Sad powszechny, I C 425/16

Sygn. akt I C 425/16 upr. UZASADNIENIE Powód Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. wystąpił przeciwko R. L. z pozwem o zapłatę kwoty 3.074,92 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty. Jednocześnie powód domagał się zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając swe żądanie wskazał, iż R. L. oraz Bank (...) S.A. zawarli w dniu 27 listopada 2008 r. umowę bankową o numerze (...) . Pozwana nie wywiązała się z umowy, w związku z czym kwota należności głównej wraz odsetkami z tytułu opóźnienia stała się wymagalna. Na podstawie umowy cesji wierzytelności z dnia 26 listopada 2014 r. Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. nabył od Bank (...) S.A. wierzytelność w stosunku do R. L. z tytułu umowy bankowej z dnia 27 listopada 208 r. Pozwana R. L. nie stawiła się na rozprawę w dniu 28 kwietnia 2016 roku i nie zajęła merytorycznego stanowiska w sprawie Sąd ustalił, co następuje: W dniu 26 listopada 2014 r. Bank (...) S.A. i Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we W. zawarli umowę, mocą której pierwszy z w/w podmiotów zbył na rzecz drugiego wierzytelności, które szczegółowo wskazane miały zostać w załączniku nr 1 do umowy, stanowiącym jej integralną część (dowód: umowa k. 8-12). Pismem z dnia 22 grudnia 2015 roku Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. , reprezentowany przez (...) S.A. , wezwał R. L. do zapłaty kwoty 3.803,50 zł do dnia 30 grudnia 2015 roku, pod rygorem wyegzekwowania długu z wykorzystaniem przymusu państwowego, powołując się przy tym na istnienie zobowiązania w/w z tytułu umowy bankowej zawartej z Bankiem (...) S.A. w dniu 27 listopada 2008 r. o numerze (...) . (dowód: wezwanie do zapłaty k. 14 -15). Dnia 19 lutego 2016 roku Prokura Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we W. sporządził z ksiąg rachunkowych wyciąg nr S/46/32/ P. , w którym stwierdził istnienie po stronie R. L. zobowiązania pieniężnego w łącznej kwocie 3.074,92 zł – na dzień wystawienia wyciągu (dowód: wyciąg z ksiąg rachunkowych k. 7). Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 339 § 1 kpc jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny. W tym drugim wypadku przyjmuje się za prawdziwe twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawę, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. W przekonaniu Sądu, w okolicznościach sprawy niniejszej, twierdzenia powoda, z których wywodził on swe roszczenia ocenić należało jako budzące uzasadnione wątpliwości. Stąd też nie zachodziły podstawy do wydania wyroku zaocznego uwzględniającego powództwo. Zgodnie z ogólną regułą rozkładu ciężaru dowodowego, jaka sformułowana została w art. 6 kc , ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Dopełnieniem procesowym tejże reguły jest treść art. 232 kpc , w myśl którego strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (…). Przenosząc treść obu wskazanych przepisów na realia niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że w niniejszym postępowaniu to na powodzie spoczywał obowiązek wykazania faktów, które w jego przekonaniu uzasadniały dochodzone roszczenie. Przy roszczeniu pieniężnym, a z takim żądaniem wystąpił powód, wykazanie roszczenia musi nadto obejmować udowodnienie zarówno samej jego podstawy, jak i wysokości. Jednocześnie na względzie należy mieć treść art. 227 kpc , który stanowi, iż przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Znaczenie dowodów z punktu widzenia ich istotności dla rozstrzygnięcia sprawy ocenia w toku postępowania Sąd, przy czym uznać należy, że „istotność” konkretnych dowodów wynika z przedmiotu postępowania i wiąże się z twierdzeniami faktycznymi stron. Selekcji faktów Sąd dokonuje z kolei uwzględniając zasadę prawdy materialnej i zasadę kontradyktoryjności, w ostatecznym zaś wyniku „istotność” faktu jest oceniana przez Sąd z punktu widzenia prawa materialnego. Innymi słowy, o tym jakie okoliczności – jako istotne – wymagają wyjaśnienia, decydują przepisy materialne, które powinny być zastosowane w rozpoznawanej sprawie (por. wyrok SN z dnia 30 sierpnia 1990 r., sygn. IV CR 236/90, OSNCP 1991, nr 10-12, poz. 125). Nie ulega wątpliwości, iż podstawą materialną dochodzonego przez powoda roszczenia była umowa przelewu wierzytelności. W konsekwencji dla stwierdzenia czy powód sprostał ciężarowi wykazania faktów, z których wywodzi skutki prawne, a jednocześnie faktów, które dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miały istotne znaczenie, niezbędne jest odwołanie się do treści zawartej pomiędzy stronami umowy. Zgodnie z treścią art. 509§1 kc wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby to się ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. O ważnej i skutecznej umowie cesji wierzytelności można zatem mówić (co do zasady) wówczas gdy dotyczy ona wierzytelności już istniejącej (pod pewnymi warunkami również wierzytelności przyszłej) i gdy powyższa czynność prawna nie sprzeciwia się obowiązującym przepisom, umowie łączącej dłużnika i zbywcę wierzytelności lub właściwości zobowiązania, z którego wierzytelność będąca przedmiotem przelewu wynika. Uwzględnienie żądania powoda uzależnione zatem było od ustalenia, iż umowa przelewu wierzytelności zawarta pomiędzy nim a Bankiem (...) S.A. była zarówno ważna jak i skuteczna. Ważność umowy cesji wierzytelności przywoływanej przez powoda w uzasadnieniu pozwu wątpliwości Sądu nie wzbudzała. Umowa została zawarta w przepisanej prawem formie. Zauważyć jednak należy, iż umowa ta ma bardzo ramowy charakter. Precyzuje w zasadzie wyłącznie prawa i obowiązki cedenta i cesjonariusza, nie wskazuje konkretnych wierzytelności i dłużników, w tym wierzytelności dochodzonej w niniejszym postępowaniu. Te dane – jak sugeruje to treść umowy sprzedaży wierzytelności – sprecyzowane zostały dopiero w załączniku nr 1 do tejże umowy. Załącznika tego powód do pozwu jednak już nie załączył. Za dokument taki nie może bowiem, zdaniem Sądu, zostać potraktowany wydruk komputerowy opatrzony tytułem „Wyciąg z elektronicznego załącznika do umowy cesji” (k. 13). Nie wiadomo bowiem, na jakiej podstawie, w jakiej dacie i przez kogo wydruk ten został sporządzony. Wydruk ten nie został też w ogóle uwierzytelniony. Znajduje się bowiem pod nim tylko pieczęć i podpis radcy prawnego reprezentującego powoda, bez potwierdzenia za zgodność z oryginałem, ani adnotacji o jego sporządzeniu przez tego radcę prawnego. Wydruk ten nie ma zatem żadnej mocy dowodowej, nawet właściwej dokumentowi prywatnemu w rozumieniu przepisów kpc . O skuteczności cesji wierzytelności przywoływanej przez powoda w uzasadnieniu żądania nie świadczy też załączony do pozwu wyciąg z ksiąg rachunkowych nr S/46/32/ P. . Trzeba bowiem pamiętać, że wyrokiem z dnia 11 lipca 2011 roku w sprawie P 1/2010 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 194 ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 146 poz. 1546 ze zm.) w części, w jakiej nadaje moc prawną dokumentu urzędowego księgom rachunkowym i wyciągom z ksiąg rachunkowych funduszu sekurytyzacyjnego w postępowaniu cywilnym prowadzonym wobec konsumenta, jest niezgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 zdanie pierwsze i art. 76 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. z 2011r. nr 152 poz. 900). Z powyższym wnioskiem koresponduje treść powołanego art. 194 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 19 kwietnia 2013r. („Moc prawna dokumentów urzędowych, o której mowa w ust. 1 , nie obowiązuje w odniesieniu do dokumentów wymienionych w tym przepisie w postępowaniu cywilnym”). Wyjaśnienia dalej wymaga, że omawiany tu dowód oczywiście może stanowić podstawę ustaleń faktycznych i wyrokowania w sprawie, ale jego materialna moc zależy od jego treści merytorycznej, a o tym rozstrzyga sąd według ogólnych zasad oceny dowodów ( art. 233 § 1 k.p.c. ) (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2011 r., II CSK 712/10, Lex 1129100). Dopiero wynikiem tej oceny jest przyznanie lub odmówienie dowodowi z dokumentu waloru wiarygodności, ze stosownymi konsekwencjami w zakresie jego znaczenia dla ustalenia podstawy faktycznej orzeczenia. Przyjąć zatem należy, że dane ujmowane w księgach rachunkowych funduszu i w wyciągu z tych ksiąg mogą stanowić dowód jedynie tego, że określonej kwoty wierzytelność jest wpisana w księgach rachunkowych względem określonego dłużnika na podstawie opisanego w tych księgach zdarzenia, na przykład właśnie cesji wierzytelności. Dokumenty te potwierdzają więc sam fakt zdarzenia w postaci cesji wierzytelności, ale nie stanowią one dowodu na skuteczność dokonanej cesji wierzytelności, a tym bardziej istnienia i wysokości nabytej wierzytelności. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2013 r., V CSK 329/12, Lex 1375500). W dalszej kolejności należy wskazać, iż powód celem wykazania istnienia wierzytelności oraz jej wysokości nie złożył umowy bankowej na którą się powoływał. Owszem w toku postępowania powód złożył kopię umowy o kartę kredytową (...) Bank z dnia 28 listopada 2008r., tym niemniej zważyć należy, iż kopia ta nie została potwierdzona za zgodność z oryginałem. Dowód ten, w ocenie Sądu, nie stanowi potwierdzenia, iż cedentowi przysługiwała wierzytelność względem pozwanej. Niepoświadczona bowiem kserokopia nie jest dokumentem (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 lipca 2009 r. w sprawie II CSK 71/09 opubl. w zbiorze orzecznictwa LEX za nr (...) , wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2010 r. w sprawie I ACa 2/10 opubl. w zbiorze orzecznictwa LEX za nr (...) , wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2009 r. opubl. w zbiorze orzecznictwa LEX za nr (...) , wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 10 stycznia 2008 r. w sprawie V ACa 816/07, opubl. w zbiorze orzecznictwa LEX za nr (...) , wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 1997 r. w sprawie III CKU 7/97, opubl. w zbiorze orzecznictwa LEX za nr (...) ). Oznacza to, że złożona przez powoda kopia nie ma żadnego waloru dowodowego, choćby właściwego dokumentom prywatnym w rozumieniu art. 245 kpc (por. T. Ereciński (red.) Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze., Warszawa 2002 r. s. 515 i 518). Kopia ta nie mogła zatem doprowadzić Sądu do wniosku, że cedentowi przysługiwała zbywana wierzytelność. To zaś czyniło żądanie pozwu wątpliwym i nieudowodnionym. Dodatkowo z przedłożonych dokumentów nie sposób ustalić w jaki sposób obliczono należność pozwem dochodzoną, tj. w jaki sposób obliczono kwotę główną, odsetki i inne koszty. Nie pozwala to na weryfikację twierdzeń powoda w zakresie dochodzonej pozwem należności. W uzasadnieniu pozwu powód określił jedynie, iż na wysokość dochodzonej należności składa się niespłacona należność główna oraz odsetki. Na poparcie tych twierdzeń zakresie nie przedłożył jednak dokumentu z którego by wynikało, iż faktycznie takie zadłużenie istniało wobec kredytobiorcy i kiedy ono powstało. W szczególności zaś dowodu tego, z przyczyn o których mowa była powyżej, nie stanowi kopia umowy o przyznanie limitu kredytowego. Reasumując, w ocenie Sądu, w sprawie niniejszej powód nie zdołał wykazać, aby skutecznie nabył od Banku (...) S.A. wierzytelność przysługującą temu bankowi od pozwanej na mocy umowy bankowej z dnia 27 listopada 2008 roku, chociaż to jego obciążał ciężar dowodu w tym zakresie ( art. 6 kc ). Zgodnie bowiem z treścią tego przepisu ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne, powód tego nie uczynił. Uwzględniając wszystko powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku. SSR Małgorzata Malinowska ZARZĄDZENIE Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda bez pouczenia. SSR Małgorzata Malinowska 24 maja 2016r.