Sad powszechny, V U 1270/13

Sygn. akt V U 1270/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 września 2013r. Sąd Okręgowy w Słupsku V Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Barbara Odelska Protokolant: sekr. sądowy Magdalena Dygulska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013r. w Słupsku na rozprawie sprawy z odwołania A. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia 11 lipca 2013 r., znak (...) o emeryturę I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu A. J. prawo do emerytury od 14 czerwca 2013r. II. nie stwierdza odpowiedzialności organu rentowego. UZASADNIENIE Ubezpieczony A. J. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 11 lipca 2013 roku , znak: (...) domagając się jej zmiany, poprzez przyznanie prawa do emerytury. W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż organ rentowy bezzasadnie nie zaliczył mu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 11 maja 1980 roku do 31 stycznia 1992 roku w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. Zakład (...) . Pozwany organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. wniósł o oddalenie odwołania podnosząc, że A. J. nie udokumentował piętnastoletniego okresu zatrudnienia w warunkach szczególnych , a jedynie 3 lata, 10 miesięcy i 8 dni i tym samym nie nabył prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym. Sąd ustalił, co następuje: Ubezpieczony A. J. , urodzony (...) , lat 60, złożył w dniu 20 maja 2013 roku wniosek o emeryturę. Wraz z wnioskiem przedłożył zaświadczenia i świadectwa pracy, którymi udokumentował niekwestionowany przez organ rentowy staż ubezpieczeniowy wynoszący 29 lat, 4 miesiące i 21 dni, w tym 3 lata, 10 miesięcy i 8 dni pracy w warunkach szczególnych. Ubezpieczony nie należy do OFE. Organ rentowy nie zaliczył ubezpieczonemu do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu zatrudnienia od 11 maja 1980 roku do 31 stycznia 1992 roku w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. Zakład (...) , ponieważ świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych podano stanowisko ,, lakiernik ręczny –natryskowy”, natomiast w świadectwie pracy z dnia 20 stycznia 1992 roku podano stanowisko ,, monter podwoziowy” . Zaskarżoną decyzją z dnia 11 lipca 2013 roku organ rentowy odmówił ubezpieczonemu prawa do emerytury. dowód: akta emerytalne: wniosek k. 1-3, kwestionariusz k.6 , zaskarżona decyzja k.21, karta przebiegu zatrudnienia na dzień 01.01.1999r. k.20 Ubezpieczony A. J. , po ukończeniu przyzakładowej szkoły zawodowej w okresie od 1 sierpnia 1969 roku do 31 stycznia 1992 roku był zatrudniony w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. . Początkowo ubezpieczony pracował jako monter podwoziowy zatrudniony w akordzie, następnie został przeniesiony do malarni. W okresie od 11 maja 1980 do 31 stycznia 1992 roku (11 lat, 8 miesięcy i 19 dni) pracował na stanowisku lakiernika ręcznego - natryskowego. Ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na osobnej hali. Jego praca polegała na lakierowaniu natryskowym produktów i półproduktów. W zakładzie produkowano między innymi przyczepy , które były malowane przez ubezpieczonego. Naprawiany był także sprzęt rolniczy np. kombajny zbożowe, które również były malowane. Przed pomalowaniem urządzenia ubezpieczony musiał je odpowiednio przygotować, to jest oczyścić z rdzy, odtłuścić. Przełożonym ubezpieczonego był J. B. . B. D. prowadziła kadry w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. . E. S. był likwidatorem . Dowód: akta emerytalne: świadectwo pracy z dnia 31.10.1991 r.-k.8, akta kapitału początkowego: świadectwo pracy-k.3 as zeznania świadków: J. B. , K. H. k. 14 verte-15 as , akta osobowe ubezpieczonego k.30 akta sprawy, wyjaśnienia ubezpieczonego złożone w charakterze strony k.37-38 Praca ubezpieczonego od 11 maja 1980 do 31 stycznia 1992 roku (11 lat, 8 miesięcy i 19 dni) w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. była pracą w warunkach szczególnych . Ubezpieczony według stanu na dzień 1 stycznia 1999 roku po doliczeniu spornego okresu pracy uwzględnionego przez organ rentowy (3 lata, 10 miesięcy i 8 dni ) posiada ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych. Dowód: j/w Sąd zważył, co następuje: Odwołanie ubezpieczonego A. J. zasługuje na uwzględnienie. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie uprawnień ubezpieczonego do wcześniejszej emerytury z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach, na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( jednolity tekst: Dz. U. z 2009 roku, Nr 153, poz. 1227) oraz przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 , poz. 43 ze zm.). Zgodnie z art.184 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32,33,39 i 40, jeżeli w dniu wejścia ustawy osiągnęli: 1) okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2) okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 W myśl ust. 2 art. 184 emerytura przysługuje ubezpieczonym, którzy nie przystąpili do otwartego funduszu emerytalnego albo złożyli wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa . Okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27 , to 25 lat w przypadku mężczyzny ( art. 27 pkt 2) . Wiek emerytalny wynika z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.), do którego odsyła art. 32 ust. 4 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Dla mężczyzny jest to 60 lat. Wymagany okres zatrudnienia w warunkach szczególnych przewidziany w przepisach dotychczasowych, o którym mowa w art. 184 ust. 1, to okres 15 lat, o czym stanowi § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Bezsporne w niniejszej sprawie było, że ubezpieczony A. J. ma ukończone 60 lat, nie jest członkiem OFE, posiada wymagany ponad 25 letni staż pracy liczony na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na dzień 01.01.1999 roku. Oznacza to, iż jedyną przesłanką którą musiał ubezpieczony udowodnić w przedmiotowej sprawie, było ustalenie czy legitymuje się 15 letnim okresem pracy w warunkach szczególnych na dzień 01.01.1999r. Zgodnie § 22 ust 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz.U. Nr 237 poz. 1412) środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania oraz spółdzielczej umowy o pracę jest świadectwo pracy, zaświadczenie płatnika składek lub innego właściwego organu, wydane na podstawie posiadanych dokumentów lub inny dokument, w tym w szczególności: 1) legitymacja ubezpieczeniowa; 2) legitymacja służbowa, legitymacja związku zawodowego, umowa o pracę, wpis w dowodzie osobistym oraz pisma kierowane przez pracodawcę do pracownika w czasie trwania zatrudnienia. Jeżeli pracownik ubiega się o przyznanie emerytury lub renty z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty. Jednak w spornych przypadkach, uwzględnienie okresów wykonywania pracy w szczególnych warunkach następuje po ustaleniu rzeczywistego zakresu obowiązków oraz wykonywania bezpośrednio i stale, w pełnym wymiarze czasu pracy tego zatrudnienia. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. Wykonywanie pracy w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy oznacza, że pracownik nie ma powierzonych innych obowiązków jak tylko te, które dotyczą pracy w szczególnych warunkach. ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z 2011-10-17, I UK 174/11, Legalis). Organ rentowy odmówił ubezpieczonemu uwzględnienia okresu zatrudnienia od 11 maja 1980 roku do 31 stycznia 1992 roku w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. Zakład (...) , ponieważ świadectwie wykonywania pracy w warunkach szczególnych podano stanowisko ,, lakiernik ręczny –natryskowy”, natomiast w świadectwie pracy z dnia 20 stycznia 1992 roku podano stanowisko ,, monter podwoziowy”. Zważyć przy tym należy, że w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. Według art. 473 § 1 kpc w postępowaniu w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych nie stosuje się przed sądem przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu z zeznań świadków i z przesłuchania stron. Ten wyjątek od ogólnych zasad, wynikających z art. 247 KPC , sprawia, że każdy istotny fakt (np. taki, którego ustalenie jest niezbędne do przyznania ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury), może być dowodzony wszelkimi środkami dowodowymi, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe (vide wyrok SN z 4 października 2007 r. I UK 111/07). W ocenie Sądu jest oczywiste, iż brzmienie zajmowanego stanowiska, jakie widnieje w dokumentach prowadzonych i wystawionych przez pracodawcę nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Decyduje rodzaj wykonywanej pracy, co nadto wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, w szczególności art. 32 ust. 2 który stanowi, iż dla celów ustalenia uprawnień do emerytury w obniżonym wieku za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia. Rodzaje prac ustala się na podstawie powołanego już wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze , który w załączniku A dział XIV zatytułowany prace różne, poz. 17 wymienia lakierowanie ręczne lub natryskowe niezhermetyzowane. W tych okolicznościach rzeczą Sądu było zatem ustalenie czy czynności wykonywane przez A. J. od 11 maja 1980 do 31 stycznia 1992 roku (11 lat, 8 miesięcy i 19 dni) w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. były pracą w warunkach szczególnych oraz w jakich konkretnie okresach i wymiarze dobowym ubezpieczony wykonywał te prace. Brak ograniczeń co do środków dowodowych w postępowaniu przed sądem ubezpieczeń społecznych w sprawach o świadczenia emerytalno-rentowe oznacza to, że Sąd jest uprawniony do przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym z przesłuchania świadków na okoliczność okresu pracy odwołującego w warunkach szczególnych. Prowadzenie dowodu z zeznań świadków lub z przesłuchania stron nie podlega żadnym ograniczeniom. W aktach osobowych znajduje się między innymi angaż, dotyczący podwyżki stawki godzinowej na stanowisku malarza. Dokumenty z akt osobowych korelują z zeznaniami świadków i wyjaśnieniami ubezpieczonego odnośnie spornego okresu zatrudnienia . Z zeznań słuchanych w sprawie świadków B. D. (k. 37v as) i E. S. (k. 30v-31as) wynika, że w spornych okresach ubezpieczony wykonywał czynności zaliczane do prac w szczególnych warunkach. Świadkowie zeznali, że głównym zajęciem ubezpieczonego w spornych okresach była praca lakiernika, inne czynności pomocnicze nie miały cech stałości i pełnowymiarowości pod względem czasu pracy. Jest rzeczą oczywistą, że praca malarza obejmuje wszystkie czynności związane z procesem malowania, w tym także czynności przygotowawcze. Nie ma przy tym znaczenia, że malowanie poprzedzone jest oczyszczeniem malowanych przedmiotów z rdzy, tłuszczu itp., gdyż nie pozbawia to pracy ubezpieczonego charakteru pracy wykonywanej w szczególnych warunkach polegającą na malowaniu. Biorąc pod uwagę specyfikę zakładu pracy w którym pracował ubezpieczony, a mianowicie to że produkowano w nim i remontowano sprzęt rolniczy , a ubezpieczony był jedynym malarzem Sąd uznał , że ubezpieczony pracował stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił na ustalenie , że ubezpieczony w okresie zatrudnienia od 11 maja 1980 do 31 stycznia 1992 roku (11 lat, 8 miesięcy i 19 dni) w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy świadczył prace w warunkach szczególnych. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że praca ubezpieczonego w okresie od 11 maja 1980 do 31 stycznia 1992 roku (11 lat, 8 miesięcy i 19 dni) w Państwowym Gospodarstwie Rolnym w G. była pracą w warunkach szczególnych , o której mowa w załączniku A dział XIV zatytułowanym prace różne , gdzie w poz. 17 wymienia się lakierowanie ręczne lub natryskowe niezhermetyzowane. Zatem na dzień 1 stycznia 1999 roku ubezpieczony posiada wymagany okres pracy w szczególnych warunkach, albowiem jeżeli do okresu wykonywania przez ubezpieczonego pracy w szczególnych warunkach, uznanego przez ZUS (3 lata, 10 miesięcy i 8 dni) doliczymy okres pracy od 11 maja 1980 do 31 stycznia 1992 roku (11 lat, 8 miesięcy i 19 dni) oznacza, to iż ubezpieczony udowodnił posiadanie 15-letniego okresu wykonywania pracy w szczególnych warunkach. W tym stanie rzeczy z uwagi na to, że A. J. spełnił wszystkie warunki konieczne do przyznania mu prawa do emerytury na podstawie art. art. 184 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zw. z art. 32 ust. 2 i 4 tej ustawy i w zw. z § 2 ust. 1 i § 4 ust. 1 pkt 1 i 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze Sąd na podstawie art. 477 14 § 2 kpc zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. w ten sposób, że przyznał ubezpieczonemu A. J. prawo do emerytury od 14 czerwca 2013 roku, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji. Sąd Okręgowy na podstawie art. 118 ust.1a ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, uznając, że dopiero postępowanie sądowe, a szczególności przeprowadzone w tym postępowaniu dowody z zeznań świadków, pozwoliły na ustalenie, że ubezpieczony stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał pracę w warunkach szczególnych wobec tego przesądziły ostatecznie o zasadności wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd nie stwierdził odpowiedzialności organu rentowego za nieprzyznanie prawa do emerytury, o czym orzekł jak w punkcie II sentencji.