Sad powszechny, III K 139/16

POSTANOWIENIE Poznań, dnia 13 czerwca 2016r . Sąd Okręgowy w Poznaniu w Wydziale III Karnym w składzie: Przewodniczący : SSO Dorota Biernikowicz Protokolant : sędzia przewodnicząca przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu – M. B. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 13.06.2016r. sprawy skazanego M. J. ( J. ) s. G. i H. z domu G. , ur. (...) w P. na skutek wniosku skazanego o wydanie wyroku łącznego w przedmiocie umorzenia postępowania w części i przekazania sprawy według właściwości postanawia

1. na podstawie art. 572 k.p.k. w zw. z art. 85 a contrario k.k. (w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2015r.) w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2015r., poz. 396) w zw. z art. 569 § 1 i 2 a contrario k.p.k. umorzyć postępowanie o wydanie wobec skazanego M. J. wyroku łącznego obejmującego prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu sygn. akt III K 23/04 - z uwagi na brak warunków do wydania wyroku łącznego ;
2. na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. , art. 339 § 3 pkt 3 k.p.k. oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2015r., poz. 396) stwierdzić swą niewłaściwość rzeczową do rozpoznania sprawy z wniosku M. J. o wydanie wyroku łącznego w pozostałej części - odnośnie wyroków: Sądu Rejonowego w Pile o sygnaturach akt: II K 192/11, II K 1109/13, II K 567/14 i II K 944/14 i przekazać sprawę w celu rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pile jako rzeczowo i miejscowo właściwemu;
3. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 626 § 1 k.p.k. zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów postępowania w niniejszym postępowaniu w zakresie, w którym umorzono postępowanie o wydanie wyroku łącznego zgodnie z punktem 1 sentencji i kosztami tymi w całości obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w Pile w dniu 26.02.2016r. wpłynął wniosek skazanego M. J. o wydanie wobec niego wyroku łącznego, obejmującego wszystkie prawomocne skazania wymienione w karcie karnej. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016r. Sąd Rejonowy w Pile przekazał sprawę o wydanie wyroku łącznego do tutejszego Sądu z uwagi na skazanie w sprawie III K 23/04 przez Sąd Okręgowy w Poznaniu, wskazując, że skoro brak warunków do wydania wyroku łącznego, to jeżeli orzekał w sprawie Sąd Okręgowy, postanowienie o umorzeniu postępowania o wydanie wyroku łącznego powinien wydać także Sąd Okręgowy. . Działając na podstawie art. 570 k.p.k. z urzędu Sąd ustalił w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego, że M. J. został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami:
4. wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 18.03.2004r. – III K 23/04, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 06.07.2004r. sygn. akt II AKa 296/04 za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. w popełnione w dniu 05.11.2003r. na karę 2 lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres tymczasowego aresztowania od 06.11.2003r. 18.03.2004r. ;
5. wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z dnia 27.04.2011r. – II K 192/11 za przestępstwo z art. 62 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 11.11.2010r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania 20 godzin pracy miesięcznie na cele społeczne, przy czym dnia 09.01.2012r. wykonano karę;
6. wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z dnia 17.12.2013r. – II K 1109/13 za przestępstwo z art. 62 ust. 1i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 04.10.2013r. na karę grzywny w wymiarze 25 stawek dziennych po 20 zł każda stawka, przy czym zarządzono wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności za grzywnę ;
7. wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z dnia 14.10.2014r. – II K 567/14 za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. popełnione w dniu 29.05.2014r.. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny na podstawie art. 33 § 2 k.k. w wymiarze 30 stawek dziennych po 20 zł każda stawka, przy czym postanowieniem z 02.09.2015r. zarządzono wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności za grzywnę;
8. wyrokiem Sądu Rejonowego w Pile z dnia 31.03.2015r. – II K 944/14 (prawomocny od dnia 05.05.2015r.) za przestępstwo z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w dniu 28.09.2014r. na karę grzywny w wymiarze 30 stawek dziennych po 20 zł każda stawka, przy czym postanowieniem z 10.12.2015r. zarządzono wykonanie zastępczej kary pozbawienia wolności za grzywnę ; Z informacji o skazanym z Krajowego Rejestru Karnego, danych z NOE-SAD (k. 4-6, 7-8), wynika, że M. J. nie został prawomocnie skazany innymi wyrokami, niż wymienione powyżej, poza tym żaden z wymienionych wyroków nie uległ uchyleniu lub zmianie. Po wejściu w życie 1 lipca 2015r. zmiany przepisów kodeksu karnego , w tym dotyczących kary łącznej, nie zapadły wobec skazanego żadne wyroki skazujące. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: W związku ze zmianą od 1 lipca 2015r. przepisów ustawy kodeks karny , w tym przepisów rozdziału IX odnośnie kary łącznej, na wstępie zaznaczyć należy, że przepisy art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2015r., poz. 396) uregulowały kwestię tzw. intertemporalną, to jest wyłączyły stosowanie przepisów rozdziału IX kodeksu karnego w nowym brzmieniu, a więc przepisów dotyczących nowych zasad orzekania kary łącznej w wyroku łącznym, do spraw w których połączeniu podlegałby wyłącznie kary prawomocnie orzeczone przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015r. Zgodnie z tym przepisem – przepisów rozdziału IX ustawy kodeks karny , w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą kodeks karny , nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Oznacza to, że przepisy art. 85 i następne k.k. w nowym brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2015r. nie mają zastosowania w niniejszej sprawie do skazanego M. J. , ponieważ po wejściu w życie przepisów art. 85 i nast. k.k. w nowym brzmieniu nie zapadł wobec niego żaden nowy wyrok skazujący. Zważyć należy zatem, że zgodnie z art. 569 § 1 k.p.k. właściwy Sąd wydaje wyrok łączny w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów, jeżeli zachodzą ku temu warunki określone w szczególności w art. 85 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2015r.), a mianowicie sprawca popełniał dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy chociażby nieprawomocny wyrok co do któregokolwiek z nich i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju lub inne podlegające łączeniu. Rozważając dopuszczalność wydania wyroku łącznego wobec skazanego M. J. , obejmującego prawomocnie orzeczone kary jednostkowe pozbawienia wolności i grzywny wyrokami wymienionymi wyżej w punktach od 1 do 5, Sąd stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki do wydania wyroku łącznego obejmującego karę wymierzoną wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 18.03.2004r. sygn. akt III K 23/04, ponieważ brak jest warunków do wydania wyroku łącznego obejmującego w/w skazanie według przepisów art. 85 k.k. i nast. w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2015r. Wynika to z faktu, że wszystkie prawomocne skazania opisane wyżej w pkt od 2 do 5 dotyczą czynów popełnionych już po wydaniu wyroku Sądu Okręgowego, czyli po 18 marca 2004r. Według warunków z art. 85 k.k. w starym brzmieniu zważyć należy zatem, iż wszystkie kolejne wyroki jakie zapadły wobec skazanego (wymienione wyżej w punktach od 2 do 5 ), dotyczyły czynów popełnionych już po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy w Poznaniu w sprawie III K 23/
9. Zachodzi zatem brak warunków z art. 572 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. zakresie wydania wyroku łącznego, obejmującego wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu sygn. III K 23/04, według „starych” przepisów art. 85 i nast. k.k. , które mają zastosowanie w sprawie skazanego, a to z uwagi na datę popełnienia przestępstw osądzonych wyrokami opisanymi wyżej w pkt od 2 do
10. Należało zatem umorzyć postępowanie o wydanie wyroku wobec skazanego M. J. , obejmującego wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu sygn. akt III K 23/04 z uwagi na brak warunków do wydania wyroku łącznego w tym zakresie na podstawie art. 572 k.p.k. w zw. z art. 85 a contrario k.k. (w brzmieniu obowiązującym do 1 lipca 2015r.) w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2015r., poz. 396) oraz art. 569 § 1 i 2 a contrario k.p.k. W związku z umorzeniem postępowania, jak w punkcie 1 sentencji, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 626 § 1 k.p.k. zwolniono skazanego od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu w zakresie, w którym umorzono postępowanie o wydanie wyroku łącznego i kosztami tymi w całości obciążono Skarb Państwa. Zważyć należy w tym miejscu, że zgodnie z art. 570 k.p.k. Sąd ma obowiązek wydać wyrok łączny również z urzędu w przypadku wystąpienia warunków z art. 85 k.k. w związku z art. 569 § 1 k.p.k. i nie jest ograniczony wnioskiem skazanego w tym przedmiocie. Ponadto właściwy Sąd bada, czy zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łącznego w myśl art. 575 k.p.k. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, z którym Sąd w tym składzie w pełni zgadza się, „jeżeli sąd wyższego rzędu stwierdzi na rozprawie, że wyrok tego sądu nie spełnia warunków do orzeczenia kary łącznej z innymi karami orzeczonymi wyrokami sądów niższego rzędu, ale spełniają te warunki poszczególne wyroki sądów niższego rzędu, to co do nich powinien wydać wyrok łączny, natomiast w zakresie wyroków niespełniających warunków do orzeczenia kary łącznej, powinien postępowanie umorzyć na podstawie art. 572 k.p.k. . (…) Inaczej zatem właściwość rzeczowa do wydania wyroku łącznego przez sąd wyższego rzędu może się kształtować w sytuacji, gdy w ramach przygotowania do rozprawy ( art. 339 § 3 k.p.k. ) sąd ten stwierdzi brak warunków do połączenia swojego wyroku z wyrokami sądów niższego rzędu i w konsekwencji przekaże sprawę sądowi niższego rzędu, a inaczej kiedy ten brak warunków stwierdzony zostanie na rozprawie (…) . Każdy sąd rozpoznający sprawę o wydanie wyroku łącznego zobowiązany jest, na podstawie art. 572 k.p.k. , do umorzenia postępowania zawsze wówczas i w takim zakresie, w jakim stwierdzi brak warunków do wydania wyroku łącznego. Rzecz jasna, jeżeli to sąd wyższego rzędu stwierdzi brak warunków do "połączenia" wyroku tego sądu z wyrokami sądów niższego rzędu, to ocena właściwości rzeczowej do dalszego prowadzenia sprawy o wydanie wyroku łącznego uzależniona będzie od etapu rozpoznania sprawy. Jeśli nastąpi to w toku przygotowania do rozprawy, znajdzie zastosowanie art. 35 § 1 k.p.k. , przy czym postanowienie o przekazaniu sprawy innemu sądowi, poprzedzone być musi orzeczeniem o stosownym umorzeniu postępowania o wydanie wyroku łącznego (choćby miało to nastąpić w jednym postanowieniu). Postanowienie o przekazaniu sprawy sądowi niższego rzędu, w omawianym układzie procesowym, jest wszak wyłącznie następstwem uznania, że wyrok sądu wyższego rzędu nie spełnia warunków do objęcia go wyrokiem łącznym z wyrokami sądów niższego rzędu, a procesowym tego wyrazem jest umorzenie postępowania w tym zakresie” (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006r. I KZP 32/06, OSNKW 2007/1/3 LEX nr 214181). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zważyć należy, iż Sąd Okręgowy, umarzając postępowanie o wydanie wyroku łącznego w odniesieniu do wyroku jaki zapadł wobec skazanego M. J. przed Sądem Okręgowym jako sądem I instancji z wyrokami sądu niższego rzędu, w ramach czynności wstępnych w toku przygotowania do rozprawy na podstawie art. 339 § 3 k.p.k. , władny był w związku z tym w trybie art. 35 § 1 k.p.k. badać swą właściwość rzeczową do rozpoznania wniosku skazanego o wydanie wyroku łącznego w pozostałej części. Zgodnie z art. 569 § 1 k.p.k. właściwy do wydania wyroku łącznego, jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby skazanej wyrokami różnych sądów lub wobec której orzeczono karę łączną wyrokami różnych sądów, jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący lub łączny w pierwszej instancji, orzekający kary podlegające łączeniu. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k. Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi. W wyniku umorzenia, jak w punkcie 1 sentencji niniejszego postanowienia, postępowania o wydanie wobec skazanego M. J. wyroku łącznego obejmującego wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu sygn. akt III K 23/04 z powodu braku warunków do wydania wyroku łącznego, Sąd z urzędu stwierdził swą niewłaściwość rzeczową do wydania wyroku łącznego obejmującego kolejne opisane wyżej w pkt od 2 do 5 prawomocne wyroki skazujące M. J. wydane wobec niego przez Sądy Rejonowe, co do których zachodzą – w przypadku dwóch ostatnich chronologicznie z nich - warunki do wydania wyroku łącznego według zasad wynikających z art. 85 i nast. k.k. w brzmieniu obowiązującym do 1.07.2015r. Wstępna analiza tych podlegających łączeniu skazań wskazuje, iż – wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Pile z dnia 26 kwietnia 2016r., który przekazał sprawę o wydanie wyroku łącznego do tutejszego Sadu – zachodzą warunki do wydania wyroku łącznego w odniesieniu do kar jednostkowych grzywny orzeczonych w sprawach sygn. akt II K 567/14 i II K 944/14 Sądu Rejonowego w Pile, co powodowało konieczność przekazania sprawy w pozostałym zakresie do właściwego rzeczowo i miejscowo sądu rejonowego (który władny jest także przy wydawaniu wyroku łącznego umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie co do skazań Sądu Rejonowego wymienionych w punktach 2 i 3 z uwagi na brak warunków do wydania wyroku łącznego według zasad z art. 85 i nast. k.k. w brzmieniu sprzed 1 lipca 2015., a także odnośnie kary pozbawienia wolności orzeczonej w sprawie II K 567/14, skoro łączeniu podlegały będą wyłącznie kary grzywny). Zaznaczyć należy w tym miejscu, że łączeniu kar grzywny orzeczonych prawomocnie w sprawach II K 567/14 i II K 944/14, nie stoi wszak na przeszkodzie fakt, iż obydwie te kary grzywny zostały już zamienione na zastępczej kary pozbawienia wolności, ponieważ istnienie warunków z art. 85 i 86 § 1 i 2 k.k. do wydania wyroku łącznego w zakresie tych kar grzywny, powoduje, że łączeniu podlegają z powrotem kary zasadnicze – kary grzywy, a nie zastępcze kary orzeczone za nieziszczone grzywny. Ponieważ wydanie wyroku łącznego, jeżeli zachodzą ku temu warunki, jest obowiązkiem Sadu i czyni to wówczas z urzędu, należało w zakresie wyroków sądów rejonowych przekazać sprawę z wniosku skazanego o wydanie wyroku łącznego właściwemu rzeczowo i miejscowo sądowi. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. , art. 339 § 3 pkt 3 k.p.k. oraz art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2015r., poz. 396) orzec jak w punkcie 2 sentencji, stwierdzając swą niewłaściwość rzeczową do rozpoznania sprawy z wniosku M. J. o wydanie wyroku łącznego w pozostałej części - odnośnie wyroków: Sądu Rejonowego w Pile o sygnaturach akt: II K 192/11, II K 1109/13, II K 567/14 i II K 944/14 i przekazać sprawę w celu rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Pile jako rzeczowo i miejscowo właściwemu. Określając właściwy miejscowo sąd rejonowy, należało kierować się zasadą wyrażoną w przepisie art. 569 § 1 k.p.k. /-/ SSO Dorota Biernikowicz