Sygn. akt V.2 Ka 173/16 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Jastrzębiu Zdroju w dniu 18 stycznia 2016r. w sprawie sygn. akt II K 972/15 wydał wyrok łączny z wniosku obrońcy Ł. S. , skazanego następującymi wyrokami: I. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z 23 czerwca 2006 roku sygn. akt II K 602/05 za przestępstwa: - z art. 279 §1 kk i inne popełnione w dniu 4 listopada 2005 roku, na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, kara grzywny 50 stawek dziennych po 20 zł każda, - z art. 178a §1 kk i inne popełnione w dniu 4 listopada 2005 roku na kare 8 miesięcy pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat orzeczono karę łączna 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem na okres próby wynoszący 4 lata. Postanowieniem z dnia 9 września 2009 roku karę pozbawienia wolności zarządzono do wykonania. II. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z 29 kwietnia 2008 roku sygn. akt VI K 979/07 za przestępstwo z art. 244 kk popełnione w dniu 30 marca 2007 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby. Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2010 roku karę pozbawienia wolności zarządzono do wykonania. III. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z 2 kwietnia 2009 roku sygn. akt VI K 20/09 za przestępstwo z art. 207 §1 kk popełnione w okresie od 2005 roku do 5 listopada 2008 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata. Postanowieniem z dnia 2 lutego 2012 roku karę pozbawienia wolności zarządzono do wykonania. IV. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z 17 kwietnia 2009 roku sygn. akt VI K 618/07 za przestępstwo z art. 244 kk i inne popełnione w dniu 2 czerwca 2007 roku na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 4 lat. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2012 roku karę pozbawienia wolności zarządzono do wykonania. V. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z 18 marca 2010 roku sygn. akt II K 400/09 za przestępstwo z art. 244 kk popełnione w dniu 25 października 2008 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 roku karę pozbawienia wolności zarządzono do wykonania. VI. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z 28 kwietnia 2010 roku sygn. akt II K 134/09 za przestępstwo z art. 244 kk popełnione w dniu 5 grudnia 2008 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 3 lata, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 roku karę pozbawienia wolności zarządzono do wykonania. VII. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z 6 marca 2012 roku sygn. akt II K 191/12 za przestępstwo z art. 190 §1 kk i inne popełnione w okresie od marca 2011 roku do listopada 2011 rpku na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 15 złotych każda. VIII. Sądu Rejonowego w Żorach z 10 stycznia 2012 roku sygn. akt II K 728/09 za przestępstwo z art. 177 §2 kk i inne popełnione w dniu 24 maja 2009 roku na karę 5 lat pozbawienia wolności, zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na zawsze. IX. Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z 12 lutego 2014 roku sygn. akt II K 1267/12 za przestępstwo z art. 209 §1 kk popełnione w okresie od października 2011 roku do lutego 2012 roku na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata. Na podstawie art. 85 kk i art. 86 §1 i 2 kk w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015r. o zmianie ustawy kodeks karny oraz niektórych innych ustaw Sąd wymierzył skazanemu karę łączną 2 lata pozbawienia wolności obejmującą kary orzeczone wyrokami: - Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt VI K 979/07 z dnia 29.04.2008r., - Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt VI K 618/07 z dnia 17.04.2009r. Na podstawie art. 85 kk i art. 86 §1 i 2 kk w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20.02.2015r. o zmianie ustawy kk oraz niektórych innych ustaw Sąd wymierzył skazanemu karę łączną 2 lata pozbawienia wolności obejmującą kary orzeczone wyrokami: - Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt VI K 20/09 z dnia 02.04.2009r., - Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt II K 400/09 z dnia 18.03.2010r., - Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt II K 134/10 z dnia 28.04.2010r. Sąd orzekł, iż pozostałe rozstrzygnięcia, a nieobjęte wyrokiem łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu. Na podstawie art. 572 kpk Sąd umorzył postępowanie co do wyroków: - Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt II K 602/05 z dnia 23.06.2006r., - Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt II K 06.03.2012r. z dnia 10.12.2013r., - Sądu Rejonowego w Żorach sygn. akt II K 191/12 z dnia 06.03.2012r., - Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt II K 1267/12 z dnia 13.02.2014r Na zasadzie art. 29 ustawy o adwokaturze Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej adw. S. P. kwotę 240,00 złotych + 23% VAT tytułem obrony z urzędu oraz zwolnił skazanego od ponoszenia kosztów sądowych i opłaty, przejmując je w całości na rachunek Skarbu Państwa. Apelację wniosła obrońca skazanego. Zaskarżyła ona powyższy wyrok w całości i zarzuciła: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia i mający wpływ na jego treść, polegający na błędnej i dowolnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkującego przyjęciem, że jedynie pięć wyroków nadaje się do połączenia, co w konsekwencji skutkowało umorzeniem w pozostałym zakresie (w stosunku do 4 wyroków wymienionych w pkt 4 wyroku), - błędną ocenę zachowania skazanego w zakładzie karnym, które w ocenie Sądu nie zasługiwało na zastosowanie zasady pełnej absorpcji, pomimo, iż skazany posiada bardzo dobrą opinie Dyrektora Zakładu Karnego, posiada pozytywną prognozę penitencjarną, był kilkanaście razy nagradzany, pracuje, a zachowanie skazanego oceniono na poziomie regulaminowym. Podnosząc powyższe zarzuty na zasadzie art. 437 kpk skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku I instancji poprzez połączenie większej liczby wyroków z zastosowaniem zasady pełnej absorpcji, zwolnienie skazanego od kosztów postępowania za II Instancję oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej obrony z urzędu za II Instancję według norm przepisanych, względnie o zmianę wyroki w zakresie wymierzonej kary łącznej poprzez zastosowanie zasady pełnej absorpcji. Sąd Okręgowy zważył co następuje: wprawdzie zarzuty obrońcy skazanego nie zasługują na uwzględnienie, jednakże w konsekwencji wniesienia apelacji konieczne stało się dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku w punktach 1, 2 i
- Na wstępie trzeba wskazać, iż wszystkie wyroki skazanego uprawomocniły się przez datą 1 lipca 2015r., a zatem zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015r. o zmianie ustawy – kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kary łącznej w wersji obowiązującej przed 1 lipca 2015r. Zgodnie zaś z art. 85 kk w wersji sprzed 1 lipca 2015r. jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Wskazać należy, iż Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy przedstawił konfiguracje wszystkich wyroków zapadłych wobec skazanego Ł. S. . Żaden z czynów, za popełnienie których został skazany Ł. S. nie został popełniony przed wydaniem wobec niego wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju z dnia 23 czerwca 2006 roku w sprawie sygn. akt II K 602/05 i dlatego też brak jest podstaw by wyrok ten został objęty wyrokiem łącznym . Wskazać należy, iż Sąd Rejonowy zaskarżonym wyrokiem łącznym w sposób prawidłowy utworzył dwa ciągi przestępstw, z których jeden, opisany w pkt 1 zaskarżonego wyroku, obejmuje wyroki Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju zapadłe w sprawach o sygn. akt VI K 979/07 (z dnia 29.04.2008r.) oraz VI K 618/07 (z dnia 17.04.2009r.)., a drugi ciąg przestępstw, opisany w punkcie 2, obejmuje wyroki: Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju zapadłe w sprawach o sygn. akt VI K 20/09 (z dnia 02.04.2009r.), II K 400/09 (z dnia 18.03.2010r.) i II K 134/10 (z dnia 28.04.2010r.). Sąd podziela twierdzenia Sądu Rejonowego odnośnie ciągów przestępstw opisanych w punktach
- i
- wyroku łącznego, albowiem istotnie zachodzą warunki do połączenia kar jednostkowych pozbawienia wolności ze wskazanych wyżej wyroków Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju. Należało jednak z podstawy prawnej wymiaru kary wyeliminować §2 art. 86 kk , albowiem Sąd Rejonowy nie łączył grzywien i powoływanie przepisu art. 86 §2 kk jest zbędne. Mając na uwadze, iż Sąd w ogóle nie rozstrzygnął kwestii zaliczenia okresów rzeczywistego pozbawienia wolności, konieczne było dokonanie zmian w tym zakresie poprzez zaliczenie w punkcie
- wyroku kary łącznej okresu pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju o sygn. akt VI K 979/07 od dnia 14 stycznia 2011r. do dnia 12 lutego 2011r. oraz na poczet orzeczonej w punkcie
- kary łącznej okresu pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt VI K 20/09 od dnia 15 lipca 2012r. do dnia 15 lipca 2013r. Konieczne również było dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku łącznego w punkcie
- z uwagi na zaistniałe oczywiste błędy co do dat i sygnatur wyroków, co do których na zasadzie art. 572 kpk Sąd Rejonowy zasadnie postępowanie umorzył. Analiza akt sprawy pozwala na wskazanie, iż umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego dotyczy następujących wyroków: Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 23 czerwca 2006r o sygn. akt II K 602/05, Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 6 marca 2012r. o sygn. akt II K 191/12, Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 10 stycznia 2012r. o sygn. akt II K 728/09 oraz Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 13 lutego 2014r. o sygn. akt II K 1267/
- W pozostałym zakresie należało zaskarżony wyrok łączny utrzymać w mocy. Jak już wyżej wskazano, mając na uwadze wszystkie zapadłe wobec skazanego Ł. S. , możliwe było, tak jak uczynił to Sąd Rejonowy, ustalenie istnienia dwóch ciągów przestępstw, tj. jednego obejmującego wyroki Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju zapadłe w sprawach o sygn. akt VI K 979/07 (z dnia 29.04.2008r.) oraz VI K 618/07 (z dnia 17.04.2009r.) i drugiego obejmującego wyroki: Sądu Rejonowego w Jastrzębiu - Zdroju zapadłe w sprawach o sygn. akt VI K 20/09 (z dnia 02.04.2009r.), II K 400/09 (z dnia 18.03.2010r.) i II K 134/10 (z dnia 28.04.2010r.). Co do pozostałych wyroków brak jest podstaw do objęcia ich wyrokiem łącznym i wydania jednej kary łącznej. Wskazać należy, iż wyrokiem Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 10 stycznia 2012r. (sygn. akt II K7 28/09) za przestępstwo popełnione w dniu 24 maja 2009r. Ł. S. został skazany na karę 5 lat pozbawienia wolności. Czyn ten wprawdzie został popełniony zanim zapadł chronologicznie wcześniejszy wyrok w sprawie Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju sygn. akt II K 191/12 z dnia 6 marca 2012r., jednakże wyrokiem tym orzeczono skazanemu karę grzywny, a grzywna nie podlega łączeniu z karą pozbawienia wolności. Nie można również połączyć kary pozbawienia wolności orzeczonej w wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu – Zdroju z dnia 13 lutego 2014r. sygn. akt II K 1267/12, albowiem czyn ten został popełniony w okresie od października 2011r. do lutego 2012r., a więc po wydaniu uprzedniego wyroku, tj. wyroku Sądu Rejonowego w Żorach z dnia 10 stycznia 2012r. W myśl art. 85 k.k. jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju lub inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną biorąc za podstawę, kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Wymierzenie kary łącznej w wyroku łącznym uzależnione jest od spełnienia przesłanek z art. 85 k.k. Zgodnie z tym przepisem sąd orzeka karę łączną wówczas, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich i wymierzono mu za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Jednym z warunków wymierzenia kary łącznej są więc kary tego samego rodzaju orzeczone za pozostające w zbiegu przestępstwa (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2014 r., IV KK 435/13). Wskazać należy na brak swobody sądu orzekającego w przedmiocie wyroku łącznego w konfigurowaniu układu wyroków skazujących. W kwestii tej wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 lutego 2013r., V KK 234/12 wskazując, iż Sąd orzekający w przedmiocie wydania wyroku łącznego nie ma swobody w konfigurowaniu takiego układu wyroków skazujących, aby efekt tego był np. jak najkorzystniejszy dla skazanego, lecz dobór wyroków będących przesłanką wymiaru kary łącznej uwarunkowany jest istnieniem cezury czasowej - datą wydania chronologicznie pierwszego (chociażby nieprawomocnego) wyroku za "którekolwiek z tych przestępstw" ( art. 85 k.k. ). W odniesieniu do orzeczonych kar łącznych wskazać należy, iż dokonując wymiaru kary łącznej Sąd Rejonowy zasadnie wziął pod uwagę warunki i właściwości osobiste skazanego wskazane w opinii Dyrektora Zakładu Karnego, jego dotychczasową wielokrotną karalność, czas na przestrzeni którego dopuszczał się popełniania czynów zabronionych, a także fakt, iż czyny, za które został skazany należą do tej samej czy innej grupy przestępstw. Zasadnie również Sąd miał na uwadze by orzeczone kary łączne realizowały zasady zarówno w zakresie prewencji indywidualnej jak i ogólnej poprzez kształtowanie świadomości prawnej społeczeństwa. Wprawdzie z opinii Dyrektora Zakładu Karnego w C. wynika, iż zachowanie skazanego w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności jest dobre, jednakże okoliczności tej nie należy przeceniać i nadmiernie premiować przy określaniu wymiaru kary łącznej. Skazany jest bowiem niepoprawny, nie wykorzystywał danych mu szans w postaci kar orzeczonych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania i popełniał przestępstwa w zbliżonym czasie kiedy zapadały kolejne wyroki. Orzeczone przez Sąd Rejonowy kary łączne są karami wyważonymi i sprawiedliwymi, i nie uzasadniają ingerencji Sądu Odwoławczego. Należy mieć na względzie, iż celem kary łącznej nie jest premiowanie osoby wielokrotnie łamiącej porządek prawny lecz zapewnienie racjonalnego stosowania kar i środków karnych przez likwidację w postępowaniu wykonawczym ich swoistej, wynikającej z kilkakrotnych skazań, konkurencji. Mając na uwadze powyższe należy uznać, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w zakresie wskazanym w apelacji obrońcy skazanego czy też uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Konieczne za to stało się dokonanie zmiany zaskarżonego wyroku w punktach 1 i 2 poprzez wyeliminowanie z podstawy wymiaru kary §2 art. 86 kk , zaliczenie na poczet orzeczonych w pkt 1 i 2 wyroku łącznego kar już odbytych we wskazanych sprawach oraz w pkt
- Wskazanie prawidłowych dat i sygnatur wyroków co do których postępowanie o wydanie wyroku łącznego należało umorzyć. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok należało utrzymać w mocy. Mając na uwadze, iż skazany w postępowaniu odwoławczym był reprezentowany przez obrońcę z urzędu, zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adw. S. P. kwotę łącznie 147,60 złotych tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu. Po myśli art. 624 §1 kpk zwolniono skazanego od ponoszenia kosztów za postępowanie odwoławcze obciążając nimi Skarb Państwa. SSO Jacek Myśliwiec SSO Sławomir Klekocki SSO Lucyna Pradelska-Staniczek (spr.)