążeniowej wymieniały inną osobę jako wierzyciela dłużnika K. F. . Sąd postanowił pominąć dowód z przesłuchania stron, gdyż zgło­szone pozostałe środki dowodowe pozwoliły w wystarczającym stopniu wyjaśnić fakty istotne dla rozstrzy­gnięcia sprawy ( art.
  19. k.p.c. w zw. z art.
  20. k.p.c. ). Co więcej pozwany nie stawił się na rozpra­wę. Pozwany nie usprawiedliwiał także swej nieobecności zaświadcze­niem potwier­dzającym niemożność stawie­nia się w sądzie wystawio­nym przez lekarza są­dowego ( vide : k. 48 – 48 verte ) ( vide : art. 214 1 . §
  21. k.p.c. ). III Sąd Rejonowy w Tarnowie zważył, co następuje: Powództwo okazało się bezzasadne, gdyż (...) z siedzibą w W. nie wykazał istnienia po jego stronie wierzytelności z tytułu umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych jak i wysokości świadczenia pieniężne­go, jakie w związku z zwarciem tej umowy był obowiązany spełnić K. F. . Na wstępie należało zaznaczyć, że przepis art. 339 . §
  22. k.p.c. przewidy­wał domniemanie zgodności twierdzeń powoda z rzeczywistym stanem rzeczy ( vide : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 06 czerwca 1997 r., sygn. akt I CKU 87/97, publ. Prok. i Pr. 1997 r. wkładka, nr 10, poz. 44). Oznacza to, że sąd wy­dając wyrok zaoczny nie dokonuje weryfikacji prawdziwości twierdzeń o faktach przytoczonych przez powoda, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W takim wypadku postępowa­nie dowodowe powinno być przeprowadzone, choć w istocie będzie się ono ograniczało jedynie do dowodów zawnioskowanych przez powoda i ewentualnie dopuszczonych przez sąd z urzędu. Zauważyć należało także, iż uznanie za prawdziwe twierdzeń podniesio­nych przez powoda nie zwalnia jednak sądu od oceny zasadności żądania o­par­tego na tych twierdzeniach. Sąd rozpoznający sprawę w warunkach zaocz­ności ma obowiązek rozważyć, czy w świetle przepisów prawa materialnego twierdzenia powoda uzasadniają uwzględnienie żądania ( vide : wyrok Sądu Naj­wyższego z dnia 31 marca 1999 r., sygn. akt I CKU 176/97, publ. Prok. i Pr. 1999, nr 9, poz. 30; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1996 r., sygn. akt I CRN 26/96, publ. OSNC 1996, nr 7 – 8, poz. 108; wyrok. Sądu Najwyż­szego z dnia 15 września 1967 r., sygn. akt III CRN 175/67, publ. OSNCPiUS 1968, nr 8, poz. 142). W przypadku negatywnych ustaleń w tym zakresie sąd powinien wydać wyrok zaoczny oddalający powództwo. Z takim właśnie przypadkiem sąd miał do czynienia w niniejszej sprawie. Po myśli art.
  23. k.c. do umów o świadczenie usług, które nie są uregu­lowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu, tj. prze­pisy art. 734 – 749 k.c. w tym m. in. art.
  24. k.c. i art.
  25. k.c. W myśl art. 734 . §
  26. k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zle­cenie. Zgodnie z art. 735 . §
  27. k.c. jeżeli ani z umowy, ani z okoliczności nie wynika, że przyjmujący zlecenie zobowiązał się wykonać je bez wynagrodzenia, za wykonanie zlecenia należy się wynagrodzenie. Według przepisu art. 353 1 . k.c. strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeci­wiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Zgodnie z art. 56 . ust.
  28. ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomu­nikacyjne (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 243 z późn. zm.) świadczenie usług telekomunikacyjnych odbywa się na podstawie umowy o świadczenie usług te­lekomunikacyjnych. Umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych zawiera się w formie pisemnej lub elektronicznej za pomocą formularza udostępnionego na stronie internetowej dostawcy usług (art.
  29. ust.
  30. zd. I. ustawy Prawo telekomunika­cyjne). W myśl art. 509 . §
  31. k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeci­wiałoby się to usta­wie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Po myśli art. 510 . §
  32. k.c. umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna u­mowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytel­ność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony ina­czej postanowiły. Jeżeli zawarcie umowy przelewu następuje w wykonaniu zo­bowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do prze­niesienia wierzytelności, z zapisu, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarze­nia, ważność umowy przelewu zależy od istnienia tego zobowiązania ( art. 510 . §
  33. k.c. ). Umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych ma charakter wza­jemny. Odpowiednikiem świad­czenia abonenta w postaci terminowego uiszcza­nia opłat za wykonane usługi i przestrzegania postanowień regulaminu i umowy pozostaje bowiem świadczenie usług telekomunikacyjnych zgodnie z warunka­mi, na które obie strony umowy zgodziły się. Umowa przeniesienia wierzytelności wskazana w art. 510 . §
  34. k.c. pozo­staje umową kauzalną oraz konsensualną. Jej zawarcie odnosi skutek zobo­wiązująco – rozporządzający. Z chwilą zawarcia umowy następuje przeniesie­nie wierzytelności z cedenta na cesjonariusza. Jedynie w przypadku wyraźnego przepisu albo odmiennej woli stron zawierających umowę przelewu wierzytel­ności podwójny skutek związany z zawarciem umowy przelewu wierzytelności zostałby wyłączony ( vide : H. Ciepła, „Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga trzecia. Zobo­wiąza­nia”, Wydawnictwo Prawni­cze, Warszawa 2001 r., wyda­nie 3 zmienione, pod red. G. Bieńka, tom 1, s. 592, komentarz do art. 510 k.c., tezy 1 – 3; H. Ciepła, „Kodeks cywilny. Komentarz. Zobo­wią­za­nia. III. Część 1”, Wy­dawnic­two Le­xisNexis, War­szawa 2013 r., wydanie 1, pod red. J. Gudowskiego, s. 992, tezy 1 – 3 do art. 510). W przedmiotowej sprawie (...) nie wykazał, że doszło do prze­lewu wierzytelności (cesji), czyli do zawarcia umowy, na podstawie której do­tychczasowy wierzyciel (ce­dent) przeniósł wierzytelność ze swojego majątku do majątku osoby trzeciej (cesjona­riusza). Przedmiotem przelewu może być bo­wiem co do zasady wierzytelność istnieją­ca, którą cedent może swobodnie roz­porządzać (tak też E. Łętowska, „System prawa cywilnego”, t. III, cz. 1, s. 904). Wierzytelność, która ma stano­wić przed­miot rozporządzenia, powinna być w dostateczny sposób oznaczona (zindywi­dualizowana). Dotyczy to przede wszystkim wyraźnego określenia sto­sunku zo­bowiązaniowego, którego elemen­tem jest zbywana wierzytelność ( vide : wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 1999 r., sygn. akt III CKN 423/98, publ. Biul. SN 2000 r., nr 1, s. 1), a zatem oznaczenia stron tego sto­sunku, świadczenia oraz przedmiotu świadczenia. Strony stosunku, świadcze­nie oraz przed­miot świadczenia muszą być oznaczo­ne bądź przynajmniej moż­liwe do oznaczenia (oznaczalne) w momencie zawie­rania umowy przenoszącej wierzytelność. Skuteczne jest zbycie wierzytelności nieoznaczonej dokładnie w u­mowie prze­lewu, jeżeli można ją określić na pod­stawie treści stosunku zobo­wiąza­niowego, z którego ta wierzytelność wynika. Cesja globalna wierzytelności, obejmująca większość lub wszystkie wie­rzytelności (w tym także przyszłe), które ze stosunków handlowych przysługują wierzycielowi wobec jednego lub kilku dłużników, jest dopuszczalna, w wypadku gdy istniejące wierzytelności zostały w sposób dostateczny oznaczone i zacho­wują swoją odrębność, a zatem kiedy wskutek zawarcia jednej umowy przelewu nie dochodzi do "zlania się" tych wierzytelności (M. Pazdan, „Przelew…”, s. 133-134; E. Łętowska (w:) „System prawa cywilnego”, t. III, cz. 1, s. 903). W rozpoznawanej sprawie, strona powodowa nie wykazała, iż doszło do przelewu konkretnej wierzytelności objętej pozwem, tj. kwoty w łącznej wysoko­ści 2.995,72 zł, na którą składała się kwota 1.805,36 zł tytułem należności głów­nej wynikającej z noty obciążeniowej numer (...) z dnia 19 kwietnia 2009 r. jak i faktur VAT numer (...) z dnia 23 września 2009 r., numer (...) z dnia 18 listopada 2009 r., numer (...) z dnia 20 grudnia 2009 r., numer (...) z dnia 18 stycznia 2010 r., numer (...) z dnia 18 lutego 2010 r. i numer (...) z dnia 18 marca 2010 r. oraz kwota 1.190,36 zł tytułem skapita­lizowanych od­setek za opóźnienie w zapłacie kwoty należności głównej wy­li­czonych za okresy od dni płatności każdej z kwot wskazanych w wydrukach noty obcią­żeniowej i faktur 05 lipca 2015 r. a zatem do dnia poprzedzającego wniesie­nie pozwu. Rzeczą strony powodowej jako profesjonalisty w obro­cie gospodar­czym było skompletowanie wszelkich dokumentów na wykazanie dochodzone­go przed są­dem roszczenia. Tymczasem strona powodowa nie wy­kazała sto­sownymi do­kumentami okoliczności, na które powoływała się w po­zwie. Co prawda strona powodowa na udowodnienie istnienia należności pie­niężnej do zapłaty, do któ­rej zobowiązany był pozwany, przedłożyła wydruki noty obciąże­niowej i faktur VAT, jednakże wydruki te nie mogły w żaden sposób doprowa­dzić do pozytyw­nego zweryfikowania żąda­nia po­zwu (...) i były niewystarczające do wykazania istnienia po stronie powodowej należności dochodzonej pozwem. Wydruki te potwierdzały jedynie fakt powstania wierzytelności (...) spółki akcyjnej wobec K. F. . Nie stanowiły one jednak dowodu na okoliczność, iż doszło do cesji wie­rzytelności obejmującej zobowiązanie pozwanego z tytułu zawartej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych z (...) spółka akcyjną . Strona powodo­wa nie przedłożyła dokumentu ani odpisu dokumentu w postaci umowy przelewu wierzytel­ności świadczącego o przeniesieniu wierzytelności wobec K. F. z (...) spółki akcyjnej na rzecz (...) W pierwszej kolejności należało zaznaczyć, że umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych została zawarta w dniu 20 sierpnia 2009 r. przez K. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Firma Handlowo – Usługowa (...) K. F. . Umowa została zawarta z (...) spółką akcyjną , a zatem z innym podmiotem aniżeli ten, który wy­stąpił z powództwem o zapłatę. Jakkolwiek strona powodowa na udowodnie­nie istnienia na­leż­ności pieniężnej do zapłaty, do któ­rej zobowiązany był po­zwany, przedło­żyła wydruki noty obciążeniowej i faktur VAT lecz nie przedłożyła umowy świadczącej o przejęciu wierzytelności dotychczasowego usługodawcy, tj. (...) spółki akcyjnej przez (...) . Tym samym same wydruki noty ob­ciążeniowej i faktur VAT nie mogły w żaden sposób doprowadzić do pozytyw­nego zweryfi­kowania żąda­nia po­zwu (...) i były niewy­star­cza­jące do wykaza­nia istnie­nia aktualnie po stronie tego podmiotu należ­ności dochodzonej po­zwem. Wydruki noty obciążeniowej i faktur VAT potwier­dzały jedynie fakt ist­nie­nia wierzytelności po stronie N. (...) , nie mogły natomiast świad­czyć o dokonaniu cesji wierzytelności. Nie stanowi­ły one zatem dowodu na okoliczność, iż doszło do cesji konkretnej wierzytelno­ści obej­mu­ją­cej zobo­wią­zanie pozwanego z tytułu zawartej z (...) spółką akcyjną umowy w for­mie pisemnej umowy o świad­czenie usług telekomunikacyjnych. W konsekwencji należało uznać, że skierowane przez stronę po­wodową prze­ciwko pozwanemu K. F. powództwo o zapłatę było nieuzasad­nione, gdyż brak było pod­stawy prawnej do domagania się przedmiotowej kwoty od K. F. przez (...) W niniejszej sprawie zasadność dochodzonego roszczenia nie została właściwie udokumentowana przez stronę powodową. Nie wykazała ona w spo­sób należyty swojego roszczenia (mimo reprezentowania jej przez zawodowego pełnomocnika procesowego), w szczególności poprzez brak przedłożenia do­kumentu świadczącego o przeniesieniu wierzytelności z tytułu usług telekomu­nikacyjnych świadczonych na podstawie umowy za­wartej z K. F. . Zgodnie zaś z treścią art.
  35. k.c. to na stronie powodowej jako dysponencie ni­niej­szego postępowania spoczywał ciężar wy­kazania faktów, z których wywo­dziła ona skutki prawne. Przepis ten formułuje podstawową regułę rozkładu cię­żaru do­wodu w sporze cywilnoprawnym wska­zując przede wszystkim, kogo ob­cią­żają skutki niepowodzenia procesu dowo­dzenia (tak zwany ciężar dowodu w zna­czeniu materialnoprawnym). W świetle wynikającej z tego przepisu reguły, za prawdziwe mogą być w procesie cywil­nym przyjęte jedynie te fakty, które zo­stały udowodnione przez stronę obcią­żoną ciężarem ich dowodzenia, zaś po­minięte powinny zostać te fakty, które przez stronę obciążoną obowiązkiem do­wodzenia nie zostały w sposób należy­ty wykazane. Nie budziło przy tym wąt­pliwości, że w okolicznościach rozpozna­wanej sprawy to stronę powodową obciążał obo­wiązek wykazania istnienia roszczenia stanowiącego podstawę dochodzonego w tej sprawie żądania zapła­ty. Strona powodowa obowiązkowi temu nie podoła­ła. Podkreślić trzeba, iż strona powodowa miała obowiązek przedstawić wszyst­kie dowody już w pierw­szym piśmie procesowym, a więk­szość z odpisów do­kumentów załączonych do pozwu nie pozwalała na nie­zbędne dla uwzględnienia powództwa ustalenia. Skoro bowiem przedłożone do akt sprawy wydruki kon­kretyzowały wierzytelność objętą umową o świad­czenie usług telekomunikacyjnych wobec K. F. , na którego wystawione zostały faktury VAT i nota obciążeniowa w związku z świadczonymi usługami telekomunikacyjnymi, a strona powodowa nie przedsta­wiła żadnych wiarygod­nych dowodów na oko­liczność istnienia oraz wysokości roszczenia po stronie (...) to powództwo jako niewykazane podlegało odda­leniu. Jeśli materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstawy do dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych w myśl twierdzeń jednej ze stron, sąd musi wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia faktów przy­toczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów. Zatem skoro strona, na której spoczywał ciężar udowodnienia okoliczności, nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń, to ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia. W związku z powyższym twierdzenia strony powodowej – wobec braku dowodów na okoliczność ustalenia istnienia po stronie (...) wierzytelności z umowy o świad­czenie usług telekomunikacyjnych wobec pozwanego, jej wysokości oraz na­leżności ubocznych – w świetle art.
  36. k.c. i art.
  37. k.p.c. musiały zo­stać oce­nione nega­tywnie przez sąd i po­cią­gnąć za sobą skutek w postaci od­dalenia po­wództwa. Przedstawione przez stronę po­wodową środki dowo­dowe nie mo­gły w ża­den sposób doprowa­dzić do pozy­tywnego zweryfiko­wania żąda­nia po­zwu (...) . Skoro bo­wiem środki dowo­dowe przedstawione przez stronę powo­dową nie po­zwoliły na ustalenie, że w ogóle doszło do zawarcia umowy cesji wierzytelności istniejącej wobec K. F. , to po­wództwo musiało zostać oddalone. (...) pomimo możliwości zgłaszania środków do­wodo­wych oraz repre­zentowania przez zawodowego pełnomocnika nie zgłosił innych do­wodów nie wykazując tym sa­mym nale­żytego zainte­resowania swymi spra­wa­mi. Tym­cza­sem powszechnie aprobo­wa­ną w demo­kratycznych pań­stwach praw­nych za­sadą pozos­taje re­gu­ła, że ius civile vigilan­tibus scriptum est , co ozna­cza, iż prawo cywilne wymaga dbałości zaintereso­wanego o swoje prawa ( vide : uza­sadnienie wyroku Trybuna­łu Kon­stytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., sygn. akt SK 9/98, publ. OTK ZU 1999 r., nr 4, poz. 78). Sąd zaś uznał, iż nie ma pod­staw do uzu­pełnienia z u­rzędu postępowania do­wodowego. W tym za­kresie sąd nie mógł wyręczać strony i niejako w zastęp­stwie przepro­wadzać taki dowód, gdyż takie postę­po­wa­nie byłoby sprzeczne z za­sadą kontradyktoryjno­ści ( vide : wyrok Sądu Apela­cyj­nego w Białym­stoku z dnia 25 lutego 2003 r., sygn. akt I ACa 36/03, publ. OSA 2003 r., nr 10, poz. 46). Zgodnie natomiast ze sta­nowi­skiem Sądu Najwyż­szego „od 1 lipca 1996 r. wskutek zmiany treści art. 232 KPC oraz skreślenia § 2 w art. 3 KPC nastąpiło zniesienie zasady odpo­wie­dzialności sądu za wynik postępowania dowodowego” (tak Sąd Najwyż­szy w wy­roku z dnia 07 paździer­nika 1998 r. sygn. akt II UKN 244/98, publ. OSNAP 1999 r., nr 20, poz. 662 i w wyroku z dnia 30 czerwca 2000 r., sygn. akt II UKN 615/99, publ. OSNAP 2002 r., nr 1, poz. 24). Rola sądu w sprawie winna ogra­niczać się jedynie do po­zo­stawania obiektywnym arbitrem w sporze stron (za­sada kontradyktoryjności). Sąd jedynie wyjątkowo może wy­kazywać inicja­ty­wę dowodową, spoczywającą cały czas na stronach pod groźbą przegrania proce­su. Zdanie powyższe pozo­staje w pełni zgodne z przy­jętą linią orzecznic­twa i wykładnią Sądu Naj­wyż­szego, w myśl której „możliwość dopuszczenia przez sąd dowodu nie wskaza­nego przez strony nie oznacza, że sąd obowią­zany jest zastąpić własnym działaniem bez­czynność strony. Jedynie w szcze­gól­nych sy­tuacjach proceso­wych o wyjątko­wym charakterze sąd powi­nien sko­rzy­stać ze swojego upraw­nienia do podjęcia inicjatywy dowodowej ( art. 232 kpc )” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 05 listopada 1997 r., sygn. akt III CKN 244/97, publ. OSNC 1998 r., nr 3, poz. 52). Brak postępowania dowodo­wego prowadzonego z urzędu był przy tym uspra­wiedliwiony w świetle poglądu Sądu Najwyższego, w myśl którego „działanie sądu z urzędu i przeprowadzenie dowodu nie wska­zanego przez stronę jest po uchyleniu art. 3 § 2 kpc dopusz­czalne tylko w wy­jątkowych sytuacjach proce­sowych oraz musi wypływać z o­partego na zobiek­tywizowanej ocenie przeko­nania o konieczności jego prze­prowadzenia” (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09 września 1998 r., sygn. akt II UKN 182/98, publ. OSNAP 1999 r., nr 17, poz. 556). Pogląd ten pozostaje tym bardziej ak­tualny w świetle aktualnie obo­wiązującego kodeksu postępowa­nia cywilnego a w szczególności w kontek­ście zmian wprowadzonych ustawą z dnia 02 lipca 2004 r. o zmianie ustawy – Ko­deks postępowania cywilnego oraz niektórych in­nych ustaw (Dz. U. nr 172 poz. 1804). Sąd podzielił stanowisko, zgodnie z którym „przepis art. 232 zd. 2 k.p.c. do­puszcza możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodu nie wskazanego przez stronę, jednakże nie oznacza to obowiązku dopuszczenia takiego do­wo­du” (tak Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyroku z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt I ACa 99/07, nie publ., LEX numer 370511; vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 kwietnia 2008 r., sygn. akt I CSK 79/08, nie publ., LEX numer 395251). Z uwagi na to, że sąd oddalił żądanie pozwu w całości zde­cydował – postę­pu­jąc w myśl dyrektywy odpowiedzialności za wynik postępo­wania – ob­ciążyć stronę powodową kosztami postępo­wania wkła­dając na nią obo­wiązek ich poniesienia. Dotyczyło to zresztą tych kosztów, które sama strona powodo­wa poniosła. Na koszty procesu, które w sumie wyniosły 717,00 zł, składały się opłata od pozwu w kwocie 100,00 zł (pokwitowanie wpłaty na okładce akt, k. 5) oraz wynagrodzenie profesjonalnego peł­no­mocnika stron powodowej określone we­dług stawki minimal­nej obliczonej od warto­ści przedmiotu sprawy, tj. w kwocie 600,00 zł a także koszty opłaty skar­bo­wej od odpisu dokumentu stwierdzają­cego u­stanowienie zawo­dowego pełno­mocnika procesowego strony powodowej w kwocie 17,00 zł (k. 6 – 7). Powstania innych kosztów postępowania żadna ze stron nie wykazała ani nie żądała ich zasądzenia. Jednocze­śnie kwota 717,00 zł wskazana w punkcie II wy­roku od­powia­dająca całości kosztów postępowania musiała zostać ujęta w wy­rzecze­niu koń­czącym po­stę­powa­nie na zasadzie unifikacji i koncentracji roz­strzygnię­cia o kosz­tach po­stę­powa­nia jako wyraz rozstrzygnięcia o całości kosztów procesu bez wszakże czynienia w tym zakresie w orzeczeniu której­kolwiek ze stron wie­rzy­cielem albo dłużnikiem. Strona powodowa została obciążona tymi kosztami, które sama w związku z własnym udziałem w procesie powinna była ponieść. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania powinno bowiem znaleźć wyraz w o­rze­czeniu kończącym postępowanie i dotyczyć co do zasady wszystkich kosz­tów powstałych w związku z prowadzonym postępowa­niem cywilnym. Wynika to wprost z zasady unifikacji i zasady koncentracji kosztów postępowania wyra­żonej w art. 108 . §
  38. k.p.c. Wyżej wskazane względy zdecydowały o tym, że orzeczono jak w sen­tencji, uznając powództwo na podsta­wie art.
  39. k.c. w zw.
  40. §
  41. k.c. i art. 735 . §
  42. k.c. oraz w zw. z art. 56 . ust. 1 . i ust. 2 . zd. I. ustawy Prawo telekomu­nikacyjne w zw. z art.
  43. §
  44. k.c. i art. 510 . §
  45. k.c. oraz art.
  46. k.c. i art.
  47. k.p.c. jak i przy za­stosowaniu pozosta­łych powołanych w uzasadnie­niu przepi­sów za bezzasadne. O kosztach orzeczono po myśli art.
  48. k.p.c. w zw. z art.
  49. k.p.c. a także art. 108 . §
  50. k.p.c. oraz art. 109 . §
  51. k.p.c. jak i na podstawie art. 28 . pkt 2) ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosz­tach sądowych w sprawach cywil­nych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1025 z późn. zm.) oraz w oparciu o § 6 . pkt 3) w zw. z §
  52. ust.
  53. zd. I. roz­porządze­nia Ministra Spra­wiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynno­ści rad­ców prawnych oraz pono­sze­nia przez Skarb Państwa kosztów po­mocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustano­wio­nego z u­rzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.) w zw. z §
  54. rozporządzenia Ministra Sprawie­dliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. 2015, poz. 1804) a także art.
  55. ust.
  56. pkt 2) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbo­wej (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r., poz. 783 z późn. zm.). SSR Michał Bień Tarnów, dnia 09 maja 2016 r.

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.