Sad powszechny, I C 473/15

Sygn. akt I C 473/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 czerwca 2016 roku Sąd Rejonowy w Słupsku I Wydział Cywilny w składzie następującym : Przewodniczący: SSR Barbara Nowicka Protokolant: st.sekr.sądowy E. B. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2016 r. w S. sprawy z powództwa A. O. przeciwko J. D. o zapłatę kwoty 5.000,- zł wraz z ustawowymi odsetkami I. oddala powództwo; II. nakazuje ściągnąć od powoda A. O. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Słupsku kwotę 180,- zł (sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu wyłożonych przez Skarb Państwa wydatków. Sygn. akt I C 473/15 UZASADNIENIE Powód A. O. wniósł w pozwie wniesionym dnia 13.11.2014r. o zasądzenie od pozwanego J. D. kwoty 5.000,- zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 05.11.2014r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Na uzasadnienie powód argumentował, iż w dniu 22.08.2005r. przekazał na prośbę J. D. kwotę 5.000,- zł H. G. . Prośba była połączona z deklaracją pozwanego, że zwróci powodowi przedmiotową kwotę. Przy wręczeniu pieniędzy zostało sporządzone stosowne pokwitowanie. Powód wystosował pisemne wezwanie do zapłaty, które pozostało bez reakcji. W dniu 26.11.2014 r. Sąd Rejonowy w Słupsku wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym w sprawie I Nc 6558/14, w którym nakazał pozwanemu zapłacić na rzecz powoda kwotę 5.00,- zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz kwotę 642,- zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Pozwany J. D. wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, wnosząc o oddalenie powództwa w całości. Pozwany zarzucił, że w piśmie z dnia 10.11.2014r. zareagował na wezwanie do zapłaty, wskazując jednoznacznie przyczyny odmowy spełnienia żądania powoda. Wskazał, że ze zwrotu jego prywatnej wpłaty na rzecz spółki (...) pozwany w roku 2007 wypłacił gotówkę różnym podmiotom - w tym powodowi - różne kwoty, w tym 12.635,24 zł na rzecz powoda oraz kwotę 10.000,- zł na rzecz H. G. . Gdyby zatem pozwany był zobowiązany do zwrotu rzekomej pożyczki, to uczyniłby to przy powyższym rozliczeniu, zaś z ostrożności procesowej pozwany podnosi zarzut potrącenia. W odpowiedzi na sprzeciw strona powodowa zakwestionowała, jakoby przedstawione w sprzeciwie dokumenty były w jakikolwiek sposób związane z pożyczką kwoty 5.000,- zł udzieloną przez powoda pozwanemu. Na rozprawie dnia 08.06.2016r. pozwany zaprzeczył, by pożyczał pieniądze od H. G. . Wskazał, że być może uzgadniał z powodem przekazanie jakichś pieniędzy H. G. , ale tego nie pamięta. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 22.08.2005r. A. O. na prośbę J. D. przekazał kwotę 5.000,- zł H. G. . H. G. podpisał pokwitowanie, w którym oświadczył, że kwituje odbiór gotówki w wysokości 5.000,- zł przekazanej z rąk A. O. w sprawach rozliczeń z J. D. oraz że otrzymał dnia 22.08.2005r. kwotę 5.000,- zł od P. A. O. . H. G. przeznaczył otrzymaną kwotę na zaspokojenie długu J. D. wobec H. G. . dowód: pokwitowanie /k.7 akt/, - zeznania świadka H. G. /k. 186 v akt/. A. O. i J. D. łączyła współpraca gospodarcza, związana m.in. z posiadaniem udziałów oraz prowadzeniem spraw spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. A. O. był prezesem zarządu spółek z o.o. (...) i B. D. . (bezsporne). W ramach powyższej współpracy oraz w związku z prowadzeniem działalności przez spółki, strony dokonywały zapłaty różnych kwot, przeznaczonych m.in. na zapłatę faktur i kwot należnych innym podmiotom od w/w spółek. dowód: dowód wpłaty z 20.10.2005r. z zapiskiem A. O. „zapłacił p. J. D. , uznać jego koszt” /k. 28 akt/, notatka służbowa księgowa z 03.11.2005r. /k.29 akt/. W piśmie z dnia 28.10.2014r. powód wezwał J. D. do zapłaty kwoty 5.000,- zł w terminie do 4.11.2014r., przesyłając kserokopię pokwitowania podpisanego przez H. G. z 22.08.2005r. dowód: wezwanie do zapłaty /k. 8 akt/. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie nadanym dnia 10.11.2014r., pozwany wskazał, że nie może potwierdzić, iż powód wypłacił H. G. kwotę 5.000,- zł rzekomo na prośbę pozwanego. Oświadczył m.in., że gdyby był zobowiązany wobec powoda do zwrotu tej kwoty, to mógłby najpierw żądać jej rozliczenia w ramach wniesionych przez pozwanego kwot. dowód: pismo z 10.11.2014r. wraz z dowodem nadania /k. 25 akt/. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Stanowczego podkreślenia w pierwszej kolejności wymagało, iż jako podstawę faktyczną dochodzonego roszczenia powód wskazywał umowę zawartą ustnie z pozwanym, twierdząc, że pożyczył mu kwotę 5.000,- zł, celem uregulowania zobowiązań pozwanego wobec osoby trzeciej, a pozwany zobowiązał się kwotę pożyczki zwrócić. Stosownie do treści art. 720 § 1 kc przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Jak wynika z przytoczonej regulacji przedmiotowo istotnym elementem umowy pożyczki jest obowiązek zwrotu pożyczki. W orzecznictwie podkreśla się, że bez tego elementu nie ma umowy pożyczki (por. wyrok SN z dnia 8 grudnia 2000 r., I CKN 1040/98, LEX nr 50828). Następnie Sąd zważył, że pozwany nie zaprzeczał właściwie możliwości uzgodnienia, że na jego prośbę zostaną przekazane pieniądze H. G. przez powoda. W konsekwencji okoliczność tę Sąd uznał za przyznaną, tym bardziej, że nie budziła ona wątpliwości na tle załączonego do pozwu pokwitowania oraz zeznań świadka H. G. . Pozwany stanowczo jednak sprzeciwiał się uznaniu, że jest zobowiązany do zwrotu powodowi przekazanej kwoty. Podkreślenia w tym miejscu wymagało, że w myśl ogólnej zasady wyrażonej w art. 6 kc ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zgodnie z obowiązującą procedurą cywilną nie do sądu należy zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie. Innymi słowy sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności spornych dla rozstrzygnięcia sprawy ( art. 232 kpc ). Obowiązek przedstawiania dowodów spoczywa bowiem na stronach ( art. 3 kpc ), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ( art. 227 kpc ) spoczywa na tej stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Spostrzeżenie powyższe miało w niniejszej sprawie takie znaczenie, że ciężar wykazania treści łączącego strony stosunku prawnego spoczywał na powodzie, który z podnoszonych faktów wywodził korzystne dla siebie skutki prawne. W ocenie Sądu powód nie zdołał wykazać w niniejszym postępowaniu, że łączyła go z pozwanym umowa pożyczki, w której pozwany zobowiązał się do zwrotu na rzecz powoda kwoty 5.000,- zł. Brak było – zdaniem Sądu – podstaw dla przyjęcia, iż przekazanie kwoty 5.000,- zł osobie trzeciej nastąpiło w realizacji łączącej strony umowy pożyczki. Strona powodowa nie zaoferowała przekonującego dowodu na tę okoliczność. Dowodu takiego nie mogło stanowić pokwitowanie podpisane przez H. G. , ani jego zeznania. Dowody te potwierdzały jedynie fakt przyjęcia pieniędzy od A. O. przez H. G. , który zaliczył wpłatę na dług J. D. . Podstawą faktyczną żądania nie było jednak wstąpienie przez powoda w prawa zaspokojonego wierzyciela, o którym mowa w art. 518 § 1 kc i dla zastosowania którego niezbędnym byłoby wykazanie zgody dłużnika wyrażonej na piśmie pod rygorem nieważności, lecz umowa pożyczki, o jakiej mowa w art. 720 kc. W konsekwencji nie stanowiło istoty sprawy zagadnienie, jaka umowa łączyła pozwanego z H. G. , lecz pierwszorzędnym było ustalenie treści uzgodnień łączących powoda z pozwanym. Wzgląd na powyższe przesądził o oddaleniu wniosków dowodowych pozwanego jak w postanowieniu na rozprawie 08.06.2016r. na k. 203 akt, bowiem fakty, dla wykazania których powołano te dowody, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Reasumując, strona powodowa wykazała, że zaistniało przesunięcie majątkowe z majątku powoda na rzecz osoby trzeciej, która przeznaczyła przekazaną kwotę na wierzytelność służącą jej wobec pozwanego. Pozwany nie kwestionował przy tym, że takie przesunięcie uzgadniał z powodem, zaprzeczał jednakże, że zobowiązany jest do jego zwrotu na rzecz powoda. W ocenie Sądu strona powodowa nie wykazała podstawy prawnej tego przesunięcia majątkowego, mającego mieć źródło w umowie pożyczki. Sąd zważył przy tym, że A. O. i J. D. łączyła współpraca gospodarcza, związana m.in. z posiadaniem udziałów oraz prowadzeniem spraw spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. A. O. był prezesem zarządu spółek z o.o. (...) i B. D. . W ramach powyższej współpracy oraz w związku z prowadzeniem działalności przez spółki, strony dokonywały zapłaty różnych kwot, przeznaczonych m.in. na zapłatę faktur i kwot należnych innym podmiotom od w/w spółek. A zatem przesunięcia majątkowe, w tym również ze środków stron działających jako osoby fizyczne, następowały w oparciu o różne podstawy prawne i faktyczne, w ramach prowadzonych działalności i współpracy. Okoliczność ta poddawała w wątpliwość twierdzenia powoda, że przekazanie środków H. G. nastąpiło w ramach umowy pożyczki, tym bardziej, że zaoferowany dowód na piśmie z jedynego wezwania do zwrotu pożyczki wskazuje, iż zwrotu zażądano dopiero po 9 latach od przekazania środków. Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do wniosku, iż istotny element powoływanej przez powoda umowy nie został wykazany, a w konsekwencji powództwo oddalił. O kosztach postępowania jak w pkt II wyroku Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 108 § 1 kpc , art. 98 kpc w zw. z art. 83 ust.2 i art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 z późn. zm.) i nakazał ściągnąć od przegrywającej w całości sprawę strony powodowej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 180,00 zł tytułem wyłożonych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatków na koszty związane ze stawiennictwem świadka R. R. .