Sad powszechny, III Ca 2120/15

Sygn. akt III Ca 2120/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.) Sędzia SO Lucyna Morys - Magiera Sędzia SR (del.) Ewa Buczek - Fidyka Protokolant Dominika Tarasiewicz po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2016 r. w Gliwicach na rozprawie sprawy z powództwa Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w Ż. o zapłatę na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt I C 927/13 oddala apelację. SSR (del.) Ewa Buczek - Fidyka SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys - Magiera Sygn. akt III Ca 2120/15 UZASADNIENIE Powódka Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna w W. wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej w Ż. kwoty 885 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 02 2013r. oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając żądanie podała, że w dniu 21 05 2010r. doszło do zalania mieszkania położonego w Ż. na osiedlu (...) , zamieszkałego przez A. N. . Wskutek zalania w mieszkaniu poszkodowanego uszkodzeniu uległa kuchnia oraz dwa pokoje. W wykonaniu umowy ubezpieczenia łączącej powódkę z poszkodowanym powódka wypłaciła mu odszkodowanie w kwocie 885 zł. Następnie wezwała pozwaną, jako osobę odpowiedzialną za szkodę do dobrowolnego spełnienia świadczenia. Pozwana nie uiściła należnej kwoty. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Żorach sporządził w dniu 21 05 2013r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym polecił pozwanej zapłacić powódce dochodzone należności. Pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ż. wniosła sprzeciw od nakazu zapłaty, w którym wnosiła o oddalenie powództwa i zasądzenie na jej rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podnosiła, iż na mocy decyzji o wypłacie odszkodowania z dnia 18 08 2010r. poszkodowany otrzymał od ubezpieczyciela pozwanej - Towarzystwa (...) kwotę 639,59 zł. Zarzuciła, iż roszczenie powódki byłoby uzasadnione tylko w przypadku gdyby poszkodowany nie otrzymał już odszkodowania od ubezpieczyciela pozwanej i tylko do wysokości 639,59zł. Wskazała także, iż wysokość szkody nie została wykazana. Sąd Rejonowy w Żorach w wyroku z dnia 7 09 2015r. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 885 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 2 02 2013r. oraz orzekł o kosztach procesu. W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulację art. 805 k.c. , art. 828 § 1 k.c. oraz art. 518 k.c. Stwierdził, że kwestią sporną była wysokość wypłaconego poszkodowanemu odszkodowania oraz obowiązek zwrotu tej kwoty stronie powodowej. Następnie uznał, iż w dniu 17 06 2010r. poszkodowany otrzymał od powódki odszkodowanie w kwocie 885 zł i z tym dniem na stronę powodową przeszło z mocy prawa roszczenie do sprawcy szkody – Spółdzielni Mieszkaniowej w Ż. o zwrot kwoty wypłaconego odszkodowania. Wysokość szkody została wykazana przez powódkę dowodem z opinii biegłego, z której wynikało, iż kwota wypłaconego odszkodowania nie jest kwotą wygórowaną, a nawet jest niższa od rzeczywistych kosztów naprawy szkody. Uznał, iż sam fakt wypłaty odszkodowania przez ubezpieczyciela pozwanej nie ma wpływu na odpowiedzialność regresową sprawcy szkody. O należnych powódce od pozwanej odsetkach ustawowych za jej opóźnienie się w zapłacie dochodzonej należności orzekł na podstawie regulacji art. 455 k.c. , oceniając, że roszczenie powinno zostać spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania, tj. od dnia 1 02 2013r. O kosztach procesu orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. , a o nieuiszczonych kosztach sądowych w oparciu art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1025) w zw. z art. 98 k.p.c. Orzeczenie zaskarżyła pozwana Spółdzielnia Mieszkaniowa w Ż. w całości, która wnosiła o jego zmianę przez oddalenie powództwa oraz zasądzenie na jej rzecz od powódki zwrotu kosztów procesu za obie instancje. Zarzucała, że przy ferowaniu wyroku naruszono prawo materialne i procesowe, regulacje: - art. 828 § 1 k.c. w zw. z art. 512 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż powódce przysługuje roszczenie o zapłatę względem pozwanej pomimo jego bezspornego zaspokojenia wobec pokrzywdzonego; - art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie, a to przez błędne przyjęcie, iż powódka wykazała swoje roszczenie w wysokości 885 zł za pomocą przeprowadzonej w sprawie opinii biegłego. W uzasadnieniu podnosiła, iż zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 885 zł doprowadza do tego, iż pozwana drugi raz zobowiązana jest do zaspokojenia szkody z tytułu tego samego zdarzenia. Ponadto wskazała, iż maksymalnym roszczeniem powódki jest kwota 639,59 zł, zweryfikowana przez pracowników pozwanej. Podkreśliła, iż roszczenie z art. 828 § 1 k.c. przysługuje w sytuacji, kiedy szkoda nie została naprawiona przez sprawcę. W niniejszej sprawie roszczenie zostało zaspokojone przez ubezpieczyciela pozwanej. Zarzuciła także, iż sporządzona przez biegłego opinia jest zupełnie nieprzydatna, bowiem biegły nie miał możliwości zapoznania się ze stanem mieszkania sprzed zalania z dnia 21 05 2010r. Sąd Okręgowy ustalił i zważył co następuje: Sąd pierwszej instancji trafnie zakwalifikował roszczenie powódki a następnie prawidłowo rozpoznał sprawę. Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczna orzeczenia w części dotyczą okoliczności bezspornych pomiędzy stronami a w pozostałym zakresie mają podstawę w zebranym w sprawie wiarygodnym materiale dowodowym, którego ocena mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów i Sąd odwoławczy ją podziela. Podnoszone w apelacji zarzuty dotyczące podstawy faktycznej orzeczenia dotyczą ustaleń poczynionych przez Sąd pierwszej instancji na podstawie opinii biegłego Z. G. . Została ona sporządzona na podstawie wiarygodnych oświadczeń poszkodowanego, które nie były kwestionowane w toku postępowania przed Sądem Rejonowym. Jakkolwiek skarżącą słusznie podnosi w apelacji, że biegły ustalając wartość naprawienia szkody posłużył się nieadekwatnymi danymi z okresu II kwartału 2014r. to z podanych poniżej przyczyn nie miało to ostatecznie wpływu na wynik sprawy. Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji. Dokonana przez Sąd rejonowy ocena prawna ustalonego stanu faktycznego w swym zasadniczym zarysie jest prawidłowa i Sad odwoławczy ja podziela (orzecz. SN z dn. 26 04 1935r. III C 473/34, ZB. Urz. 1935r. nr 12, poz. 496). Odpowiedzialność pozwanej za skutki zalania mieszkania ubezpieczonego A. N. nie była negowana w toku postępowania. Z tego tytułu powódka wypłaciła mu w dniu 17 06 2010r odszkodowanie w wysokości 885zł, Zgodnie z poczynionymi przez Sąd Rejonowy ustaleniami faktycznymi wartość kosztorysowa robót związanych z przywróceniem mieszkania poszkodowanego do stanu sprzed jego zalania wynosiła według cen z III kwartału 2014r. - 1.058,38zł, cen z II kwartału 2010r. – 1.124,98zł a w latach 2012- 2013r. – 1.091,68zł Wartości te zatem w sposób istotny przewyższają wysokość odszkodowania wypłaconego przez powódkę poszkodowanemu, a wobec tego, iż w tym okresie inflacja była znikoma wypłacone poszkodowanemu przez powódkę odszkodowanie nie przewyższało odszkodowania należnego. W konsekwencji tego z mocy regulacji art. 828 § 1 zd. 1 k.c. w i art. 518 § 1 pkt 4 k.c. nabyła ona względem pozwanej roszczenie o zwrot tego świadczenia. Nabycie przez powódkę z mocy przywołanych regulacji wierzytelności wobec pozwanej nastąpiło ex lege i przepisy o przelewie wierzytelności stosuje się w tym przypadku w sposób odpowiedni, tj. z uwzględnieniem specyfiki łączącego powódkę z poszkodowanym stosunku prawnego. Spełnienie przez powódkę świadczenia na rzecz poszkodowanego nastąpiło w wykonaniu łączącej ich umowy ubezpieczenia w ramach której powódka była zobowiązana do skompensowania poszkodowanemu (ubezpieczonemu) szkody, niezależnie od tego, czy odpowiedzialność za jej powstanie ponosił inny podmiot i czy był on jej znany. Przywołana w apelacji regulacja art. 512 zd. 1 k.c. realizuje zasadę ochrony dłużnika działającego w dobrej wierze i spełniającego świadczenie pierwotnemu wierzycielowi (cedentowi), który dokonał zbycia wierzytelności bez wiedzy dłużnika (stosownie do regulacji art. 509 k.c. przelew dochodzi do skutku bez udziału i zgody dłużnik i co za tym idzie często bez jego wiedzy). W przeciwieństwie jednak do umowy cesji, której przedmiotem jest konkretna i znana stronom tej umowy wierzytelność i co za tym idzie także skonkretyzowany jest i znany jest cesjonariuszowi dłużnik, w przypadku zapłaty odszkodowania w wykonania umowy ubezpieczenia mienia osoba trzecia zobowiązana do naprawienia szkody powstałej w majątku ubezpieczonego (dłużnik) może być nieznana zakładowi ubezpieczeń, bądź też podstawy jej odpowiedzialności mogą być wątpliwe, a nawet taka osoba może nie istnieć. Dlatego w ocenianym przypadku regulacja ta – z uwagi na jej odpowiednie zastosowanie – może mieć zastosowania jedynie wtedy, gdy zakładowi ubezpieczeń znane są okoliczności statuujące w sposób wielce prawdopodobny odpowiedzialność osoby trzeciej za powstałą szkodę, a ciężar udowodnienia tego w niniejszej sprawie - stosownie do regulacji art. 6 k.c. – obciążał skarżącą. Z tego obowiązku się ona nie wywiązała w konsekwencji czego w materiale sprawy wskazana powyżej regulacja nie ma zastosowania, wobec czego - wbrew zarzutowi apelacji - Sąd Rejonowy nie uwzględniając wynikających z niej skutków prawnych nie naruszył prawa materialnego. Wypłata odszkodowania przez ubezpieczyciela pozwanej (...) S.A. w W. nastąpiła w dniu 18 08 2010r., zatem po wypłacie odszkodowania przez powódkę, w następstwie czego doszło do wypłaty odszkodowania osobie nieuprawnionej. Doprowadziło to do wzbogacenia poszkodowanego A. N. poprzez otrzymanie odszkodowania zarówno od powódki, jaki i ubezpieczyciela pozwanej, co jednak nie ma żadnego wpływu na wynik niniejszej sprawy (może to jedynie rodzić z mocy regulacji art. 405 k.c. po stronie ubezpieczyciela pozwanej roszczenie o zwrot wypłaconego przez niego odszkodowania). Znalazło to prawidłowe odzwierciedlenie w zaskarżonym wyroku, co czyni apelację bezzasadną w rozumieniu regulacji art. 385 k.p.c. i z mocy tej regulacji prowadziło do jej oddalenia. Resumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację pozwanej jako bezzasadną oddalono w oparciu o regulację art. 385 k.p.c. SSR (del.) Ewa Buczek - Fidyka SSO Leszek Dąbek SSO Lucyna Morys - Magiera